Trzej Królowie

[madohora]

D’après l’Évangile arabe de l’Enfance (6, 1), les mages, de retour chez eux, jettent dans un feu sacré un lange de l’Enfant-Jésus offert par Marie. Le feu qui, selon leurs coutumes, purifie tout ce qui est impur, laisse le lange intact. Ce récit signifie le triomphe du christianisme sur le culte zoroastrien.
Selon saint Jean Chrysostome (344-407), patriarche de Constantinople, les mages auraient été baptisés par saint Thomas lors de son déplacement en Inde.
Une légende du XII siècle fait du Prêtre Jean, légendaire souverain chrétien d’un puissant royaume oriental, le descendant d’un des rois mages.
En revenant de Palestine, Balthazar se serait arrêté aux Baux-de-Provence, dans le sud de la France. Les seigneurs des Baux le tenaient pour leur ancêtre, portaient sur leur blason une étoile d’argent et leur cri de guerre était : « Au hasard, Balthazar ! »
Au XIXe siècle encore la mystique rhénane Catherine Emmerich eut toute une série de visions qui lui révéla de nombreux détails inconnus et savoureux sur la vie des rois mages. Le texte en est en ligne

[madohora]

W Hiszpanii Trzech Króli świętuje się już wieczorem, 5 stycznia. Orszaki są tam organizowane od 1885 roku. We Włoszech święto wygląda podobnie. Dzieci czekają tam na Befanę – wiedźmę, która przynosi im słodycze. W Hiszpanii maluchy są obdarowywane osobiście przez Króli.

[madohora]

W Polsce na pamiątkę wydarzenia święci się złoto, kadzidło i mirrę. Dawniej kadzidłem okadzano wiejskie domostwa, aby uchronić się przed chorobami i nieszczęściami. Później zaczęto święcić kredę, aby napisać nią na drzwiach do mieszkania (domu) K+M+B lub C+M+B.

[madohora]

Na dworach i w miastach polskich istniał zwyczaj, tzw. migdałowego króla. Na dzień 6 stycznia pieczono specjalne ciasto, z ukrytym wewnątrz migdałem. Kto był szczęśliwym znalazcą, mógł wybierać zabawy, prosić o przysługi i liczyć na wyjątkowe traktowanie tego dnia.

[madohora]

Orszaki w Polsce z okazji święta Trzech Króli to całkiem nowa tradycja, w przeciwieństwie do hiszpańskiej. Orszak ma charakter ulicznych jasełek, w których uczestniczą Kacper, Melchior i Baltazar. Najpiękniejsze i najbardziej efektowne orszaki przemierzają ulicami Krakowa, Torunia i Warszawy. Dodatkową atrakcją krakowskich jasełek jest Lajkonik.

[madohora]

Objawienie Pańskie, czyli Epifania, potocznie mówiąc: święto Trzech Króli – objawia nam trzy drogi do spotkania z Panem. Pierwszą z nich jest droga poszukiwania prawdy, drugą wiara w cuda, trzecią zaś jest drogą sakramentów, zwłaszcza Chrztu Świętego.

[madohora]

Poinsecja inaczej zwana gwiazdą betlejemską, to jeden z symboli Bożego Narodzenia. Roślina przybyła do Europy z Ameryki Południowej i na stałe wpisała w klimat polskich świąt. Wszystko za sprawą oryginalnego wyglądu: uwagę przyciągają nie kwiaty, ale przykwiatki czyli kolorowe (najczęściej czerwone) liście

[madohora]

Mimo, że jest rośliną typowo świąteczną, nie musimy pozbywać się jej wraz z początkiem kolejnego roku. Przestrzeganie kilku prostych zasad sprawi, że poinsecja zostanie ozdobą mieszkania na dłużej.

[madohora]

Lepiej jest zaopatrzyć się w poinsecję w kwiaciarni, a nie na targowisku, gdyż tam mogła przemarznąć. Nie warto też kupować egzemplarzy, które stały przy drzwiach albo w przeciągu.

[madohora]

Gwiazdy betlejemskie lubią ciepło, a przeciąg czy zimne powietrze mogą je trwale uszkodzić. Taka roślina po przyniesieniu do domu zacznie gubić liście i szybko zmarnieje – tłumaczy dr hab. Ewa Skutnik z Katedry Roślin Ozdobnych Wydziału Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu SGGW.

[madohora]

Doniczka powinna stać w odpowiednim miejscu, najlepiej jasnym i ciepłym. Jednak nie za ciepłym, bo optymalna temperatura pomieszczenia powinna wynosić 18-22 stopnie Celsjusza. Najlepiej postawić kwiat na oknie tak, aby miał dostęp do światła dziennego. Jeśli jednak chcemy wietrzyć mieszkanie, lepiej przestawić go w miejscu, gdzie nie będzie narażony na działanie wiatru.

