TO JEST WĄTEK DLA ZWIERZĄTEK

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Tygrys to straszliwe zwierzę
Ludzi wciąż pożera
Ale nieraz też myśliwy
Skórę z niego zdziera

(Rok 1927)

[madohora]

A powiedxmy taki tygrys
Kawał życia dziś mi wygryzl
Lecz ja lubię wszystkie koty
I to są tylko takie głupoty 🐯

[madohora]

Jeleń to zwierzyna piękna
Ma wysmukłe nogi
Zamieszkuje dzikie lasy
Ma przepiękne rogi

[madohora]

Lew jest królem
Wszystkich zwierząt
Od nich też jest najsilniejszy
Choć id zwierza nie jednego
Jest on często mniejszy

[madohora]

RABUNKOWA EKSPLOATACJA KONI. Utarło się zdanie, że Polak dba o swego ko nia -—ale to było chyba bardzo dawno... Dzisiaj eksploatację koni w Polsce można nazwać zaiste gospodarką rabunkową w calem znaczeniu tego słowa — opartą na wyzyskaniu i wyniszczeniu w możliwie szybkiem tempie ich sił pociągowych, co jest zatrważającym objawem zwłaszcza na wy padek mobilizacji. Do tych smutnych wniosków dochodzi Pol ska Liga Przyjaciół Zwierząt na podstawie dłu goletnich obserwacji i obszernej statystyki, gro madzącej liczby i fakty. Dla przykładu weźmy chociażby Warszawę. Podług danych rejestracyjnych stolica nasza po siada około 10.000 koni, przyczem cyfra ta obej muje zarówno konie dorożkarskie jak i konie cię żarowe. Zacznijmy od tych ostatnich. Pierwszem ogólnem nadużyciem w eksploa tacji koni jest nadmierne ich przeciążanie. Od nosimy się z szacunkiem do urządzeń mechanicz nych, dbamy o to, aby do windy, obliczonej na 4 osoby, nie wsiadało 6 osób, znamy nośność samo chodów, dźwigów i t. p. — ale nikt się nie za stanawia nad tem, że zdolność pociągowa konia jest zależna od jego budowy i wagi ciała. Konie ciężarowego typu winny być niskie, krępe i wa żyć conajmniej 500 kilogramów. Wówczas sta nowią dostateczną bazę oporu na podobieństwo dźwigów mechanicznych. Koń wagi 500 kg. nie powinien dźwigać więcej ponad 1 tonnę ciężaru na równej twardej powierzchni. Koń, ważący 550 'kg. może wozić do 1 l /ś> tonny ciężaru. Przy 600 kg. wagi można konia obciążyć 2 tonnami, o ile zwierzę jest zdrowe. Naturalną jest rzeczą, że zwierzęta te powinny być przytem należycie karmione. W praktyce rzecz przedstawia się zupełnie inaczej. Wszelka uczciwa eksploatacja zwalcza na jest przez rabunkową eksploatację nieuczci wych przedsiębiorców, którzy do najcięższych ro bót używają koni drobnych, szczupłych, typu za ledwie dorożkarskiego, ładując ciężary, cztero krotnie przewyższające siły tych koni. Większość przedsiębiorców, o których mowa, to ludzie za możni, posiadający kamienice, a nawet majątki pod Warszawą. Skupują na targowiskach konie zupełenie wyniszczone, nadające-się tylko do li kwidacji, płacąc po kilkanaście złotych za sztuką i chcąc je wyzyskać do ostatka, bez dalszego na kładu, zupełnie koni nie karmią, tembardziej, że koń taki wartości jako objekt nie przedstawia żadnej, podczas gdy przeciętny zarobek dzienny na takim koniu wynosi 20 złotych, więc już po 1 dniu zwierzę się opłaca, po upływie zaś tygo dnia pada z nadmiernego wysiłku i wycieńcze nia. Zagłodzone, wyniszczone i najczęścej oka leczone zwierzę, z krwawemi od odparzenia ra nami pod uprzężą, lub kulawe, zaprzęga się do wozu z ładunkiem minimum 400 cegieł, lub % metra sześciennego piasku. Dla orjentacji nad mieniamy, że przeciętna cegła waży 4 kilogramy, 400 zaś cegieł stanowi 1.600 kilogramów. Metr piasku waży 1.600 kilogramów — więc % stano wi 1.200 kg. Dodajmy do tego grzązki teren bu dowy lub stromy wjazd od Wisły plus grząski teren budowy, a zrozumiemy, dlaczego dzieją się takie bestialskie sceny na każdym placu budo wlanym. Dla zobrazowania ciężaru uprzytomnij- my sobie, że 1 tonna równa się wadze przeciętnej 14 ludzi dorosłych, zaś 1.600 kg. — wadze 22 ludzi dorosłych. Dochodzi do tego waga woźni cy, samego wozu (600 kg.) i ekwipunku. Czyż możliwe jest, aby padające z wyczerpania zwie rzę mogło po grząskim gruncie uciągnąć wóz z 23 ludźmi, pomijając już ciężar samego wozu. Przedsiębiorstwa budowlane płacą za dosta wę materjału od wagi, niezależnie od rodzaju si ły pociągowej. Nic więc dziwnego, że uczciwi właściciele koni, posiadający odpowie nej mierze, nie mogą konkurować z wyżej wymie nioną eksploatacją rabunkową. Tak samo przed stawia się sprawa z dowozem węgla, gdzie ładun ki, stosowane przez nieuczciwych