Dodaj do ulubionych

Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna

14.01.20, 20:26
https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/oxGGuvbMMEmqRIVyjX.png
--
🎅
Obserwuj wątek
        • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:30
          Wieś założona w 1547 r. przez Danka z Miastka (obecnie Tylicz) jako Krzenycze. Od początku istnienia do pierwszego rozbioru wchodziła w skład tzw. Kresu Muszyńskiego należącego do biskupów krakowskich. W 1783 r. Krynicę wraz z całymi dobrami muszyńskimi przejął skarb austriacki, który wkrótce wysłał tu krajowego radcę górniczego, profesora uniwersytetu lwowskiego Baltazara Hacqueta celem zbadania i oceny krynickich źródeł. Jego pozytywna opinia legła u podstaw późniejszego rozwoju krynickiego zdrojowiska.
          W 1793 r. austriacki komisarz rządowy z pobliskiego Nowego Sącza Franciszek Stix von Saunbergen zakupił tu ziemię ze źródłem wody mineralnej z myślą o założeniu zdrojowiska. Powstały pierwsze domy zdrojowe, ale gwałtowny rozwój nastąpił dopiero po 1856 r. dzięki działalności prof. Józefa Dietla. W 1877 r. kuracjuszy przyjmowało 11 domów uzdrowiskowych oraz w 64 domach prywatnych, w tym samym okresie powstała Komisja Zdrojowa. U schyłku stulecia Krynickie Zdroje odwiedzało blisko 6000 kuracjuszy rocznie. W 1885 roku przybył do uzdrowiska znany hydroterapeuta Henryk Ebers, zostając m.in. dyrektorem CK. Zakładzie Hydropatycznym, radnym, inicjatorem budowy jednej z altan pijalni wód.
          Dr Ebers zaprosił w 1909 r. do Krynicy ze Lwowa geologa Rudolfa Zubera, który stał się kolejną ikoną Krynicy. W wyniku głębokich na 810 m wierceń odkrył wodę, jedną z najsilniejszych w Europie szczaw alkaicznych, zwaną od jego nazwiska Wodą Zuber.

          --
          🎅
          • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:30
            Dalszy prężny rozwój uzdrowiska przypada na pierwsze lata XX w., powstają nowe wille i pensjonaty. W 1911 r. doprowadzona została linia kolejowa co spowodowało napływ nowych kuracjuszy, w tym samym roku Krynica uzyskała prawa miejskie. W rok przed wybuchem II wojny światowej Krynicę odwiedzało rocznie 38 000 osób. W styczniu 1937 r. w Krynicy bawiła w podróży poślubnej przyszła królowa Holandii, księżniczka Juliana wraz z mężem księciem Bernardem. W okresie od stycznia 1944 r. do lutego 1945 r. Krynica była siedzibą ordynariusza apostolskiego Łemkowszczyzny Ołeksandera Małynowśkiego. Pod okupacją Krynica znajdowała się do 18 stycznia 1945 r. Wycofujący się Niemcy zabrali praktycznie wszystkie urządzenia, a wkraczające wojska Armii Czerwonej doszczętnie zdewastowały, co pozostało. Krynica z wojny odrodziła się tak naprawdę pod koniec lat 50. XX w.
            Poza istniejącą już koleją ziemno-linową z 1937 r. na Górę Parkową w 1997 r. uruchomiono kolejkę gondolową na Jaworzynę (1114 m n.p.m.), która może przewieźć 1200 osób na godzinę. Dzięki tej inwestycji Krynica-Zdrój stała się dużym ośrodkiem narciarskim.

            --
            🎅
      • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:03
        W 1612 r. biskup Tylicki nadał miejscowości razem z prawami miejskimi herb. Przedstawiał on dwie głowy patronów miasta św. Piotra i św. Pawła.

        Obecnie Tylicz używa herbu (w różnych wersjach) przedstawiającego insygnia biskupie z Ewangelią. Podobny jest do herbu Muszyny.

