Sezon na grzyby

[madohora]

Smardz stożkowaty jest grzybem jadalnym, którego smak często porównywany jest ze smakiem smardza jadalnego. Smardz stożkowany jest bardzo wartościowym grzybem pod względem odżywczym, bogatym w białko, błonnik i węglowodany. Ponadto jest źródłem wielu witamin i pierwiastków mineralnych, zwłaszcza potasu.

[madohora]

Smardz półwolny jest grzybem jadalnym. Posiada bardzo cienki miąższ o nieszczególnym smaku, dlatego nie cieszy się zbyt dużą popularnością wśród grzybiarzy. W Polsce występuje bardzo rzadko i znajduje się na liście grzybów objętych ochroną. Inna oficjalnie używana nazwa, pod którą jest znany to mitrówka półwolna.

[madohora]

Owocnik smardza półwolnego (nazywany główką) może osiągać wysokość od 2 do 4,5 cm. W najszerszym miejscu w obwodzie osiąga wymiary od 2 do 3,5 cm. Może przybierać kształt stożkowaty lub dzwonkowaty. Jego powierzchnia pokryta jest jamkowatymi zagłębieniami nazywanymi alweole. Ułożone są one w pionowych regularnych lub nieregularnych szeregach oddzielonych od siebie wyraźnymi, tępo zakończonymi żeberkami. Znajduje się w nich warstwa zarodnikowa. Główka smardza półwolnego najczęściej ma kolor brązowy, na którym czasami można dojrzeć żółty lub oliwkowy odcień. Żeberka są zazwyczaj ciemniejsze, często wpadające w czarny odcień. Owocnik jest tylko w połowie lub w jednej trzeciej przyrośnięty do trzonu. Pozostała jego część jest swobodna i nieco odstająca. W środku jest pusty.

[madohora]

Smardz półwolny często bywa mylony jest ze smardzem stożkowatym i smardzówką czeską. Smardz stożkowaty charakteryzuje się alweolami ułożonymi w regularnych szeregach oddzielonych od siebie pionowymi żeberkami. Smardzówkę czeską można natomiast rozpoznać po główce, która przyrośnięta jest do trzonu tylko na szczycie.

[madohora]

Smardz półwolny znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski – ma status „R” oznaczający gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych.
Smardz półwolny w Polsce od 2014 roku objęty jest ochroną częściową - chronione są okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni – wcześniej podlegał ochronie ścisłej.
Smardz półwolny jest bardzo zmiennym grzybem – jego okazy mogą mieć bardzo krótką główkę i bardzo długi trzon lub niezwykle dużą główkę i bardzo krótki trzon. Często zdarza się, że tak różne osobniki rosną tuż obok siebie.

[madohora]

Czernidłak kołpakowaty występuje od kwietnia do listopada. Jego owocniki mogą pojawiać się na tych samych podłożach co pieczarki. Nie reaguje na związki azotowe, które znajdują się w glebie, ponieważ jest to gatunek wapniolubny. Dodatkowo jest to grzyb łatwy w uprawie, zwłaszcza że wykazuje sporą odporność na różnorodne choroby.

[madohora]

Kapelusz czernidłaka kołpakowatego jest zmienny w swoim kształcie - na początku ma kształt podłużnie cylindryczny, by później stać się dzwonkowatym. Jego wysokość zazwyczaj wynosi około 5-10 cm, natomiast szerokość 3-6 cm. Na początku jest on barwy białej i ma pilśniowate łuski. Dojrzewanie owocnika sprawia, że cały kapelusz przybiera najpierw barwę brązową a później staje się całkowicie czarny i ulega autolizie, czyli po prostu się rozpływa.

[madohora]

Miąższ czernidłaka kołpakowatego ma barwę białą. W kapeluszu jest kruchy i cienki, natomiast w trzonie występuje włóknista struktura.

[madohora]

Ten grzyb jadalny ma szerokie zastosowanie w kuchni. Jest składnikiem zup i sosów, a także głównym składnikiem dań – można go przygotować w formie smażonej. Pamiętać należy jednak o tym, by do celów kulinarnych używać tylko młode kapelusze czernidłaka kołpakowatego, które nie mogą posiadać żadnych śladów czernienia.

[madohora]

Ten gatunek lubi mocno nawożona glebę, dlatego pojawia się w pobliżu człowieka, np. w przydomowych ogródkach. Dodatkowo porasta siedliska, takie jak przydrożne rowy, pastwiska, łąki, polany czy też lasy iglaste i liściaste.

