Wieża ciśnień

[madohora]

Przez Chropaczów przebiega linia tramwajowa ZTM nr 17 oraz linia nr 7 na niewielkim odcinku wzdłuż ulicy Bytomskiej. Przez dzielnicę przechodzą też linie autobusowe 102 i 201.

[madohora]

W pobliżu ulicy Bytomskiej znajduje się użytek ekologiczny Lasek Chropaczowski, który utworzono w 2009

[madohora]

Powierzchnia użytku wynosi 13,38 ha, a ochronie podlegają siedliska zwierząt i stanowiska roślin objęte ochroną prawną. W obrębie użytku znajduje się jeden staw będący glinianką

[madohora]

Użytek ekologiczny Lasek Chropaczowski został utworzony Uchwałą Rady Miejskiej w Świętochłowicach nr XXXI/247/09 z 25 marca 2009 roku (Dz. Urz. Woj. Śl. nr 95 z 03.06.09, poz. 2159)

[madohora]

Ssaki bytujące w użytku to: kret europejski, ryjówka aksamitna oraz jeż, w 2015 roku pojawił się również dzik euroazjatycki. Gatunki ptaków żyjące w przestrzeni lasu to m.in.: kokoszka wodna, kowalik, zięba, kos, jastrząb zwyczajny (zalatuje). Z gadów występuje zaskroniec zwyczajny, z płazów: m.in. żaba wodna. W stawie żyją ślimaki: błotniarka stawowa, zatoczek rogowy, w lesie – ślinik luzytański i pomrów wielki. Na obszarze użytku zaobserwowano 9 gatunków ważek[

[madohora]

[madohora]

W 1295 roku pojawia się pierwsza wzmianka o Chropaczowie. Wtedy to Książe Władysław Opolski podzielił Śląsk pomiędzy swoich synów. Jednemu z nich – Kazimierzowi, przypadło w udziale Księstwo Bytomskie, na którego terenie znajdował się właśnie Chropaczów.

[madohora]

W 1532 roku Urbarium Bytomskie podaje, że właścicielką wsi była Jadwiga Świętochowska, a szereg dokumentów pochodzących z XVII wieku wskazuje na fakt, iż wieś rozwijała się, miała układ ulicówki, posiadała dwór i liczne zabudowania folwarczne. Głównym zajęciem mieszkańców nadal było rolnictwo, przeważnie uprawa zbóż. Przez kolejne 3 stulecia wieś Chropaczów często zmieniała właścicieli, ciągle się rozwijała a z roku na rok przybywało mieszkańców. Jednakże największy rozkwit osady nastąpi dopiero w XIX wieku.

[madohora]

Świętochłowice - portal miejski Swiony.pl
szukaj na portalu

Miasto
Miasto
Informacje o mieście
Ważne adresy i telefony
Parafie i msze święte
Jakość powietrza
Harmonogram wywozu odpadów
Historia miasta
Pogoda
Polecamy
Rozkłady jazdy, taxi
Gazetki marketów
Hotele i noclegi
Urzędy i instytucje
Administracja
Prezydent miasta
Urząd Miasta Świętochłowice
Jak załatwić sprawę?
Dowody osobiste
Prawo jazdy
Akt urodzenia
Pozostałe wnioski
Pozostałe urzędy i instytucje
Urząd Stanu Cywilnego w Świętochłowicach
Powiatowy Urząd Pracy w Świętochłowicach
Ośrodek Pomocy Społecznej w Świętochłowicach
Centrum Integracji Społecznej w Świętochłowicach
Wiadomości
Tematyka
Aktualności
Ciekawe artykuły
Kultura
Kronika policyjna
Dla przedsiębiorców
Wyłączenia prądu i wody
Dzielnice
Centrum
Chropaczów
Lipiny
Piaśniki
Zgoda
Polecamy
Artykuł sponsorowany
Atrakcje Śląska
Daj cynk
Newsletter
Polityka
Katalog firm
Lista firm
Dodaj firmę
Polecenia firm
Ogłoszenia
Ogłoszenia
Kategorie ogłoszeń
Najnowsze ogłoszenia
Cennik ogłoszeń
Dodaj ogłoszenie
Polecamy
Praca - dam
Pracuj.pl - praca w Świętochłowicach
Praca
Praca - szukam
Praca - dam
The protocol
Galeria
Fotoreportaże
Filmy
Reklama

