Po czym poznać łodzianina? Łódzkie regionalizmy:

[lew_konia]

Zakładam ten wątek, bo w innym pojawił się niejaki Szaja Rosenblatt

uml.lodz.pl/index.php?str=2278

od którego łodzianie wzięli określenie szajowy, siajowy,
czyli kiepskiej jakości, jak perkaliki pana Rosenblatta.

Inne typowo łódzkie regionalizmy, które wyróżniają nas spośród
innych:

krańcówka - zamiast ogólnopolskiej pętli
migawka - zamiast ogólnopolskiego biletu miesięcznego

Jest jeszcze cudowny łódzki przymiotnik: galanty - spory,
niezły, porządny, fajny.

Galanty - to mo ulubieniec. Po nim zawsze poznam łodzianina. Choćby
sie nawet wyniósł do Buenos Aires.


Dalej nie wymieniam, bo chcę was zachęcić do poszukiwań.

Zaraz ta lista dwudziestu "łodzianizmów" się wype

[miejskie_narty]

łni. Albo warszawiak Yavor podrzuci linkę do archiwum.:-)

Szukajmy dalej...

[lew_konia]

Ja pamiętam z dzieciństwa, jak ciocia nazywała cukier - faryna
.
Do dzisiaj zastanawim sie nad źródłosłowiem - od sacharyna ? od
sachar?

... każdy ma takie perełki rodzinne w zanadrzu. No, chyba że nie
jest łodzianinem.

[miejskie_narty]

Moja babcia nie była łodzianką, ale galancie używała na co dzień:-)

Ja niestety mam słabą pamięć. Na przykład na to "galancie" w życiu bym nie wpadł, gdybyś mi go nie przypomniała.

A w meritumie to jednak jestem pesymistą - nie sądzę, by regionalizmy łódzkie były jakoś strasznie rozbudowane, pewnie dlatego, że leżymy w centrum i wymiana z innymi regionami była i jest dosyć spora. A po drugie temat był już wałkowany wiele razy i za każdym razem w moim odczuciu skromnie się kończyło. (Z drugiej strony jeśli był wałkowany przez GŁ, to jak się miało kończyć?;-)).

[staahoo]

Sankryt, greka, arabski.

[Gość: barnaba]

> Ja pamiętam z dzieciństwa, jak ciocia nazywała cukier - faryna
> .

Mąka, a nie cukier.

Poza tym:
strug to w Łodzi hebel
łom to breszka/brecha
pomarańcza i winogrono to pomarańcz i winogron
wymiotować to "jechać do Rygi"
"po ile" to "po czemu"
"bułka paryska(?)" to angielka
mała butelka wódki 50 lub 100 ml to szczeniak

ryga to taka kratkowana podkładka pod kartkę w gładkim zeszycie
a w kolejkach nie stało się "po mięso" ale "za mięsem"
i jeszcze jedno: jak się w reszcie kraju mówi na "czarne"?

Jak coś mi się jeszcze skojarzy to dopiszę.

[Gość: barnaba]

Aha, jak ktoś w Łodzi pyta o ulicę "sterlinga" od razu widać, że zamiejscowy.
Łodzianin zawsze powie "szterlinga". To samo dotyczy zresztą wszystkich
niemiecko-brzmiących nazw i nazwisk.

[nett1980]

> Ja pamiętam z dzieciństwa, jak ciocia nazywała cukier - faryna
> .

Mąka, a nie cukier.

Poza tym:
strug to w Łodzi hebel
-w Polsce tez przewaznie.
łom to breszka/brecha
a tu sie zgodze
pomarańcza i winogrono to pomarańcz i winogron
z tym tez
wymiotować to "jechać do Rygi"
akurat tak sie czesto mowi w innych rejonach tez,
"po ile" to "po czemu"
Tak mowia ludzie starszej daty w calym kraju
"bułka paryska(?)" to angielka
Bingo, to typowo lodzkie,
mała butelka wódki 50 lub 100 ml to szczeniak
Eee, tak sie mowi tez w reszcie kraju

ryga to taka kratkowana podkładka pod kartkę w gładkim zeszycie
a w kolejkach nie stało się "po mięso" ale "za mięsem"
Ooo to to, ostatnio slyszalam, jak tatusi mowil dziecku, ze
czekaja za mama :)
i jeszcze jedno: jak się w reszcie kraju mówi na "czarne"?
czarne, to czarne???

Jak coś mi się jeszcze skojarzy to dopiszę.

Szterlinga wypowie kazdy, kto sie uczyl niemieckiego.
Pampuchy, tera, gdzie robisz, zamiast gdzie pracujesz.Fakt, faktem
warto przejrzec archiwum...

[przyslowie]

Czarne to w Polszce krwiste.
Powinno wymawiać się Sterlinga nie Szterlinga.
Lódzkie jest "na schódkach".

[nett1980]

> Czarne to w Polszce krwiste.
Kaszanka?
> Powinno wymawiać się Sterlinga nie Szterlinga
A czemu? On pewnie swoje nazywisko wymial przez sz.
> Lódzkie jest "na schódkach".
Taak, tu sie zgodze.

