Pan mec. Hejmowski...

[Gość: monte83]

witam serdecznie, pamieta ktos z was o mecenasie Hejmowskim?
mieszkal kiedys chyba na ul. Slowackiego, a niedlugo kolejna rocznia jego
smierci.
moze nalezaloby nazwac jego imieniem jakas ulice, najlepiej kolo czerwca
1956.
czesc Jego pamieci...

[pan.nikt]

Możesz przyblizyć postać.
Kto to był???

[Gość: monte83]

coz, w sumie nie ma o nim zadnych opracowan-no moze tylko w radzie adwokackiej
tam cos maja.
byl adwokatem i wielkim czlowiekiem.
kazdy chyba slyszal o procesie robotnikow czerwca...bylo kilka tych procesow
ale mecanas Hejmowski bronil zdaje sie w tzw. procesie trzech.
to on wypowiedzial slowa :
" nie karmi sie kulami ludzi, ktorzy wolaja o chleb"
nie wiem ale mysle, ze zapomniano o tym mecanasie tak jak o innych adwokatach,
ktorzy raczej za darmo bronili robotnikow...a szkoda bo za rok mamy
50rocznice...
moze nalezaloby sobie przypomniec o nich?
odsylam do gazety woborczej, do archiwum, tam o nim pisali.
na marginesie, pan mecenas przyplacil obrone robotnikow szykanami od
komunistow, tak,tak, od tych samych skad wywodzi siepan kwasniewski czy
milller,czy nawet tzw postkomunistow firmuje pan belka.
a te szykany doprowadzily do smierci niemal w osamotneniu, a przynajmniej w
nieciekawej atmosferze bo na pogrzeb malo ludzi przyszlo...prawie nikt.
aha, czemu poruszam ten motyw? nie jestem z poznania a nawet jestem z innego
wojewodztwa ale zazdroszcze poznaniakom takiego bohatera.

[pan.nikt]

Piszesz, że zmarł w zapomnieniu dwa lata temu, czyli po 13 latach III rzekomo
sprawiedliwej RP.
No cóż, to daje pojęcie o tej sprawiedliwej RP, gdzie bohaterami sa konfidenci,
gdzie konfidenci wypinają piersi do orderów za kombatanctwo.

AŻ CIARKI MNIE ZE ZŁOSCI PRZECHODZĄ.

Nie wiem, jaki jest Twój stosunek do sprawy mecenasa, ale może masz szanse
zebrać kolegów, klientów mecenasa i rzcz opublikować.

MOŻE DOGADCIE SIĘ Z GW??

Jaka jest, taka jest, ale może kupi temat??
Bo w końcu najgorsza nie jest.
(fakt, że ma najlepsze i najbardziej tolerancyjne forum)

[pan.nikt]

sorry coś źle odczytałem kiedy umarł.
No włąśnie KTÓRA ROCZNICA ŚMIERCI??

[pan.nikt]

oK JUŻ WIEM W 1969, CZYLI NIE DOŻYŁ IIIRP.
Czyli mój poprzedni post był nie na temat.
Nie na temat mecenasa, jako, że poruszony problem w odniesieniu do innych osób,
niestety istnieje.

www2.tygodnik.com.pl/tp/2817/felmusierow.php
www.adwokatura.pl/aktualnosci_memori_7803.htm
www.ipn.gov.pl/wp_kom_270603_czerwiec56.html
i inne

[monte83]

no wlasnie, widze ze trafiles do dobrych linkow:)
jak czytam o nim to mnie krew zalewa, ze teraz komunisci zadza...............
precz z komuna.

[redakcja]