[madohora]

Grzyb kolczak obłączasty występuje na obu półkulach w strefie umiarkowanej. Znaleźć go można we wszystkich typach lasów. Szczególnie lubi gleby o dużej ilości wapnia. Rośnie gromadnie, rzadziej pojedynczo.

[madohora]

Trzon ma długość do 7 cm i grubość 1-4 cm. Trzon jest rzadko centralny (ekscentryczny), cylindryczny. Rozszerza się u dołu. Ma barwę białawą lub kremowożółtą, czasami posiada rdzawe plamy.

[madohora]

Zarodniki kolczaków obłączastych są prawie kuliste, z krótkim dziobkiem. Wysyp zarodników biały

[madohora]

Kolczaka obłączastego można też ugotować w bulionie lub śmietanie. Innym sposobem na jego przyrządzenie jest duszenie. Podczas przygotowywania potraw dobrze nasiąka smakami innych składników. Nadaje się również do zamrożenia.

[madohora]

Ze względu na barwę i fakturę kapelusza kolczaka do złudzenia może przypominać pieprznika jadalnego, kurkę. Dopiero charakterystyczne dla tego pierwszego kolce, rozwiewają wątpliwości. Oprócz tego można pomylić ten grzyb z jadalnym kolczakiem rudawym.

[madohora]

Pierwsze okazy purchawicy olbrzymiej pojawiają się w sierpniu. Grzyb ten rośnie do października, ale często zdarza się, że stare osobniki można znaleźć nawet wiosną kolejnego roku.

[madohora]

Gleba purchawicy olbrzymiej, czyli wnętrze owocnika purchawicy olbrzymiej, początkowo jest elastyczna i zwarta. Z czasem staje się gąbczasta i watowata. U młodych osobników ma biały kolor, później przybiera odcienie zielonego, żółtego i oliwkowego. U starszych okazów ma barwę brązową. W trakcie dojrzewania owocnika gleba zaczyna wysychać, aż w końcu rozpada się na drobny proszek i staje się pylista, a w jej miejscu pojawiają się zarodniki podstawowe.

[madohora]

Przez niewprawionych grzybiarzy purchawica olbrzymia często mylona jest z młodymi pieczarkami o zamkniętych, półkulistych owocnikach. Najłatwiej ją rozpoznać po nietypowych, dużych rozmiarach.

[madohora]

Największy okaz purchawicy olbrzymiej został znaleziony w Czechach – jego owocnik miał średnicę 219 cm. i ważył 21 kg.
Purchawica olbrzymia wytwarza kalwacynę - nierozpuszczalny antybiotyk, który wykazuje skuteczne działanie bakteriobójcze i zwalcza niektóre rodzaje raka.
Purchawica olbrzymia była kiedyś w Polsce gatunkiem ściśle chronionym. 9 października 2014 roku została wykreślona z listy gatunków grzybów chronionych.
Pierwsza purchawica olbrzymia została opisana w 1786 roku. Polską nazwę podał w 1997 roku botanik Andrzej Chlebicki.

[madohora]

Należy mieć świadomość, że grzyby lejki występują od sierpnia do listopada. To gatunek mikoryzowy, który jest spotykany zwykle w pobliżu dębów i buków. Sporadycznie – w lasach iglastych. Owocniki pojawiają się kępami i ze względu na swój charakterystyczny wygląd podobny jest jedynie do gatunków - lejkowniczka pełnotrzonowego (Pseudocraterellus undulatus) i pieprznika szarego (Cantharellus cinereus Pers:. Fr.).

[madohora]

Trzon lejkowca dętego osiąga wysokość od 5 do 12 cm. W środku jest pusty, a jego zewnętrzna powierzchnia ma gładką lub pomarszczoną fakturę. Ten element jest zazwyczaj koloru siwobrązowego lub siwoczarnego. U starszych kominków trzon jest biało oprószony od zarodników.

[madohora]

Lejkowiec dęty jest grzybem jadalnym. Walory smakowe kominka określa się jednak jako mierne. Choć bardziej odrzuca się go ze względu na jego ubarwienie. Dlatego grzyb lejek rzadko gości na polskich stołach.

[madohora]

Kominek pojawia się na terenie Polski już w środku lata i owocuje aż do listopada. Jego ulubionymi stanowiskami są miejsca w pobliżu dębów oraz buków.

[madohora]

[madohora]

Lejkowniczek pełnotrzonowy znany jest głównie z Europy. Podawano go też z Syberii i USA. Preferuje wilgotne oraz świeże lasy liściaste. Mikoryzy formuje z bukiem i dębem.