[przyslowie]

Kaszanka to nie jest ani czarne, ani krwiste. Krwiste lub czarne
jest bez kaszy.

[nett1980]

Ok, ok. Nie wiem, bo nie jem. Chociaz kiedys widzialam kaszanke
wegetarianska :)

[przyslowie]

Czarnego też nie lubię.

[staahoo]

nett1980 napisała:

> > Czarne to w Polszce krwiste.
> Kaszanka?
>

Nie. Krwiste to tzw. kiszka krwawa czyli krew wymieszana z tartą
bułka i drobnymi kostkami słoniny.

[nett1980]

A fuj, ludzie dziwne rzeczy jedza...

[staahoo]

Wszystkożerne potwory.

[nett1980]

Serio, musialby od tego zalezec moje zycia, badz bliskich, zebym to
do ust wziela.
Sezon sie skonczyl, co? Z babiego lata w zime wpadlismy...

[staahoo]

W smaku bez rewelacji. Spróbować można. Zresztą wczasach miłościwej
PZPR jadał to cały naród. Podryzał ogorkiem kiszonymi i zapijal czym
kto lubił i mial.

[Gość: vicary]

A pewien murzyn jak jadł czarne to sobie rękę do łokcia wpieprzył

[protz]

Czarne? To lepsze niż szynka, ja wolę.

[przyslowie]

Ja przestałam jeść parówki.

[staahoo]

Słusznie, bo to same najgorsze zeskrobiny wymiąchane z tłuszczem,
ale dawniej i to smakowało. Wspołczesny człowiek może wiele
przetrzymać, gdyby jednak nakarmić naszym żarłem np Mieszka II
Kastrata to niechybnie zszedłby w boleściach.

[Gość: Kaczus (Tomek)]

> > Powinno wymawiać się Sterlinga nie Szterlinga
> A czemu? On pewnie swoje nazywisko wymial przez sz.

Nie - on właśnie oburzał sie na taka wymowę...

[Gość: Kaczus (Tomek)]

Sam Sterling zawsze się ponoć oburzał i kazał wymawiać swoje nazwisko jako
Sterling, a nie Szterling.

[nett1980]

Ciekawe jak kazal do siebie mowic Chopin, gdy jeszcze w Polsce
mieszkal? Slyszalam tez ze niektorzy, kupujac lody Grycan, mowia to
nazwisko z angielska :)

[aaa202]

Nazwy narzędzi w polszczyźnie często są niemieckie. Tak mniejszy
naród przejął nazwy narzędzi od narodu większego i bardziej
pomysłowego. Na Bałkanach narzędzia noszą nazwy tureckie.
Brecha? Słyszałam "wypierdzista brecha", ale nie było to o łomie.
Pomarańcz i winogron to błąd językowy popełniany jak Polska długa i
szeroka.
Jechać do Rygi? Nie lepiej po prostu się "porzygać"? Naprawdę w
Łodzi tak mówią?
Po czemu, za mięsem - kolejny błąd językowy niezwiązany z regionem.
Szczeniak, małpka, koziołek - pijacy lubią eufemizmy. Oby nie rzec,
że flaszka jest tak mała, bo na więcej nie uzbieraliśmy.

[przyslowie]

Czy z tego powodu małpki przesiąkły do polskiego języka
internetowego?

[staahoo]

Mówi(ło) się też: "krwiste". W sklepach na kartkach z cenami tak
bywało napisane. W Łodzi.

[Gość: niepokorna]

>i jeszcze jedno:jak się w reszcie kraju mówi na ,,czarne,,
>inaczej ,,krwiste,,
Często słyszę w mięsnym to określenie,gdy usłyszałam nazwę pierwszy raz
zastanawiałam co to jest.teraz już wiem.

>mała butelka wódki 50 lub 100 ml to również małpka

[bnew]

na południu się chyba mówi bułczanka na czarne, wyszło kiedyś jak byłem w
Krakowie i nikt nie kumał co to jest czarne.

[Gość: steele]

Kilka lat temu pomieszkiwałem dłuższy czas w Pradze. Kiedyś staliśmy ze znajomymi na przystanku i podszedł do nas facet skuszony widać polską mową pytając po polsku gdzie może kupić bilet tramwajowy. Zgodnie z prawdą odpowiedziałem, że kilkaset metrów dalej, "na krańcówce". Zrobił duże oczy ale grzecznie zapytał ile taki bilet kosztuje. Usłyszał - "Nie wiemy, my mamy migawki". Grzecznie podziękował i poszedł ale pewien jestem, że najbliższego Czecha zapytał o to samo. Może łatwiej dogadał się z obcokrajowcem niż z Łodzianami. Natomiast my uświadomiliśmy sobie użycie naszych "niezrozumiałych" regionalizmów po chwili i Czesi w tramwaju nie rozumieli skąd wziął się nagły napad śmiechu u spokojnych pasażerów.

Łodzianin podrzuca:

[staahoo]

-Czy chodzi o
ten wątek?

[sztamka]

staahoo napisał:

> -Czy chodzi o
> ten wątek?
dzięki staahoo
nie chce im się poszukać:) to już tyle razy było przerabiane, że aż się nie chce
wpisywać n/t
pozdrawiam

To taka próba juchy?