Wklejam reportaż opublikowany przez GW 29.06.2001

ZŁOTOUSTY I CHULIGANI
Przed wojną bronił komunistów, po wojnie - gauleitera Kraju Warty, a w 1956 -
uczestników poznańskiego Czerwca. O mecenasie Stanisławie Hejmowskim pisze
PIOTR BOJARSKI
Kiedy w 1971 r. Małgorzata Musierowicz wprowadzała się z mężem do wielkiego
mieszkania po Stanisławie i Łucji Hejmowskich na poznańskich Jeżycach, w
spiżarni odkryła wąską paczuszkę na kiju. - W środku była gazeta z października
1957 r., a w niej ciasno zwinięta flaga narodowa - opowiada pisarka.
Dlaczego mecenas Hejmowski schował biało-czerwoną flagę w komórce?
Zaledwie rok wcześniej, w październiku 1956 r., bronił robotników oskarżonych o
wystąpienie z bronią w ręku przeciw władzy ludowej. Jego przemówienia w sądzie
komentowało całe miasto. Przed jego mieszkaniem poznaniacy kładli kwiaty.
Filharmonia Poznańska i Opera przysłały mu bilety na cały rok. A kiedy
Hejmowski wracał do domu taksówką, na pytanie "Ile płacę?" usłyszał od
kierowcy: "Nic. Pan mecenas już zapłacił".
Słabsza strona
Zdał maturę w piotrogrodzkim gimnazjum w 1918 r. Miał 18 lat, a za sobą
dzieciństwo w kurlandzkiej Libawie, rewolucję lutową i przewrót bolszewicki. Z
religijnego katolickiego domu wyniósł przykazanie pomagania słabszym. Śladem
ojca Konstantego w 1924 r. ukończył prawo i nauki polityczne na Uniwersytecie
Warszawskim, a w 1931 r. obronił doktorat w Poznaniu. Znany prawnik poznański
Kazimierz Garszyński w życiorysie Hejmowskiego, który zachował się w Okręgowej
Radzie Adwokackiej, pisał: "Najistotniejszą cechą charakteru dr. Hejmowskiego
było poczuwanie się do obowiązku pomagania słabszym i potrzebującym pomocy
prawnej".
Za "stronę słabszą" uważał kupców żydowskich, których bronił w sporach z
urzędnikami i nieuczciwą konkurencją, oraz członków zdelegalizowanej
Komunistycznej Partii Polski. Hejmowski miał wówczas opinię jedynego adwokata w
Poznaniu, który bronił ich dobrowolnie. W silnie endeckim mieście nie
przysparzało mu to sympatii.
Sprawy polityczne, zwłaszcza o przynależność do KPP, były z zasady przegrane.
Czasem jednak Hejmowskiemu udawała się obrona, jak np. lekarza Mariana
Płockiego w 1932 r. Prasa endecka rozpisywała się o Płockim, że jest Żydem, ma
na imię Moszek, a jego matka - Ruchla. Hejmowski nie próbował negować udziału
lekarza w KPP, ale skupił się na jego zasługach, przypominał np., że Płocki
leczył bezpłatnie powstańców wielkopolskich i legionistów. "Tak postępował na
co dzień, jak prawdziwy biblijny samarytanin, lekarz Moszek Płocki, syn
Ruchli" - zakończył mowę obrończą. Płocki został uniewinniony.
Adwokat Greisera
We wrześniu 1939 r. Hejmowski z powodu złego stanu zdrowia nie został
zmobilizowany. W grudniu 1939 r. trafił do Warszawy. Wpisał się na listę
adwokatów, ale w zawodzie nie pracował (w Generalnym Gubernatorstwie do 1944 r.
działały polskie sądy zajmujące się sprawami cywilnymi mniejszej wagi, np.
sporami majątkowymi). Zatrudnił się w Hurtowym Składzie Papieru, którego
właścicielką była Łucja Standar (później jego druga żona). Według Garszyńskiego
w hurtowni nocowali uciekinierzy z getta.
W ankiecie personalnej z 1951 r. Hejmowski przyznał się do udziału w rozpisanym
przez Niemców sondażu na temat usunięcia Żydów z polskiej adwokatury
(prawdopodobnie w 1940 r.). "Prawo polskie nie daje podstaw prawnych (...)" -
napisał wówczas.
W teczce Hejmowskiego w Radzie Adwokackiej w Poznaniu zachowała się decyzja
Komisji Weryfikacyjnej adwokatów z 1948 r. o umorzeniu postępowania w sprawie
rzekomego "niegodnego zachowania" Hejmowskiego w czasie wojny. O jakie
zachowanie chodziło - dokument nie wspomina.
Hejmowski nie konspirował, nie walczył w Powstaniu Warszawskim. Po jego upadku
trafił do Zakopanego, tam doczekał wejścia Rosjan. Togę adwokata założył
ponownie w 1946 r. - Najwyższy Trybunał Narodowy wyznaczył jego i innego
poznańskiego adwokata Jana Kręglewskiego na obrońców z urzędu Arthura Greisera,
