znów o kaktusach

[kreciakowska]

Kupiłam prześlicznego kaktusa, czerwonego, rosnącego na zielonym dole, jest
śliczny, ale nigdzie ani widu o takich roślinach informacji. Może tu mi ktoś
podpowie?
krecia

[jerzy.wozniak]

Kaktus na kaktusie
Zielone podstawy i okrągłe "główki", często w czerwonym lub żółtym kolorze,
zwracają uwagę nie tylko miłośników kaktusów. Niektórzy sądzą, że są to kwiaty,
inni, że jakieś specyficzne narośle. Tymczasem - o czym wiedzą wtajemniczeni -
tak wyglądają dwa kaktusy zaszczepione jeden na drugim
Ogrodnicy już dawno zauważyli, że niektóre odmiany szlachetne lepiej się
rozwijają na podkładkach, czyli innych roślinach, które szybciej rosną i mają
mniejsze wymagania. Kolekcjonerzy kaktusów od lat z mozołem starali się
utrzymać przy życiu różne gatunki wymagające specjalnych warunków uprawy. Próby
te najczęściej kończyły się niepowodzeniem, gdyż kaktusy niezmiernie wolno
rosły, ulegały infekcjom grzybowym i prawie nigdy nie kwitły. W związku z
tym "kaktusiarze" postanowili wypróbować tę samą metodę, którą stosuje się w
przypadku drzewek owocowych. Okazało się to szczęśliwym pomysłem. Wrażliwe
gatunki, szczepione na wytrzymałych roślinach z rodzaju Echinopsis czy Opuntia,
nie tylko dobrze się rozwijają na okiennym parapecie, ale nawet kwitną i
zawiązują nasiona, ponadto rzadziej chorują.
Wiele plusów i trochę minusów
Szczepione rośliny różnią się od tych uprawianych na własnych korzeniach:
znacznie szybciej się rozwijają i mają dużo więcej odrostów. Często nawet te
gatunki, które zwykle ich nie wytwarzają, po szczepieniu są otoczone
wianuszkiem "dzieci". Dzięki szczepieniu możliwa stała się uprawa nowej grupy
kaktusów, tzw. kolorów - roślin pozbawionych chlorofilu, czyli zielonego
barwnika. Takie pojedyncze okazy znajduje się czasem wśród tysięcy roślin
otrzymanych z nasion. Malutka siewka zwraca uwagę swoim odmiennym - często
jaskrawym - zabarwieniem już wtedy, gdy ma wielkość zaledwie główki od szpilki.
Zaszczepienie takiego odmieńca na jego zielonym krewniaku, zdolnym do
asymilacji, to jedyny sposób na utrzymanie go przy życiu. Miłośnicy sukulentów
bardzo interesują się "kolorami" i często gromadzą kolekcje składające się
wyłącznie z tych roślin. Oryginalnie zabarwione szczepione "kolory" przyciągają
również uwagę klientów kwiaciarń, dlatego w krajach Dalekiego Wschodu istnieją
wyspecjalizowane firmy produkujące je w dziesiątkach tysięcy sztuk miesięcznie.
Barwne główki pobiera się tam do szczepienia z odrostów rozrośniętych
już "kolorów". Niestety, nie są to rośliny trwałe i po kilku latach zamierają.
Kolekcjonerzy szczepią również inne nienaturalnie rozwijające się kaktusy, np.
formy cristata o fantazyjnie powykręcanej łodydze, które same źle się
ukorzeniają.
Niektórzy też wykorzystują ten zabieg jako ostatnią deskę ratunku dla chorych
roślin, np. w wypadku rozległych infekcji grzybowych. Odcina się wtedy zdrową
część rośliny i szczepi na odpowiednio dużej i silnej podkładce. W ten sposób
uratowano już niejeden rzadki okaz. Oczywiście, szczepienie ma również swoje
wady. Przy braku wprawy trudno odpowiednio dobrać zraz i podkładkę. Poza tym
szczepione części łatwo przesychają, a gdy się przyjmą, nie zawsze rozwijają
się prawidłowo i często mają zbyt mało cierni.

Pod troskliwą opieką
Szczepione kaktusy mają podobne wymagania jak pozostałe rośliny z tej grupy -
potrzebują dużo słońca i ciepła. Powinny być jednak sadzone w znacznie
większych doniczkach niż zwykłe kaktusy. Pojemnik wypełniamy żyzną ziemią,
najlepiej mieszanką ziemi kompostowej i gruboziarnistego piasku w stosunku 2:1.
W okresie wegetacji - od maja do października - rośliny regularnie podlewamy,
tak aby podłoże nigdy całkowicie nie wysychało, a kaktusy z bezchlorofilową
kolorową "główką" zasilamy nawozami zawierającymi dużo związków fosforu, który
zwiększa intensywność zabarwienia roślin. Zimą, podobnie jak większość
sukulentów, szczepione kaktusy powinny przejść okres spoczynku. W tym czasie
wymagają jednak nieco wyższej temperatury niż ich krewniacy - około 15st.C.
Wynika to z tego, że kaktusy szczepi się przeważnie na szybko rosnących
gatunkach ciepłolubnych, którym szkodzi zimowanie w temperaturze poniżej
10st.C. Ponieważ mocno wysuszone podkładki mogą wyssać całą wilgoć z górnego
kaktusa, czyli zrazu, raz na miesiąc powinniśmy podlać rośliny niewielką
ilością wody, najlepiej lejąc ją na podstawkę.
Podkładki nie są wieczne! Dopóki przewodzą wodę, zaszczepiony zraz rozwija się
prawidłowo. Z czasem jednak całkowicie drewnieją. Wówczas przestają asymilować,
a wtedy zraz może obumrzeć. Najbardziej narażone na zamieranie są kaktusy
pozbawione chlorofilu. Kiedy podkładka zdrewnieje, trzeba je jak najszybciej
przeszczepić na nową. Czasami na szczepionych kaktusach ukazują się jasne plamy
o nieregularnym kształcie, wywołane infekcjami wirusowymi. Przypadłość ta nie
jest szkodliwa dla roślin, lecz jedynie je szpeci. Niestety, owych plam nie da
się zlikwidować.
No a o samym szczepieniu kaktusów chętnie napiszę gdy to oczywiście będzie was
interesowało.
Pozdrowienia,
Jerzy Woźniak