[aaa202]

[nefnef]

Ale szajowy kojarzy się też z szajsowy czyliż nie z szajsem?

Kompe sie, sype.

[aaa202]

Nie będzie tego wiele. Temat chyba chwytliwy, bo któż nie napotkał
na niezrozumienie chcąc w obcym mieście kupić migawkę?
Ale sytuacja językowa współczesnej Łodzi nie jest jakoś specjalnie
frapująca. To teren zasiedlony przez ludność przyjezdną, otwarty,
nieizolowany geograficznie, historycznie. A to idealne warunki do
pozbycia się cech specyficznych na rzecz kodu ogólnego (do językowej
mozaiki rusko-niemiecko-żydowskiej - lubimy naszą mitologię:) -
mogłoby może dojść, gdyby polszczyzna trzymała się słabo. Ale język
jest pragmatyczny. "Obcina" to, co utrudnia porozumienie.).
Podobnie rzecz ma się z kuchnią. Pamiętam parę lat temu był jakiś
konkurs (?) na danie łódzkie. Kurczę, te wszystkie gęsie pipki czyli
szyjki faszerowane wątróbką, wątróbka z miodem, pierogi z wątróbką,
zupa z krwią, śledź z rodzynkami... no naciągane to jakieś. Jadł
ktoś to kiedyś poza prezydentem w Anatewce (zreszą dostał po tym
sraczkę i nie pojechał na szczyt Trójkąta Jakiegośtam)?
Kilka dziwnych słów i to związanych z branżą włókienniczą, dwie
cechy fonetyczne, to trochę mało na gwarę.
Ponadto jako miasto, miejskie miasto, umiastowione, które co prawda
kulturalnie bywa wiochą, kiedy organizatorzy nie zapewnią porcji
lebery, jest terenem, w którym używanie języka literackiego,
ogólnego, skodyfikowanego, oznacza prestiż, że nawet Limanka klęka.
Odmiany nieoficjalne zostają w domach (i mrą), bo w sklepie, szkole,
w przestrzeni publicznej miejsca na gwarę, bawełniane profesjolekty,
osobnicze i rodzinne warianty, miejsca nie ma.
No ale ja nie mam łódzkich korzeni.

[Gość: Kaczus (Tomek)]

sype, kope (sypie, kopie) itd to są regionalizmy łódzkie. Jeśli chodzi o
regionalne potrawy - to dla mnie najbardziej regionalne są prażoczki z kapustą,
bądź, jak ktos woli z kapuśniakiem...

[markus.kembi]

Charakterystyczne dla łodzian jest traktowanie konstrukcji w rodzaju
"alejawłókniarzy" czy "alejapolitechniki" jako jeden wyraz, np. "Spotkamy się na
rogu Limanowskiego i aleja Włókniarzy". Albo "Nie mam przy sobie prawojazdy".

[przyslowie]

A czy dla Łodzi nie jest charakterystyczna ulica Przędzalniana ze
swoją odmianą?

Łódzkie ulice

[lew_konia]

Konia z rzędem temu kto na Rudzie Pabianickiej zapyta o ulicę
Stanisława Dubois (czytaj:dibua).
Tubylec odpowie zdziwionym: - Że co?
Kiedy zapytamy o Duboisa (czytaj duboisa) - to wskaże drogę.

[slavekk]

Konia z rzędem temu kto na Rudzie Pabianickiej znajdzie choć jedną z
wymienionych ulic...;-)

[nett1980]

Tam gdzie sie urodzilam, mielismy w okolicy ludzi o tym nazwisku.
Mowili o sobie Duboisy(duboisy). Chodzilo sie do Duboisow :) Nie
taki znow regionalizm...

[tomide]

A, to już kumam, o co chodzi. Ja spotkałem się z tym przy okazji
ulicy Sokolej. "na jakiej ulicy Pan mieszka? na Sokola?". W
pierwszej chwiwli chciałem interweniować: "no wie Pani: - sokół -
sokola, czyli "na sokolej", orzeł - orla, czyli "na orlej", itd,
kuma Pani". Później to sobie tłumaczyłem w ten sposób: widocznie był
jakiś znany łodzianin o nazwisku Sokol, wtedy pasuje:)... Wygląda
jednak na to, że tu chodzi o to, o czym pisze markus.kembi.
(z odwrotnym przekrętem spotkałem się, jak mieszkałem w Gdańsku na
ulicy Leczkowa - akurat w tym przypadku chodzi o niejakiego generała
Leczkowa, natomiast wiele osób, w tym kwiat inteligencji - studenci,
mówili : na Leczkowej mieszkam :) No ale to nie jest regionalizm,
tylko raczej skrajna niekumatość :))
A tak poza tym, to ooczywiście, przytoczone już gdzie
indziej "kope", "sype", "jeb.." :), hehe. To jest najbardziej
intensywnie odczuwalne przeze mnie, wręcz mnie rozbraja, ta wersja
jest dla mnie ultrazbrutalizowana - aż tak, że pisze o tym już
kolejny raz... Ale pytanie mam - czy tego typu regionalizm jest
uznawany za błąd, czy jest dozwolony? Czy np. nauczycielka języka
polskiego w łódzkiej szkole tępi to, czy może wręcz przeciwnie,
pielęgnuje jako lokalną tradycję?