gauleitera Warthegau (Kraju Warty). Hejmowskiego wybrano m.in. z racji
znajomości języka niemieckiego - perfekcyjnej, choć wyniesionej ze szkoły
(wywinął się z łapanki, naśladując berliński akcent, z jakim mówił pilnujący go
Niemiec).
Hejmowski nie chciał bronić Greisera, bo stracił w czasie wojny dwóch braci -
jednego we wrześniu 1939, drugiego w obozie. Prosił Bieruta o wyznaczenie kogoś
innego. - Bierut odpowiedział, że dla dobra Polski Greisera musi bronić świetny
adwokat, aby uniknąć podejrzeń, że to fikcyjny proces - wspomina mecenas
Zbigniew Standar, bratanek drugiej żony Hejmowskiego.
Arthura Greisera oskarżono o dążenie do fizycznego wyniszczenia narodu
polskiego w Wielkopolsce. W czasie wojny zorganizował system wywózek Polaków do
Generalnego Gubernatorstwa, przygotował budowę obozu w Chełmnie nad Nerem, w
którym zgładzono ok. 300 tys. Żydów, wprowadził drakońskie restrykcje dla
Polaków. Greiser był tak gorliwy w wypełnianiu woli przełożonych, że władze III
Rzeszy chciały, by zastąpił "zbyt łagodnego" szefa Generalnego Gubernatorstwa
Hansa Franka. "Ziemia polska może być dla Greisera tylko grobem" - zawyrokował
w mowie oskarżycielskiej prokurator Jerzy Sawicki.
Hejmowski wiedział, że Greiser będzie wisiał, ale swoje zadanie traktował
serio. "Niemcy skazaliby go na śmierć, ale gdybyśmy mieli zrobić tak, jak
Niemcy, nie mielibyśmy moralnego prawa ich sądzić" - argumentował.
Adwokat Jan Turski, w 1946 r. student prawa, chodził do Auli Uniwersyteckiej na
proces gauleitera. - Sala zawsze była pełna. Procesem interesowała się też
zagranica, bo to przecież Amerykanie wydali nam Greisera - opowiada.
Na świadków Hejmowski powołał polskich pracowników gauleitera (m.in. jego
gospodynię), których Greiser traktował po ludzku. Próbował udowodnić, że
gauleiter był "figurantem" w faszystowskim systemie totalitarnym i zgodnie z
literą polskiego kodeksu karnego wojskowego z 1944 r. nie ponosi
odpowiedzialności za wykonywanie rozkazów dowódców. Hejmowski podawał też w
wątpliwość, czy głowa państwa (Greiser był niegdyś prezydentem Senatu Wolnego
Miasta Gdańska) może być sądzona przez sąd innego państwa.
Mec. Turski wspomina: - Pamiętam, jak Hejmowski przemówił: "Hitlerowskie Niemcy
są pokonane. Ale czy nam się podoba, czy nie, Niemcy będą istnieć zawsze. Będą
nawet w ONZ. Niedobrze by było, gdyby ten nowy okres w historii Niemiec
zaczynać od szubienicy". On był wspaniałym mówcą!
Greiser został jednak skazany na śmierć i powieszony 21 lipca 1947 r. na
stokach poznańskiej Cytadeli.
Wydaje się, że Greiser miał szacunek dla rzetelnej pracy swojego obrońcy. W
przeddzień egzekucji poprosił adwokata o wstawiennictwo, by go nie wieszano,
lecz - po żołniersku - rozstrzelano. Władze odmówiły.
- Hejmowski mówił o Greiserze niechętnie - wspomina Henryk Ladorski, w latach
50. sąsiad adwokata. - Sam nie podjąłby się tej obrony, ale powiadał, że musi
bronić, bo to jego zawód.
Glejt do obozu
Osiem lat młodszą od siebie Łucję Standar, Hejmowski poznał w Poznaniu jeszcze
przed wojną. Zakochał się od pierwszego wejrzenia. Mecenas Zbigniew Standar,
bratanek Łucji, nie dziwi się: - Ciotka była jedną z najpiękniejszych kobiet,
jakie znałem. Po Powstaniu Warszawskim Łucja Standar trafiła do obozu. - Wuj za
pieniądze załatwił sobie glejt, pojechał do obozu jako niemiecki urzędnik i
wyciągnął ciotkę - opowiada Zbigniew Standar. - Kiedy opowiedział tę historię
Greiserowi, ten nie mógł uwierzyć w jego odwagę.
Związek z Łucją był przyczyną rozpadu małżeństwa Stanisława z pierwszą żoną
Anną. Zaraz po wojnie Hejmowski pomógł jej i dzieciom wyjechać do Szwecji. Syn
Adam zrobił potem w Szwecji karierę: został jednym z dyrektorów w Królewskiej
Bibliotece w Uppsali.
Z Łucją Standar zamieszkali w Poznaniu, w kamienicy przy Słowackiego 18, w 120-
metrowym mieszkaniu, które Hejmowski otrzymał jako komisarz "skoncentrowanych
Towarzystw Ubez

