polynie żuru

[szwager_z_laband]

Wszyskego Dobrego, a jak juz s'wiyncelnik bydzie fertik to pamiyntomy tysz o polyniu żuru.

W tym synsie paczcie tam jako i oston'cie sie z Ponboczkym.


Pyrsk !


... tysz na Dingusda:)


posyuo

szwager ze Laband


ps

www.youtube.com/watch?v=g_e02Hf0nOc

[keniata]

Z tym polyniym zuru , poradzisz to inaczyj wytuplikowac? Tysz piyknego zycza.

[szwager_z_laband]

forum.gazeta.pl/forum/w,34281,40184324,40184324,polynie_zuru.html?wv.x=1

[keniata]

Dziynki.Tegoch niy znou.

[dede09]

nazwy: żurowa środa, wyganianie Judasza albo palenie skoczek (po śląsku
skoczki
to pchły i wszy).

he,he- tysz niy znom ;)
jo tysz wszystkim tego samego zycza :)

[heli34]

Wszysko piyknie z tym wygonianiym Judasza, polyniym skoczkow. i mieteł
To som ale jdynie dodatki tego rychtych polynio żuru.
Polygało to na tym,że we Wielko Strzoda kończoł sie Wielki Post a zaczynoł sie wstymp ku Wielkanocy przez Tridium Paschalne.
Jednym słowym radość z zapowiydzi końca postu z jego wyrzeczyniami.
Przedewszyskim końca z postnym jodłym, polywki,żuru i chleba z popiołym.
Tyn obrzynd manifestowoł ta radośc nadzwyczaj obrazowo prawdziwym polyniym abo spolyniym żuru.
Rozpolało sie nejprzod fojera. Jak już ogyn boł odpowiednio wielki gospodynie przinosiyły żur we starym boncloku i wciepowały go do ognia.
Czynsto przed rozpolyniym belera stawiało sie w postrzodku srogi kamyń co by sie garniec
pewnikym rozstrzas a żur wyloł i spoloł.
Kole takej fojery lotały synki ze starymi mietłami i zamiatały rozloty zur do ognia co by sie cołki spoloł. Mietły sie przi tym też podpolały i był to rodzaj tańca kole ognia jak dycki w podobne świynta.
Ale sam boł jeszcze Wielki Post,toż tyn taniec musioł być trocha zakamuflowany.
We Wielko Strzoda też musiało być pokludzone( wysprzontane ) w chałupie na pogrodce i przed chałupom,bo we Wielki Sztwortek już je świynto.
Bez toż te kupki śmieci i staro słoma ze sztrozakow z tym chmezym, skoczkami( błechami i wanckami) polyło sie przi okazji w tym ogniu.
Na koniec było te wykludzanie abo jak kto chce wygonianie Judasza.
Dycki jakiś chłop abo karlus przeblykoł sie za Judasza. Gymba abo jyny nos mioł umazane czadzami abo czerwonom farbom( z papiorka od cigoryje) aby było widać,że je tym nejgorszym.
Czynsto schronioł sie w kościele skond go wykludzano.
Ale w obawie przed sprofanowaniym "sacrum" kościoła w wielu miejscach rola ta odgrywoł przeważnie kościelny abo organista.
Delikwenta przikludzano ku ogniu i poszturkowaniym markowano,że sie go tam wciepuje.
W miyndzyczasie z druge strony ktoś wciepowol do ognia kukła wypełniono słomom abo zwyczajnie,słomianego chochoła.
I tak to procz postnych zgryzot pozbywano sie i tego nejgorszega pośrod ludzi o kierym była mowa we Niedziela Palmowo w Kościele.

[dede09]

polynie żuru
Odpowiedz
szwager_z_laband, Re: heli34


fajnie sie czyto te stare geszichty :)

[heli34]

Przi wielkosobotnim stole ech sie dowiedzioł od jeszcze starszego odymie, nowej dlo mie i przipuszczom,że i dlo Wos rzeczy.