[madohora]

Trzecia rada dotyczy podlewania. Poinsecja nie przepada za nadmiarem wody. Łatwiej poradzi sobie z przesuszeniem niż przelaniem. Dużej roślinie wystarczy niewielka ilość wody raz na 3-4 dni, mała może potrzebować nawadniania nawet codziennie.

[madohora]

Nie należy jednak podlewać rośliny, póki bryła korzeniowa jest jeszcze delikatnie wilgotna. Po podlaniu natomiast najlepiej poczekać 20 minut, a wodę, która zebrała się w tym czasie na spodku czy podstawce, wylać – podpowiada ekspertka.

[madohora]

Mimo pielęgnacji, gwiazda betlejemska już po kilku tygodniach traci żywe kolory, a często także liście. Przekwitać zaczyna pod koniec lutego. Zamiast wyrzucać, warto dać jej szansę zakwitnąć w kolejnym roku. Można przenieść ją w chłodniejsze miejsce, przyciąć pędy i nie podlewać. Po jakimś czasie wypuści nowe. Gdy zaczną rosnąć, trzeba znów zacząć podlewać ją regularnie i nawozić. Aby zakwitła na kolejne Boże Narodzenie, należy jesienią sztucznie skrócić jej dzień, zaciemniając pomieszczenie, w którym się znajduje, albo przykrywając ją tkaniną. Jeśli odkryjemy ją po dwóch miesiącach i regularnie co dwa tygodnie będziemy nawozić. Jest duża szansa, że zakwitnie i upiększy kolejne święta Bożego Narodzenia.

[madohora]

Imiona: Kacper, Melchior i Baltazar pojawiły się w tradycji znacznie później.

[madohora]

Wygląd: Ich wygląd (w tym często ciemnoskóry Baltazar) został ukształtowany w średniowieczu, symbolizując hołd całego świata dla Chrystusa.

[madohora]

Dary i ich znaczenie
Złoto: Symbolizuje królewską godność Jezusa.
Kadzidło: Symbolizuje jego boskość i kapłańską godność.
Mirra: Przyprawa używana do namaszczania zmarłych, symbolizuje ludzkie cierpienie i zapowiedź śmierci Chrystusa

[madohora]

6 Stycznia (Objawienie Pańskie): Dzień wolny od pracy, upamiętniający przybycie Mędrców.

[madohora]

Orszaki Trzech Króli: Coroczne, barwne procesje z postaciami Mędrców, aniołów i pasterzy, śpiewające kolędy.

[madohora]

Kreda na drzwiach: Wierni oznaczają drzwi domów inicjałami C+M+B i datą, co jest prośbą o Boże błogosławieństwo (Christus Mansionem Benedicat – «Niech Chrystus błogosławi dom» )

[madohora]

Melchior, wraz z innymi Mędrcami, ma zostać pochowany w Sanktuarium Trzech Króli w katedrze w Kolonii po tym, jak jego szczątki zostały przeniesione z Konstantynopola przez Eustorgiusza I w 314 roku n.e. do Mediolanu. W 1164 roku święty cesarz rzymski Fredrick Barbarossa przeniósł ich do Kolonii.Melchior jest upamiętniony w Święto Objawienia Objawionego wraz z innymi członkami Mędrców[6], ale jest również upamiętniony w katolicyzmie swoim dniem świątecznym, 6 stycznia.

[madohora]

elchior – imię męskie pochodzenia semickiego. Nazwę melchior nosi również stop miedzi z niklem, cynkiem i żelazem.

Imię „Melchior” pochodzi od słowa oznaczającego „Bóg jest moją światłością”, „król światła”. Melchior wywodzi się od hebrajskiego słowa melech i oznacza króla. Imię jest przypisywane jednemu z trzech mędrców (królów, magów) z Nowego Testamentu.
Melchior imieniny obchodzi 6 stycznia, 28 lipca i 7 września.