[redakcja]

c.d.
Z Łucją Standar zamieszkali w Poznaniu, w kamienicy przy Słowackiego 18, w 120-
metrowym mieszkaniu, które Hejmowski otrzymał jako komisarz "skoncentrowanych
Towarzystw Ubezpieczeń Vesta" (był nim w latach 1945-47).
Zdążyć przed amnestią
W styczniu 1947 r. poznańska prasa doniosła o "ohydnym mordzie na instruktorze
Związku Walki Młodych" Janie Stachowiaku. Tragedia rozegrała się w ruinach
kościoła przy placu Bernardyńskim. Zbigniew Kosmowski, Bogdan Dybizbański i
Marek Harkiewicz - harcerze z gimnazjum Marii Magdaleny - działali w podziemnej
organizacji Konspiracyjny Związek Młodzieży Wielkopolskiej. Podejrzewali, że
Stachowiak jest szpiegiem UB. Na rozkaz podziemnych struktur dawnej Armii
Krajowej, w obawie przed dekonspiracją, zabili Stachowiaka ciosami kolbą
pistoletu i nożem.
UB szybko schwytał konspiratorów. Poddano ich brutalnemu śledztwu i oskarżono o
zbrojne dążenie do obalenia ustroju socjalistycznego. Pokazowy proces w auli
Akademii Ekonomicznej toczył się w atmosferze nagonki na szkołę i niezależne
jeszcze harcerstwo. Harcerzy przedstawiano jako zwyrodnialców i żądano dla nich
kary śmierci. Wojskowy sąd spieszył się, by skazać ich przed zapowiadaną już
amnestią.
Hejmowski wiedział, że sytuacja chłopców jest beznadziejna. Ale wniósł o inne
zakwalifikowanie czynów, by uchronić ich od śmierci. "Mecenas (...)
przeprowadził wnikliwą analizę czynów oskarżonych, stwierdzając, że proces ten
(...) jest tragedią młodzieży wychowanej w czasach największych w dziejach
mordów i kaźni" - relacjonował "Głos Wielkopolski". Hejmowski starał się
odpolitycznić proces. Udowadniał, że zabójstwo Stachowiaka jest konsekwencją
zachwiania "postawy moralnej społeczeństwa" w latach wojny, a zabójcy są
ofiarami procesu społecznej degeneracji.
Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu skazał jednak trzech harcerzy na karę śmierci.
Bierut ułaskawił jedynie Harkiewicza (prawdopodobnie za to, że - złamany przez
UB - podał nazwiska innych członków organizacji).
Mecenas nie rozumie rewolucji
Mecenas Standar: - Wuj opowiadał, że gdy w latach 50. bronił kogoś przed Sądem
Najwyższym, sędzia na koniec procesu powiedział: "Pan mecenas pod względem
prawnym wywiódł wszystko poprawnie, ale pan mecenas nie rozumie istoty
rewolucji socjalistycznej".
W sądownictwie lansowano w tym czasie tezę, że adwokat powinien w pierwszej
kolejności pomóc władzy w ustaleniu prawdy i ukaraniu winnego, a dopiero w
drugiej - zadbać o interes swojego klienta. Hejmowski nie stosował się do tej
zasady, a na dodatek często bronił księży (do dziś krąży anegdota, że przed
pierwszą rozprawą szedł ze swoim klientem na mszę). Nic dziwnego, że w latach
50. do Rady Adwokackiej i Sądu Wojewódzkiego wpływały na niego donosy.
Tymczasem warsztat zawodowy Hejmowskiego słynął już na całą prawniczą Polskę.
Jego rewizje cytowały czasopisma prawnicze. Mec. Elżbieta Grzegorzewicz
wspomina: - Hejmowski pisał rewizję od razu po wyroku. Jego żona Łucja
przepisywała ją na maszynie i Hejmowski odkładał pismo na tydzień do szafy.
Potem sięgał po nie ponownie, poprawiał, dopisywał - i składał rewizję. Co za
dbałość o precyzję!
Mnie się serce ścisnęło
28 czerwca 1956 r. na ulice Poznania wyszli robotnicy oburzeni arogancją
władzy, która nie chciała rozmawiać z delegacją Zakładów im. Józefa Stalina
(Cegielskiego) o trudnych warunkach życia. Tłumy poszły pod Komitet PZPR,
areszt na Młyńską i pod gmach Wojewódzkiego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa.
Mieszkający na Jeżycach Hejmowski znalazł się w samym centrum wydarzeń.
Wojsko, milicja i oddziały UB spacyfikowały Poznań po dwóch dniach krwawych
walk, w których zginęło prawdopodobnie ponad sto osób. Władze PRL chciały
jednak pokazać światu, że wydarzenia w Poznaniu wywołali "chuligani i
prowokatorzy". Jesienią 1956 r. prokurator generalny PRL skierował do Sądu
Wojewódzkiego w Poznaniu akty oskarżenia przeciwko 58 osobom. Wytoczono trzy
procesy, 22 robotników oskarżono o "chuligański udział z bronią w ręku" w
wystąpieniach przeciw władzy ludowej. Trzem oskarżonym zarzucono zabójstwo na
dworcu PKP kaprala UB Zygmunta Izdebnego, pozostałym m.in. udział w walkach pod
gmachem UB i rozbrajanie komisariatów MO. Z kilkuset zatrzymanych oskarżono
tych z kryminalną przeszłością. Kilkunastu adwokatów, którzy za symboliczne
kwoty bądź bezpłatnie podjęli się obrony, miało tydzień na przygotowanie linii
obrony.
Trzy procesy ("trzech", "dziewięciu" i "dziesięciu") rozpoczęły się 27
września. Dzięki relacjom radiowym od początku były na ustach poznaniaków, a
dzięki korespondentom prasy zachodniej wiedział o nich cały świat. "Niektórzy z
adwokatów wygłosili mowy, których odwaga i elokwencja przynoszą zaszczyt ich
zawodowi" - pisał korespondent Belgijskiej Ligi Obrony Praw Człowieka. Wrażenie
wywarł zwłaszcza gest adwokata Michała Grzegorzewicza [we
wczorajszym "Magazynie Gazety" zamieściliśmy rozmowę o procesach poznańskich
przeprowadzoną z mec. Grzegorzewiczem w 1986 r. - red.], który pokazał sądowi
zakrwawioną, przestrzeloną koszulkę 13-letniego Romka Strzałkowskiego.
Hejmowski reprezentował 18-letniego Jerzego Srokę, doręczyciela pocztowego,
oskarżonego o współudział w zabójstwie kaprala UB, a także Romana
Bulczyńskiego, 19-letniego tramwajarza, oskarżonego m.in. o zamachy na
funkcjonariuszy MO i ograbienie z broni magazynu studium wojskowego. Bulczyński
na początku procesu ukłonił się sądowi i podziękował, że go nie bito w
areszcie. - Zobacz, co mi ten dureń zrobił! - syknął Hejmowski do kolegi, ale
zaraz ukłon Bulczyńskiego obrócił w spektakularny sukces: "W XX wieku wolny
człowiek, obywatel wolnego państwa, musi dziękować władzy za to, że go w
śledztwie nie bito! Proszę Wysokiego Sądu, mnie się serce ścisnęło, jak
widziałem to jego pochylenie głowy, tę postawę pokorną (...)".
Przełomowym momentem w procesach było wezwanie przez obronę w charakterze
biegłych profesorów socjologii: Jana Szczepańskiego, Józefa Chałasińskiego i
Tadeusza Szczurkiewicza. Biegli uznali, że 28 czerwca oskarżeni działali pod
wpływem psychozy tłumu, a ich czyny były wynikiem "nacisków, jakim podlega
psychika jednostki w warunkach zbiorowego napięcia". Obrońcy wywodzili więc, że
oskarżeni ulegli powszechnemu nastrojowi euforii i poluzowania więzów
społecznych. A powodem "czynów chuligańskich" jest brak autorytetów.
Sędzia Andrzej Gładysz, protokolant na procesach poznańskich, wspomina: -
Hejmowski krok po kroku rozprawił się ze wszystkimi punktami oskarżenia. Jako
pierwszy podkreślił ekonomiczne podłoże wydarzeń w Poznaniu. Świetnie
polemizował z oskarżycielami: "Wojsko nie strzelało? (...) Na skrzyżowaniu
Jeżyckiej i Mickiewicza stał czołg. Robotnicy krzyczeli, żeby nie strzelali, i
wtedy tego, który to mówił, zastrzelono - mówił Hejmowski. - Nie karmi się
kulami ludzi, którzy wołają o chleb".
"Był postacią numer jeden w procesach. Jemu należy się cześć. To był artysta" -
mówił w 1986 r. Michał Grzegorzewicz.
Na sali wrzało, gdy 16 października Hejmowski mówił: "Na swoich prokuratorów
czekają biurokraci, którzy zawinili w wypadkach czerwcowych, którzy się
oderwali od mas (...). Na swoich prokuratorów czekają te kule, które ugodziły
tramwajarkę i dziecko (...). Ja wierzę, że na grobach tych, którzy polegli,
spełni się zapowiedź, którą w ))Nocy Listopadowej(( Stanisław Wyspiański włożył
w usta Korze, bogini wiekuiście odradzającego się życia: Krwi przelanej nie
zmarnię, /krwią tą pola i rolę użyźnię, /i synów z krwi tej dam kiedyś
Ojczyźnie".
Janusz Scheffler, protokolant na "procesie dziesięciu": - Ta mowa zrobiła
wrażenie. To była poezja. On był najlepszy. Nazywaliśmy go "złotousty".
- Nie dał się zastraszyć! I za to go później zniszczono - mówi Wanda Rust,
przyjaciółka rodziny.
Władza nie zapomniała
Cztery dni potem, 20 października 1956 r., na VIII Plenum KC PZPR Władysław
Gomułka, szef partii, powiedzia

