pathos_phobos
09.06.06, 16:26
Odkrywamy Świętokrzyskie - Kaplica
Janusz Kędracki 08-06-2006 , ostatnia aktualizacja 08-06-2006 19:06
To była niegdyś wieś położona w lasach między Kunowem a Ostrowcem. Zachowała
się po niej tylko kaplica, której zawdzięczała swoją nazwę.
Wyróżniają ją wśród otaczającej zieleni drzew białe ściany i czerwonawy dach
z gontu. Uchodzi za najstarszą wolno stojącą murowaną kaplicę w Polsce.
Ufundował ją bowiem w 1430 roku biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki,
późniejszy kardynał, doradca królów, jeden z najbardziej wpływowych ludzi w
XV-wiecznej Polsce. Miała pełnić nie tylko funkcję sakralną, ale także służyć
jako słup graniczny iłżeckiego i kunowskiego klucza posiadłości biskupów
krakowskich. Stoi przy dawnym trakcie z Ostrowca do Iłży. Wymurowana została
z cegły i otynkowana, z zewnątrz ośmioboczna, w środku okrągła. Sklepiona
jest eliptyczną kopułą ze zwornikiem z herbem fundatora Dębno. Herb
Oleśnickich na barokowym kartuszu umieszczony został także nad wejściem na
kamiennej tablicy. Upamiętnia ona odnowienie kaplicy w 1703 roku, którego
dokonał pustelnik Jakub Nawoyski.
Gontowy daszek kaplicy wieńczył niegdyś krzyż, obecnie znajduje się w jego
miejscu znicz. Na co dzień jest zamknięta. Do środka zajrzeć można jedynie
przez niewielkie ostrołukowe okienko lub furtę z żelaznej kraty. Widać ołtarz
z wyrzeźbioną postacią patronki - świętej Katarzyny, na którego podstawie
widnieje data 1834. Obok leży kamienny krucyfiks.
Z zewnątrz na ścianie umieszczono tablicę z czerwonego piaskowca z
napisem: "MIEJSCE WALKI POWSTAŃCÓW 1863 r.". Dokładnie nie wiadomo, jaki bój
upamiętnia. Być może którąś z potyczek, jakie miały miejsce w okolicach
Ostrowca. Niewykluczone też, że zwycięską bitwę oddziału pułkownika Karola
Kality-Rębajły z Moskalami 17 stycznia 1864 roku. Rozegrana w okolicznych
lasach walka przeszła do historii jako bitwa pod Lubienią.
Kaplica służyła powstańcom za punkt kontaktowy. Wieś, która otrzymała od niej
swoją nazwę, przestała istnieć w ubiegłym wieku. Znajdowała się w pobliżu
skrzyżowania wspomnianego już traktu Ostrowiec - Iłża z leśnym gościńcem
Kunów - Grabowiec. Ostatni mieszkańcy przenieśli się do Ostrowca w latach 70.
Jak tam trafić
Kaplica znajduje się 5 km na północny wschód od Kunowa. Od tego miasteczka
prowadzi tam niebieski szlak turystyczny Święty Krzyż - Pętkowice. Można też
dotrzeć od Ostrowca Świętokrzyskiego, ulicą Iłżecką, a następnie przez
Kolonię Miłkowską i Karczmę Miłkowską, skąd do celu jest około 2,5 km.
Najlepiej wybrać się tam pieszo lub rowerem.
Co prawda z tekstu wynika,że jest między Kunowem a Ostrowcem,ale przynajmniej
nie koło Kielc ;-)