        --
        🎄
      • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:35
        Pierwsze wzmianki o leczniczych właściwościach krynickich źródeł znajdują się w dziele księdza Gabriela Rzączyńskiego pt. Historia naturalis curiosa Regni Poloniae (...), wydanym w pierwszej poł. XVIII w. Pierwsze naukowe badania wód krynickich przeprowadził jednak dopiero profesor Uniwersytetu Lwowskiego Baltazar Hacquet na zlecenie władz austriackich, które w 1783 r. przejęły Krynicę wraz z pozostałymi miejscowościami dóbr muszyńskich. Opinia Hacqueta, w której pozytywnie ocenił on lecznicze wartości tych wód zarówno do kąpieli, jak i do picia, zachęciła komisarza rządowego z Nowego Sącza, do zakupienia w 1793 r. krynickiego zdroju wraz z okolicznymi polami i łąkami za cenę 50 ówczesnych złotych. Ten ujął źródła w drewniane oprawy i wybudował pierwszy niewielki dom mieszkalny dla gości. Można więc uznać, że początki lecznictwa uzdrowiskowego w Krynicy datują się na przełom XVIII i XIX w.

        --
        🎄
          • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:36
            W 1800 r. krynickie źródła przeszły na własność rządu austriackiego, pod zarząd komunalny dóbr muszyńskich, który nie mogąc znaleźć dzierżawcy postanowił poprowadzić zdrojowisko we własnym zakresie. W tym celu wzniesiony został w 1805 r. drugi, większy dom mieszkalny oraz wybudowano pierwszych 9 kabin kąpielowych. W tym roku Krynica zanotowała pobyt 180 gości. W 1806 r. wybudowano pierwszą drewnianą pijalnię wody mineralnej (istniejąca do dziś „Słotwinka”). Za rzeczywistą datę powstania krynickiego uzdrowiska należy jednak uznać 1807 r., kiedy to dr Jan Nennel został mianowany pierwszym lekarzem uzdrowiskowym.

            --
            🎄
              • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:36
                Z tego czasu pochodzą pierwsze naukowe opisy wód krynickich, które w 1806 r. wykonał Józef August Schultess, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ponownie obudowano źródła i ustalono pierwsze strefy ich ochrony, obejmujące teren o promieniu 150 kroków. Wybudowano proste łazienki i kilka kolejnych domów dla kuracjuszy, uregulowano prowizorycznie Kryniczankę. Powstał nawet projekt wytwórni naczyń do wysyłki wód poza uzdrowisko. Pomimo to liczba kuracjuszy, która w 1810 r. wyniosła 530 osób, w następnych latach nie zwiększała się.

                --
                🎅
                  • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:37
                    Zniechęcone deficytowym przedsięwzięciem w 1852 r. władze austriackie poleciły zlikwidować uzdrowisko. Na szczęście zarząd dóbr muszyńskich odwlekał realizację polecenia. Jednocześnie grupa lekarzy krakowskich, którym przewodził dr Józef Dietl, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaczęła propagować krynickie wody wśród lekarzy i społeczeństwa i coraz częściej wysyłać do nich kuracjuszy. Dietl, uznany później za ojca polskiej balneologii, w imieniu komisji rzeczoznawców wystąpił pod adresem rządu austriackiego z postulatami rozwoju uzdrowiska. Współdziałał z nim m.in. dr Michał Zieleniewski. Zarząd przystąpił do budowy urządzeń sanitarnych, leczniczych i mieszkalnych

                    --
                    🎄
                      • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:38
                        W 1901 r. w Krynicy przebywało już ponad 6 tys. kuracjuszy i liczba ich corocznie rosła, przekraczając dziesięć lat później 10 tys. W związku z koniecznością pozyskania większej ilości wód do kąpieli od 1911 r. poszukiwania nowych źródeł wód mineralnych w Krynicy prowadził geolog Rudolf Zuber, profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Zakończyły się one sukcesem w 1914 r. przez dowiercenie się w szybie „Zuber I” do szczawy alkalicznej o największym znanym wówczas stężeniu.

                        --
                        🎄
                          • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:39
                            Po zakończeniu I wojny kontynuowano w Krynicy poszukiwania kolejnych źródeł, uzyskując m.in. w odwiercie nr 11 („Zuber II”) na głębokości 952 m wielkie złoża suchego dwutlenku węgla, zastosowanego do suchych kąpieli gazowych. Z nowych szybów ujęto źródła „Jan” i „Słotwinka”. Rozbudowano krytą pijalnię z urządzeniami do podgrzewania wód, doprowadzanych do niej rurociągami.