[madohora]

Baltazar w kulturze i języku polskim
Imię: W Polsce popularne, z licznymi zdrobnieniami (Balcer) i pochodnymi nazwisk (Balcerzak).
Patron: Imieniny obchodzi 6 stycznia, 20 czerwca i 18 września.
Inne zastosowania: Nazwa fungicydu rolniczego (Baltazar 250 SC) i mieszanki chlebowej (Chleb Baltazar).
Sztuka: Motyw "Uczty Baltazara" jest częsty w malarstwie i literaturze

[madohora]

Jego rodzime, akadyjskie imię brzmi Bēl-šar-uṣur i znaczy „Boże Belu króla strzeż!”. W Biblii, w której wzmiankowany jest on w piątym rozdziale Księgi Daniela, jego imię Bēl-šar-uṣur uległo zniekształceniu i zapisywane było w następujący sposób

[madohora]

Według źródeł powstałych już po podboju Babilonii przez Persów Nabonid wyznaczyć miał Bel-szar-usura do zarządzania Babilonią w czasie swego dziesięcioletniego pobytu w oazie Tema w Arabii. Jeden z tekstów opisuje to w następujący sposób:

„Gdy trzeci rok (jego panowania) miał się rozpocząć, powierzył on armię swemu najstarszemu synowi, swemu pierworodnemu, oddziały w kraju przekazał pod jego rozkazy. Wszystko porzucił, powierzył mu królestwo, a sam wyruszył w długą podróż. Wojska Akadu pomaszerowały z nim w kierunku Temy, daleko na zachodzie”

fragment z Poetyckiej relacji o Nabonidzie

[madohora]

W trakcie nieobecności ojca Bel-szar-usur zarządzał wprawdzie Babilonią, ale nominalna władza królewska wciąż pozostawała w rękach Nabonida. Świadczyć o tym może chociażby fakt, iż w trakcie pobytu króla w Temie nie odbywało się w Babilonie akitu, święto Nowego Roku, do którego obchodów obecność władcy była niezbędna[9]. Dopiero gdy Nabonid powrócił do Babilonu święto to mogło się odbyć. Wraz z powrotem Nabonida do Babilonu Bel-szar-usur znika ze źródeł klinowych i jego dalszy los jest nieznany

[madohora]

Według przekazu biblijnego Baltazar miał urządzić w swym pałacu wystawną ucztę, w trakcie której nakazał przynieść złote i srebrne naczynia zrabowane przez Nabuchodonozora ze Świątyni Jerozolimskiej, by goście mogli na nich ucztować. Wobec tego aktu świętokradztwa w sali pojawiła się ręka, która wypisała na ścianie tajemnicze słowa mane, tekel, fares. Król polecił wezwać Daniela, który odczytał je jako zapowiedź upadku jego królestwa za co został ustanowiony trzecią osobą w państwie. Potwierdzałoby to teorię, że Baltazar sprawował jedynie regencję podczas nieobecności ojca w kraju.

[madohora]

W noc uczty Baltazar został zabity (Dn 5:30). Tym wydarzeniem kończy się piąty rozdział Księgi Daniela. Pierwszy wers następnego rozdziału informuje, że władzę w Babilonie objął sześćdziesięciodwuletni Dariusz Med, którego identyfikacja historyczna przysparza trudności badaczom Biblii.

[madohora]

Baltazar – biblijny zapis akadyjskiego imienia Bēl-šar-ușur (tłum. „(boże) Belu króla strzeż!”), noszonego przez syna babilońskiego króla Nabonida (biblijny Baltazar). Imię Baltazar pochodzi od greckiego basileus i oznaczało króla.

[madohora]

mię Baltazar przypisywane jest jednemu z trzech mędrców (króli, magów) z Nowego Testamentu.

[madohora]

Baltazar imieniny obchodzi 6 stycznia, 20 czerwca i 18 września[

[madohora]

Popularność w Polsce
Według danych PESEL (stan na 2024/2025), imię Kacper nosi ponad 228 000 mężczyzn, co plasuje je wysoko na liście popularnych imion męskich.
Imieniny najczęściej obchodzone są 6 stycznia (Objawienie Pańskie)

[madohora]

Charakterystyka (tradycyjne przypisywane cechy)
Osoby o tym imieniu często cenią wolność, lubią podróże i odkrycia.
Bywają stonowane towarzysko, ale potrafią zabawiać innych humorem

[madohora]

Kacper, Kasper, Kaspar, Gaspar – imię męskie pochodzenia perskiego, oboczności powstałe jako przekształcenie imienia Kasper, pochodzącego od perskiego ganzabara („strażnik skarbca”) od *ganzah (“skarb”) + *barah (“brzemię”), od praindoeuropejskiego *bʰer- („brać”)

[madohora]

Według tradycji imię jednego z trzech mędrców (królów, magów) z Nowego Testamentu. W Polsce imię to jest używane od połowy XIV wieku

[madohora]

Kacper imieniny obchodzi 6 stycznia.

[madohora]

W 2022 imię to w wariancie Kacper nosiło 221892 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (29. miejsce w grupie imion męskich], natomiast wariant Kasper 2084 (281. miejsce)

[madohora]

Trzej Królowie, Trzej Mędrcy, Trzej Magowie (gr. μάγοι magoi) − według tradycji chrześcijańskiej osoby, które miały podążać za Gwiazdą Betlejemską, przybyć do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa i przekazać mu dary. Tradycyjnie uznawani są za świętych w katolicyzmie, prawosławiu oraz w starożytnych Kościołach Wschodu[potrzebny przypis].