przedsiębior ców są jeszcze wyższe ze względu na twardą po wierzchnię drogi. Ładuje się więc na przeciętne go konia (450 kilogramowego) po 2 tonny cięża ru, co stanowi wagę 28 ludzi dorosłych, sama zaś węglarka waży 800 kilogramów. Warunki takie zniechęcają uczciwych przed siębiorców do godziwej eksploatacji, więc z ko nieczności zaczynają opierać swą kalkulację rów nież na wyzyskiwaniu wszystkich sił zwierzęcia w jaknajszybszem tempie. I w rezultacie nastę puje ogólne obniżenie zdolności pociągowej koni w całym kraju > co jak wspomnieliśmy wyżej, sta nowi niebezpieczeństwo na wypadek mobilizacji. Mylnem jest mniemanie wielu osób, które, obserwując na ulicy wyniszczonego konia, zma gającego się z nadmiernym ciężarem, twierdzą, że trzeba się z tem pogodzić, bo „ludzie biedni, więc i konie biedne . Nie zdają sobie sprawy, że w bardzo rzadkich wypadkach konie te stanowią własność powożących. Najczęściej są wynajmo wane od zamożnych właścicieli przez przygod nych furmanów i stanowią konkurencję dla so lidnych gospodarzy, którzy mając jednego konia albo mało zarabiają, albo też muszą się przerzu cić na eksploatację rabunkową. Pozostaje jeszcze sszkoda moralna, wyrzą dzana społeczeństwu przez taką barbarzyńską eksploatację. Bo wóz z ładunkiem, nieobliczo- nym na siły konia, z konieczności musi ugrząźć przy lada przeszkodzie —- woźnica zaś z koniecz ności musi zwierzę katować, aby wóz ruszyć z miejsca. Dokoła wozu robi się zbiegowisko, sce nie katowania przygląda się tłum i dzieci. Woź nica zaś katujący zwierzę codziennie rozbestwia się do tego stopnia, że nerwy mu tępieją, dzicze je stopniowo, zaczyna katować swą własną ro dzinę i wreszcie kończy nożownictwem — jak to zresztą skonstantowali poważni kryminolodzy. Polska Liga Przyjaciół Zwierząt w swej staty styce przestrzępstw ma setki nazwisk powożą cych, którzy zaczęli od bata, a skończyli na nożu. Nieraz spisując protokół w Komisarjacie P. P. inspektor Ligi zapytuje prozdownika dzielnico wego, czy oskarżony zasługuje na pewne wzglę dy, czy osadzenie go w areszcie na 10 dni nie będzie zbytnią szkodą dla jego rodziny i t. p. Najczęściej dzielnicowy odpowiada, że przeciw nie — będzie to ulgą dla całe‘j rodziny, gdyż dzie ci oskarżonego nie będą przez ten okres katowa ne, żonie nie odbierze na wódkę uciułanych przez nią groszy, koń odpocznie, gdy będzie nim po woził wynajęty chłopak, pozatetm zarobek na koniu nie będzie przepity. Z drugiej strony system rabunkowej eksplo atacji koni jest udręką dla spokojnych mieszkań ców, których domy sąsiadują z daną budowlą. Li ga codziennie otrzymuje liczne telefoniczne, pi semne, lub ustne skargi i prośby o interwencję, gdyż nerwy takich ludzi nie wytrzymują scen bestjalskich, dziejących się na placach budowla nych, a dzieci niepodobna nawet wyprowadzać na balkon od strony budowy. Wiele osób dostawało ataków nerwowych, lub znacznie pogorszyło stan już słabego serca. To nie przeczulenie — to smutna rzeczywistość! Polska Liga Przyjaciół Zwierząt uczyniła wszystko, co jest w jej mocy, aby zwalczać ten niezdrowy system gospodarki. Po wielu stara niach wyjednała w Komisarjacie Rządu rozpo rządzenie, normujące obciążenie pojazdów kon nych i szybkość jazdy. W myśl tego rozporzą dzenia z dn. 22.V. 1931 r. na konia przeciętnego nie wolno ładować więcej ponad 1 tonnę ciężaru. O ile koń jest wyjątkowo rosły i silny, może na podstawie pozwolenia lekarza weterynarji otrzy mać większe obciążenie, lecz woźnica obowiąza ny jest mieć takie pozwolenie przy sobie, dla okazania go władzom policyjnym, lub inspekto rom Ligi w razie potrzeby. Liga sporządziła dwa dzieścia kilka tysięcy odbitek powyższego rozpo rządzenia i rozesłała je do wszystkich przedsię biorstw przewozowych i właścicieli koni. Poza- tem Liga ułożyła tabele obciążeń, podające ekwi walent jednej tonny w różnych materjałach, (np. 250 cegieł 4 kilogramowych, około 14 metra sze ściennego piasku i t. p.). Jednocześnie Liga wyjednała w Wydziale Technicznym Magistratu przepisy o obchodzeniu się z końmi na placach budowlanych. Przepisy te dają możność ingerowania organom nadzoru po- licyjno-budowlanego, aż do wstrzymania budo wy, według art. 379 Prawa Budowlanego we wszystkich wypadkach niedotrzymania wymaga nych warunków przez budującego, a więc: 1. W razie nieurządze