                            --
                            🎅
                              • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:49
                                Z II wojny światowej uzdrowisko wyszło z licznymi stratami. Wywiezione zostały linie do butelkowania wód i inne urządzenia techniczne, zniknęły cenne miedziane wanny do kąpieli. Wszystkie budynki uzdrowiskowe wymagały pilnych remontów. Mimo to w 1945 r. zanotowano tu pierwszych kilkuset gości, a w 1947 – ok. 14 tys. Dalsze badania krynickich wód prowadził inżynier Leon Nowotarski, długoletni dyrektor Państwowego Zakładu Zdrojowego.

                                --
                                🎅
                                • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:50
                                  W latach swej świetności Krynica była modnym uzdrowiskiem, miejscem pobytu i spotkań wielu sławnych Polaków. Bywali tu m.in.: Józef Piłsudski, Jan Matejko, Artur Grottger, Henryk Sienkiewicz, Józef Ignacy Kraszewski, Ludwik Solski, Helena Modrzejewska, Władysław Reymont, Julian Tuwim, Konstanty Ildefons Gałczyński i Jan Kiepura. Także obcokrajowcy: królowa Holandii Juliana, Valdas Adamkus, Václav Havel, Wiktor Janukowycz.

                                  --
                                  🎅
                                  • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:50
                                    Krynica-Zdrój jest obecnie dużym ośrodkiem lecznictwa uzdrowiskowego i sanatoryjnego. Leczy się tu choroby układu trawiennego i moczowego, układu krążenia i przemiany materii. W mieście znajdują się sanatoria i szpitale uzdrowiskowe, a także odwierty, pijalnie i rozlewnie wód mineralnych i leczniczych:

                                    zdrój Główny
                                    zdrój Jan
                                    zdrój Józef
                                    zdrój Karol (nie istnieje)
                                    zdrój Mieczysław
                                    zdrój Słotwinka
                                    zdrój Tadeusz
                                    zdrój Zuber.

                                    --
                                    🎄
                                    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:51
                                      Najstarszym budynkiem w Krynicy jest pijalnia „Słotwinka” z 1806 r. Początkowo stała w miejscu, które obecnie zajmuje Pijalnia Główna na krynickim deptaku z 1971 r., na 3500 m² znajduje się sala koncertowa i ogród zimowy. W początkach drugiej połowy XIX w. pijalnia „Słotwinka” została przeniesiona do Parku Słotwińskiego. Otwierana sezonowo. Tuż obok znajduje się „Koncertowa”, której historia sięga 1870 r. Wybudowany wtedy Pawilon nosił nazwę Słotwiński Pawilon Koncertowy i taką też pełnił funkcję. Odbywały się tam koncerty, a sam park był ulubionym miejscem kuracjuszy odwiedzających Krynicę[6]. Od 1989 r. niniejszy obiekt po generalnym remoncie, aczkolwiek nie ingerującym w jego stylistykę funkcjonuje jako restauracja „Koncertowa”.

                                      --
                                      🎄
                                      • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:52
                                        Inne zabytki uzdrowiska to Łazienki Borowinowe z 1881 r., Stare Łazienki Mineralne z lat 1863–1966. W centralnej części deptaku stoi neorenesansowy Stary Dom Zdrojowy z 1889 r. (z zachowaną oryginalną salą balową), w którym mieściła się pijalnia wody „Mieczysław”, która w 2007 r. została wyremontowana i ponownie otwarta.

                                        --
                                        🎅
                                        • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:52
                                          Na tyłach tego domu, w sąsiedztwie potoku Kryniczanki przy Bulwarach Dietla, wzniesione zostały wille. To szereg jednych z najstarszych zachowanych – często drewnianych zabudowań willowych dla kuracjuszy przy wizytowej arterii miasta. „Biała Róża” z 1856 r., „Biały Orzeł” z 1857 r., „Kosynier”, „Wisła” i „Węgierska Korona” z 1880 r., „Witoldówka”, „Małopolanka” z 1898 r. W jednej z nich, o nazwie „Romanówka”, od 1995 r. mieści się Muzeum Nikifora, właściwie Epifaniusza Drowniaka (1895–1968), krynickiego malarza prymitywisty, pochodzenia łemkowskiego o światowej sławie, nazywanego również Matejką Krynic

