co to jest PRIDE?

[buffy79]

prosze o wyjasnienie

[madix1]

Program, według którego szkoli sie przyszłych rodziców adopcyjnych.

[deser_t]

Wklejone ze strony Ośrodka adopcyjnego ze Szczecina
PRIDE - PROGRAM INFORMACYJNO-SZKOLENIOWY DLA RODZIN ZASTĘPCZYCH I ADOPCYJNYCH

Jak być szczęśliwym opiekunem zastępczym? Jak dawać i otrzymywać szczęście w
rodzinie zastępczej lub adopcyjnej?
Na te i wiele innych pytań odpowiada jeden z najbardziej znanych na świecie
programów szkoleniowych dla kandydatów na opiekunów zastępczych i rodziców
adopcyjnych PRIDE. Skrót PRIDE oznacza w języku angielskim Parent`s Resource
for Jnformation, Development and Education czyli Narzędzia Informacji, Rozwoju
i Edukacji dla Rodziców. Jest to program amerykański, używany w wielu krajach
Europy, na którego licencję w Polsce uzyskało Towarzystwo NASZ DOM. Program
powstał w USA w wyniku wieloletnich badań praktycznych prowadzonych we
współpracy z kilkudziesięcioma ośrodkami rodzin zastępczych. Poprawiany
niemalże corocznie, obrósł w wiele modułów przeznaczonych dla różnego rodzaju
potrzeb, takich jak np. pomoc dzieciom molestowanym seksualnie czy z rodzin z
problemem alkoholowym. Programem PRIDE, poza Ameryką, posługują się
organizatorzy rodzinnej opieki zastępczej między innymi w krajach Beneluksu,
krajach skandynawskich, na Węgrzech i w Estonii. W Polsce licencję na program
uzyskało Towarzystwo NASZ DOM. Wczesną, wiele lat temu importowaną odmianą
PRIDE jest również brytyjski model szkoleń, który w Polsce funkcjonuje pod
nazwą "RODZINA". Program PRIDE oparto na oczywistym założeniu, że największą
wartością dla dzieci jest życie rodzinne, bez względu na to, jak zdefiniujemy
pojęcie "rodzina". Dlatego właśnie opiekunowie zajmujący się opieką zastępczą
czy adoptujący dzieci, posiadający odpowiednią wiedzę i umiejętności, stanowią
integralną część systemu wysokiej jakości usług opiekuńczych. Rodzice
zastępczy, podobnie jak pracownicy socjalni, winni być kompetentni,
przygotowani, przejść kwalifikację i otrzymać licencję lub certyfikat
uprawniający do pracy jako przedstawiciele profesjonalnego zespołu zdolnego
ochronić i wychować dzieci oraz wzmacniać rodziny naturalne.

Kompetencje
Podstawą programu PRIDE są konkretne kompetencje (wiedza i umiejętności),
potrzebne do skutecznego wypełniania zadań związanych z opieką zastępczą i
adopcją. Kompetencje te są pogrupowane według kategorii i podzielone na grupy
ze względu na stopień trudności.
Program PRIDE wyróżnia następujące pięć podstawowych kategorii kompetencji:

Opieka i wychowanie dzieci.
Zaspakajanie potrzeb rozwojowych oraz kompensacja opóźnień rozwojowych.
Wspieranie więzi pomiędzy dziećmi i ich rodzinami naturalnymi.
Ułatwianie dzieciom nawiązania bezpiecznych, pozytywnych i trwałych związków na
całe życie.
Współpraca z innymi osobami stanowiącymi zespół utworzony dla rozwiązania
problemu dziecka lub całej rodziny.

Powyższe kompetencje są podstawą procesu obustronnej kwalifikacji, wyboru,
przygotowania, wsparcia oraz dalszego rozwoju rodziny zastępczej. Posiadanie
niektórych z tych kompetencji jest niezbędne zanim jeszcze dziecko zostanie
umieszczone w rodzinie zastępczej lub zostanie adoptowane.
Przykładem kompetencji niezbędnej przed umieszczeniem dziecka jest świadomość,
że regularne wizyty i inne formy kontaktu mogą wzmocnić więź dziecka z jego
rodziną naturalną. Występowanie konkretnych kompetencji pozwala na obustronną
kwalifikację podczas spotkań szkoleniowych i w trakcie konsultacji w domu
rodzinnym.

PRIDE:

[deser_t]

cd.