[madohora]

Kot domowy należy do rzędu zwierząt drapież nych (Carnivora), do rodziny kotów (Felidae), która jest bardzo liczną i posiada w swem gronie znane po wszechnie gatunki dzikich i udomowionych drapież ników. Sprawa pochodzenia kota domowego nie jest zbyt zawiłą, moment bowiem udomowienia tych zwierząt przypada na czasy historyczne. Kot domowy (Felis catus I. s. Felis ocreata domestica, Felis maniculata domestica) posiada jeszcze dziś swych przedstawi cieli wśród odmian żyjących dziko. Większość bada czy jest tego zdania, że prototypem kota domowego jest — nubijski kot dziki (Felis maniculata), odnale ziony na zachód od Nilu w Nubji i napotykany rów nież w Abissynji, Sudanie i nieomal w całej central nej Afryce. Wśród plemienia „Niam - niam" napoty kano koty nubijskie w stanie napoły udomowionym, ewentualnie przywiązywane u chat tubylców, aby ło wiły myszy, grasujące tam w wielkich ilościach. Kot nubijski, o którym tu mowa, z wyglądu przypo mina kota domowego o charakterystycznem ciemnem za barwieniu podeszew.Według Brehma, kot nubijski z wy glądu przypomina niektóre odmiany kotów domowych. Długość tułowia tego zwierzęcia wynosi 50 cm., ogona około 25 cm. Wielu naturalistów twierdzi, że mumkotów, odnajdywane w Egipcie wskazują na bliskie pokrewieństwo z kotem nubijskim. Historja wspomi na, że wśród ludów starożytnych w szczególności egipcjanie słynęli ze swego zamiłowania do kotów. W Egipcie też został kot udomowiony za czasów XII dynastji faraonów około XVIII wieku przed Chrystu sem. Kot w starożytnym Egipcie był przedmiotem kultu hieratycznego i był poświęcony bogini Bast, co było być może motywem jego udomowienia. Egipcja nie swój kult w stosunku do kotów posuwali tak dale ko, że trupy tych zwierząt balsamowali i karali śmiercią każdego, kto ośmielił się zabić lub zranić kota. Prawdopodobnie zwyczaj chowania kotów w domach, z Egiptu przedostał się na Wschód. Na dalekim wscho dzie spotykamy koty dopiero w VI wieku przed Chry stusem, a u Rzymian nieledwie w I-ym Nacgół Grecy i Rzymianie zapoznali się z wychowem tych zwierząt na Wschodzie (w Palestynie), poprzednio do łowie nia myszy używali oswojonych łasiczek i fretek K. Malsburg podaje, że grecka nazwa „ katos " i ła cińskie „catus“ od której pochodzi nomenklatura tego zwierzęcia we wszystkich językach europejskich (kot. cate, chat, Katze, koszka it. dd iesi derywatem lin gwistycznym od staroegipskiego gada, przez syryjskie go kató, co zdradza tak jego pochodzenie, jak i drogę, którą się ono do Europy dostało. Drugą odmianą kotów żyjących dziko zbliżonych do kota domowego jest „Dziki kot leśny albo żbik (Felis atus silvestris), którego można nazwać dzikim kotem europejskim, gdyż zamieszkuje do dnia dzisiejszego gęstwiny leśne centralnej i zachodniej Europy. Aczkol wiek w literaturze przyrodniczej nie spotykałem docie kań w kierunku doszukiwania się prototypu domowych kotów europejskich wśród europejskich kotów dzikich niemniej jednak żbik stoi bardzo blisko kota domowe go, Należy też mieć na uwadze, że domowy kot łatwo dziczeje w odpowiednich warunkach, upodabniając się do kota dzikiego. Takie zdziczałe koty spotyka się dość często, przynoszą też one bardzo duże straty wśród ptactwa.