REKLAMA

HISTORIA DZIELNICY CHROPACZÓW - ŚWIĘTOCHŁOWICE
Strona główna »
O mieście »
Historia miasta »
Historia dzielnicy Chropaczów
Chropaczów jest najstarszą i najwcześniej wzmiankowaną częścią obecnego miasta Świętochłowice. To głównie historia tej dzielnicy kształtuje rozwój dzisiejszych Świętochłowic. Położenie Chropaczowa to północna część obecnego miasta Świętochłowice. Od północy Chropaczów sąsiaduje z Bytomiem, od zachodu z Lipinami, od południa z Piaśnikami. Historia ukazuje kilka genez powstania nazwy dzielnicy, na początku wsi, później gminy a także przez rok miasta z perspektywami rozwoju. Przyjmuje się dwie wersje powstania nazwy Chropaczów. Pierwsza wskazuje, że nazwa powstała od Nazwiska lub Przezwiska Chropacz, osoby niegdyś związanej z tym terenem, kolejna przyjmuje, że nazwa może wywodzić się od
chropowatości terenu ( nierówności). Chropaczów częściowo znajduje się na wzgórzach dochodzących do 310 metrów.

W 1295 roku pojawia się pierwsza wzmianka o Chropaczowie. Wtedy to Książe Władysław Opolski podzielił Śląsk pomiędzy swoich synów. Jednemu z nich – Kazimierzowi, przypadło w udziale Księstwo Bytomskie, na którego terenie znajdował się właśnie Chropaczów.

Dom towarowy w Chropaczowie

W 1513 roku, z przeprowadzonego spisu ludności wynika, że Chropaczów był znaną i znaczną osadą rolniczą. Inaczej być nie mogło, wieś znajdowała się nieopodal znanego szlaku handlowego z Mikołowa do Bytomia, u źródeł rzeki.

Huta Guidotto

W 1532 roku Urbarium Bytomskie podaje, że właścicielką wsi była Jadwiga Świętochowska, a szereg dokumentów pochodzących z XVII wieku wskazuje na fakt, iż wieś rozwijała się, miała układ ulicówki, posiadała dwór i liczne zabudowania folwarczne. Głównym zajęciem mieszkańców nadal było rolnictwo, przeważnie uprawa zbóż. Przez kolejne 3 stulecia wieś Chropaczów często zmieniała właścicieli, ciągle się rozwijała a z roku na rok przybywało mieszkańców. Jednakże największy rozkwit osady nastąpi dopiero w XIX wieku.

Kopalnia Śląsk

W 1826 roku tereny Chropaczowa nabywa rodzina Donnersmarcków ze Świerklańca, znanych na całym Śląsku przedsiębiorców i właścicieli ziemskich, pomimo tego, jeszcze przez kilkadziesiąt lat istnieje podział gminy na część dworską i ziemską – aż do 1875 roku, kiedy to wieś uniezależniła się do dworu. Dziewiętnastowieczny Chropaczów może poszczycić się już swoim własnym godłem, którym jest kapliczka z wizerunkiem Św. Jana Nepomucena. Najstarszy ślad tego godła znajdujemy w dokumentach na pieczęci gminnej z roku 1867.