Doskonalenie
Oprócz szeregu kompetencji, które rodzice zastępczy powinni opanować, muszą oni
stale kontynuować naukę, aby ich poziom wiedzy był stosowny do zadań, jakich
się podejmują. Można tu określić następujące cztery poziomy wiedzy:

Poziom pierwszy - Świadomość
Poziom ten jest osiągnięty, gdy opiekun zastępczy wie, jak uporządkować sobie
przyswajane informacje. Staje się wówczas świadomy, dlaczego dane zagadnienie
jest istotne w pracy opiekuńczej. Przykładowy rodzaj "kompetencji"
odzwierciedlającej ten poziom: opiekun zastępczy zdaje sobie sprawę, że dla
dzieci niezbędne jest utrzymywanie związków i więzi międzyludzkich. Świadomość
ta jest konieczna, aby rozumieć skutki rozłąki dziecka z rodziną naturalną.

Poziom drugi - Wiedza i zrozumienie
Rodzice zastępczy i podejmujący się adopcji muszą otrzymać wyczerpujące,
konkretne informacje. Ucząc się na temat stanu psycho-emocjonalnego dzieci,
które zostały odseparowane od swoich rodzin, dowiedzą się na przykład, jakie są
typowe etapy przechodzenia przez ból rozłąki. Zrozumienie jest wyższym etapem
wiedzy: jest umiejętnością odniesienia swojej wiedzy do zaobserwowanego
zachowania. Rodzic zastępczy, który rozumie etapy żalu, wie nie tylko, jakie to
są etapy, ale również odczyta zachowanie dziecka jako normalną reakcję związaną
z konkretnym etapem radzenia sobie z utratą rodziców.

Trzeci poziom - Zastosowanie wiedzy i umiejętności w praktyce
Opiekun zastępczy, który osiągnął ten poziom kompetencji, wie jak zastosować
swoją wiedzę (np. wie, jak zdiagnozować etap żalu, przez który dziecko
przechodzi).

Czwarty i najwyższy poziom - Przyswojenie umiejętności
Opiekun zastępczy swobodnie dysponuje przyswojoną wiedzą.
Przykład: opiekun zastępczy potrafi pomóc dziecku wyrazić uczucia w związku z
separacją od rodziny.
Postęp w nauce jest konieczny, aby skutecznie wykonywać zadania opiekuńczo-
wychowawcze. Ta koncepcja jest wykorzystana w programie PRIDE w ustalaniu
kolejności, w jakiej dana wiedza i umiejętność powinny być przyswojone przez
przyszłe rodziny zastępcze. Na przykład, niektóre kompetencje związane z
konkretnymi zadaniami wychowawczymi muszą zostać opanowane tylko na
poziomie 'świadomości' i 'wiedzy' podczas podstawowego programu szkoleniowego.
Z drugiej strony, rodzice zastępczy będą musieli umieć praktycznie zastosować
swoją wiedzę w praktyce (poziom trzeci) i zdobyć umiejętności pozwalające te
zadania wykonać (poziom czwarty), gdy już będą się opiekować dzieckiem, co jest
zasadniczym etapem w ich rozwoju.

[deser_t]

cd.

Rola rodziców i rodzin
PRIDE opiera się na założeniu, że rodzice i rodziny mają najsilniejszy wpływ na
rozwój dziecka. Autorzy programu uznają, że wszystkie rodziny potrzebują
niekiedy wsparcia. Oddzielenie dzieci od rodziców jest środkiem drastycznym,
który powinien być zastosowany tylko wtedy, gdy już wszystkie środki inne
środki zostały wykorzystane i/lub gdy dziecko jest zagrożone. Istotnym
elementem systemu opieki nad dzieckiem są środki podejmowane aby zachować
rodzinę, takie jak: pomoc rodzinie w jej domu, opieka rodziny spokrewnionej,
rodzinna opieka zastępcza, opieka instytucjonalna i adopcja.

Wartość różnorodności i kompetencje kulturowe
Nabycie własnej świadomości kulturowej nie może być efektem samego szkolenia.
Jest to proces, który ma miejsce wówczas, gdy wszyscy z zespołu opieki nad
dzieckiem pracują razem w celu uczenia się od siebie nawzajem. PRIDE wskazuje
na ścisły związek między uszanowaniem przynależności kulturowej a
rozbudowywaniem poczucia własnej wartości.

Radzenie sobie z rozłąką
Program opiera się na założeniu, że utrata najbliższych jest naturalną częścią
życia. Jest to również nieuchronny element rodzinnej opieki zastępczej i
adopcji, wywołujący naturalny proces bólu i żalu. Zmienne jest to, jak różni
ludzie radzą sobie z tego rodzaju uczuciami. W opiece zastępczej i adopcji
ważne jest, aby rozumieć ból rozłąki, radzić sobie z nim, a także być na tyle
silnym, aby wspomóc w tym żalu innych.

Wartość pracy w zespole
PRIDE uznaje, że potrzeby dzieci i rodzin zagrożonych są tak skomplikowane i
trudne, że żaden pracownik socjalny, rodzic podejmujący się opieki zastępczej
lub adopcji, osoba nadzorująca pracę pomocników socjalnych czy administrator,
nie mogą poradzić sobie w pojedynkę. Zadaniem tego programu jest, aby rodzice
zastępczy lub podejmujący się adopcji zdobyli i ćwiczyli umiejętność pracy w
zespole. Programy PRIDE utworzono w oparciu o metody pracy zespołowej.