[madohora]

Rys an atom i c z no- (i z j ologi c z ny Kot domowy, będąc typowym przedstawicielem drapieżników, odznacza się charakterystyczną dla tych zwierząt budową i zachowaniem. Kościec kota odznacza się swą lekkością i silną strukturą. Czaszka wydłużona, dobrze wysklepiona z wielkiemi oczodołami, rozwinięta należycie zarów no w twarzowej, jak i puszkowej części. Uzębienie pełne, składające się ze wszystkich trzech rodzajów zębów - głęboko osadzonych, mocnych. Najbardziej rozwijają się kły. Kręgosłup wydłużony, żebra moc ne, dobrze wysklepione tworzą doskonałą osłonę orga nów wewnętrznych. Kręgi krzyżowe i lędźwiowe zro śnięte, inne ruchome, kończyny mocne, proste zgrab ne. Mięśnie doskonale rozwinięte, ścięgna mocne. Palce nóg zaopatrzone w ruchome pazurki, które kot potrafi wciągać i wysuwać w miarę potrzeby. Organy wewnętrzne naogół dobrze rozwinięte, przewód pokarmowy dość krótki, żołądek pojedyńczy, ślepa kiszka słabo rozwinięta. Średnia temperatura ciała kota wynosi 38,5° C, Puls na minutę od 120 do 160, oddech 20-30 na minutę. Organy zmysłów bar dzo dobrze rozwinięte zwłaszcza słuch, a również i wzrok, który ma tę własność, że nie tylko w dzień ale i w nocy oddaje kotu usługi. Źrenica oka okrągła, jed nak pod wpływem silnego światła zwęża się charakte rystycznie. Kot domowy ma futerko bardzo rozlicznej maści. Zauważono jednak, że sztuki, posiadające trójbarwną maść są przeważnie samicami, oraz, że ko ty zdziczałe, po kilku pokoleniach mają futerka maści dzikiej t. j, podobnej do futerka europejskiego kota dzikiego (żbika). Najczęściej umaszczenie futerka ko ta pospolitego jest zbliżone do umaszczenia dzikiego, jednak spotyka się mnóstwo kotów graniastych, rza dziej ryżych, a jeszcze rzadziej koty jednomaściste. Ostatnie odmiany umaszczenia spotykają się częściej u sztuk, będących produktem pewnej selekcji. Koty rozmnażają się dwa razy do roku, przyczem samica daje w jednym miocie po kilka sztuk młodych, Kot jest naogół bardzo czystem, zgrabnem i mi- łem stworzeniem, które przywiązuje się zazwyczaj do miejsca i otoczenia, gdzie dłuższy czas przebywa. Po siada nadzwyczaj zgrabny i cichy chód, wskutek czego z łatwością zakrada się zarówno do ptaków, jak i ma łych ssaków, które chwyta niezwykle zręcznie, w czem mu dopomagają długie ostre, ruchome pazurki. Kot właściwie najchętniej żeruje nocą, natomiast większą część dnia śpi, zwinięty ,,w kłębek", przez co jest uważany za notorycznego śpiocha. Pochodząc z południa lubi bardzo ciepło i wskutek tego najchęt niej wygrzewa się na słońcu lub przy piecu i t. p. Nie znosi natomiast wilgoci, dlatego unika wody, niechęt nie wychodzi na dwór podczas najmniejszego deszczu a zamoczywszy nogi uciesznie je otrząsa i oczyszcza. Kąpieli nie lubi, jednak widziałem nieraz koty przy zwyczajone do kąpieli w ciepłej wodzie, które z wi- docznem zadowoleniem oczekiwały chwili tej przy jemności. Zresztą, będląc wielkim amatorem ryb, kot