do H - 30 kosciolow:)

[Gość: radegast]

witam. otoz w paru postach napisales, ze w kozim grodzie wlasnie tyle
zabytkowych kosicolow sie znajduje. nie udalo mi sie jednak doliczyc az tylu -
wiec prosze o uzupelnienie listy, z o ile to mozliwe wskazaniem wezwania i
ulicy na ktorej dany kosciol sie znajduje, oraz kilkoma slowami na temat
kazdego - wiek, subiektywna/obiektywna wartosc zabytkowa w skali 1-10:))(o
ile bediesz mial czas i checi oczywiscie:)
oto co wygrzebalem w swojej glowie:
1 sw. agnieszka na kalinie
2. salezjanie rowniez tam
3. sw wojciech na podzamczu
4. dominikanie - zlota na starowce
5. katedra- krolewska
6. sw duch - krakowskie
7. kolo poczty na krakowskim - nie znam wezwania
8. przy seminarium - tez brak danych
9. sw pawla na dolnej pm (nawrocenia sw pawla?)
10. na narutowicza tuz za pl wolnosci (powizytkowski?)
11. na krolewskiej na przeciwko katedry (jezuici?)
12. na swietoduskiej (???)
13. na zielonej (???)
14. na staszica (???)
15. akademicki kulu?
16. ewangelicki na krakowskim
17. cos na bronowicach?
18. michala archaniola - ave na fabrycznej?
19. na czwartku nad dworcem pks
20. kaplica cmentarna na lipowej?
21. kaplica sw trojcy

no, jak widac lista mocno niepelna pod wzgledem wiadomosci i chyba ilosci.
podejrzewam, ze wiele osob nawet istnienia tych sobie nie uswiadamia, wiec
jeszcze raz prosze o informacje. no i o 4 cerkwiach, bo ja jakos tylko na
ruskiej i na lipowje kojarze...

[Gość: H]

Gość portalu: radegast napisał(a):
(a ja komentuję tuż pod wymienianymi przez Ciebie, a poniżej reszta):