[redakcja]

c.d.
Władza nie zapomniała
Cztery dni potem, 20 października 1956 r., na VIII Plenum KC PZPR Władysław
Gomułka, szef partii, powiedział wyraźnie: "Przyczyny tragedii poznańskiej
(...) tkwią w nas, w kierownictwie partii, w rządzie". Po tych słowach
procesy "chuliganów" były już nie do utrzymania. Prokuratura Generalna PRL
zarządziła rewizję wszystkich aktów oskarżenia i wystąpiła do sądu o zwolnienie
z aresztu osób, na których nie ciążyły zarzuty zabójstwa czy rabunków. Sąd
wojewódzki umorzył wszystkie następne sprawy. Wyroki odsiedzieli jedynie trzej
skazani za zabójstwo kaprala UB.
Jednak władza nie zapomniała o poznańskich adwokatach. Pierwszym uderzeniem w
Hejmowskiego i Grzegorzewicza były kontrole skarbowe w ich kancelariach w 1961
r. Wykryto drobne uchybienia, na podstawie których obaj - członkowie Naczelnej
Rady Adwokackiej - zostali zawieszeni na rok w obowiązkach. Dostali też
rujnujące kary grzywny. Grzegorzewicz poszedł na "zawodowe zesłanie" do Koła,
potem na emeryturę. Hejmowski stracił wielu klientów, ludzie bali się go
wynajmować (jeden z rezygnujących powiedział: "Mnie chodzi o oczyszczenie z
zarzutów, a nie o wspaniałą mowę pogrzebową").
W 1962 r. wytoczono mu kolejną sprawę dyscyplinarną za rzekome przywłaszczenie
sobie - z pominięciem zespołu adwokackiego - 17 tys. zł. Sprawa ciągnęła się do
1966 r., gdy Wyższa Komisja Dyscyplinarna ds. Adwokatów w Warszawie orzekła, że
świadkowie kręcą, a Hejmowski jest niewinny.
Kolejna sprawa z 1963 r. trafiła przed Sąd Najwyższy. Poszło o list napisany
przez Hejmowskiego w czasie, gdy był zawieszony w obowiązkach adwokata. W
grudniu 1961 r. wysłał on do swojego klienta, obywatela NRF Heinricha
Schriewera, list z życzeniami świątecznymi i propozycją pomocy w dostarczeniu
do więzienia przesyłek. Schriewer odsiadywał w Strzelcach Opolskich wyrok
trzech lat więzienia za lżenie narodu polskiego (jako kapitan niemieckiego
okrętu w porcie w Szczecinie odmówił stosowania się do wskazówek polskiego
bosmana portu, nazwał zarząd portu "polskimi świniami" i groził: "Niemcy tu
powrócą i zaprowadzą porządek!").
Hejmowskiemu zarzucono, że jego "uniżony" list był czynem "niegodnym polskiego
adwokata" i że naruszył okres zawieszenia. Sąd Najwyższy uznał Hejmowskiego za
winnego naruszenia zawieszenia w obowiązkach, ale orzekł, że "nadmierna
grzeczność formy listu nie może być uznana za karygodne naruszenie godności
zawodowej adwokata".
Pożegnanie bez słowa
W 1967 r. Hejmowski dostał wylewu i paraliżu. Drugi wylew dopadł go wiosną 1969
r. Zmarł 31 maja 1969 r.
Na Cmentarz junikowski w Poznaniu nie przyszły tłumy. Nikt z kolegów adwokatów
nie wygłosił ostatniego słowa nad trumną. W miesięczniku "Palestra" z 1969 r.
nie ma wzmianki o jego śmierci. Została po nim biblioteczka prawnicza i toga, w
której bronił Greisera i poznaniaków. I mała notka o złożeniu kwiatów na jego
grobie w 1987 r.
- Dlaczego pod koniec 1957 r. Hejmowski schował biało-czerwoną flagę głęboko w
komórce? - zastanawia się Małgorzata Musierowicz i sama odpowiada: - Wtedy
utracił nadzieję. Już nigdy potem nie czuł się wolny w swoim kraju.
W październiku 1978 r. ta sama flaga załopotała na balkonie kamienicy przy
Słowackiego 18. Musierowiczowie wywiesili ją "w dniu nowej nadziei", w którym
na Stolicy Apostolskiej zasiadł Papież Polak. Małgorzata Musierowicz jest
pewna: - Hejmowski zrobiłby to samo.
PIOTR BOJARSKI