nieraz udaje się nad rzekę, zwłaszcza jeśli brzeg jest suchy i bardzo zgrabnie łowi ryby, rzucając się w za pale łowieckim nieraz do wody. Pływa przytem kot bardzo dobrze, aczkolwiek w razie niebezpieczeństw woli wdrapać się na drzewo lub jakąkolwiek budo wlę niż salwować się ucieczką przez teren wodnisty. Nie trudno zauważyć, iż kot pozatem ma bojaźń prze strzeni ale w innem sensie, niż to rozumiemy. Mia nowicie nie lubi chodzić po polu czystem, to też po przez puste przestrzenie przekrada się z wielką ostroż nością, starając się jaknajszybciej dotrzeć do miejsca porośniętego krzewami i drzewami. W polu boi się głównie swego nieubłaganego antagonisty — psa, na tomiast będąc w pobliżu drzew lub budowli, nic sobie nie robi ze swego wroga, bo w oka mgnieniu, dzięki swej zwinności, umknie na wysokość, gdzie czuje się bezpiecznie. Zdarza się nieraz, że kot ścigany przez psy wskakuje na przechodzących ludzi, co może być połączone z nieprzewidzianem bolesnem podrapaniem, Ogólnem jest twierdzenie, iż kot nie przywiązuje się do swego chlebodawcy i nie rozróżnia go wśródj innych osób. Jest-to niesłuszny zarzut i twierdzenia tego nie należy uogólniać. Osobiście miałem kota, który do skonale już zdała mnie rozróżniał, znał mój chód i biegł naprzeciwko, ocierając się pieszczotliwie o moje nogi. Nie czynił tego w stosunku do innych osób oraz domowników. Spotykałem też koty, które towa rzyszyły pewnej znajowej pani podczas jej przecha dzek po parku: biegały za nią poprostu jak psy, rozu miały, gdy je wołała i t. d. Naogół koty domowe są spokojne i miłe dla otoczenia, instynkt krwiożerczy występuje silniej u kotki, kiedy ta karmi swe kocię ta. Wówczas z braku myszy lub innego pożywienia nie pogardzi ptaszkiem, względnie złapie też kurcząt ko, niemniej jednak praktyka wykazuje, że koty bar dzo łatwo przyzwyczaić do towarzystwa ptaków w domu (kanarków, papug, gołębi i t. p.). Bywają wypadki, kiedy samice - koty wygrzewają małe pisklę ta, szczenięta, lisięta, króliczątka i t. p. W hodowlach zwierząt futerkowych nieraz korzystają z pomocy kotek przy wychowie zwierząt, które z jakiejbądź przyczyny nie mogą być karmione przez matki. Za zwyczaj wykarmicne przez kotkę lisy, szopy, norki i t.p, są bardzo oswojone i w następstwie stają się nie odłącznymi towarzyszami w domu hodowcy. Koty są wrażliwe na różne zapachy: bardzo lubią zapach wa- lerjany (samce), w niezwykłem podnieceniu tarzają się w miejscu, gdzie rozlano krople walerjano- we. „Łapacze kotów" we Francji korzystają często z kropli walerjanowych celem zwabienia kotów. Lu bią też koty zapach mięty i różne aromatyczne wysu szone rośliny i świeże siano, na którem chętnie się wylegują, to też wskazane jest w hodowlach kotów używać siano w charakterze ściółki. Kot wypróżnia się stale w miejscu przez się obra- nem, a zwłaszcza lubi w tym wypadku piasek, w któ rym zakopuje własne ekskrementy. Jest-to duża zaleta kotów przy ich wychowie.