                                          --
                                          🎅
                                          • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:53
                                            Obok Pijalni Głównej stoi muszla koncertowa z okresu międzywojennego, na miejscu Pawilonu orkiestry uzdrowiskowej. W muszli wmurowana tablica pamiątkowa ku czci związanego z Krynicą Jana Kiepury (1902–1966). W 1932 r. za pieniądze zarobione na scenach świata wybudował w Krynicy-Zdroju według projektu Bohdana Pniewskiego kosztujący trzy miliony dolarów USA luksusowy modernistyczny hotel (po wojnie zwany sanatorium, aktualnie zabytek) „Patria” – miejsce kręcenia kilku filmów pod koniec lat 30. XX w. (m.in. film Książątko z 1937 r.). W „Patrii” zachował się oryginalny wystrój w tym marmury i alabastry, drzwi obrotowe, winda z lat 30. XX w., taras wypoczynkowy na dachu. Przed wojną do hotelu należał też basen i kort tenisowy. Dach hotelu Patria był zwieńczony ogromnym stalowym masztem, na którym wywieszano polską flagę z okazji świąt narodowych. Maszt usunięto w czasie II wojny światowej. Obok muszli koncertowej stoi modernistyczny Nowy Dom Zdrojowy (sanatorium) autorstwa prof. Witolda Minikiewicza z 1939 r. z zachowanym wystrojem charakterystycznym dla luksusowej architektury funkcjonalistycznej lat 30. XX w. (marmury, stal chromowana, importowane drewno, duże przeszklenia, fontanna nawiązująca do awangardowej rzeźby polskiej lat 30. XX w., taras na dachu, a także ciekawostka amfiteatr koncertowy umieszczony przy tylnej elewacji – nieużywany od dawna, zaprojektowany raczej do kameralnych występów), w pobliżu pomnik Adama Mickiewicza z 1906 r. W Krynicy przy ul. Piłsudskiego znajduje się pomnik ku czci Wojska Polskiego z inskrypcją „Obrońcom Zwycięzcom”. Jest uznawany za niesztampowy i oryginalny przykład nowoczesnej rzeźby. Pomnik stworzył w 1985 r. profesor Bronisław Chromy z okazji 40. rocznicy zakończenia II wojny światowej.

                                            --
                                            🎅
                                              • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:15
                                                Mochnaczka Wyżna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój
                                                Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
                                                Wieś leży przy drodze krajowej nr 75, w Beskidzie Niskim, w dolinie potoku Mochnaczka, prawobrzeżnego dopływu Muszynki. Wieś Mochnaczka została założona na prawie wołoskim w 1589 przez Jana Świątkowskiego z przywileju nadanego przez biskupa Myszkowskiego (tereny te należały do Klucza Muszyńskiego, będącego własnością biskupią). Najstarsza część wsi powstała w miejscu dzisiejszej Mochnaczki Wyżnej.
                                                Parafię greckokatolicką w Mochnaczce, podległą dekanatowi muszyńskiemu uposażył w 1626 r. biskup M. Szyszkowski. Z tego też roku pochodził pierwszy dzwon cerkiewny, ważący 300 kg. W 1648 z gruntów wsi wyodrębniła się Mochnaczka Niżna. W XVIII i XIX w. we wsi zamieszkiwało od 350 do 550 osób, głównie wyznania greckokatolickiego.

                                                --
                                                🎅
                                              • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:25
                                                Izby – (łem. Ізбы), wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie] nad Białą dopływem Dunajca.Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

                                                Tu Konfederaci barscy w latach 1769–1772 mieli swój obóz i siedzibę dowódcy Kazimierza Pułaskiego oraz byli wspierani przez miejscową ludność. Do roku 1947 wieś była zamieszkiwana przez Łemków[4], którzy zostali przymusowo wysiedleni. We wsi stoi była cerkiew greckokatolicka pw. św. Łukasza Ewangelisty, obecnie pełniąca funkcję kościoła rzymskokatolickiego. Do lat 60. XX wieku we wsi stała drewniana cerkiew prawosławna, która została zniszczona i rozebrana. Obecnie we wsi zamieszkuje kilka rodzin łemkowskich. W 2012 roku postawiono z inicjatywy byłych mieszkańców wsi i ich potomków pomnik na obecnym cmentarzu, na którym chowano do 1947 roku, przodków wygnanych Rusinów (Łemków). Za rzeką naprzeciwko cerkwi znajduje się stary cmentarz, na którym zachowało się kilka nagrobków. Chowano na nim zmarłych do 1928 roku, czyli daty powrotu całej ludności wsi do prawosławia, wraz ze swoim proboszczem ks. Dymitrem Chylakiem.