Kościół w Chropaczowie

Pomnik Powstańca Śląskiego

W 1883 roku rodzina Donnersmarcków buduje w Chropaczowie kopalnię, nazywając ją kopalnią „Schlesien” ( Śląsk), a 4 lata później zakłada hutę cynku i prażelnię „Guidotto”. Donnersmarkowie uruchamiają również inne zakłady, takie jak kopalnia piasku, fabryka szamotu, cegielnie, co powoduje, że Chropaczów staje się jedną z największych posiadłości przemysłowych tej rodziny. Można powiedzieć, że dzięki temu, Chropaczów przeobraża się w krótkim czasie z małej wsi w nowoczesną jak na owe czasy osadą przemysłową, w której zamieszkuje kilka tysięcy robotników. Gmina posiada dobrą infrastrukturę mieszkaniową, drogową, wiele sklepów i punktów usługowych, działa własna wąskotorowa linia tramwajowa. Na początku XX wieku Chropaczów zamieszkuje już 10 tysięcy mieszkańców.

[madohora]

W 1909 roku nazwa Chropaczów zostaje oficjalnie zmieniona na Schlesiengrube – od nazwy kopalni Schlesien. Kopalni której rozwój zapoczątkował zmiany i przypływ ludności do gminy. Historia tej kopalni trwale wpisała się w historię całego śląskiego górnictwa. Największe wydobycie osiągnęła w 1913 roku zatrudniając ponad 2 tysiące robotników. Należy zaznaczyć, że początek XX wieku pomimo rozkwitu przemysłu był okresem trudnym ekonomicznie. W pierwszym dwudziestoleciu na terenie kopalni miały miejsce liczne strajki i protesty górników. Problemy te nie ominęły również huty Guidotto – drugi z wielkich chropaczowskich zakładów. Mimo to, powstają nowe zakłady przemysłowe, w przeważającej części cegielnie. To efekt narastającego zapotrzebowania na materiał budowlany do powstających robotniczych osiedli ( tzw. Familoków).

[madohora]

W 1913 roku na Chropaczowie odbywa się kolejne wzniosłe wydarzenie. 1 maja następuje akt poświęcenia nowej świątyni, kościoła pw. Matki Boskiej Różańcowej. Budowę tego kościoła rozpoczęto 3 lata wcześniej staraniami zarządu gminy, a zakończono w 1912 roku. Na przestrzeni wieków ludność Chropaczowa nie miała na swoim terenie świątyni, Przez stulecia należeli do parafii bytomskiej i hajduckiej, a w drugiej połowie XIX wieku również do parafii lipińskiej. To właśnie zbyt mała pojemność lipińskiego kościoła, wraz z rosnącą liczbą mieszkańców Chropaczowa jest głównym powodem decyzji budowy świątyni. Jak pokazują dzieje świątyni wiele razy doświadczanej. Kościół kilkukrotnie zamykano i remontowano, ze względu na zniszczenia dokonane przez szkody górnicze. Na szczęście w II połowie XX wieku parafianom mógł służyć kościół zastępczy, jednakże i tej budowli nie oszczędził los. W 1975 w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach świątynia zastępcza zostaje strawiona przez pożar.

[madohora]

Dzieje Chropaczowa wiążą się ściśle z dziejami całego Śląska, szczególnie jeśli chodzi o tożsamość narodową. Pomimo umiarkowanej zgody, jaka panowała w gminie pomiędzy Niemcami a Polakami, z biegiem czasu ( szczególnie po I wojnie światowej), również wśród ludności Chropaczowa następuje wzrost dążeń do połączenia Śląska z Polską. W trakcie Powstań Śląskich wielu Chropaczowian aktywnie włącza się w walki. Najbardziej znani, Wiktor Wiechaczek i Józef Trojok przechodzą do powstańczej historii Śląska. Wielu obywateli gminy zostaje aresztowanych, wielu poległo. Plebiscyt ogłoszony w 1921 roku w gminie rozstrzygnięto na korzyść przyłączenia do Polski. Za przyłączeniem do Macierzy opowiada się 66,8 % mieszkańców Chropaczowa. Ten patriotyzm zostaje odzwierciedlony po wybuchu III powstania śląskiego. Gmina Chropaczów wystawia 2 kompanie powstańców a jego mieszkańcy biorą też udział w działaniach i walkach II pułku bytomskiego. Powstańcze zrywy przynoszą wymarzony efekt. W 1922 roku Chropaczów należy do Polski! Wkraczające 27 czerwca Wojsko Polskie jest witane przez mieszkańców ze łzami radości w oczach. 3 Maja 1923 roku odbywa się uroczyste wzniesienie Pomnika Ku Czci Poległych powstańców. Pomnika który przez kilkanaście lat jest ozdobą Chropaczowa. Niestety, Po wybuchu II wojny światowej hitlerowcy likwidują pomnik.