Opis z 1935 roku

[madohora]

Wyhodowano wiele ras kota domowego, różniących się ubarwieniem, wielkością i długością włosów; współczesne wzorce niektórych starszych ras znacznie odbiegają od ich wcześniejszych cech (jak w przypadku kotów perskich czy syjamskich). Znaczna liczba kotów domowych żyje samodzielnie w miastach (w Polsce są to tzw. koty piwniczne lub dachowce).

[madohora]

Kot domowy ma okrągłą głowę, duże oczy przystosowane do widzenia w warunkach niewielkiego natężenia światła, spiczaste uszy. Posiada bardzo dobry słuch i wzrok; węch około czterokrotnie silniejszy od ludzkiego oraz dobrze wykształcony zmysł dotyku. Posiada włosy czuciowe, wydatne zwłaszcza nad górną wargą (popularnie „wąsy”), także nad oczami i na policzkach oraz po wewnętrznej stronie przednich łap. Pozbawiony opieki człowieka niekiedy ulega zdziczeniu, może też krzyżować się ze żbikiem.

[madohora]

Koty znaczą swój teren również w domu. Znaczenie terenu polega na ocieraniu się kota o ściany, meble czy nogi właściciela, co może być odebrane jako przejaw sympatii. Kocury oprócz ocierania, po osiągnięciu dojrzałości płciowej zaznaczają teren moczem z feromonami, który ma inny, dużo bardziej intensywny zapach niż ich normalny mocz. Zapach moczu zmienia się (na „normalny”) kilka tygodni po zabiegu kastracji, zazwyczaj wykastrowane kocury w ogóle nie oznaczają terenu moczem (zdarza się to tylko gdy przed zabiegiem odruch znaczenia był bardzo utrwalony). Nie jest prawdą, że tylko kocury znaczą moczem swój teren, zachowanie to obserwuje się również u bardzo dominujących, płodnych kotek (tzw. matki stada). Znaczenie kotek dominujących odbywa się tak samo jak u kocurów, polega na mocnym strzyknięciu moczem w pozycji stojącej. Oprócz tego kotki w czasie rui często moczą się w różnych miejscach: zachowanie to ma na celu zwabienie partnera, i również ustępuje po kastracji.

[madohora]

Normalna temperatura ciała kota waha się od 38 do 39 °C. Gorączka u kota występuje, gdy temperatura jego ciała przekracza 39,5 °C. Temperatura 37,5 °C oznacza hipotermię.

[madohora]

Po owulacji komórki osłonki pęcherzyka jajnikowego przekształcają się w przejściowy narząd dokrewny, położony na powierzchni jajnika, który zaczyna produkować progesteron. Po kilku dniach od owulacji zapłodnione komórki jajowe przemieszczają się do macicy. Ciąża trwa zwykle 65-66 dni. W przypadku owulacji zakończonej brakiem zapłodnienia w organizmie powstają hormony identyczne jak podczas ciąży, co skutkuje tzw. ciążą rzekomą, która trwa 30-40 dni i prawdopodobnie ma ochronić kotkę przed skutkiem wyczerpujących i powtarzających się cykli rujowych

[madohora]

Koty są często opisywane jako zwierzęta samotne. W rzeczywistości jednak są z natury towarzyskie. Mają słabo rozwinięty instynkt stadny; oznacza to, że w stanie dzikim same dbają o swoje podstawowe potrzeby (bezpieczeństwo, pożywienie). Dzikie koty żyją najczęściej w koloniach, lecz nie tworzą stada, gdyż każdy osobnik dba sam o siebie. Starsze zwierzęta niekiedy wykazują agresję wobec młodych

[madohora]

Ale w końcu skapitulowały

[madohora]