Bezmaś z tym Judaszym to rychli nie było tak jak ech opisoł.
Judasza,- ta kukla wytkano słomom abo tego słomianego chochoła symbolizujoncego Judasza
ściepowało sie z wieży kościoła a synki kiere na dole czekały z tymi rozpolonymi mietłami
go porywały,prziwlykały ku ogniu i polyły.

Dziepro nieskorzi, możno z kuli tego,że ta procedura wydowała sie zbyt skomplikowano a i manipulowanie ogniym kole kościoła było niebezpiczne,zaczli przeblykać organistow abo kościelnych za tego Jadsza.
Przikludzali go z kościoła ku ogniu a tam polyli już przigotowano kukła.

Nie jest tez wykluczone,że obie wersje som prawdziwe w zależności od regionu.

Bo downij tyn zwyczaj był bardzo rozpowszechniony w środkowej Polsce ale już jyny kaj nie kaj obstoł
Był też znany na Podhalu,choc tu już cołkym sie stracioł.

I jeszcze ciekawo rzecz zwionzano z z tym zwykym ihistoriom.

Na Gornym Ślonsku -tyn zwyczaj boł nejbardzi rozpowszechniony i nejdłuży przetrwoł w okolicach Krapkowic i lewobrzeżnych miejscowościach kole Opolo.
Pokrywo sie to prawie dokładnie z granicami majyntności grofow von Gaschin.
Historia tego rodu i okresy poszyrzania jejich majontkow aż na dzisiejsze Czechy
potrzebowała by jednak oddzielnego omowiynio.

Wiynkszość tych majyntności przeszła w rynce Gaschinow po wojnach ślonskich.
Dostoł je Graf Anton von Gaschin od "Starego Fritza" za lojalność podczas toczoncej sie wojny.
Blizsze prowdy było by jednak stwierdzynie,ze za nielojaność wobec swojej prawowitej cesarzowej Marii Teresy.
Rzekomo dysputa Gaschina z Fritzym na tyn temat,po ucieczce tego ostatniego z pola bitwy pod Brzegym opisoł sam kiesik Berncik.

Te nowe ziymie skłodały sie z majontkow przekroczajoncych 5 a nie rzodko i 10 tyś ha.
Coz z tego jak z powodu biydy i wojen były one prawie ciłkowicie wyludnione z pracownikow rolnych.
Anton Gaschin z konieczności przenios czyńść ludzi ze swoich majontkow w okolicach Opola
do swoich nowych nabytkow.
Tu ciekawostka.
Do dzisiej w tych miejscach ślonsko godka je cołkym inkszo niż w pobliskim Raciborzu.
Cołkim podano na gaudka opaulsko koule Pruszkouwa.
W Makauwie (Makowie), Amandouwie( nazwa od Amanda, ostatniego z Gaschinow) a nouwet
w Pawłauwie, wszyskie nejwyży 5 do 8 km oud Racibaurza goudau sie tak chauby w Opoulu.

Tyn brak ronk do pracy spowodowoł konieczność sprowadzynia do tych majontkow ludzi z inkszych okolic w tym ze środkowej Polski.
Nie wykluczone,ze to oni prziniyśli ze sobom tyn zwyczaj na te ziymie.

No i drugo ciekawostka historyczno zwionzano z nowszymi czasami,kiero by to potwierdzała.

W czasie plebiscytu na Ślonsku po lewej stronie Odry nie przewidywano przeprowadzynia plebiscytu.
Przedplebiscytowe ankiety(Umfragen) wykazywały,że wiynkszość ludzi zamieszkałych na tych terenach mo zamiarpozostać przi Niymcach.
Wyłomały sie jedynie okolice o kierych pisza wyży,- wsie z byłymi majontkami Gaschinow oraz okolice Głogówka, własność Oppersdorfow- jedyn z nejstarszych niemieckich rodow ale powionzany w tym czasie z polskimi Radziwiłłami.