> witam. otoz w paru postach napisales, ze w kozim grodzie wlasnie tyle
> zabytkowych kosicolow sie znajduje. nie udalo mi sie jednak doliczyc az tylu -
> wiec prosze o uzupelnienie listy, z o ile to mozliwe wskazaniem wezwania i
> ulicy na ktorej dany kosciol sie znajduje, oraz kilkoma slowami na temat
> kazdego - wiek, subiektywna/obiektywna wartosc zabytkowa w skali 1-10:))(o
> ile bediesz mial czas i checi oczywiscie:)
> oto co wygrzebalem w swojej glowie:
> 1 sw. agnieszka na kalinie
Czyli kościół augustianów (XVII w.)
> 2. salezjanie rowniez tam
Dawny franciszkanów (XVII w.)
> 3. sw wojciech na podzamczu
Dawny kościół szpitala św. Łazarza (XVII w.)
> 4. dominikanie - zlota na starowce
(XIII-XVIII w.)
> 5. katedra- krolewska
Dawny jezuitów - wezwanie - św. Jan Chrzciciel i św. Jan Ewangelista - XVI-XVII
w.)
> 6. sw duch - krakowskie
Dawny szpitalny - (XV-XVIII w.)
> 7. kolo poczty na krakowskim - nie znam wezwania
Kapucyni - XVIII w.)
> 8. przy seminarium - tez brak danych
Dawny kosciół misjonarzy - XVIII w.)
> 9. sw pawla na dolnej pm (nawrocenia sw pawla?)
Rzeczywiscie Nawrócenia Św. Pawła, dawniej bernardynów (XV-XVII w.)
> 10. na narutowicza tuz za pl wolnosci (powizytkowski?)
Ściślej pobrygidkowski, chociaż nazwa "powizytkowski" się już dawno utarła (XV-
XVII w.)
> 11. na krolewskiej na przeciwko katedry (jezuici?)
Dawniej bernardynki, obecnie jezuici (XVII-XVIII w.)
> 12. na swietoduskiej (???)
Dawniej karmelitanki bose, obecnie karmelici bosi (XVII w.)
> 13. na zielonej (???)
Dawna cerkiew grecka - wiec to liczę do cerkwi - bo liczy się pierwotne
przeznaczenie - XVIII-XIX w.)
> 14. na staszica (???)
Dawniej karmelitanki bose, później szarytki (XVII-XVIII w.)
> 15. akademicki kulu?
Dawniej dominikanów, później dominikanów obserwantów (pierwotny drewniany XV
w., obecny XVII, przebudowany przwed wojną)
> 16. ewangelicki na krakowskim
(XVIII w.)
> 17. cos na bronowicach?
> 18. michala archaniola - ave na fabrycznej?
Te dwa to jedno i to samo - św. Michał Archanioła, l. 30te XX w.
> 19. na czwartku nad dworcem pks
Św. Mikołaj, obecny murowany z XVI w., rozbudowany w XVII.
> 20. kaplica cmentarna na lipowej?
Obecny kosciół rektoralny, poł. XIX w.
> 21. kaplica sw trojcy
Kosciół Św/ Trójcy, czyli kaplica zamkowa - XIV-XV w.)
>
> no, jak widac lista mocno niepelna pod wzgledem wiadomosci i chyba ilosci.
> podejrzewam, ze wiele osob nawet istnienia tych sobie nie uswiadamia, wiec
> jeszcze raz prosze o informacje. no i o 4 cerkwiach, bo ja jakos tylko na
> ruskiej i na lipowje kojarze...
Już uzupełniam. Dla wyjaśnienia dodaję - wymieniam obiekty zachowane - jeden w
reliktach - same fundamenty, nawet jeżeli dziś nie pełnią funkcji sakralnych.
Wymieniam obiekty, które nosiły lub noszą tytuł koscioła - nie ma tu mniejszych
kaplic i kapliczek - wtedy dopiero zrobiłby się nieporządek:-) Wymieniam
wszystkie w aktualnych granicach administracyjnych - ważne o tyle, ze w
niektórych miastach sporo jest starych kosciołów w przyłączonych dawnych
wioskach (np. we Wrocławiu - w Lublinie tylko dwa). Za zabytkowe uznaję te,
które wzniesiono przed wojną, chociaż w zasadzie powinno sie za zabytkowe uznać
zbudowane przed soborem - bo był to koniec pewnej epoki w katolickim
budownictwie sakralnym (niestety). Dla swojego maniackiego użytku liczę w ten
sposób w wielu miastach - zawsze wszystkie zachowane, choćby w reliktach -
zaznaczam - żeby ktoś mi nie zarzucał, ze sztucznie zawyżam liczbę istniejących
lubelskich kosciołów. Zupełnie niezachowanych nie wymieniam - bo po prostu ich
nie ma. Nie wymieniłeś:
1. Relikty fary (XIII w. i później)
2. Karmelici trzewiczkowi na Biernackiego (XVIII w.)
3. Św. Teresa przy Krochmalnej - l. 30te XX w.
4. Najśw. Zbawiciela na cmentarzu przy Andersa (l. 30te XX w.)
5. Dawny kosciół karmelitów bosych przy Krakowskim Przedmieściu - obecny
ratusz - bryłę dawnego koscioła doskonale widać od strony Lubartowskiej -
wyraźnie wyodrębnia się nawa główna (boczną z tej strony rozebrano) i niższe
prezbiterium (XVII w.)
6. Dawny kosciół reformatów, obecnie część browaru przy Bernardyńskiej -
zachowana cała bryła koscioła, zewnętrzna architektura - dobrze to wszystko
widać, a w środku podobno również część fresków (podobno - bo sam nie
widziałem - nie byłem nigdy wewnątrz) - XVII w.
7. Dawny kosciół trynitarzy - nieukończony - póżniej pałac przy Rybnej 10 -
podwórze to nieprzykryta nawa główna niedokończonego koscioła z XVIII w.
8. Św. Marcin w Zemborzycach - pocz. XX w.
9. Św. Jakub w Abramowicach - XVIII w.
10. Kosciół mariawitów na Czechowie, pocz. XX w.
11. Kosciół z Matczyna w skansenie (XVII-XVIII w.)
12. dawny kosciół wizytek - ob. część Centrum Kultury - cała bryła świetnie
czytelna - wnętrze podzielone na dwie kondygnacje (XVIII w.)
Do wymienionych przez Ciebie trzech cerkwi (bo na Zielonej trzeba traktować
jako cerkiew - bo na cerkiew została zbudowana i cerkwią była przez większosć
swojego istnienia):
1. Dawna cerkiew garnizonowa, obecny kosciół garnizonowy, pocz. XX w., przebud
w l. 30tych,
2. Cerkiew z Tarnoszyna w skansenie - greko-katolicka, XVIII w.
To nawet mamy pięć - ja nie liczyłem tej z Lipowej, bo raczej jest określana
jako kaplica - ale w zasadzie skala jest całkiem spora, więc możemy chyba ją
doliczyć.