[nett1980]

> A tak poza tym, to ooczywiście, przytoczone już gdzie
> indziej "kope", "sype", "jeb.." :), hehe. To jest najbardziej
> intensywnie odczuwalne przeze mnie, wręcz mnie rozbraja, ta wersja
> jest dla mnie ultrazbrutalizowana
Ja sie z tamtymi hehe regionalizmami rzadziej w Lodzi stykam
niz z rozumię, tera, muszem. Mnie drazni to tera,
nawet dziewczyny po studiach tak mowia. Maly tez zaczyna taka wersje
ze szkoly przynosic. W przedszkolu tez slyszal i probowal mowic w
domu, ze cos np. mozna lubieć, czasem mysle, ze to moze jednak forma
poprawna, skoro tak mowila jego wychowawczyni? ;>

[slavekk]

nett1980 napisała:

> ze szkoly przynosic. W przedszkolu tez slyszal i probowal mowic w
> domu, ze cos np. mozna lubieć, czasem mysle, ze to moze jednak
> forma poprawna, skoro tak mowila jego wychowawczyni? ;>

polonistka mojej córki mówiła że "nie będzie tolerać kolorowych
bluzków"
Dziecko nie wykazało się polityczną wstrzemięźliwością po takim
tekscie i miało przechlapane do końca podstawówki ;-)

[nett1980]

> polonistka mojej córki mówiła że "nie będzie tolerać kolorowych
> bluzków"
To to pikus, w domu mu tlumaczymy jak sie powinno mowic. Teraz
zaczal sie problem z przyspiewkami, jakie podchwytuje od prawie
doroslych 5-6 klasistow. Cos o Zydzewie, o chwale ŁKSu :)
A w sumie taki hmm mmm Żydzew, to tez nie jest regionalizm? W innych
regionach Polski nie zrozumieja o co chodzi i czemu to jako obelga
jest uzywane.

[Gość: fifi]

A moja Babcia mówiła:dziadostwo,tytka,"tramwaj w oku",woźnica=kierowca.

[lew_konia]

Bułka paryska to nazwa na papierowej karteczce, którą umieszczała
piekarnia. W sklepie prosi się o angielkę.

Jako ciekawostkę podam informację, że w Krakowie nazywa się to -
weka.

[witoldzbazin]

tyPOwe...-jestem z miasta Łodzi
od razu wiem że nie kłamie:-)

[lew_konia]

Z miasta Łodzi są tylko napływowi łodzianie, którzy wcześniej byli
ze wsi ..... - tutaj wpisać właściwą nazwę miejscowości.

[Gość: sikawiak]

Raczej z Łodzi miasta.

[Gość: maurycy]

Debilnego Longiego poznajemy po jego prostackim : hehehe

[Gość: maurycy]

Po czym poznać debilnego Longowita? PO PrOstackim : hehehe

[Gość: Kaczus (Tomek)]

Nie jestem pewien, ale pączki wiedeńskie też chyba nie są znane w innych
częściach kraju - no przynajmniej w szczecinie nie udało mi się znaleźć :)

[pluskotka]

Uwielbiam pączki wiedeńskie, w Bełchatowie też są. :)
Galancie, siajowe...tak się mówi wszędzie.

menel

[Gość: kkk]

po brudzie, mokrych i zasikanych spodniach(czytaj - menelstwo).

[Gość: Koniolub-Grubas]

w Łódzi jest ulica Struga , ale łodzianin powie że jedzie
na "Andrzeja".

Ulica Andrzeja

[lew_konia]

Oczywiście, że jest to regionalizm. Przed II wojną światową była to
ulica Św. Andrzeja. Komuniści, aby nie burzyć całkowicie
przyzwyczajeń łodzian, nadali jej imię Andrzeja Struga.
Przyzwyczajenia były i są tak silne, że łodzianie mówią o tej ulicy -
Andrzeja.

[slavekk]

lew_konia napisała:

> Oczywiście, że jest to regionalizm. Przed II wojną światową
> była to ulica Św. Andrzeja.

ZTCP to pierwotnie to byłą ulica Andrzeja (bez świętego) na cześć
prezydenta Andrzeja Rosickiego (?)
Nazwiska w nazwie ulicy nie umieszczono bo by się władze zaborcy nie
zgodziły na nadanie ulicy tego miana.
Dlatego tak ważne było imię.

[slavekk]

Źle pamiętałem:
pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Andrzeja_w_%C5%81odzi

[Gość: dwapsyikot]

może jakby strug miał na imię Józef to by się szybciej
przestawili......

Może czas wrócić do tego?