[pan.nikt]

Piekny artykuł.
Szkoda, że postac jest takmało znana.
Zreszta podobnie, jak mało znana jest historia czerwca 1956 w Poznaniu.

[monte83]

coz, to fakt, ze historia wzruszajaca.
moze warto przypomniec nie tylko postac mecenasa Hejmowskiego ale i innych
adwokatow, a nawet samych robotnikow.
moze warto na pamietne dni czerwca wydac jakis ladny dodatek o
tamtychwydarzenaich?
przeciez za rok bedzie okragla rocznica wiec teraz a raczej w czerwcu tego roku
jest dobra okazja.
pozdr.

[Gość: dr huckenbush]

Racja, racja! Ludzie za malo wiedza o czerwcu 1956 i jego bohaterach i ofiarach.
Trzeba im to uswiadamiac, zeby pamietali, ze co czerwone, to wredne! Tak bylo,
jest i zawsze bedzie!
No i mecenasowi Hejmowskiemu faktycznie nalezy sie cos - ulica jego imienia?
Mamy tyle bzdurnych ulic - czemu wiec bohater nie ma swojej?

[pan.nikt]

Ludzie w Poznaniu mało wiedzą o czerwcu 1956, ludzie poza Wielkopolską, nie
wiedzą prawie nic.
Popatrzcie. Jak często słyszę: 1968, 1970, 1980, 1981, 1989. A o 1956, mało kto
się zajaknie, a jak już to w kontekście października.

No cóż poznaniacy, nie umieją się promowac, albo warszawka im na to nie pozwala.

A ilu ludzi w Polsce wie co to wóz Drzymały (ostatnio dzieki piłkarzą więcej, a
i tak nie do kończ jarzą), a ilu wie o co walczyły dzieci wrzesińskie (było
takie pytanie w roku 100 rocznicy w "milionerach" i facet odpadł), a jak
promujemy Powstanie Wielkopolskie???

[monte83]

no wiec moze nalezaloby cos wiecej z tym zrobic.
nie mam ocoty tylko czytac i slucac o tym jak komuchy ratuja nasz kraj a pan
prezydent kwasniewski mowi, ze pana kulczyka to zna tylko z biznesowych spotkan.
a co do wielkopolski to dzis zostal pochowany doc. dr Eligiusz Drgas, profesor
na uniwerku mikolaja kopernika a sercem wielkopolanin, zreszta w powstaniu
wielkopolskim bral udzial jego dziad lub ojciec albo ba. odszedl rowniez wielki
czlowiek,
czesc Jego pamieci.
zegnaj Panie Profesorze.

[Gość: m-nocny]

Obawiam się, że sprawa nie będzie prosta. Chyba nie do końca wczytałeś się
życiorys Pana mecenasa Hejmowskiego. Sądzę, że nawet niektórzy wyżej podpisani
stracili dużą częśc zapału do upominania się o jego zaslugi. Czyż nie tak???

Chciałbym sie mylić ale przed wyborami słabo widzę poparcie dla nazwania
jakiejś ulicy jego imieniem - LPR, PiS albo PO będą przeciw. A wolałbym nie być
zapraszany na otwarcie takiej ulicy przez chłopakow z SLD. Ale sprobowac byłoby
warto. Może Pani Musierowicz moglaby z taką inicjatywą wystapić, a na forum i
nie tylko możnaby jej urządzić wsparcie.

[monte83]

coz, zdaje sie , ze dobrze wczytalem sie w ten artykul i nie widze podstaw,
zeby nie mial ulicy.
inna sprawa, ze kolesie z po i pisu nie musza byc sklonni do forsowania takiego
projektu.
a swoja droga wkurzony jestem, ze leppara nie ma w komisji ds. pzu...