[madohora]

Jedyna informacja o mędrcach obecna w kanonie ksiąg natchnionych znajduje się w Ewangelii Mateusza (2,1–12), gdzie nie podano ich liczby. Współczesna egzegeza, badając w sposób krytyczny źródła historyczne i literackie, zwraca uwagę, że opowiadanie Ewangelii Mateusza o pokłonie mędrców nie ma charakteru ściśle kronikarskiego. Zarówno wśród wiernych jak i uczonych można znaleźć dwie grupy, jedna uznaje, że jest to opowieść o historycznym wydarzeniu, druga, że jest to refleksja na tematy, które mają swój początek w Starym Testamencie.

[madohora]

ibliści skłaniają się do uznania tego opowiadania za literacką formę katechetyczną, wskazują, że ma ono za zadanie wyjaśnić tajemnicę osoby historycznego Jezusa jako spełniającego proroctwa starotestamentalne o mesjaszu. W świetle tego wydaje się, że trzej magowie nie byli postaciami historycznymi. Raymond E. Brown wskazuje na brak odniesień w innych źródłach ewangelicznych i poza-ewangeliczych do takich niezwykłych wydarzeń astronomicznych, jak zadziwiająca wędrówka gwiazdy. Nie ma też w opisach o dojrzałej działalności Jezusa najmniejszego odniesienia do Jego pobytu nad Nilem. Również Łukaszowe opowiadanie o dzieciństwie Jezusa nie harmonizuje z pobytem Jezusa w Egipcie. Raymond skłania się do uznania, że opowiadanie o Trzech Mędrcach to chrześcijański midrasz. Również X. Léon-Dufour SJ zwraca uwagę, że formy literackie używane w częściach ewangelii opisujących dzieciństwo Jezusa są odmienne od tych, które mówią o jego publicznej działalności.

[madohora]

Ewangelie dzieciństwa nie czerpały informacji o wydarzeniach z pierwszych lat życia Jezusa od świadków naocznych, chyba że tym świadkiem była sama Maria – pochodzą natomiast ze źródeł judeo-chrześcijańskich. Opowiadanie Ewangelii Mateusza o pokłonie magów wydaje się być rodzajem katechetycznego pouczenia o znaczeniu i misji Jezusa narodzonego z Maryi Dziewicy, ułożonego na wzór żydowskich midraszy. Midrasz to opowiadanie służące w Izraelu do wyjaśnienia znaczenia interwencji zbawczych Boga w historii Izraelitów, by przekazywać wiarę z pokolenia na pokolenie. Według badań historyczno-krytycznych opowiadanie ewangelisty Mateusza o magach było najprawdopodobniej wzorowane na midraszu o Mojżeszu w Egipcie, dobrze znanym w czasach, gdy powstawała Ewangelia Mateusza. Midrasz ten zachował się w dziele historyka żydowskiego Józefa Flawiusza (37–94 n.e.): Dawne dzieje Izraela (znane też jako Starożytności żydowskie). Porównanie treści tego midraszu z treścią opowiadania o pokłonie trzech mędrców i ich wizycie u króla Heroda pokazuje paralele między Jezusem i Mojżeszem oraz między Herodem i faraonem – obaj władcy np. decydują się zabić niewinne dzieci. Widoczna jest także zależność Mateusza od Księgi Wyjścia 4, 19-20:

[madohora]

Pan powiedział do Mojżesza w Madian: Wracajże do Egiptu, gdyż umarli wszyscy ci, którzy czyhali na twe życie. Wziął Mojżesz swą żonę i synów, wsadził ich na osła i powracał do ziemi egipskiej.

[madohora]

Opowiadanie Mateusza używa prawie dosłownie tych samych słów. Można by więc wyciągnąć wniosek, że midrasz ten wpłynął na powstanie opowiadania o wizycie magów i ucieczce do Egiptu

[madohora]

W katedrze Świętego Piotra i Najświętszej Marii Panny w Kolonii są przechowywane ich relikwie (Relikwiarz Trzech Króli).