Występuje około stu ras kota domowego; występują zarówno nagie sfinksy, jak i długowłose persy. Różne organizacje felinologiczne uznają różne rasy (standardy ras różnych organizacji również mogą być inne). W Polsce najczęściej spotyka się z rasami uznanymi przez FIFe, oraz Polski Związek Felinologiczny. Ogólnie na świecie za koty rasowe uznaje się te, które posiadają rodowód wystawiony przez jedną z dziewięciu organizacji należących do World Cat Congress. Większość z nich wyróżnia cztery kategorie

[madohora]

O innym kocie znany jest następujący wypadek. Był on jeszcze bardzo młody, gdy jego pani zachorowała na gorączkę nerwową. Gdy ją do innego pokoju prze niesiono, kot uczuł natychmiast brak jej, szukał jej i wreszcie usiadł pode drzwiami pokoju, w którym chora leżała, aż znalazł sposobność do wemknięcia się. Odtąd już nie opuścił chorej; nauczył się w krótkim czasie poznawać godziny, o których brała lekarstwa lub po trawy, a w nocy zawsze o oznaczonym czasie budził usługaczkę, jeżeli czasem zasnęła, szczypiąc ją lekko w nos. W pokoju nie było zegara bijącego, a przecież nie mylił się kot więcej jak o pięć minut. Gdy się chora za nim obejrzała, przybywał natychmiast, wesoło marmocąc. Grzmotów bał się ten kot, muzyki nie lubił, a katarynki nienawidził; nie cierpiał także osób dziwacznie albo brzydko ubranych Gdy jeszcze był małym, żył w tym samym domu inny kotek, który przychodząc często do jego pokoju, zjadał mu jedzenie. Zgniewało to wreszcie naszego kota. Więc jak tylko dostał jedzenie, wypróżniał szybko ta lerz , chował najlepsze kąski pod stół i strzegł ich, zo stawiając jednak zawsze trochę na talerzu i pozwalając to zjeść onemu biednemu kotkowi. Potem zniósł znowu wszystko, co był ukrył, na talerz i zjadał tam w spo koju. Czasem przykrył talerz papierem, suknem z po dłogi i t. p. Ileż to jest ludzi, którzy aczkolwiek sami mają do zbytku, biednemu przed nosem drzwi zamykają. Z młodym psem, królikiem i zającem żył w przyjaźni.

[madohora]

Leonakd Sowiński, jeden z znakomitszych poetów naszych, podał w jednem z pism warszawskich następu jące szczegóły o usposobieniu kotów. W dzieciństwie miałem kotkę rówieśnicę i wielką ulubienicę moję. Raz gdy karmiła czworo trójbarwnych młodych, przywieziono mi w podarunku dwa psiaki za- wcześnie odłączone od matki. Litując się nad maleń stwem , zaniosłem je do kotki. Żadnego nie okazała wstrętu, rozumnie i łagodnie popatrzyła na piszczące szczenięta i bez oporu pozwoliła im ssać. Odtąd nie podobna ich było oderwać od matki przybranej, a co najdziwniejsza, w domu naszym ustała niezgoda między psim i kocim rodem. Późniejsze pokolenia kotki naj- obojętniej znosiły objawy nieprzyjaźni psów domowychWykarmione przez kotkę szpice odznaczały się figlar- nością i odrobiną obłudy. Kotka, o której mowa, była- ciekawą i winnym względzie; w roku 14 przestała być płodną, w 18 straciła słuch, żyła łat 24. W Szczygrach 1 miałem śliczną sybirską kotkę, młodziutką i bardzo łaskawą. Raz poza pierwszą zapa loną w piecu wiązką słomy spostrzegłem poruszenia gwałtowne. Z przestrachem wycofałem ogień i dobyłem nieszczęśliwą koteczkę moję opaloną w stanie, który mnie do płaczu pobudził. Dwa tygodnie była bez na dziei życia. Na szczęście nie straciła oczu i w końcu wyzdrowiała. Sierść odrosła piękniejsza od dawnej i je dynym śladem wypadku pozostał w jej usposobieniu ja kiś smutek łagodny. Odtąd kotka nie odstępowała mnie ani na krok w domu i za domem. Pewnego razu poru- czyłem jej do wykarmienia malutkiego zajączka. Przy jęła go jak najchętniej i nigdy nie pokrzywdziła. Po ciesznie było patrzeć, jak młode kocięta i matka ba wiły się z zajączkiem. Zajączek grzmocił kocięta prze- dniemi skokami, te obejmowały go za szyję i pieszczo tliwie dusiły. Stukania i biegania trwały po 16 godzin na dobę. Zając w pokoju był łaskawy jak piesek, lecz raz wypuszczony do ogrodu nie dał się już więcej złowić