[madohora]

W latach trzydziestych w Chropaczowie działa kino, oraz liczne organizacje kulturalno – oświatowe. Organizowane są przedstawienia i wieczorki pieśni. Chropaczowianie spędzają swój wolny czas na festynach i zabawach tanecznych, np. w Parku Jordanowskim. Nadal dużą popularnością cieszy się Chór Mieszany „Echo”, a od 1935 roku w gminie działa kolejny chór „Hejnał”.

[madohora]

Po zakończeniu wojny uruchamiane zostają ponownie zakłady przemysłowe. Próbuje się reaktywować chropaczowskie stowarzyszenia i organizacje. Znów otwierane są polskie szkoły. Jednakże smutnym akcentem pierwszego okresu odbudowy jest fakt, iż władze PRL traktują wielu mieszkańców Chropaczowa jako Niemców. Odbywa się ciągła weryfikacja i sztuczny podział społeczności na lepszą i gorszą. Ruszają sądowe procesy.

[madohora]

W II połowie XX wieku następuje regres i marginalizacja chropaczowskiego przemysłu. W 1974 roku, po 90 latach działalności Kopalnia „Śląsk” zostaje zamknięta. Od tej pory przemysłowe życie dzielnicy toczy się w zakładzie Farbochemia, następnie Bytochemia (później Pollena Malwa), a jednym z nielicznych zakładów pracy w dzielnicy jest Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej działające od 1952 roku.

[madohora]

Chropaczów

[madohora]