[Gość: m]

Jak mówiła dawna Łódź?
[podpis] MICHAŁ JAGIEŁŁO
GW Łódź nr 95, wydanie z dnia 22/04/2006 FESTIWAL NAUKI, str. 7

Angielka, krańcówka, migawka. Po tych trzech słowach nawet na końcu
świata można rozpoznać łodzianina

MICHAŁ JAGIEŁŁO

Pamiętacie naszą zabawę w "łodzianizmy" - słowa, które znane są
tylko rdzennym łodzianom? Czytelnicy zgłosili ich aż 1,2 tys. Pisali
nawet z USA, Nowej Zelandii, Izraela i Australii. Okazało się, że
Łódź w czasach "ziemi obiecanej" miała własny język. Jaki? Na to
pytanie odpowiedzą dziś (sobota) w redakcji językoznawcy: prof.
Elżbieta Umińska-Tytoń i prof. Danuta Bieńkowska. Temat dyskusji
brzmi bardzo naukowo: "O języku Łodzi. Jak mówili dawni łodzianie?
Historia Łodzi utrwalona w nazewnictwie". Ale kryją się w nim obrazy
miasta z czasów, kiedy "ziemia obiecana" przyciągała ludzi czterech
narodowości. Na Widzewie rosły lasy, a w sielskim pejzażu Retkini
pasły się krowy. - Będziemy mówić o języku dawnej Łodzi m.in. na
podstawie badań z lat 70. - zdradza prof. Umińska-Tytoń. - Oparto je
na rozmowach z najstarszymi łodzianami, którzy urodzili się w
pierwszych latach XX wieku. Znali więc i pamiętali prawdziwy język
miasta z tamtych czasów. Dziś zebranie takich materiałów jest już
niemożliwe.

Łódź rozwijała się inaczej niż inne polskie miasta. - Stąd jej
odmienność - mówi pani profesor. - W miastach o średniowiecznym
rodowodzie, np. w Krakowie, "rynek" do dziś oznacza coś zupełnie
innego niż w Łodzi. Tam był centralnym punktem grodu. Łodzianie nie
mieli takiego miejsca, stąd rynek nie kojarzy im się z centrum.

Do łódzkich fabryk ściągali chłopi i rzemieślnicy z całej centralnej
Polski. Dziś nie zaprzątamy sobie głowy tą migracją, ale
przywiązanie do korzeni tkwi w podświadomości łodzian. Kiedy w
wielkanocnym numerze napisaliśmy w "Gazecie", że "zagłębiem"
przyszłych łodzian było na początku XX wieku Opoczyńskie, czytelnicy
zaprotestowali. - Nie tylko! - pisze dr Krzysztof Woźniak, historyk
i etnograf z UŁ. - Było też Sieradzkie, Rawskie, Łęczyckie i wiele
innych. Stamtąd przybywali do Łodzi.

W mieście chłopi zetknęli się z Żydami, Niemcami i Rosjanami. Ta
wieża Babel musiała zrodzić specyficzny język, zrozumiały dla
czterech łódzkich nacji. Kiedy dwa lata temu poprosiliśmy
czytelników o zgłaszanie typowo łódzkich słów, ci podpowiedzieli ich
prawie 1,2 tys.! Emocji było co niemiara. - Dotknęliście języka
serca - skomentował prof. Jan Miodek. - Tego pierwszego, który
człowiek usłyszał od mamy, taty, babci, dziadka.

Łódzki "język serca" wciąż trwa, choć najmłodsze pokolenia łodzian
mówią inaczej niż dziadkowie. Ale i dla nich angielka pozostanie
angielką, migawka migawką, a krańcówka krańcówką. Chyba najwięcej
słów weszło do "języka łódzkiego" z niemieckiego. Czytelnicy
wskazywali np., że wciąż mówi się "na aleja Kościuszki" czy "na ul.
Orla" - takie nazwy nie odmieniają się w niemieckim. Wpływ
rusyfikacji w szkołach to m.in. "raniec" - tornister, słowo
rosyjskie. Z autobusu w Łodzi nie wysiadało się, lecz "schodziło"
jak w Rosji.

Dawne nazwy pozostały w pamięci. - Jeździmy na Zdrowie, choć to park
im. Piłsudskiego - wylicza prof. Umińska-Tytoń. - Wciąż spacerujemy
po parku Wenecja, choć nosi imię Dąbrowskiego. Lotnisko im. Reymonta
też pozostanie Lublinkiem.

Nie zniknie też "park śledzia", która to nazwa niezmiennie intryguje
przybyszów z innych miast. I długo jeszcze będzie nas śmieszyć
łódzka anegdota, że "tramwaj nie skrąca, bo mu się szyny wygły".

- Historia utrwaliła się też w oficjalnych nazwach - mówi pani
profesor. - Mamy więc Konstantynów, Andrzejów i Aleksandrów, nazwane
na cześć członków panującej dynastii Romanowów. Ulica Sienkiewicza
nazywała się Mikołajewska tak samo jak obecny park Sienkiewicza.
Podczas spotkania opowiemy o sprawach, które na pewno zaskoczą
młodych łodzian.

[e-mail]

[nett1980]

> Nie zniknie też "park śledzia", która to nazwa niezmiennie
intryguje
> przybyszów z innych miast.