[madohora]

Opowiadanie św. Mateusza ma zasadnicze znaczenie teologiczne. Ukazuje, że Jezus od momentu urodzenia jest zapowiedzianym mesjaszem i że Jego misja jest uniwersalna, ogólnoświatowa. Pokłon trzech magów jest symboliczną zapowiedzią uznania przez świat pogański w Jezusie pomazańca-władcę wszystkich narodów, posłanego przez Boga. Reakcja przerażenia Heroda i „całej Jerozolimy” jest symbolicznym wyrazem stosunku władców tego świata wobec Władcy-Pomazańca Pańskiego, którego zapowiadał m.in. Psalm 2:

[madohora]

Liturgiczną celebracją złożenia hołdu magów pogańskich Jezusowi, w Kościele katolickim jest uroczystość Objawienia Pańskiego obchodzona 6 stycznia – w Polsce nazywana potocznie świętem Trzech Króli.

[madohora]

W Cerkwi prawosławnej Objawienie Pańskie świętuje się jako Epifanię lub święto Jordanu, jedno z 12 głównych świąt, 19 stycznia (w XX i XXI w.) według obowiązującego kalendarza gregoriańskiego, co odpowiada 6 stycznia według prawosławnej liturgii posługującej się kalendarzem juliańskim.

[madohora]

Biblia nie wymienia ich imion ani liczby. Polskie przekłady biblijne nazywają ich rozmaicie: Biblia poznańska (Wolniewicz; Gryglewicz) nazywa ich astrologami pochodzącymi ze Wschodu, Biblia Tysiąclecia mędrcami ze Wschodu. W zachodnim chrześcijaństwie popularnie nazywani są imionami Kasper (Kacper), Melchior i Baltazar według tradycji, jaka narodziła się w średniowieczu[13]. W przypisie zamieszczonym w Biblii poznańskiej zwrócono uwagę:

[madohora]

Lexikon für Theologie und Kirche (Leksykon teologii i Kościoła) podkreśla, „że greckie słowo magoi nie oznacza królów, lecz raczej posiadających astrologiczną wiedzę tajemną”. Dlatego Justyn Męczennik, Orygenes i Tertulian rozumieli przez nie astrologa. Według profesora A.T. Robertsona nie oznacza ono mędrców: „Tutaj w Ewangelii według Mateusza chyba raczej chodzi o astrologów. Babilon był kolebką astrologii”

[madohora]

W zależności od epoki przedstawiano ich jako mędrców ze wschodu (Pokłon Trzech Króli Rubensa), trzech skromnych wędrowców (Pokłon Trzech Króli Giotta), ale i jako królów w otoczeniu orszaku i w pełnych przepychu szatach (Pokłon Trzech Króli Gentile da Fabriano).

[madohora]

[madohora]

Apokryf opowiada o dwunastu magach o imionach: Zaharuandad, Hormizd, Ausztazp, Arszak, Zaruand, Aricho, Artachsziszat, Asztanbozan, Mahruq, Achszirach, Natsardich i Merodach. Mieszkali w mitycznej krainie Szir na Wschodzie i strzegli w Jaskini Skarbów Ukrytych Misteriów ksiąg spisanych przez Seta. Magowie mieli oczekiwać narodzin Syna Najwyższego Majestatu, co objawić się miało przez pojawienie się bardzo jasnej gwiazdy, i w tym celu co miesiąc wspinali się na Górę Triumfów, gdzie znajdowała się jaskinia. Po ukazaniu się gwiazdy weszli do jaskini, gdzie ujrzeli niewysłowione światło pod postacią „małego i skromnego człowieczka”, widzianego przez każdego z magów w innej formie. Z towarzyszeniem gwiazdy magowie udali się do Jerozolimy, gdzie dotarli w miesiącu nisan, a po wizycie u Heroda i zasięgnięciu rady starszych poszli do Betlejem. Po złożeniu pokłonu i darów Jezus przemówił do nich w dwóch mowach. Następnie magowie odbyli rozmowę z Maryją, po czym wrócili do ojczyzny. Po jakimś czasie do ich kraju przybył Juda Tomasz, przez którego zostali ochrzczeni i podjęli ewangelizację.

[madohora]

Pokłon Magów, Fragment Ujgurski (FrgUjg), symbol T II B 29 – fragment ujgurskiego apokryfu Nowego Testamentu, traktujący o pokłonie trzech magów nowonarodzonemu Jezusowi, w którym widzą Boga. Apokryf, pochodzący z IX lub X wieku, jest prawdopodobnie tłumaczeniem z języka sogdyjskiego i został odkryty podczas wyprawy do Turkiestanu Wschodniego odbytej w latach 1904–1905.

[madohora]

Fragment w języku ujgurskim może pochodzić w IX lub X wieku, ale oryginał mógł powstać znacznie wcześniej.

[madohora]

Apokryf sugeruje następnie, że kapłan Zachariasz poniósł śmierć z ręki Heroda, który rozkazał także wymordować chłopców do dwóch lat. Ostatnie, urwane zdanie fragmentu jest prawdopodobnie paralelne z Mt 2,13 (dany Józefowi nakaz ucieczki do Egiptu).