                                                --
                                                🎄
                                              • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:27
                                                Izby

                                                Izby to nie jest żadna część mieszkania
                                                Taką nazwę ma wioska w górach schowana
                                                Od Tylicza tam droga przez las prowadzi
                                                Wejść na górę czasem nie zawadzi
                                                Trzeba uważać, zwłaszcza na przedzie
                                                By się tam nie spotkać z niedźwiedziem
                                                Miejscowi przed nim ostrzegają
                                                Podobno od sąsiadów tam się plątają
                                                Mówią że jak się go spotka nie ma co zwlekać
                                                Lecz jak najszybciej w dół uciekać
                                                Chociaż po tych Izbach latałam
                                                Na szczęście tego nie wypróbowałam
                                                Izby to jest wioska niewielka
                                                Gdy tam dotrzesz każdy na ciebie zerka
                                                Bo wiadomo, że się tutaj zaplątałeś
                                                I nigdy wcześniej tam nie bywałeś
                                                Z atrakcji turystycznych jest cerkiew murowana
                                                Dzisiaj rola kościoła jest jej przypisana
                                                Podobno kiedyś nabożeństwa były na zmianę
                                                Raz prawosławne a raz katolickie odprawiane
                                                Przy cerkwi jest cmentarz, gdzie krzyże łamane
                                                Znaczy, że prawosławni są tam pogrzebani
                                                Cóż może ktoś zaciera już ręce
                                                Lecz w Izbach nie ma zabytków już więcej
                                                Lecz serce ci zabije jak staniesz na górze wysokiej
                                                Jak na dłoni piękne roztaczają się widoki
                                                Widzisz pola kolorami przeplatane
                                                Złocistym słońcem opromieniane
                                                A jak wzrok odwrócisz tam gdzie droga prowadzi
                                                Widzisz las, który może cię zdradzić
                                                Tam przycupnął kraczek jarzębiny czerwonej
                                                Kiedyś z niej korale zostaną zrobione
                                                Tutaj na łące stokrotki schowane
                                                Jeszcze rosa jest na nich nad ranem
                                                Tam trochę dalej rosną niezapominajki
                                                Ten świat wyjęłam chyba z jakiejś bajki
                                                A tam gdzieś malwa się wspięła
                                                Skąd malwa na tej łące się wzięła
                                                Dookoła krzewów wiją się powoje
                                                Tak Izby zapraszają w swoje podwoje
                                                Zabrałam was w ten świat wysoki
                                                Szkoda że tylko opisuję te piękne widoki

                                                --
                                                🎄
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:54
      Krynica Górska

      Nie wiem czy w jednym słowie zawrę wszystko
      Krynica Górska to jest uzdrowisko
      Na deptaku jest pijalnia wód pod palmami
      Tam się można spotkać z kuracjuszami
      Mnie jednak nie bawią takie klimaty
      Więc ja tych panów spisuję na straty
      Ja naszą wycieczkę zacznę od cmentarza
      Podobno tam się kultura narodów wyraża
      Dlaczego ja was tam zapraszam? Wiosna to dobra pora
      Bo tam na cmentarzu jest grób Nikifora
      Nikifor za życia jako kaleka wyśmiewany
      A dzisiaj jego obraz jest rozchwytywany
      Za życia nikt się z nim za bardzo nie liczył
      Chociaż sam mówił, że on jest Matejko z Krynicy
      Kiedyś człowiek dla innych za mały
      O Nikiforze dziś filmy już powstały
      Na głównym deptaku jest dom gdzie ganek drewniany
      Tam jest Muzeum Krynickie schowane
      We wrześniu jest jeszcze tydzień kultury
      Trwa wówczas festiwal Jana Kiepury
      A za pijalnią ulicą Zdrojową
      Można wejść lub wjechać na Górę Parkową
      A jak was centrum trochę znuży
      Można się przejść na spacer dłuższy
      Tam na końcu ulicy przycupnęła cerkiew
      Z dala już słychać diuków śpiew
      Jak ktoś tak jak ja muzykę czuje
      Cerkiewny śpiew go zafascynuje
      Słychać już nawet z daleka
      Jak ktoś zawodzi a może narzeka
      Wchodzisz do środka i wzrokiem wodzisz
      A tam…jedna osoba na śpiewy przychodzi
      Taka już jest cała Górska Krynica
      Każdy coś dla siebie znajdzie na ulicach