[conkret]

Głos Wielkopolski 28 czerwca 2003r:
Tablica nadająca imię mecenasa Stanisława Hejmowskiego czytelni naukowej
Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu, została w piątek
odsłonięta w tutejszej siedzibie IPN. Na uroczystość przyjechał wnuk
słynnego obrońcy robotników w procesach sądowych, które nastąpiły po
Czerwcu’56.
www.glos.com/index.php?arch=1&d=03-06-28&k=public&f=03-04

Pani Hajmowska - ciekawostka

[conkret]

Pochodzę z Pniew tam jak każdy wie znajduje się zakon siustr Urszulanek, zapyta
ktoś jaki związek ma rodzina mecenasa z Urszulankami a no taki że strój noszony
przez siostry powstał - może wytłumaczy to poniższy fragment z serwisu Sióstr
Urszulanek :
"Skąd zaczerpnęła do tego wzór? W jakiejś mierze zadecydował o tym
przypadek. "Wakacje 1919 roku - wspominała siostra Alojza Wielowieyska - były
[w Aalborgu] ludne. Przyjechali hr. Dzieduszyccy (brat późniejszej s.
Dzieduszyckiej, który pracował w polskiej legacji), p. Hejmowska z synami
(jeden z nich to mec. Stanisław Hejmowski z Poznania), dawna wychowanka
Matuchny z Krakowa, kilka Szwedek, Dunek, ordynatowa Zamoyska. Trzeba
zrobić "historyczną" wzmiankę o pani Hejmowskiej. Ofiarowała ona dla dzieci
swój fartuch z jasnoszarego materiału podszewkowego. Był bardzo ładny, nowy,
więc Matuchna powiedziała, że szkoda go krajać dla dzieci. Może go nosić któraś
z sióstr. Dostała go siostra Rodziewicz. Fartuch podobał się wszystkim, toteż
Matka poleciła kupić podobny materiał i uszyć z niego fartuchy dla siostry
Łozińskiej, pracującej przy dzieciach. Z tego pierwowzoru powstały nasze
najpierw fartuchy, potem habity. Tak więc pani Blanka Hejmowska przyczyniła się
pierwsza do powstania habitów sióstr urszulanek szarych. Jeszcze w Danii
nudziłyśmy Matkę o wymyślenie dla nas jakiegoś nakrycia głowy - nie miałyśmy
nosić welonów, a przykrzyło nam się chodzenie z gołą głową i świeckie
uczesanie. Matuchna poleciła więc Jance Dziekońskiej (postulantce), bardzo
zręcznej i pomysłowej w fabrykowaniu kostiumów na różne przedstawienia
uczennic, żeby coś dla nas obmyśliła. Po wielu mniej więcej udanych próbach,
Janka zrobiła czepek, który Matka przyjęła. Takie czepki zabrałyśmy z sobą
jadąc do Polski. Czepki miałyśmy nosić stale, a szare fartuchy w dni
powszednie, do pracy. W niedzielę, święta i na wszelkie wyjazdy wkładałyśmy
czarne kostiumy. Wyglądało to okropnie: każda suknia inna. Zaczęłyśmy więc
Matuchnę prosić, żebyśmy stale chodziły w fartuchach. Zdaje mi się, że już w
zimie 1921/22 zmiana ta została wprowadzona. Trzeba było jednak zmodyfikować
trochę fartuchy: musiały być dłuższe i bez dekoltu. Poprzerabiano więc dawne, a
nowe szyto już z odpowiednią poprawką. Nazwa "fartuch" została zamieniona na
nazwę "habit". Znacznie później, około 1935 roku, na propozycję siostry
Prądzyńskiej zastąpiła Matka dawne paski z materiału paskami skórzanymi".
oto link do tej strony:
www.sjk.pl/page.php?nr=bibl/02002/03.txt
Pozdrawiam

[pan-ziutek]

A ja mam pytanie z innej beczki ? Skąd panią Musierowicz, która zawsze
podkreslała,że nie miała pieniędzy i Borejkowie są odzwierciedleniem jej
rodziny, było stać na początku lat 70 na tak wielkie mieszkanie i to w starym
budownictwie ? Kuźwa, moi starzy wraz ze mną gnieździli się w kawalerce i to z
dziadkami a na spóldzielcze mieszkanie czekali ponad 15 lat. Przecież wtedy o
kupnie mieszkania na wolnym rynku mozna było sobie pomarzyć, no chyba że się
miało worek dolarów - bo przeciętnego polaka nie było na nie stać. A ta się
kreuje na biedną i skromną, a na początku lat 70 zamieszkuje sobie na 120 m.

[monte83]

coz, mysle, ze tutaj nie powinienes poruszac tej kwesti po po pierwsze temat
dotyczy mecenasa a po drugie chyba nie powinno ciebie interesowac skad inni
maja pieniadze. to sie zdaje nazywa zazdrosc a do tego co wiem, t chyba pani
musierowicz pisala ksiazki i naal to robi, ponoc nadal swietne... ja ich nie
czytam.