Podsumowując (oceny zupełnie subiektywne - bo na obiektywne przy obecnym stanie
badań i moich kompetencjach jeszcze za wcześnie:-) - za 10 przyjmuję poziom
katedry i kościoła Św. Trójcy (oczywiście i obiektywnie bardzo wysoki):
1. Fara (XIII w.), 2 (bo niewiele sie zachowało :-)
2. Św. Michał Archanioł (AVE - XX w.), 8
3. Św. Mikołaj na Czwartku (XVI-XVII), 6
4. Św. Duch (XV-XVIII), 8
5. Św. Wojciech na Podwalu (XVII w.), 6
6. Św. Teresa na Krochmalnej (XX w.), 2
7. ewangelicki przy Krakowskim (XVIII), 6
8. kościół mariawitów na Czechowie (XX w.), 3
9. dawny augustianów (św. Agnieszka) na Kalinowszczyźnie (XVII), 7
10. dawny bernardynek, ob. jezuitów, na Królewskiej (XVII-XVIII), 6
11. dawny bernardynów (Nawrócenia Sw. Pawła - XV-XVII w.) przy Pl. Wolności, 9
12. dawny brygidek (NMP Zwycięskiej lub powizytkowski), przy Narutowicza (XV-
XVII w.), 9
13. dominikanie przy Złotej (XIII-XVIII), 10
14. dawny dominikanów obserwantów, ob. KUL, (XVII-XX w.), 7
15. dawny franciszkanów, ob. salezjanów na Kalinowszczyźnie (XVII w.), 4
(dlatego, że wnętrze podzielone na kondygnacje i zdewastowane w czasach, gdy
była tam fabryka w XIX w.)
16. dawny jezuitów, ob. archikatedra (XVI-XVIII w.), 10
17. kapucyni przy Pl. Litewskim (XVIII w.), 9 (śliczny kosciół - zwłaszcza
wewnątrz widać rękę znakomitego architekta - Karola Baya - mimo wszystko moim
zdaniem niedoceniony obiekt)
18. dawny karmelitanek bosych przy Staszica (XVII-XVIII w.), 7
19. dawny karmelitanek bosych, ob. karmelitów bosych przy Świętoduskiej (XVII
w.), 9 (mój ulubiony - ale mam świadomosć, ze to trochę niższy poziom niż
katedra :-)
20. dawny karmelitów bosych, obecny ratusz (XVII), 2 (bo prawie nie widać, że
to był kosciół - ale w lidze "ratusze" - dałbym 6:-)
21. karmelici trzewiczkowi na Biernackiego (XVIII w.), 7
22. dawny misjonarzy, ob. seminarium (XVIII), 9
23. dawny reformatów, ob. browar (XVII w.), 4 (jak przy ratuszu, ale widać
znacznie więcej, no i podobno sa tam malowidła - dlatego więcej:-)
24. dawny trynitarzy, nieukończony na Rybnej 10, XVIII w., 2
25. dawny wizytek, ob. Centrum Kultury (XVIII w.), sam kosciół 2, ale lamus
przy klasztorze jest śliczniutki - to ten nieduży budynek połączony z głównym
korpusem korytarzem - od zachodniej strony całego założenia, z
charakterystycznymi wklęsłymi narożnikami.
26. Najśw. Zbawiciel na cmentarz

cd. poprzedniego - za długie napisałem i mi ucięło

[Gość: H]