A moze ten zabawny regionalizm jakos dla potomnosci zachowac,
oficjalnie zmienic tablice z park Staromiejski na Park Sledzia? Plus
jakas tablica wyjasniajaca pochodzenie tego okreslenia wystawic?
Moze to zadanie dla forowiczow, poapelujemy?

[slavekk]

nett1980 napisała:

> > Nie zniknie też "park śledzia", która to nazwa niezmiennie
> > intryguje przybyszów z innych miast.
>
> A moze ten zabawny regionalizm jakos dla potomnosci zachowac,
> oficjalnie zmienic tablice z park Staromiejski na Park Sledzia?

W tym celu nasi zacni radni musieliby się wykazać poczuciem humoru w
co mocno powatpiewam.
Przynajmniej na miarę rajców Elbląga gdzie był (jest ?) na
skrzyżowaniu 1 i 3 Maja "apolityczny róg 1 i 3 maja" ;-)

[nett1980]

> W tym celu nasi zacni radni musieliby się wykazać poczuciem humoru
w
> co mocno powatpiewam.
Achachacha oni i poczucie humoru :) Moze nastepny, mlodszy rzad ze
104 bedzie mial.

[Gość: magik]

> Przynajmniej na miarę rajców Elbląga gdzie był (jest ?) na
> skrzyżowaniu 1 i 3 Maja "apolityczny róg 1 i 3 maja" ;-)

Apolityczny róg, nawet 4 rogi, 1 i 3 Maja można znaleźć w pobliskim Zgierzu.
Z tego co pamiętam pierwszeństwo przejazdu ma 1 Maja.

[Gość: magik]

> A moze ten zabawny regionalizm jakos dla potomnosci zachowac,
> oficjalnie zmienic tablice z park Staromiejski na Park Sledzia?

Idźmy dalej. Park Wenecja (obecnie J.Słowackiego) nieopodal Parku Sielanka.

[sztamka]

Gość portalu: m napisał(a):

> Jak mówiła dawna Łódź?
> [podpis] MICHAŁ JAGIEŁŁO
>
>

>
> Dawne nazwy pozostały w pamięci. - Jeździmy na Zdrowie, choć to park
> im. Piłsudskiego - wylicza prof. Umińska-Tytoń. - Wciąż spacerujemy
> po parku Wenecja, choć nosi imię Dąbrowskiego. Lotnisko im. Reymonta
> też pozostanie Lublinkiem.
Jakie dawne nazwy??! Cały czas mówimy: Zdrowie, Lublinek. I pewnie będziemy tak
mówić zawsze. I niech się P. Profesor wypowie na temat, a my i tak będziemy
wiedzieli swoje:) Nie można nakazać mieszkańcom Łodzi, by używali nowego
nazewnictwa, a jeszcze podpierać się tym w przykładach, że łodzianie mówią
inaczej...nie, to absolutnie nietrafione. Oklaski dla P. Profesor:D
>
> Nie zniknie też "park śledzia", która to nazwa niezmiennie intryguje
na szczęście zawsze pozostanie parkiem śledzia
pozdrawiam
>
> [e-mail]
>

[Gość: barnaba]

> Jakie dawne nazwy??! Cały czas mówimy: Zdrowie, Lublinek.

Kiedyś przez ładnych kilka minut dochodziłem się z zamiejscowym kolegą, gdzie on
właściwie był. Mówił coś o Parku Piłsudskiego :)

[yavorius]

wŁANczać i wyŁANczać

[Gość: Kaczus (Tomek)]

To nie łodzianizm, ten błąd słyszę w każdej części Polski, nawet pani dr
Kłosińska tłumaczyła skąd się ten błąd wziął, ale ja nie potrafię tego dobrze
powtórzyć, więc nie będę nawet próbował.... Wtedy proszę o znalezienie włancznika :P

Na Zdrowie

[Gość: lavinka z nielogu]

Do końca dziewiątką (zasłyszane) :)

[przyslowie]

To już Julek Tuwim pisał.

piwo na Orla

[Gość: dp]

:-)

[przyslowie]

Jak piwo, to tylko na Orla, ale sklepu browarnego już nie ma. Browar
opuszczony. Kto tylko chce, włamuje się do niego.

[lew_konia]

A potem puszczamy pawia :)

[Gość: dp]

który dalej doleci!

[przyslowie]

Jeśli puszczać pawia to tylka na Orla.

[michal.jagiello]

Dziękuję za przypomnienie mojego tekstu sprzed lat.... Tak naprawdę
wyszło wtedy, że łodzianizmami są: krańcówka, migawka i angielka. Oraz
odpowiedź na pytanie o godzinę: "Piętnaście po..." - bez podawania
godziny. Pozdrawiam wszystkich, którzy z migawką i angielką czekają na
krańcówce na autobus "dziesięć po...":)))
A kolegom z redakcji dziękuję za zdjęcie mojego martwego forum "Na
kłopoty..." z fotografią, na której wyglądałem jeszcze gorzej niż w
rzeczywistości (przynajmniej mam taką nadzieję)...

[Gość: dp]

:-)

Panie Michale, jak miło Pana tu widzieć :)

[lew_konia]

Forowicze starają się jak mogą, żeby tę pustkę sobie wypełnić, ale z
Panem było znacznie weselej.