[pan-ziutek]

A dlaczego ma mnie to nie interesować ? Akurat zainteresowało mnie i już.
Owszem książki to ona pisze i teraz to na pewno ma z tego kasę, tylko na
początku lat 70 to była zaledwie po studiach i jeszcze nic nie pisała.
Sama w swojej autobiografii pisała,że była z mężem biedna jak mysz kościelna a
tu taka chałupa.

[pan.nikt]

Młody jestes, nie pamietasz komuny. Wielu ludzi z różnych powodów (naprawdę
różnych) dostawało po wojnie przydziały na duże mieszkania. Później te
mieszkania przechodziły na dzieci itd.
I stąd do dziś wielu biednych ludzi siedzi na wielkich mieszkaniach. Również w
centrum miasta. Nawet na z Starym Rynku. (zreszta wielu z nich wkurza mnie
swoją małością, kiedy siedząc za grosze na pięknych mieszkaniach, krzycza, jak
to im źle, bo im graja pod oknami i nie przyjmują do wiadomosci, że to
normalne, a jak chcą spokoju, to niech sobie kupia cos za miastem).

Do tego rynek mieszkań kwaterunkowych praktycznie nie istniał i nawet, jeśli,
ktos chciał zamienić mieszkanie np na mniejsze to miał kupe kłopotów, a zysk
finansowy, przy ówczesnych czynszch był "żaden".

[pan-ziutek]

No dobra, ale Musierowicz nie dostała tej chałupy po wojnie, tylko na początku
lat 70. A wtedy na zamieszkanie w pieknym mieszkaniu w starym budownictwie
mogli sobie pozwalać partyjni bonzowie( bo dostawali je za frajer) albo ktoś
kto miał dolary mógł sobie je kupić po niebywałej cenie.

A komunę pamiętam i to bardzo dobrze.

[pan.nikt]

W latach 70-tych dostawali mieszkania i partyjni bonzowie i sporo różnych
twórców, bo Gierek krzyczał, że pomaga twórcą. Kilku się załapało, nawet nie
koniecznie z nurtu socrealizmu. A w spółdzielniach dostawał mieszkania "świat
pracy". dziś budujemy znacznie mniej niż wtedy. Tak około 10%. I to jest rozpacz

[Gość: zorba]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=12224&w=10100176

glupota.

[monte83]

nie jestem moze wielkim fanem zydow ale w sumie mnie to nie obchodzi bo po
pierwsze sam mysle jak pomnazac majatek i przy tym nie patrze tylko z
zazdroscia na innych.
wiec nie obchodzi mnie skad pani musierowicz ma to mieszkanie i moze dajmy jej
spokoj.
po drugie taka zazdrosc i sugerowanie, ze ktos tam jest zydem to troche
ponizej pasa i juz tego dalej nie komentuje.
poza tym wole zydow od kwasniewskiego, belki, millera, chlopakow z pisu i
kolesi z po.
aha, i zaglosuje po zlosci na leppera!

[Gość: m-nocny]

OK ale z Lepperem to sobie jednak daj spokój. A co do tego powyżej to mam
wrażenie że sobie jaja zrobił. Znam co prawda jednego wielbiciela naszego
dziennika, ktory by się pod tym podpisal ale on ma już 77 lat i dopiero od
niedawna nieco mu odbiło (poza tym jest całkiem OK).

[monte83]

tak a czemu mam dac sobie spokoj z lepperem? jak wygra to euro pojdzie mocno w
gore a Mama zarabia w euro is zybciej kupie mieszkanko na polance:)
a tak serio to rzeczywiscie lepper nie jest moze najlepszym kandydatem na szefa
tego panstwa ale prosze mi powiedziec w czym jest lepszy rokita, kaczynski,
olekscy, kwasniewski, giertych, wojciechowski- na marginesie szanuje go, bo to
sedzia z mojego regionu:0, i cala reszta skoro lepper nie jest w komisji ds
pzu... tak czekalem na to bo liczylem, ze pobije ona pozostale komisje a teksty
beda lepsze niz....
ma pani owies, korytarze pionowe, pedaly w kolorowych skarpetkach, pan jest
zerem panie posle, potem miod pan leje na serce pana miodowicza- bo jestem
miodowicz, jak gruszka pytal sie czy posel rozanki to rodzina do sb-ka
rozanskiego..itd.itd...
a w ogole to moze ktos by wydal jakas plyte z tymi tekstami z komisji?
jak na tvn24 pokazuja urywki z zserii , ze historia toczy sie codziennie to
leje ze smiechu...\milego dnia.

[Gość: posener]

Znowu wracamy do pomysłu nazwania kawałka al. Niepodległości tym imieniem?

[Gość: poska]

mysle, ze sie jemu nalezy.

monte placze.

[monte83]

coz, dziwne to roche bo nikt nie che ulicy pana mecenasa...
moze jak zamieszkam w poznaniu to jakis komitet czlowiek powola bo mi sie
serce kraje jak mysle o tym czlowieku i nic procz naszej pamieci ulotnej i
jakiejs tam tablicy gdzies w ciemnej bramie....
Poznaniu, warty poznania Poznaniu,
czemu nie kochasz Mecenasow swoich,
zapmniales o Hejmowskim,
co powstancow bronil
teraz doktora Jana,
co volswagena sprowadzil.

[Gość: poska]

mysle, ze sie jemu nalezy.