Ziemia Chrzanowska

[Gość: krakowiak]

"Przełom" przedrukował kiedyś mapę powiatu chrzanowskiego wg stanu z 1.1.1952

Najprostsza do opisania jest granica zachodnia powiatu: stanowi nią Pszemsza
od
zbiegu Czarnej i Białej do połączenia z Wisłą. Granica północna, a właściwie
północno-wschodnia, przebiegała początkowo Białą Pszemszą, a potem pasem
wzniesień ograniczającym od północy Rów Krzeszowicki. Między dolinkami
Szklarki
i Będkówki, nie dochodząc do Będkowic granica skręcała zdecydowanie na
południe, po czym dochodziła do rzeki Rudawy w Kochanowie (już poza granicami
powiatu chrzanowskiego). Granica południowa przebiegała od Kochanowa na
południowy-zachód, wzniesieniami okolic Dolniki Mnikowskiej i Parku
Rudniańskiego, po czym schodziła do Wisły koło Podłęża, nieco w górę od
obecnego stopnia wodnego w Łączanach. Potem biegła w górę Wisły aż do ujścia
Pszemszy.

Najdalej na wschód wysuniętym punktem powiatu były północne brzegi Rudawy pod
Kochanowem; na północ: Biała Pszemsza w okolicy Maczek Starych; na zachód:
zbieg Białej i Czarnej Pszemszy pod Jęzorem; na południu: Wisła w okolicach
Parku Rudniańskiego.

Ówczesny powiat chrzanowski graniczył z powiatami: olkuskim, krakowskim,
wadowickim, oświęcimskim (wszystkie województwo krakowskie), pszczyńskim,
sosnowieckim miejskim oraz będzińskim (wszystkie województwo katowickie).

Na zdecydowanej większości swojego przebiegu (za wyjątkiem części skrajnie
wschodnich) granica ówczesnego powiatu chrzanowskiego pokrywała się z
granicami
Rzeczpospolitej Krakowskiej. Zachodnia granica powiatu pokrywała się również
z
granicą austriacko-pruską, utworzoną po inkorporacji Rzplitej do Galicji, a
północna granica powiatu pokrywała się niemal w całości z granicą austriacko-
rosyjską. W północno-zachodnim rogu ówczesnego powiatu, u zbiegu Czarnej i
Białej Pszemszy, znajdował się dawny Kąt Trzech Cesarzy, czyli zbieg granic
imperiów rosyjskiego, austro-węgierskiego i niemieckiego.

Mapa drukowana w "Przełomie" jest dość nieczytelna, niemniej zrozumiałem, że
wówczas powiat składał się z 11 gmin (podaję zgodnia z ruchem wskazówek
zegara,
zaczynając od północnego-zachodu): Jaworzno; Szczakowa; Trzebinia; Nowa Góra
(gmina wiejska); Krzeszowice; Tenczynek (gmina wiejska); Alwernia (gmina
wiejska); Babice (gmina wiejska); Libiąż (gmina wiejska), Chełmek (gmina
wiejska). No i w środku oczywiście Chrzanów.

Co zwróciło moją uwagę to że np. Kroczymiech był wówczas w gminie Libiąż. A
dziś nie dość że jest częścią gminy Chrzanów, nie dość że jest częścią samego
miasta Chrzanów, to jeszcze chyba z półtorej roku temu przenieśli białą
tablicę
oznaczającą teren zabudowany "Chrzanów" spod Gregorarza na Oświęcimskiej
niemal
pod przejazd kolejowy... Zresztą dzisiejszy Libiąż to było wówczas kilka wsi
i
przysiółków, z których najważniejsze to... hm hm... Libiąż Wielki i Libiąż
Mały.