[madohora]

[madohora]

Wedle Ewangelii Mateusza 2,1 Jezus urodził się „w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda”. Zgodnie z danymi historyka Józefa Flawiusza (por. „Dawne dzieje Izraela” XVII, 6,4 i 9,3) Herod Wielki zmarł przed świętem Paschy, poprzedzonym zaćmieniem Księżyca (wedle wyliczeń Keplera: między 12 marca a 11 kwietnia 4 p.n.e.). Dalej Ewangelista pisze, że Herod zmarł, kiedy Jezus jako dziecię wraz z rodziną przebywał w Egipcie. Tak więc na podstawie tego świadectwa można przyjąć, iż narodziny Jezusa miały miejsce tuż przed bądź w roku 4 p.n.e.

[madohora]

O Kwiryniuszu wiadomo, że był konsulem w 12 r. p.n.e., a jako były konsul mógł po 5 latach zostać namiestnikiem prowincji (por. Kasjusz Dio Historia rzymska ks. 53). Józef Flawiusz podaje, że Kwiryniusz był legatem Syrii w latach 6–10 n.e. (por. Dawne dzieje Izraela XVII, 3,5 i XIX, 1). Tak więc wedle autora Ewangelii Łukasza Jezus miałby się urodzić w roku 6 n.e. bądź 7 n.e., czyli 10–11 lat po dacie proponowanej przez Ewangelię Mateusza.

[madohora]

W 1764 odnaleziono w Tivoli kamień tyburtyński, przechowywany dziś w Muzeum Laterańskim, z którego inskrypcji zdaje się wynikać, że Kwiryniusz dwa razy był legatem Syrii. Autor Encyklopedii (loc.cit. s. 570) uważa, że po raz pierwszy w latach oznaczonych na liście cyfrą cztery, zaś sir William Ramsay (podręczna Encyklopedia Biblijna Poznań 1960 t. I str.232) na podstawie inskrypcji na dwóch kamieniach pochodzących z Antiochii Pizydyjskiej (odkrytych w 1912 i 1913 r.) że w 10–8 p.n.e.

[madohora]

Chrześcijański autor Tertulian (160–230 n.e.) utrzymywał, że spisu dokonał Sencjusz Saturninus (8–6 p.n.e.). Ponieważ kolejny namiestnik Warus zastąpił go w 25 roku ery Augusta, liczonej od bitwy pod Akcjum, daje to jesień 6 p.n.e. jako najpóźniejszy termin końca spisu. Możliwe jest również, że w zdaniu Łk 2,2; (grec. Aute he apographe prote egeneto hegemoneuontos tes Syrias Kyreniu) – greckie „prote” nie odnosi się do „apographe” („pierwszy spis”), lecz oznacza „proton” (odpowiednik łac. prius): „wpierw”. Zdanie znaczyło by: „Spis ten odbył się zanim namiestnikiem Syrii był Kwiryniusz”.

[madohora]

Kwiryniusz znany był z lokalnego spisu w 6 n.e., kiedy w Palestynie wybuchł na tym tle bunt; ewangelista Łukasz być może zaznaczał, że nie o ten spis chodzi. Taka interpretacja czyni zbędnymi poszukiwania okresu namiestnictwa Kwiryniusza za życia Heroda.

[madohora]

Za powyższą teorią przemawia również to, co św. Łukasz napisał w trzecim rozdziale swojej Ewangelii, gdy opisuje początek działalności Jezusa Chrystusa:

[madohora]

Było to w piętnastym roku rządów Tyberiusza Cezara. Gdy Poncjusz Piłat był namiestnikiem Judei, Herod tetrarchą Galilei, brat jego Filip tetrarchą Iturei i Trachonitydy, Lizaniasz tetrarchą Abileny; 2 za najwyższych kapłanów Annasza i Kajfasza skierowane zostało słowo Boże do Jana, syna Zachariasza, na pustyni. (Łk, 3, 1) (...) Sam zaś Jezus rozpoczynając swoją działalność miał lat około trzydziestu. 3, 23a

[madohora]

Piętnasty rok rządów Tyberiusza przypada na rok 28 n.e. Gdyby Jezus narodził się podczas spisu Kwiryniusza, miałby około 21–22 lat, zatem można sądzić, iż Łukaszowi chodziło o spis dokonany 10–12 lat wcześniej.

[madohora]

Autor Ewangelii Łukasza wspomina postać Jezusa Chrystusa w związku z narodzinami Jana Chrzciciela. Jan Chrzciciel był synem Zachariasza, kapłana żydowskiego. Podczas pełnienia służby w świątyni w Jerozolimie Zachariasz dowiedział się, że zostanie ojcem]. Jednocześnie Łukasz informuje, że Jezus został poczęty pół roku po Janie. Od momentu zwiastowania Zachariaszowi do narodzin Jana minęło około 9 miesięcy, następnie 6 miesięcy do narodzin Jezusa.