[madohora]

Co do ubarwienia koty u nas są bardzo rozmaite. Do najpiękniejszych należą całkiem czarne i czarne z białą gwiazdką na piersi, całkiem białe, potem sine, które są bardzo rzadkie, żółtawo bure z czarnemi stop kami i czarnemi podeszwami u tylnych łapek (czyli tak zwane cypryjskie koty), bure z ciemnemi pręgami tej samej lub czarno brunatnej barwy. Koty hiszpańskie mają miękki, ale krótki włos i są zwykle trójbarwne, białe, czarne i rudawe, także dwubarwne w wielkie płaty białe i czarne, albo też jednobarwne rdzawe z wargami i po deszwami barwy mięsistej. Koty kumańskie (w środko wych Węgrzech) są popielato lub żółtawo bure z czar nemi pręgami. Nader piękne są wielkie koty angorskie z długim, jedwabistym włosem, całkiem białe, żółtawe albo popielate, rzadko plamiste, z wargami i pode szwami barwy mięsistej. Co do obyczajów różnią się one najwięcej od innych kotów domowych, są leniwe, ospałe, a przytem bardzo próżne, roztropnością wszakże mają one przewyższać inne koty, ale nie dorównywać im czy stością. Ojczyzną ich jest Angora w Syryi. We Francyi dosyć często można się z niemi spotkać. Piękny jest także kot kartuzek z długim, miękkim, prawie wełni stym włosem, barwy jednostajnie szaro modrej. Do niego podobny jest kot z krainy Korasanu w Persyi. Na an gielskiej wyspie Man żyje czarny kot odznaczający się prawie zupełnym brakiem ogona. W Tobolsku (na Sybe- ryi) są koty rude; takież i sine znachodzą się na Przy lądku Dobrej Nadziei (w Afryce). Kot chiński ma długi, mięciuchny włos jak jedwab i uszy obwisłe. Jak wyżej wspomniano, Chińczycy tuczą go, a potem pożerają. Za mieniają go także na koże sobolowe u Giljaków 1 , nie dając im wszakże nigdy kotek, lecz zawsze tylko ko- czurki. Na wyspach japońskich koty mają krótkie ogo ny, tak samo na wyspach malajskich. Na wyspie Cejlon żyją małe koty z długiemi uszami, w Paraguaj mają włos krótki i są smukłe, u Murzynów w Gwinei nie mają wcale włosa, na wyspach Karolinach mają wy sokie nogi. Są to wszakże same tylko odmiany miej scowe. W południowej Ameryce w górach Kordylierach nie udało się dotąd w okolicach wzniesionych na 12,000 stóp nad poziom morza lub więcej przyswoić ani psów ani kotów. Koty dostają tutaj gwałtownych kurczów, wdrapują się na ściany, spadają znużone i umierają w kilku dniach. Z miast europejskich najwięcej kotów posiada Londyn, ma ich tam być do 3 milionów, naj mniej Petersburg

[madohora]

[madohora]

Kot perski jest ulubieńcem hodowców kotów ra sowych i najpopularniejszym wśród wszystkich ras ko cich. Najwięcej też widzi się kotów perskich na wysta wach. Można powiedzieć bez przesady, że pod zna kiem kota perskiego powstały zrzeszenia hodowców kotów we wszystkich niemal krajach. Obecnie najlicz niejsze kluby miłośników kotów — to właśnie kluby hodowców kota perskiego. W naszym kraju kot perski, zwany często angorskim, a zwłaszcza biała odmiana tegoż — są popularniejsze od innych kotów rasowych. Koty te — to prawdziwie luksusowe zwierzęta, leniwe i beztroskie. To też nikt nie wymaga od nich zdolności w łowieniu myszy i t. p., majestatyczność bowiem i obojętność do łowiectwa cechują wyraźnie tego ary stokratę rodu kociego

[madohora]

[madohora]

[madohora]