Po zapachu, dresie, butelce piwa w ręce i po piesk

[Gość: miska]

u bullterierze lub amstaffie.

[Gość: nett1980]

Ja tam zawsze mowie, ze cos jest po lewej, po prawej stronie. A w
Lodzi czesto slysze po lewo, po prawo...Ale to chyba
niechlujstwo jezykowe?

Po lewo most, po prawo most a doooołem

[aaa202]

Łó-ó-dka płynieeee!

Mam ciąg dalszy, wymyśliłam właśnie.
...tu runął dom, tam runie dom, z godziny na-a godzinę:)

Rozmawiałam wczoraj ze zwarszawioną ciechanowianką wykształconą w
Łodzi. Z sentymentem wspominała, jak ktoś ją poinformował, że ma
pojechać na krańcowkę dwunastki, a ona uznała, że krańcówka to nazwa
własna. Przyjechała na fabryczak, wzięła taksówkę i zapodała:
Poproszę na krańcówkę. :)

[Gość: nett1980]

Ha, byla kiedys Placowka, lektura z lat szkolnych, byl
pozniej obowiazkowy film z Pieczka. Moze powstanie kiedys zacna
Krancowka, o miescie w srodku kraju, ale jakby na jego krancu
lancucha pokarmowego?

W "Alei Gó...arzy" zdaje się

[aaa202]

pada sformułowanie, że Polska to dupa, a Łódź to dziura w dupie, ale
mnie daleko do sądów tego typu.
Widziałam przedwczoraj wywiad Torbickiej z Bartem. Torbicka
postawiła tezę, że Łódź to "złe miasto", a artysta zdał się nie
zaprzeczać mówiąc, że pamięta Łódź z opowieści ojca jako miasto
dumne, biedne lecz dumne. A potem miasto się "zmieniło". W domyśle,
na gorsze. Utraciło dumę i jakość.
No mortus normalnie. Zaszczany (jak piszą łódzkie media) mortus.

[Gość: nett1980]

> pada sformułowanie, że Polska to dupa, a Łódź to dziura w dupie,
ale
> mnie daleko do sądów tego typu.

Fakt, bardzo to depresyjne i obrazoburcze stwierdzenie, longeta
pisal dialogi ? Widzialam ksiaze Barta w ksiegarni, chyba ja sobie
kupie pewnie na Mikolajki :)

> No mortus normalnie. Zaszczany (jak piszą łódzkie media) mortus.

Slysze OPLUTY, widze Krakow, slysze ZASZCZANY widze Łodz. Taki los?
Jak to jest z tym zaszczanym Fabrycznym, ktos kiedys chwalil, ze sa
tam toalety calkiem czyste? A ze otoczenie jest takie jakie jest...

W "Nic śmiesznego" za to

[vauban]

Adaś Miauczyński wypowiada swe poetyckie credo: "Na wygnaniu w mieście
Łodzi/Gdzie nawet bieganie psom szkodzi". Koterski musi mieć jakieś traumatyczne
wspomnienia ze studiów. Nalali mu pewnie koledzy ciepłego spirytusu :/

[Gość: nett1980]

Po przeczytaniu wywiadu z byla zona, staje sie to troche wszystko
jasniejsze...Widzial, ktos szczesliwego, spelnionego czlowieka, co
popada w alkoholizm? On to nawet w swiety Jeruzalem bylby
nieszczesliwy. Filmow z Pazura nie trawilam, dopiero Dzien Swira
troche mnie przekonal.

[aniulka_ba]

Jako osoba napływowa i polonistka do tego, zauważyłam w Łodzi pewne
sformułowania, których wcześniej nie słyszałam (albo sporadycznie słyszałam):
- migawka (bilet okresowy)
- krańcówka (pętla tramwajowa)
- angielka (bułka paryska)
- tytka (torebka damska)
- torebka i zrywka (siatka / reklamówka jednorazowa)
- po obiedzie (w znaczeniu "po południu", np. "Mama idzie na po obiedzie do pracy")
- końcówka -pię, wymawiana -pę (w czasownikach, np. skopę, kupę - to
sporadycznie, ze względu na skojarzenie podejrzewam)
- kąpaczka (kąpiel).
Więcej grzechów nie pamiętam.

Nazywanie torby siatką

[aaa202]

bardzo mnie śmieszy.
Kiedyś na zakupy faktycznie chodziło się z siatkami uplecionymi ze
sznurka, w wersji lux supełki ukryte były pod koralikami, a uchwyty
były z drewnianych kółek. Ale taki sprzęt jest dziś muzealny. Do
sklepu chodzi się z torbą. Większość zresztą chodzi bez toreb,
pamiętając piękne czasy, gdy sklepy dawały przy kasie dowolną ilość
foliówek. 'Foliówka' to też regionalizm?

Tytka jest szwabskie. To głównie Poznań.

'Kąpaczka' to chyba jakiś okazjonalizm. Znam łódzką rodzinę, gdzie
dziecko robi 'kupicę' w majtki, ale nie zaryzykowałabym
stwierdzenia, że w Łodzi kupa to kupica.