[madohora]

Ponieważ Jan jest w Ewangeliach uważany za spełnienie obietnicy ponownego przyjścia proroka Eliasza, a judaizm oczekuje tego podczas Pesach, w tradycji judaizmu mesjańskiego uważa się, że Mesjasz miał urodzić się podczas Sukkot - 15. dnia 7. miesiąca, który w roku spisu zarządzonego przez cesarza [Oktawiana] Augusta czyli w 8 p.n.e. przypadał na przełom juliańskich dat 19/20 września.

[madohora]

edług brytyjskiego profesora Colina Humphreysa z Cambridge „Gwiazda betlejemska” to widoczna w roku 5 p.n.e. kometa[1]. Według chronologii wydarzeń Nowego Testamentu, którą zaproponował Kenneth Frank Doig, „gwiazdy betlejemskie” były dwie – pierwsza to nova widoczna na Wschodzie wiosną roku 5 p.n.e., zaś druga to widzialna nad Palestyną 24 kwietnia 4 p.n.e. supernowa

[madohora]

Nie wiadomo czy panowanie to liczyć należało od przyznania Oktawianowi tytułu Augusta co nastąpiło 16 stycznia 27 p.n.e., czy od zwycięskiej bitwy pod Akcjum (2 września 31 p.n.e.). W pierwszym wypadku byłoby to ok. roku 14 n.e., w drugim jeszcze wcześniej. 25 grudnia przypada w środę w latach: 9 p.n.e., 3 p.n.e. i 9 n.e. Trudno jednak ocenić, skąd Hipolit czerpał swoje informacje.

[madohora]

inny chrześcijański pisarz, Klemens z Aleksandrii, około 200 n.e. wskazywał, w ślad za wcześniejszymi autorami, datę 25 egipskiego miesiąca Pachons[d] 28 roku panowania Augusta lub 24 czy 25 egipskiego miesiąca Pharmuti (19 lub 20 kwietnia tegoż roku). Sam opowiadał się za datą (według późniejszych przeliczeń) 17 listopada 3 p.n.e. (środa).

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Według Johannesa Keplera „gwiazdą betlejemską” była wielokrotna koniunkcja trzech planet – Saturna, Jowisza i Marsa – podczas jednego tylko roku (6 p.n.e.). Koniunkcje ww. planet zdarzają się co około 800 lat i Kepler obserwował taką po roku 1600. Zjawisko to było potem w podobnym kontekście wielokrotnie rozważane, także przez współczesnych

[madohora]

Opis ten uzupełnia relacja z Betlejem:
A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię. Gdy ujrzeli gwiazdę, bardzo się uradowali

[madohora]

Ponowna widoczność zjawiska w Betlejem miałaby potwierdzać według badaczy zagadnienia wersję z koniunkcją planet, które mogły być widoczne przez cały, nie wiadomo jak wiele miesięcy trwający, okres ich wędrówki. Z cytowanego fragmentu nie wynika jednak, by była to grupa gwiazd, które np. chaldejscy magowie byliby w stanie zidentyfikować, ani że zjawisko było widoczne wówczas stale. Zostało dostrzeżone ponownie po dotarciu na znane im z treści proroctwa miejsce narodzin królewskiego potomka.

[madohora]

Mógłby to być Merkury, który osiąga jasność około -1,2 magnitudo, ale ze względu na pobliże Słońca nie zawsze można tę planetę zauważyć. Planeta mogłaby zostać dostrzeżona wieczorem w pobliżu jakiegoś domu w Betlejem, ale nie ma jakichkolwiek opracowań, które rozważałyby taką wersję wydarzeń.

[madohora]

Mimo dość dużej prędkości dobowego ruchu Jowisza na sferze niebieskiej, sięgającej kilku minut łuku, nie wiadomo nic o tym, by wędrowcy wykonywali stosowne pomiary w trakcie swego marszu ani czy chociaż dysponowali wówczas niezbędnym do tego celu instrumentem. Nieznany jest chyba również astrologiczny aspekt wstrzymania ruchu planety zewnętrznej dla celu ich poszukiwań, co byliby w stanie stwierdzić, ale nie pomogłoby im to w identyfikacji jednego spośród wielu domostw znajdujących się w Betlejem.