B a u d e r W asser-leitung Abwehrgrube
(Donnersmarckhütte-
grube) - Zabrze. — Auch
nach dem Bau der Leitung Adolfschacht—Schlesiengrube stieg die Wasser-
abgabe aus den staatlichen Leitungen von Jahr zu Jahr; zum Teil
war dies auf die ständige Zunahme der Bevölkerung und zum Teil
darauf zurückzuführen, daß einige der an die staatlichen Leitungen
angeschlossenen Gemeinden Vollkanalisationen einführten. Um den steigen-
den Bedarf zu befriedigen, und um für die nächste Zukunft gesichert zu
sein, schloß der Bergfiskus m it der Donnersmarckhütte, Oberschlesische
Eisen- und Kohlenwerke, Aktiengesellschaft in Zabrze im Jahre 1905 einen Ver-
trag ab, welcher ihm von dem im Adolfschacht des Steinkohlenbergwerks Neue
Abwehr (jetzt Donnersmarckhüttegrube) erschlossenen Wasser eine Menge von
5 cbm minütlich sicherte. Zur Entnahme dieses Wassers legte der Bergfiskus
eine Leitung, die auf dem Hüttenhofe der Donnersmarckhütte an die Leitung an­geschlossen wurde, welche vom Hochbehälter der Neuen Abwehrgrube nach
dem auf der Donnersmarckhütte befindlichen Hochbehälter führt. Die fiskali-
sche Anschlußleitung hat eine lichte W eite von 350 mm. Da das Wasser aus der
Leitung der Donnersmarckhütte nicht genügenden Druck besitzt, so ist in die
fiskalische Anschlußleitung eine elektrisch angetriebene Zentrifugalpumpen-
anlage eingeschaltet, die das Wasser in den an der Gemeindegrenze von Zabrze
und Zaborze in den Jahren 1909/1911 erbauten staatlichen Hochbehälter
drückt. Dieser Hochbehälter faßt
2000 cbm; seine Oberkante liegt
bei + 305 m N. N. Die Kosten
des Wasserturms beliefen sich
auf 246 477 M. Von dem Turm
wird das Wasser zum Teil den
Gemeinden Zabrze und Zaborze
zugeführt, zum anderen Teil ge-
langt es in eine 300 mm weite
Leitung, die in der Chaussee
Zabrze — Soßnitza verlegt ist.
Durch eine an diese angeschlos-
sene Zweigleitung, die 100 mm
lichte Weite besitzt, wird die
Gemeinde Mathesdorf versorgt.
Die H auptleitung führt alsdann
in der Chaussee Zabrze—Soßnitza
weiter in einer Weite von 250 mm;
an der Kreuzung mit der Eisen-
bahnstrecke Gleiwitz —Idaweiche
ist eine andere 200 mm weite
A bb. 6. W assertu rm Z aborze. Rohrleitung angeschlossen, die
zur Versorgung der Gemeinde
Makoschau und der Delbrückschachtanlage des Königlichen1; Steinkohlenberg-
werks bei Bielschowitz dient. Der H auptstrang geht weiter nach der Gemeinde
Soßnitza. An der Kreuzung der Chaussee Zabrze —Soßnitza m it der Eisen-
bahnstrecke Gleiwitz —Orzesche zweigt noch eine weitere Leitung ab, welche
dem Rangierbahnhof Gleiwitz das erforderliche Wasser zuführt. Diese
Leitungen, welche im Jahre 1909 zur Ausführung gelangten, erforderten einen
Kostenaufwand von 136207 M; hiervon übernahm der Eisenbahnfiskus 11238 M
und die Königliche Rerginspektion III bei Bielschowitz 16 444 M, da im Inter-
esse dieser beiden W asserabnehmer größere Rohre verlegt werden mußten, als
zur Versorgung der angeschlossenen Gemeinden erforderlich gewesen wären.
Kürzlich ist zwischen dem Bergfiskus und der Donnersmarckhütte ein
neuer Vertrag zu Stande gekommen, der bezweckt, dem Bergfiskus größere
Wassermengen zuzuführen wie bisher. Zu diesem Zweck erbaut die Donners-
m arckhütte auf ihre Kosten eine zweite W asserleitung von der Donnersmarck-
hüttegrube nach Zabrze, um das in der 280 m Sohle der Donnersmarckhütte-
grube zuströmende Grubenwasser den Betriebsanlagen der Donnersmarckhütte
zuzuführen und dadurch das jetzt daselbst gebrauchte Trinkwasser zur
Lieferung an den Bergfiskus frei zu bekommen. Die neue Leitung soll am
1. Oktober 1913 im Betriebe sein.

[madohora]

Wieża została zaprojektowana przez architekta Augusta Kinda oraz radcę budowlanego Friedricha Loose. Obiekt nie ma odpowiednika na obszarze Polski. Wieża o wysokości 46 m, której zasadniczą konstrukcję stanowi 8 filarów na ośmioboku foremnym oraz filar centralny, została zbudowana w stylu ekspresjonistycznym. Zbiornik przykryty dachem mansardowym, zwieńczonym latarnią. W partii dolnej trzy kondygnacje użytkowe mieszczące pierwotnie biura oraz mieszkania. W 2000 roku 1 ha terenu i sama wieża została sprzedana przez gminę Robertowi Wallonowi. Zabrzanin mieszkający w Szwajcarii nie zainwestował jednak w wieżę, ale po 7 latach sprzedał ją firmie Siltech. W 2017 roku wieżę kupiło Muzeum Górnictwa Węglowego. Z wieży rozprzestrzenia się panorama na Zabrze i okolice, przy dobrej widoczności można zobaczyć pasmo Beskidów i Tatry.