      --
      🎅
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:59
      Tylicz – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój. Tylicz (Miastko) uzyskał lokację miejską przed 1325 rokiem, zdegradowany przed 1400 rokiem, ponowne nadanie praw miejskich w 1612 roku, degradacja przed 1934 rokiem[. Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. W latach 1973–1976 istniała gmina Tylicz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

      --
      🎄
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 20:59
      Tylicz położony jest 6 km na wschód od Krynicy, u zbiegu rzeki Muszynka (Tyliczanka) i uchodzącego do niej potoku Mochnaczka. Znajduje się na granicy dwóch mezoregionów: Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego. Wieś leży przy drodze krajowej 75. W pobliżu znajduje się nieistniejące już przejście graniczne Muszynka-Kurov ze Słowacją na Przełęczy Tylickiej (683 m n.p.m.)

      --
      🎅
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:02
      W XI-XIII wieku istnieje osada pod nazwą Ornawa na szlaku między Polską a Węgrami.
      W 1336 – wieś królewska.
      10 września 1363 nadanie praw miejskich przez króla Kazimierza Wielkiego.
      30 lipca 1391 – przekazanie przez króla Władysława Jagiełłę prawa własności biskupom krakowskim, włączenie do Kresu Muszyńskiego (Miastko alias Novum Oppidum).
      Październik 1410 – spalenie i zniszczenie Miastka przez wojska węgierskie pod dowództwem Ścibora ze Ściborzyc-wojewody siedmiogrodzkiego.
      XVI w. – upadek miasta.
      26 czerwca 1612 – biskup krakowski Piotr Tylicki ponownie nadaje prawa miejskie, od tej pory miejscowość nazywa się Tylicz. Dokument lokacyjny został wystawiony w Bodzentynie koło Kielc 26 lipca 1612 r. Biskup określił prawa i obowiązki mieszczan tylickich „na wzór miasta Muszyny”. Miasto otrzymuje prawo do cotygodniowego targu, czterech jarmarków rocznie oraz nowy herb.
      1627 rok – biskup krakowski Marcin Szyszkowski wydaje przywilej dla Cechu Rzemiosła Wszelakiego w mieście Tyliczu.
      1637 rok- parafia w Tyliczu zakłada w mieście szpital dla ubogich.
      1662 rok – Tylicz liczy 352 mieszkańców. Większymi miastami w tym czasie były: Nowy Sącz 1325 mieszkańców, Stary Sącz 945 mieszkańców, Muszyna 541 mieszkańców, Nowy Targ 448 mieszkańców.
      1769–1770 – miejsce stacjonowania konfederatów barskich.
      12 kwietnia 1763 rok – Sąd Kryminalny Kresu Muszyńskiego wydał wyrok śmierci za czarowstwo i bałwochwalstwo na Orynie Pawliszance przez spalenie na stosie, na podstawie art. 63. Prawa Chełmińskiego . Wyrok wykonano na wzgórzu Szubienica.
      1781 – włączenie do dóbr kameralnych (K.k. Muszyner Cameral Verwaltung). Napływ Żydów.
      1900 – powstała Ochotnicza Straż Pożarna
      1935 – utrata praw miejskich (według innych danych w 1914 lub 1930). Siedziba władz gminy zbiorowej.

      --
      🎄
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:02
      W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Tylicz”

      1939 – oddziały Wojska Polskiego po 2 września 1939 r. stawiły silny opór grupie wozów pancernych armii słowackiej działających na rzecz armii niemieckiej. Słowacy zostali zmuszeni do wycofania się.
      1955 – siedziba Gromadzkiej Rady Narodowej (dla gromad: Tylicz, Mochnaczka Niżna, Muszynka).
      1966 – uroczyste obchody 600-lecia Tylicza.
      1973 – reaktywowanie gminy Tylicz.
      1975 – włączenie do Gminy Uzdrowiskowej Krynica.
      1992 – budowa rozlewni wód mineralnych Multi Vita
      2004-2005 - założenie Parku Zdrojowego, budowa gimnazjum
      27 marca 2007 – uroczyste nadanie imienia Jana Pawła II Gimnazjum w Tyliczu
      30.03.2010 powstanie Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Tylicza