26. Najśw. Zbawiciel na cmentarzu przy Andersa, (XX w.), 7 (warto się uważnie
przyjrzeć - naprawdę świetna architektura - połączenie tradycji i nowoczesności
dosć charakterystyczne dla lat 30tych i w tym przypadku moim zdaniem wyjątkowo
udane)
27. Rektoralny na cnentarzu na Lipowej (XIX, rozbudowany w XX w.), 2
28. Kościół zamkowy Św. Trójcy (XIV-XV), 10
29. Kościół z Matczyna w skansenie (XVII w.), 6
30. Kosciół św. Marcina w Zemborzycach (pocz. XX w.), 6
31. Kosciół w Abramowicach (XVIII w.), 6
Czyli nawet 31 a nie 30.
Cerkwie:
1. Na zielonej (XVIII-XIX w.), 3
2. pobazyliańska, ob. archikatedra, na Ruskiej (XVII w.), 9 (za ikonostas)
3. cerkiew z Tasrnoszyna w skansenie (XVIII w.), 8
4. garnizonowa (ob. kosciół garnizonowy) - pocz. XX w., 3
5. na cmentarzu na Lipowej - pocz. XX w., 7
I do tego jedna zachowana synagoga przy Lubartowskiej 10. Nie oceniam, bo w
środku nie byłem, a sama bóżnica też niezbyt interesująca - ważna o tyle, ze
jedyna zachowana sposród kilkunastu wspaniałych - jak świadczą fotografie,
lubelskich bożnic.
Ogółem 37 większych obiektów sakralnych - ni licząc kaplic, kapliczek, sal
modlitwy w pożydowskich domach itd. - więcej na terenie dzisiejszej Polski jest
tylko w Krakowie (ponad 60), w Warszawie (też ok. 60) i Wrocławiu (ponad 40). Z
tego co wiem, to nawet w Gdańsku jest mniej niż 30. W Poznaniu chwalą się, ze
mają ponad 20. W Łodzi ok. 30 - ale wszystkie stosunkowo nowe - tylko 2 starsze
niż XIX w. We Lwowie podobnie jak w Lublinie, ale większe - to
charakterystyczna cecha lwowskich - ze są stosunkowo duże. W Wilnie - na pewno
więcej - ale dokładnie nie powiem ile. W innych polskichmiastach mniej niż 20.
Bliższe dane o lubelskich później - przepraszam, ale nie za bardzo mam czas.
Pozdrawiam!

[Gość: radegast]

wielkie dzieki. ale z ta warszawa mnie zaskoczyles. jakim cudem by tam bylo
tyle zabytkowych kosciolow?

[Gość: H]

Gość portalu: radegast napisał(a):

> wielkie dzieki. ale z ta warszawa mnie zaskoczyles. jakim cudem by tam bylo
> tyle zabytkowych kosciolow?
Sporo zbudowano w XVII i XVIII wieku, gdy Warszawa była faktyczną stolica
Rzeczpospolitej - faktyczną, bo oficjalną stała się dopiero po konstytucji 3
maja. Powstały wtedy takie arcydzieła architektury jak koscioły sakramentek,
bernardynów na Czerniakowie, wizytek, czy słabsze, ale też interesujące, jak
jezuitów, Św. Krzyża, Św. Anny, pijarów, karmelitów - już pod koniec XVIII
wikeu było ponad 20 (czyli trochę wiecej niz w Lublinie, który akurat tracił
znaczenie). Potem bardzo wiele wybudowano na przełomie XIX i XX w. - głównie
takich wilekich, neogotyckiech lub neoromańskich "kosciołów robotniczych" -
Warszawa była wtedy ósmym co do wielkosci miastem Europy. A poza tym Rosjanie
wybudowali w Warszawie kilkadziesiąt cerkwi - kilka z nich zachowało się do
dziś. W Warszawie jest bardzo dużo cennych zabytków, tylko ze na ogół turysci
je omijają, oglądając powojenne makiety typu Stare Miasto, albo atrakcje typu
galerie handlowe:-) A inna spraw że samo miasto, chociaż tak w nim dużo
ciekawych zabytków, to gebneralnie jest brzydkie - i jakieś takie
nieharmonijne - ale to już inna sprawa. Najlepszy przykład to otoczenie
koscioła bernardynów na Czerniakowie - przepiękny kosciółek z klasztorem,
pierwotnie usytuowany na wsi i sprzężony kompozycyjnie z rezydencja ujazdowską
Stanisława Herakliusza Lubomirskiego dzisiaj stoi przy ruchliwej ulicy i
otoczony przez bloki - a tuż obok niego bernardyni wybudowali nowy, koszmarny,
kosciół...
Pozdrawiam!

[Gość: H]

Opisałem sie wymieniając te 37 zabytków sakralnych, to teraz troche to podbiję
do góry - niech nie zniknie za szybko ;-)
Pozdrawiam!

[Gość: Jm]

Serdeczne dzieki za to obszerne i bardzo ciekawe opracowanie.Zastanawialismy się
kiedys z rodzinką ile to starych kościołów jest w Lublinie i mielismy duże
trudnosci z policzeniem i lokalizacją.A teraz ściągawka jest pod ręką.I to
znakomita.H -jesteś Wielki i pracowity.

[pep-per]

www.kuria.lublin.pl

tam jest spis wszystkich parafii

[Gość: H]

pep-per napisał:

> www.kuria.lublin.pl
>
> tam jest spis wszystkich parafii
Owszem - jest tam spis wszystkich parafii - ale nie wszystkich kosciołów - nie
ma tam oczywiscie światyni nie rzymsko-katolickich i takich, które nie pełnią
już dziś funkcji sakralnych - jak np. dawny kosciół reformatów na
Bernardyńskiej. I niestety nie zawsze podane tam informacje są poprawne
merytorycznie. Ale w wielu przypadkach - zwłaszcza jeżeli chodzi o nowsze
obiekty w regionie - nawet przedwojenne - to witryna lubelskiej kurii jest
czasami jedynym źródłem informacji.
Pozdrawiam!

Dzięki, wątek do góry!

[Gość: Robbie]

J.w.

[Gość: H]

Bardzo dziękuję za uznanie - niestety do wielkosci mi jeszcze daleko, ale mam
nadzieję, że za jakiś czas uda sie ją osiągnąć:-)
Pozdrawiam!

[Gość: LOLO]

PISZEMY O ZABYTKOWYCH, A ILE JEST TYCH POTWORKÓW Z OSTATNIEGO ĆWIERCWIECZA?

[Gość: H]

Nie mam ochoty liczyć - te na pewno znajdziecie na stronach Kurii...

[Gość: up]

up

[Gość: radegast]

ale przynajmniej "labedzia" na czubach tynkuja na bialo, wiec bedzie
przypominal to, czym w teorii jest (chociaz chyba trzeba byc nagazowanym
poteznie zeby ptaszka w tym budynku dostrzec:). po drugie zauwazylem, ze teraz
zlewa sie troche z zachmurzonym niebem i nie szpeci juz tak krajobrazu osiedla:)

[Gość: H]

Za 200 lat - jako malownicza ruina - moze będzie nawet piękny..:-)

[Gość: radegast]

na razie up, jak uruchomie drukarke to sobie to wydrukuje:)

[Gość: up]