[madohora]

MIASTO BIERZE WIEŻĘ - Nowiny Zabrzańskie

[madohora]

ZABRZE SZYKUJE NOWĄ ATRAKCJĘ TURYSTYCZNĄ - Nasze Miasto

[madohora]

[madohora]

Das Gutachten über die Sicherung der Wasser der Rosaliegrube gegen die
Gefahr einer Entziehung durch den benachbarten Bergbau wurde dem da-
maligen Bergrevierbeamten von K attow itz, Bergrat Hoffmann, übertragen.
Dieser äußerte sich dahin, daß kein Grund zu der Annahme vorläge, daß der
Bergbau der benachbarten Steinkohlengruben eine auf Rosaliegrube zu errich-
tende Wasserversorgung in erheblichem Maße stören oder gefährden könnte;
deshalb erschiene es völlig unnötig, den benachbarten Gruben bergpolizei-
liche Beschränkungen aufzuerlegen.
Dem Zivilingenieur Sattler wurden für die Ausarbeitung des generellen
Projektes folgende Gesichtspunkte zur Beachtung m itgeteilt:
1. Neben der in erster Linie zu berücksichtigenden Versorgung von
Kommunalbezirken wäre auch m it dem direkten Anschlüsse großindustrieller
Werke zu rechnen.
2. Durch den vom Kreise zu erhebenden Wasserzins m üßten die Betriebs-
und Yerwaltungskosten, die Zins- und Tilgungsbeträge des Anlagekapitals sowie
eine angemessene Rücklage in einen Reservefonds aufgebracht werden.
3. Der Kreis würde sich darauf beschränken, die H auptstränge der
Leitung, bei seitwärts von der H auptroute gelegenen Ortschaften die Leitungs-
stränge bis zum Anfangspunkte der bewohnten Ortschaften zu legen. Der
Ausbau der Zweigleitungen innerhalb der Ortschaften sowie die Herstellung
von Anschlußleitungen an den H auptstrang werde Sache der betreffenden
Kommunalbezirke bezw. industriellen Verwaltungen sein.
4. Die Leitung m üßte an der Wasserhebestelle gegen Verseuchung mit
Krankheitskeimen aller A rt gesichert sein.
5. Für die Kosten- und Rentabilitätsberechnung wäre
a) die Leitungsstrecke Rosaliegrube bis K attowitz, eventuell Zawodzie, in
B etracht Zu ziehen, auf welcher die Wasserabgabe und zwar die Abgabe
eines annähernd bestimmbaren Quantums gesichert ersohiene, und
b) die Leitungsstrecke Rosaliegrube—K attow itz einerseits und Rosaliegrube—
Myslowitz, eventuell Birkental (Brzezinka) andererseits zu berück-
sichtigen, auf welcher letzteren die Wasserabgabe jedoch weniger wahr-
scheinlich wäre.

[madohora]