[przyslowie]

W Łodzi tera wszystkich z torbami puszczają na za-kupy.

[Gość: magik]

> - tytka (torebka damska)

torebka damska? - pierwsze słyszę

tytka - torebka papierowa, względnie zwinięty papier

[hiszpanskainkwizycja]

Nie wymieniono chyba:
ekspres = zamek błyskawiczny.

[ikame]

oprócz wyżej wymienionych:

szpilorek = narzędzie z ostrym szpilkucem
leberka= wątrobianka, pasztetowa
tytka = torebka, ale tylko papierowa
zza winkla = zza rogu
szlauch= gumowy wąż
no i jeszcze ganz egal wymawiane jako "gance gal"

[nett1980]

> zza winkla = zza rogu
> szlauch= gumowy wąż
Zza winkla to w calej Polsce mozna spotkac. Szlauch dla mnie tez
zawsze byl szlauchem, a na durszlak nie mowilam cedzak.
Tez nie pochodze z Lodzi.

[przyslowie]

Szlag może trafić.

[hiacynta2]

Jest takie słowo, po którego usłyszeniu cierpnie mi skóra. To rzeżnik. Skąd ta wymowa? Zamiana ź na ż? Łódzki hicior, jak dla mnie.

[przyslowie]

Chwila, moment...
Przecież to są zwyczajne germanizmy. Nic więcej.

[Gość: magik]

>
> Dalej nie wymieniam, bo chcę was zachęcić do poszukiwań.

pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Polski_-_Regionalizmy_%C5%82%C3%B3dzkie

[nett1980]

Andrzeja – ul. Andrzeja Struga, dawniej św. Andrzeja.
Bałuciak, Bałuciok – Rynek Bałucki
Botanik – ogród botaniczny
Buła – Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego (BUŁ)
Górniak – Górny Rynek
Kochanówka, Kochanówek – szpital psychiatryczny przy ul.
Aleksandrowskiej
Lumumbowo – nazwa osiedla akademickiego UŁ
Park Śledzia – Park Staromiejski
Pietryna – ul. Piotrkowska
Skrzyżowanie Marszałków, Marszałki – skrzyżowanie al. marszałka J.
Piłsudskiego i al. marszałka E. Śmigłego-Rydza
Wieża Babel – Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców wraz z
akademikiem
Wodniak – Wodny Rynek

Mozna pokusic sie o dodanie do wiki: Manu-Manufaktura, taki
mily skrot.

[przyslowie]

Nikt nie ma takiej BUŁy jak Łódź.
O Wodniaku to nawet ja jakoś nie słyszałam. Widocznie nie spotkałam
się jeszcze z tym.
Ale jeśli chodzi o nazwy własne, to zapewne nikt nie ma ŁKS ani RTS
Widzew. Nikt poza Łodzią nie powie: Do widzewa! Nikt nie kupuje "na
Ptaku". A czy galerianki nie stały się łódzkim regionalizmem?
Nikt nie miał i nie ma takiego uniwiermagu jak Central.

[przyslowie]

Ze cztujdą się nie spotkałam. Z drapokami też nie. Ale dulawka jest
ok.
Jako dziecko głowiłam się, co to za mięso ten brzuszek.
Dom Buta nie będzie regionalizmem?

[slavekk]

nett1980 napisała:

> Botanik – ogród botaniczny

No bez jaj...
Taki "regionalizm" to w każdym większym mieście

[nett1980]

Alez ja otworzylam link z poprzedniego posta i metoda kopiuj-wklej
wyciagnelam na tapete.

Nazwy ulic - rejonów kibiców ŁKSu lub RTSu

[lew_konia]

Limanka / Limanowskiego
Abramka / Abramowskiego
Zagaja / Zagajnikowa

Jak Abramka to "katakumby"

[lavinka]

Byłam, zwiedzałam, niejeden film możnaby tam nakręcić ;)

[przyslowie]

Oj, niejeden film tam już nakręcono.

[przyslowie]

Na Orla,
na Sokola. Ale najlepszy jest: na Duboiza.
na Skrzywana (nikt poza Łodzią pewnie nie zrozumie)

[ella.1]

A Bigiel? chyba był tylko w Łodzi

[xingxing]

Myślę że Łodzianie nie mają gustu jeśli chodzi o ubiór. Co innego Łodzianki.
Łodzianie najczęściej chodzą na sportowo, z głową ogoloną niemal na łyso.
Może to też przez to mam taki wizerunek, bo generalnie Łódź kojarzy mi się ze wszystkim co najgorsze w człowieku, czyli z dresiarstwem, kibolstwem i przestępczością. Niestety, ale to częsta plaga wśród nie tylko Polaków, a całej cywilizacji zachodniej. Strach pomyśleć co będzie w przyszłości.
Oczywiście nie brakuje ładnie ubranych i cywilizowanych Łodzian, ale to niestety nie jest większość. :(

Zauważyłem też że Łodzianie często mówią nieco przez nos. To charakterystyczne dla nich. Wyraźnie wymawiają wszystkie -ą i -ę, co jest poprawne z punktu widzenia poprawnej polszczyzny.