      --
      🎅
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:08
      Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Tyliczu – dawna greckokatolicka cerkiew, zbudowana w 1743, znajdująca się w Tyliczu. Po 1947 przejęta przez kościół rzymskokatolicki. Obecnie użytkowana jako kaplica cmentarna parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyliczu. Cerkiew wpisano na listę zabytków w 1964. Została włączona do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

      --
      🎄
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:09
      Cerkiew w Tyliczu jest cerkwią łemkowską, trójdzielną. Ponad przedsionkiem wznosi się wieża o konstrukcji słupowo-ramowej, z drewnianym hełmem i kutym krzyżem. Znacznie mniejsze hełmy znajdują się ponad nawą i nad prezbiterium. Po obydwu stronach nawy cerkwi zlokalizowane zostały dwie kaplice boczne. Podobna konstrukcja występuje jedynie w świątyni w Miliku. Nawę pokrywa dach namiotowy, zaś prezbiterium - kalenicowy.
      We wnętrzu polichromia. Część wykonanych w jej ramach malowideł (w tym postacie świętych Olgi i Włodzimierza) to kopie ikon z soboru św. Włodzimierza w Kijowie. Starszy jest ikonostas, powstały w XVIII wieku. W latach 80. XX wieku nieznani sprawcy wynieśli z niego część wizerunków, które zostały uzupełnione po 2001. Szczególną cechą ikonostasu w cerkwi w Tyliczu jest wielkość ikon patronów świątyni oraz św. Mikołaja, które, choć umiejscowione w najniższym rzędzie ikon, są znacznie wyższe niż carskie wrota i sięgają rzędu następnego

      --
      🎄
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:10
      Tylicz

      Krynica Górska to duże uzdrowisko
      A do Tylicza z Krynicy już blisko
      Można tam dojechać PKS-em
      Albo nawet pieszo przejść nad lasem
      Tylicz to nie wielka wioska
      W niej zabudowa jest bardzo prosta
      W centrum rynek no i przystanek
      A dookoła kamieniczki murowane
      Nie wiem po co na tydzień tam jedziesz
      Jak w godzinę cały Tylicz zwiedzisz
      Pomiędzy domami wąskie uliczki
      A domki kolorowe i śliczne
      Jest tam jeszcze studnia murowana
      Wśród drzew głęboko schowana
      Tam pry tej studni cudowne źródełka
      Gdzie czysta woda na nas zerka
      W Tyliczu jest Kościół z dzwonnicą
      O cerkwi prawosławnej też nie przemilczę
      W kościele na suficie freski malowane
      A wyposażenie kościoła drewniane
      Przy cerkwi przykucnęły modrzewie
      A w środku ikony malowane na drzewie
      Ikonostas bogato rzeźbiony
      I cały pięknie posrebrzony
      To chyba wszystko o czym chcę powiedzieć
      W Tyliczu można by i miesiąc siedzieć

      --
      🎄
    • madohora Re: Krynica, Tylicz, Muszynka, Muszyna 14.01.20, 21:13
      Mochnaczka Niżna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój
      Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
      Wieś leży przy drodze krajowej nr 75, w Beskidzie Niskim, w dolinie potoku Mochnaczka, prawobrzeżnego dopływu Muszynki. Wieś Mochnaczka została założona w na prawie wołoskim w 1589 przez Jana Świątkowskiego z przywileju nadanego przez biskupa Myszkowskiego (tereny te należały do Klucza Muszyńskiego, będącego własnością biskupią). Parafię greckokatolicką w Mochnaczce, podległą dekanatowi muszyńskiemu uposażył w 1626 r. biskup M. Szyszkowski. Z tego też roku pochodził pierwszy dzwon cerkiewny, ważący 300 kg. W 1648 z gruntów wsi wyodrębniła się Mochnaczka Niżna. W XVIII i XIX w. liczba ludności – głównie Łemków wyznania greckokatolickiego – wynosiła od 500 do 800 osób. W 1936 parafia greckokatolicka została włączona do Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny. We wsi zamieszkiwało wtedy 788 grekokatolików, 21 rzymskich katolików i 33 żydów. Po II wojnie światowej, w ramach Akcji Wisła, Łemkowie zostali wysiedleni na Ziemie Odzyskane.

      --
      🎄

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka