GS o zbrodniach żydowskich

[holender2]

W sierpniu 1941 roku władze niemieckie zorganizowały getto. Usytuowano je w
kwartale ulic Słowiczyńskiej, Górnej, Wysokiej i Koszarowej (obecnie
Kościuszki) na Zamościu. Na obszarze tym skupiono ponad 4200 osób narodowości
żydowskiej. Getto w Siemiatyczach istniało do 2 listopada 1942 roku, kiedy to
zgromadzonych w nim Żydów Niemcy wywieźli do Treblinki. Godnym odnotowania
jest fakt, że miejscowa placówka AK, wiedząc o zamiarze likwidacji getta,
ostrzegła Judenrat (Radę Żydowską), co w konsekwencji spowodowało ucieczkę z
getta ok. 300 Żydów, którzy znaleźli schronienie u okolicznych gospodarzy.
Również miejscowy "Kedyw" AK w grudniu 1942 roku wykoleił pociąg wiozący
Żydów do Treblinki. Jednak z szansy ucieczki nikt nie skorzystał...

Liczbę ukrywających się Żydów, uciekinierów z siemiatyckiego getta,
powiększyła grupa, która dokonała brawurowej ucieczki, przerywając druty z
niemieckiego obozu zagłady w Treblince. Jak wspomniałem wyżej, część
uratowanych Żydów znalazła schronienie u okolicznych gospodarzy. Należy tu
przypomnieć, że za ukrywanie Żydów z rąk Niemców groziła kara śmierci oraz
spalenie gospodarstwa. Stąd postawy wobec ukrywających się były różne.

Pozostali ukrywali się bezpośrednio w okolicznych lasach, tworząc w jakiejś
mierze zorganizowane grupy, niejednokrotnie uzbrojone. Grupy te sporadycznie
utrzymywały kontakt z operującymi w okolicy sowieckimi grupami wywiadowczymi
przysyłanymi z Białorusi. Niezwiązane z żadną organizacją, aby przeżyć,
rabowały okoliczną ludność, dopuszczając się niejednokrotnie morderstw. Motyw
ten przewija się we wspomnieniach lokalnych dowódców partyzantki AK i NSZ.

Jednej z takich żydowskich grup, ukrywających się w okolicach Kłopot,
przewodził niejaki Herszl Szebes. Grupa ta w nocy z 30 na 31 marca 1944 roku
dokonała najścia na dom rodzinny Wilińskich i Siemieniuków, mieszkających na
kolonii czartajewskiej. Jak liczna to była grupa (banda) trudno ustalić,
wszak na tyle zorganizowana, że miała przywódcę oraz środki lokomocji - wozy
konne (po zajściu widziana była w okolicy wsi Grzyby Orzepy). Któryś z
uczestników napadu musiał być znany napadniętym, ponieważ ci ufnie otworzyli
im drzwi domostwa. Po otworzeniu drzwi domownicy zostali zaatakowani nożami i
siekierami (tak wynika przynajmniej z późniejszych oględzin zwłok). W wyniku
zdradzieckiego napadu śmierć poniosło osiem osób (wliczając w to nienarodzone
dziecko). Zamordowani zostali: Jan Siemieniuk - lat ok. 45-50, żona Jana -
Stanisława w zaawansowanej ciąży, ich 3-letnie dziecko oraz Stanisław
Wiliński - lat ok. 70, jego żona Maria - lat ok. 70, i ich synowie: Adam -
lat ok. 30 oraz Jan - lat ok. 15.

W ferworze wywiązanej walki 15-letni Jan zdołał uciec, oprawcy dopędzili go
jednak nad rzeką Kamionką, ok. 1 km od miejsca zdarzenia i tam dobili. Całe
mienie zostało zrabowane, a gospodarstwo spalone. Z całej rodziny uratowały
się trzy córki Stanisława Wilińskiego, które w tym czasie przebywały poza
domem (dwie na robotach w Prusach Wschodnich i jedna w Drohiczynie).
Prawdopodobnie nie był to odosobniony tak drastyczny wypadek związany z
żydowskimi grupami (bandami). Podobny miał jakoby miejsce w Miłkowicach oraz
w Tonkielach.

Niezależnie od motywów, jakimi kierowali się oprawcy, mord pozostaje mordem.
Powstaje również retoryczne pytanie - czy sprawą mordu w Czartajewie nie
powinien zająć się IPN ?

box.zetobi.com.pl/glos_siemiatycz/histor_zydzi_1944.htm

Kto przeprosi ?

[holender2]

Przedstawiam inne przypadki, w swojej istocie bardzo podobne do wydarzeń na
kolonii czartajewskiej w marcu 1944 roku. W nocy z 5 na 6 grudnia 1944 roku, a
więc już po ustąpieniu Niemców z rejonu siemiatyckiego i po zainastalowaniu się
władz sowieckich oraz tzw. "władzy ludowej", grupa Żydów, ukrywająca się w
czasie niemieckiej okupacji w okolicach Sieniewic i Kłyżówki, pod przywództwem
niejakich Grudów, dokonała najścia na dom Maksymiuków, zamieszkałych na kolonii
Miłkowice Maćki. W podobny sposób jak Siemieniukowie i Wilińscy w Czartajewie,
zamordowani zostali: Michalina Maksymiuk, lat ok. 60, Stanisław Maksymiuk, lat
ok. 30, Marian Bojara, lat ok. 11, oraz trzy nieznane z nazwiska kobiety,
nocujące w tym czasie na miejscu zdarzenia. Pochodziły one prawdopodobnie "zza
Buga".

Tej samej nocy, prawdopodobnie ta sama grupa - banda Żydów, dokonała najścia -
napadu na dom rodzinny Jarockich, zamieszkałych we wsi Kłyżówka, mordując:
Halinę Jarocką, lat ok. 12, Marię Jarocką, lat ok. 30. Z pogromu uratowały się
ciężko ranne: Maria (córka Marii Jarockiej) oraz Felicja Jarocka. Oprawcy
bowiem nie zauważyli, że obie dają jeszcze oznaki życia.Gospodarstwa zostały
obrabowane i spalone. Znamienne jest, że w okresie 1942-43 państwo Jaroccy
ukrywali s swoim gospodarstwie rodzinę Żydów z Drohiczyna.

Autorzy książki "Białystok Okręg AK-AKO", monumentalnej pozycji z dziejów AK na
Białostocczyźnie - Kazimierz Krajewski i Tomasz Łubaszewski, na str. 174
przywołują "Raport sytuacyjny i wywiadowczo-polityczny nr 11 za grudzień 1944
r.", w którym czytamy m.in.: "Żydzi współpracują z NKWD i prawie wszyscy
posiadają broń krótką. Szpiegują ludność miejscową i przyjezdną. Gdy w
Drohiczynie żołnierze sowieccy zabili Żyda, tamtejsi Żydzi, sądząc, że
zabójcami są Polacy, w odwecie zamordowali dziesięciu Polaków".

Brak reakcji tzw. "władzy ludowej" na opisane zdarzenia, spowodował, że po
przejściu frontu oraz ustąpieniu wojsk sowieckich, na początku 1945 r.
podziemie (AK-AKO, NSZ-NZW), które faktycznie przejęło władzę w rejonie
siemiatyckim, zaczęło reagować na podobne incydenty. W obecnym stanie wiedzy
trudno jest stwierdzić, jaki jest związek przyczynowy i jaka grupa zbrojnego
podziemia (AK, NSZ ?) ostrzelała grupę uzbrojonych Żydów, gromadzących się w
Siemiatyczach w tzw. "mechanicznej piekarni" przy ulicy (nomen-omen) Berka
Joselewicza, przed wyjazdem do Palestyny. Niemniej jednak postawione ultimatum
o opuszczenie Siemiatycz zostało przyjęte - następnego dnia Żydzi opuścili
miasto. W tym miejscu można by stwierdzić, że wraz z wyjazdem tej grupy
skończyła się historia siemiatyckich Żydów. Historia nie zawsze jednoznaczna,
jak w opisanych wyżej przypadkach.

(Andrzej W. Olędzki, "Głos Siemiatycz")

box.zetobi.com.pl/glos_siemiatycz/histor_zydzi/1944.htm

[chatnoire]

pytanie retoryczne - rzecz jasna, że powinien IPN to "obrobić", juz to chyba
wpisałem pod pańskim artykułem) - chciałem sie też dopisać po dpańskimi
wypowiedziami w wątku "katolicy a prawosłąwni" ale wystąpił dziwaczny problem
z logowaniem, co odbieram jako zamach na moje wolności religijne)

o śledztwach IPN

[holender2]

IPN i bez tego ma od cholery roboty. Pochłonięty jest m.in. śledztwami w
sprawie zbrodni popełnionych na obywatelach polskich narodowości żydowskiej
przez obywateli polskich narodowości polskiej. Zakończono już śledztwo w
sprawie zbrodni w Jedwabnem, dokonanej w dniu 10 lipca 1941 roku. Prowadzone
jest śledztwo w sprawie podobnej zbrodni w Radziłowie, dokonanej w dniach 7-8
lipca 1941 roku. Wytropione przez "Głos Siemiatycz" zbrodnie żydowskie
popełnione na kolonii czartajewskiej mają się do tego "jak pięść do nosa".

Fragmenty końcowych ustaleń IPN w sprawie zbrodni w Jedwabnem:
"Ustalono prawdopodobny przebieg zdarzeń w dniu 10 lipca 1941 r. w Jedwabnem.
Tego dnia, w czwartek nad ranem, do Jedwabnego zaczęli przybywać mieszkańcy
okolicznych wsi z zamiarem brania udziału w zaplanowanej wcześniej zbrodni
zamordowania żydowskich mieszkańców tej miejscowości. W wieczór poprzedzający
zdarzenia niektórzy żydowscy mieszkańcy uprzedzeni zostali przez znajomych
Polaków, że przygotowywane są zbiorowe działania przeciwko Żydom.

Od godzin rannych 10 lipca 1941 r. rozpoczęto wypędzanie z domów ludności
żydowskiej i gromadzenie jej na rynku miasteczka. Zgromadzonym kazano wyrywać
trawę spomiędzy kamieni brukowych, którymi wyłożony był rynek. Dopuszczano się
przy tym aktów gwałtu i przemocy wobec zgromadzonych. Dokonywali tego
mieszkańcy Jedwabnego i okolic, narodowości polskiej.

Grupa zgromadzonych na rynku żydowskich mężczyzn zmuszona została do rozbicia
pomnika Lenina, który stał poza rynkiem na skwerku, znajdującym się przy drodze
wiodącej w kierunku Wizny. Następnie, około południa, grupie tej kazano dźwigać
fragment rozbitego popiersia na rynek, a stamtąd zanieść do stodoły, na
drewnianych noszach (tragach). Grupa ta mogła liczyć około 40-50 osób. Był w
niej również miejscowy rabin oraz rzezak. Ofiary z tej grupy zgładzono w
nieustalony sposób, a ciała wrzucono do grobu wykopanego wewnątrz stodoły. Na
zwłoki w grobie wrzucono części rozbitego popiersia Lenina.

Drua, większa grupa ludności żydowskiej została wyprowadzona z rynku po upływie
1-1,5 godziny, jak określił to jeden ze świadków. Inni świadkowie wskazywali,
że było to późne popołudnie. W grupie tej było kilkaset osób, prawdopodobnie
około 300, na co wskazuje liczba ofiar w obu grobach, według szacunkowej oceny
ekipy archeologiczno-antropologicznej, biorącej udział w czynnościach
ekshumacyjnych. W drugiej grupie znajdowały się ofiary obu płci w różnym wieku,
a także dzieci i niemowlęta. Ludzie ci zostali wprowadzeni do drewnianej,
krytej strzechą stodoły należącej do Bronisława Śleszyńskiego. Po zamknięciu
budynek oblano prawdopodobnie naftą pochodzącą z poradzieckiego magazynu.

Należy zwrócić uwagę, iż przed wyprowadzeniem ludzi z rynku popełniane były
pojedyncze zabójstwa. Mówi o nich m.in. pokrzywdzony Awigdor Kochaw, który był
w tym czasie na rynku. Niepełny rozmiar prac ekshumacyjnych, a także niemożność
zweryfikowania hipotezy o istnieniu grobu lub grobów zbiorowych na terenie
żydowskiego cmentarza nie pozwala na określenie w sposób dowodny liczby
wszystkich ofiar zamordowanych w dniu zdarzeń w Jedwabnem. Liczba 1600 ofiar,
bądź zbliżona, wydaje się wysoce nieprawdopodobna i nie znalazła potwierdzenia
w toku prowadzonego śledztwa. W dniu zbrodni w Jedwabnem przebywały na pewno
osoby narodowości żydowskiej, które schroniły się tam m.in. z Wizny i Kolna.
Jednakże pewna grupa żydowskiej ludności ocalała. Przyjąć można, że było to co
najmniej kilkadziesiąt osób, które mieszkały po dacie zbrodni w miasteczku i
jego okolicach, do końca 1942 r.

Co do udziału polskiej ludności w dokonaniu zbrodni, należy przyjąć, iż była to
rola decydująca o zrealizowaniu zbrodniczego planu. Przyjąć można, że zbrodnia
w Jedwabnem została dokonana z niemieckiej inspiracji. Obecność choćby biernie
zachowujących się niemieckich żandarmów z posterunku w Jedwabnem, a także
innych umundurowanych Niemców (jeśli założyć, że byli oni obecni na miejscu
zdarzeń) była równoznaczna z przyzwoleniem i tolerowaniem dokonania zbrodni na
żydowskich mieszkańcach tej miejscowości. W tym stanie rzeczy stwierdzić
należy, że zasadne jest przypisanie Niemcom, w ocenie prawnokarnej, sprawstwa
sensu largo tej zbrodni.

Wykonawcami tych zbrodni, jako sprawcy sensu stricto, byli polscy mieszkańcy
Jedwabnego i okolic - mężczyźni, w liczbie co najmniej 40. W oparciu o
materiały archiwalne procesów karnych w 1949 i 1953 r. i inne zweryfikowane w
toku obecnego śledztwa materiały dowodowe, należy przyjąć iż aktywnie
uczestniczyli oni w dokonaniu zbrodni, uzbrojeni w kije, orczyki i inne
narzędzia. Przypisane im w wyniku niniejszego śledztwa czyny wypełniają
znamiona nie ulegającej przedawnieniu zbrodni. Spośród czterdziestu osób,
których nazwiska jako sprawców wymienione zostały w aktach spraw, część została
prawomocnie osądzona.

W oparciu o zgromadzony w toku śledztwa materiał dowodowy nie jest możliwe
określenie przyczyn biernego zachowania się większości ludności miasteczka w
obliczu zbrodni. W szczególności nie można przesądzać, czy bierność ta była
wynikiem akceptacji zbrodni, czy też wynikała z zastraszenia brutalnością
działania sprawców. Po dokonaniu zbrodni miało miejsce rabowanie mienia
pozostałego po ofiarach. Rozmiaru tego procederu nie udało się jednoznacznie
określić, jak i liczby osób zaangażowanych w rabunki. Całkowicie bierne
zachowanie się części mieszkańców Jedwabnego wobec zbrodni dokonanej w dniu 10
lipca 1941 r. nie poddaje się kwalifikacji prawnokarnej, nie może być zatem
przedmiotem ocen w kategorii przypisania odpowiedzialności.

www.ipn.gov.pl/a_090702_wnioski_jedwabne.html

Jedwabne wycofuje się z Klubu Szkół Tolerancji

[holender2]

Gimnazjum z Jedwabnego wycofało się z Klubu Szkół Tolerancji, do którego należy
dziesięć szkół z całego kraju.
- To była wola rodziców i rady pedagogicznej, a dyrekcja ich wolę szanuje -
powiedział dyrektor gimnazjum Wiesław Olszewski.
Z listu szkoły do organizatorów klubu wynika, że na 42 nauczycieli 30 głosowało
przeciwko kontynuacji programu, dwie osoby były za kontynuacją, reszta
wstrzymała się od głosu. Kilkunastu pedagogów wysłało też list do Jolanty
Kwaśniewskiej, pod której patronatem program jest realizowany. Winą obarczają
dyrektora, który miałby odnosić się z niechęcią do programu wychowawczego o
tolerancji.

www1.gazeta.pl/kraj/1,34317,1755732.html

[holender2]

Jedwabińskie gimnazjum wycofało się z ogólnopolskiego Klubu Szkół Tolerancji.
- Bo tak chcieli rodzice i nauczyciele - mówi dyrektor gimnazjum. Klub założyły
przed rokiem gimnazjum nr 14 w Łodzi, nr 45 w Warszawie i gimnazjum w
Jedwabnem. Dziś klub zrzesza już dziesięć szkół. Kilka dni temu koordynująca
pracę Klubu wicedyrektor Gimnazjum nr 14 w Łodzi Renata Lipińska otrzymała z
jedwabińskiego gimnazjum pismo z rezygnacją.
- To dziwne, bo sporo robili. W wydanej niedawno publikacji z konspektami
lekcji o tolerancji jest sporo materiałów z Jedwabnego, czyli oni przez cały
rok w szkole na różnych lekcjach coś robili. Dopóki władza w szkole się nie
zmieniła, wszystko szło w dobrym kierunku - mówi pani Lipińska.

Radosław Hancewicz: Dlaczego wycofaliście się z Klubu Szkół Tolerancji ?

Wiesław Olszewski, dyrektor Gimnazjum w Jedwabnem: Jestem dyrektorem dopiero od
1 września i do tej pory ani mnie, ani rodziców nie potrafiono poinformować, na
czym to wszystko będzie polegało. Były dwie osoby, które w imieniu szkoły
złożyły akces do tego Klubu, ale się później wycofały, a reszta nauczycieli po
rozeznaniu sprawy uznała, że nie chce się w program angażować. Była narada z
rodzicami i wszyscy zdecydowali, że rezygnujemy. Są przecież w naszej szkole
realizowane inne programy dotyczące tolerancji. Cały nasz program wychowawczy
jest oparty o zasady tolerancji.

O co tak naprawdę chodziło ?

- Sprawa dotyczyła wyjazdu na spotkanie szkół, które miało się odbyć 15
października w Łodzi. Miało jechać 20 osób, ale do opieki nad nimi była tylko
jedna osoba. Nikt inny nie chiał się zgłosić, a do tego miał być opracowany
program, z jakim do Łodzi jedziemy, a opracowany nie został. Po co więc było
jechać ? Nauczyciele niby chcą, a nic nie robią.

Czyli to nauczyciele zdecydowali o wystąpieniu z Klubu ?

- Najpierw zrobiliśmy konsultacje z rodzicami z całej szkoły, a dopiero później
było głosowanie na radzie pedagogicznej. Za kontynuacją programu opowiedziało
się dziesięć osób, przeciw jedna, wstrzymały się 32 osoby. Ale kiedy zapytałem,
kto się tym zajmie, nikt się nie zgłosił. Dopiero po kilku godzinach przyszła
jedna nauczycielka. Ale jedna to za mało. Dałem dzień czasu do namysłu, ale
nikt się nie zgłosił.

Czy trzeba było zrywać współpracę ?

- Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby współpracę odnowić, jeśli zgłoszą się
chętni. Dyrekcja bardzo by tego chciała.

www1.gazeta.pl/kraj/1,34317,1757618.html

o pomocy sąsiedzkiej

[holender2]

Jeśli dobrze zrozumiałem przesłanie tego artykułu, to grupa zbrojnego podziemia
(AK, NSZ ?), które przejęło po wojnie faktyczną władzę w rejonie
siemiatyckim, "pomogła" grupie Żydów ocalałych z pożogi holocaustu w wyjeździe
do Ziemi Obiecanej, stawiając im ultimatum: albo natychmiast wyjadą do
Palestyny albo zostaną wystrzelani jak kaczki. "Ultimatum zostało przyjęte -
następnego dnia Żydzi opuścili miasto. Wraz z wyjazdem tej grupy skończyła się
historia siemiatyckich Żydów." Dobrze napisane. Krótko, zwięźle i bez żadnych
niedomówień.

[chatnoire]

polityka.onet.pl/162,1138416,1,0,artykul.html

o belce w oku - wpis nr 800

[holender2]

Zastanawiające, że "Głos Siemiatycz" rozpisuje się o zbrodniach, popełnionych
przez jakąś - może jedyną - bandę żydowską działającą w rejonie siemiatyckim.
Pomija zaś milczeniem znacznie liczniejsze zbrodnie popełnione na tych terenach
przez zbrojne grupy podziemia, głównie na ludności prawosławnej. Widocznie ten
temat nie wpisuje się w linię programową tego szowinistycznego pisemka.

Widzicie źbło w oku bliźniego, a belki we własnym oku nie widzicie.

[holender2]

"Głos Siemiatycz" prezentuje totalnie zakłamaną wizję historii najnowszej,
gdzie partyzanci AK, NSZ, NZW czy WiN występują wyłącznie jako szlachetni
bojownicy o wolność i demokrację, bohaterowie niezłomni. Pomijane są zaś
milczeniem ich liczne zbrodnie popełnione głównie na ludności prawosławnej. Z
kolei zaś ofiary tych partyzantów-bandytów oczerniane są jako zdrajcy,
kolaboranci i agenci UB. "Białorusini są sami sobie winni", że przypomnę tu
głos jednego z internautów na tym forum. Obawiam się, że przy tak zakłamanym
spojrzeniu na powojenną historię krwawych relacji katolicko-prawosławnych, czy
też polsko-białoruskich, trudno jest budować pokojowe współistnienie na dziś i
na przyszłość. Historia wymaga gruntownego i sprawiedliwego rozliczenia
tragicznych faktów z przeszłości, którego do tej pory jeszcze nie dokonano, na
pewno jednak nie w tak oburzającej dla społeczności prawosławnej formie, jak
rehabilitacja zbrodniarzy w rodzaju kapitana "Burego" i innych siepaczy z
dowodzonej przez niego III Wileńskiej Brygady NZW. W III Rzeczypospolitej ze
zbrodniarzy tych uczyniono bohaterów, którym stawia się pomniki.