Der Kaufvertrag zwischen dem Kreise K attow itz und der Gewerkschaft
Rosaliegrube wurde am 20. März 1895 abgeschlossen. Durch den Kauf gingen
Grundstücke in einer Größe von 5 ha 5 a 20 qm und ferner die sämtlichen An-
lagen der Rosaliegrube m it Ausschluß der Fördermaschine in das Eigentum
des Kreises über. Der Kreis erwarb jedoch lediglich diese Anlagen und nicht
das Bergwerkseigentum an der Rosaliegrube. Die Zahlung des Kaufpreises
von 300 000 M erfolgte am 1. April 1895. Die verkaufende Gewerkschaft
übernahm die Verpflichtung, einen Betrieb der Rosaliegrube mit eigener
W asserhaltung ohne Zustimmung des kaufenden Kreises während der Zeit,
in welcher die verkauften Anlagen der Grube zur Wasserversorgung des Kreises
verwandt würden, nicht aufzunehmen und nicht zu gestatten. Diese Ver-
pflichtung wurde auf der Mehrheit der Kuxe der Rosaliegrube im Grundbuche
eingetragen. Ferner wurde ausdrücklich festgestellt, daß der Kreis Kattowitz
der Gewerkschaft der Rosaliegrube gegenüber nicht verpflichtet wäre, Wasser
aus der anzulegenden W asserleitung an irgendwelche physische oder juristische
Personen abzugeben. Durch einen weiteren Vertrag verkaufte die Gewerk-
schaft Rosaliegrube an den Kreis K attow itz die Wasserleitungen von der
Grube bis in die Dörfer Baingow und Groß-Dombrowka für den Gesamt-
kaufpreis von 4635 M mit sämtlichen W asserständern und anderem Zubehör.
Zugleich verpflichtete sich die Verkäuferin zur dauernden unentgeltlichen
Hergabe der Grundflächen, über welche die Leitungen gingen, soweit sie hier-
über zu verfügen berechtigt war.
Die zum Ankauf der Rosaliegrube und zum Legen der Rohrleitungen pp.
erforderliche Anleihe wurde vom Kreise K attow itz bei der Provinzialhilfskasse
für die Provinz Schlesien in Höhe von 900 000 M in 3 % % ig e n Provinzial-
hilfskassenobligationen, welche m it 3 s/4 % zu verzinsen und mit 4 % zu tilgen
waren, aufgenommen.
Zur Ausführung der Wasserleitung wählte der Kreistag eine Kommission,
welche das endgültige Projekt feststellte.
Da der auf der Rosaliegrube bereits vorhandene W asserbehälter zu niedrig
lag, um von hier aus das Wasser in die hochgelegenen Ortschaften des Yer-
sorgungsgebietes leiten zu können, so beschloß die Kommission, auf der B itt-
kower Höhe an der Kreischaussee, und zwar auf der westlichen Seite auf
Dominialterrain, einen Hochbehälter zu erbauen, der bei einer Höhe des
Wasserspiegels von 5 m 1500 cbm faßte. Ferner hielt es die Kreiskommission
nicht für zweckmäßig, das Wasser durch die vorhandenen Pumpen unmittelbar
in die nach dem Hochbehälter führende Leitung drücken zu lassen. Es wurden
vielmehr für diesen Zweck zwei Zwillingsdruckpumpen von je 9 cbm m inüt-
licher Leistung aufgestellt. Von der Rosaliegrube nach dem W asserbehälter
in Bittkow wurde eine 400 mm weite Rohrleitung gebaut. Die Leitung liegt

[madohora]

Taran wodny w Kajnach

Urządzenie hydrotechniczne, zaprojektowane przez Josepha Michaela Montgolfiera (1740-1810), wybudowane w Kajnach około roku 1897 r. Pompa wodna zwana „taranem wodnym”, pompuje wodę do stojącej na wzgórzu wieży ciśnień. Woda dalej rozprowadzana jest do zabudowań siedmioma rurami. Widocznym efektem pracy pompy jest rytmiczny stukot oraz pulsacyjnie wypływająca woda. Woda, zgromadzona w wieży ciśnień, rozprowadzana jest grawitacyjnie do gospodarstw. Nadmiar wody ponad pojemność zbiornika odprowadzany jest potokiem wraz z wodą z innych źródeł do rzeki Łyny. Przy urządzeniu ustawiono tablicę informacyjną ze schematem działania. Jako ciekawostkę należy podać, iż szacunkowo jeden stukot – to jedna porcja wody dla mieszkańców Kajn, czyli około jedna szklanka. Jest to jedyny obecnie działający taki hydrotechniczny zabytek na Warmii.

[madohora]

Pewien facet kupił starą wieżę ciśnień (26 obrazków)
30 metrowa wieża ciśnień mieści się w belgijskiej miejscowości Steenokkerzeel i została zbudowana w latach 1938 – 1941