Jasność podziału ról
PRIDE opiera się na poglądzie, że najlepiej można pomóc dzieciom i rodzinom,
gdy rola każdego członka zespołu jest jasno określona, zrozumiała i doceniana.
W przeszłości rodzice zastępczy odczuwali szczególnie skutki braku jasności
podziału ról i często byli postrzegani jako dobroczyńcy, którzy
mieli "uszczęśliwić" biedne, osierocone dzieci. Współczesne dzieci mają
specjalne, jeśli nie nadzwyczajne, potrzeby, dlatego dzisiejsze rodziny
zastępcze i adopcyjne powinny pełnić aktywną rolę wspierającą zarówno dzieci,
jak i ich rodziny.

[deser_t]

cd.

Integracja procesu kwalifikowania rodziny i szkolenia grupowego
Program opiera się na poglądzie, że integracja procesu kwalifikowania rodziny i
szkolenia grupowego sprzyja podjęciu bardziej precyzyjnej decyzji w sprawie ich
przyszłej pracy, a zatem zmniejsza prawdopodobieństwo przerwania ciągłości
opieki i dalszych strat ponoszonych przez dzieci. Podczas procesu
kwalifikowania rodziny, przeprowadzonego w ciągu serii wizyt domowych, bierze
się przede wszystkim pod uwagę pięć kategorii kompetencji. Podstawowa wiedza w
procesie kwalifikacji jest spójna z programem podstawowych sesji szkoleniowych.
W trakcie szkolenia rodziny mogą odnieść nabywaną wiedzę do swoich sił i
potrzeb.

Obustronna kwalifikacja rodziny oraz podjęcie świadomej decyzji
W programie PRIDE kwalifikowanie przeprowadza się 'wspólnie z' (nie "w stosunku
do") potencjalną rodziną zastępczą. Proces ten wiąże się z analizą mocnych i
słabych stron typowych dla przeszłego i obecnego funkcjonowania rodziny, w
odniesieniu do pięciu kategorii kompetencji. Prowadzi to do świadomej decyzji
na temat chęci i możliwości rodziny do zaopiekowania się dziećmi. Obustronny
proces kwalifikacji prowadzi do jednej z poniższych świadomych decyzji:
-Dana rodzina uważa, że ma możliwość, chęć i potencjał, aby podjąć się opieki
zastępczej lub adopcji, a z drugiej strony ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wyraża
gotowość pracy z daną rodziną.
-Rodzina uważa, że nie ma możliwości, chęci i/lub potencjału, aby podjąć się
opieki zastępczej czy adopcji i wyklucza swoje uczestnictwo w programie.
-Rodzina uważa, że nie ma możliwości, chęci i/lub potencjału, aby podjąć się
opieki zastępczej czy adopcji i choć ośrodek adopcyjno-opiekuńczy ma inne
zdanie, rodzina wyklucza swoje uczestnictwo w programie.
-Rodzina uważa, że ma możliwości, chęci i/lub potencjał, aby podjąć się opieki
zastępczej czy adopcji, lecz ośrodek adopcyjno-opiekuńczy nie zgadza się z tym.
W tym przypadku rodzina nie może być zaproszona do dalszego uczestnictwa w
programie i zostaje wykluczona.
Założeniem programu PRIDE jest traktowanie powyższego procesu decyzyjnego jako
procesu obustronnego. Jednakże rodzina zawsze ma prawo odmówić przyjęcia dzieci
w oparciu o jej własne wniosków na temat swoich mocnych i słabych stron.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy ma prawo zakwalifikowania rodziny lub nie na
podstawie swoich uprawnień. Obustronna kwalifikacja jest procesem ciągłym,
który sięga poza relacje między rodziną a ośrodkiem.




Opracowano na podstawie artykułu Tomasza Polkowskiego "PRIDE - Rodzinna Opieka
Zastępcza / Adopcja. Program informacyjno-szkoleniowy dla rodzin"
Towarzystwo NASZ DOM
Al. Zjednoczenia 34
01-830 WARSZAWA
tel./fax: [phone]
PRIDE - "Parental Resources for Information, Development and Education". Prawa
autorskie programu posiada Illinois Department of Children and Family Services,
University of Illinois oraz Children Welfare League of America (CWLA). Prawa do
wersji polskiej: Towarzystwo NASZ DOM
PRIDE: Rodzinna opieka zastępcza / Adopcja (c) 1993 Illinois Department of
Children and Family Services, Published by CWLA,
Polska wersja: Towarzystwo NASZ DOM