[madohora]

Można się zastanawiać, czy mędrcy, o których wzmiankuje Ewangelia, mogli mieć pogląd o cechach królewskiego potomka wyniesiony z królestwa lub królestw, skąd przybyli, albo potrafili odnaleźć niemowlę po własnych skojarzeniach, jakie mogło wzbudzić w nich jego pobliże. W tym kontekście światło Gwiazdy Betlejemskiej byłoby przenośnią oświecenia umysłu szukających Jezusa, czego przykładem jest, w czym zresztą w widoczny sposób pomagają aniołowie. W symbolice chrześcijańskiej pojęcie gwiazdy bywa używane jako synonim szlachetnie urodzonej osoby, być może z powodu dwuznacznego szyku zdań w cytowanym fragmencie ewangelii – gwiazdę dostrzeżono po tym, jak była cały czas widoczna. Jednak nieznane są inne relacje Mateusza Ewangelisty ani pozostałych apostołów, na podstawie których można by dokonać jakichkolwiek ustaleń w tej kwestii.

[madohora]

Istnieją również inne interpretacje „Gwiazdy Betlejemskiej”. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego na podstawie pism Ellen G. White uważa, iż „gwiazdą” był „świetlisty zastęp aniołów” posłanych przez Boga, którzy mieli wskazywać drogę mędrcom

[madohora]

Świadkowie Jehowy uważają natomiast, że „gwiazda” lub obiekt, który ją przypominał, nie pochodziła od Boga. Nie zaprowadziła astrologów prosto do Betlejem, tylko najpierw do Heroda, co w konsekwencji doprowadziło do rzezi niewiniątek i gdyby nie interwencja Boga, ich działania doprowadziłyby do śmierci Jezusa. Dlatego uważają, że „gwiazda” pochodziła od Szatana Diabła.

[madohora]

Niektórzy nieortodoksyjni teologowie (np. Uta Ranke-Heinemann) podważają istnienie takiego obiektu zarówno z pozycji historycznych, jak i teologicznych.

[madohora]

Negują oni rolę gwiazdy jako przewodnika dla mędrców. Nie byłaby wtedy potrzebna wizyta u Heroda, której następstwem okazała się rzeź niewiniątek. Nie można wyjaśnić w ten sposób „przerwy” w świeceniu gwiazdy w okolicach Jerozolimy. Nie zgadzają się też na łączenie opisywanego w Nowym Testamencie zjawiska z koniunkcją trzech planet, gdyż taki obiekt astronomiczny nie byłby w żaden sposób pomocny w znalezieniu miejsca narodzin Jezusa. Nie byłby również opisywany jako pojedyncza gwiazda.

[madohora]

Wspomniani badacze wskazują też, że motyw gwiazdy zwiastującej zbliżanie się znaczących wydarzeń był w antyku powszechny. Dla przykładu według Wergiliusza Eneasza z Troi do Lacjum prowadziła gwiazda

[madohora]

Można by się także zastanawiać, czy Gwiazdą Betlejemską nie mógłby być także jakiś szczegół architektoniczny domu wyobrażony na Wschodzie i rozpoznany w Betlejem, gdyż taki sposób myślenia wydaje się pojawiać w Starym Testamencie. Może to być jednak jedynie forma literackiej przenośni, a nie opis zdolności, zresztą raczej niedostępnych osobom z niskim urodzeniem i nie wiadomo czy akceptowany przez uczonych, także 2000 lat temu

[madohora]

Objawienie Pańskie, Epifania (gr. επιφάνεια epifaneia; objawienie, ukazanie się) – chrześcijańska uroczystość mająca uczcić objawienie się Boga człowiekowi (teofania), obecność Boga w historii człowieka, a także uzdolnienie człowieka do rozumowego poznania Boga. Symbolami święta są: historia opisana w Ewangelii Mateusza, według której Mędrcy ze Wschodu przybyli do Betlejem, aby oddać pokłon Jezusowi, chrzest Chrystusa w Jordanie oraz cud przemienienia wody w wino w Kanie Galilejskiej. W Kościele rzymskokatolickim Objawienie Pańskie jest świętem nakazanym.

[madohora]

Objawienie Pańskie w Kościele katolickim obchodzone jest 6 stycznia, natomiast w Kościele prawosławnym 6 stycznia?/19 stycznia.

[madohora]

W tradycji polskiej, ale nie tylko, Objawienie Pańskie nazywane jest potocznie świętem Trzech Króli.

[madohora]

Na podstawie rozporządzenia Ministrów Pracy i Polityki Socjalnej oraz Edukacji Narodowej, opublikowanego w Dzienniku Ustaw, osoby należące do kościołów i związków wyznaniowych innych niż katolickie w celu obchodzenia świąt religijnych niebędących dniami ustawowo wolnymi od pracy mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki

[madohora]

Objawienie Pańskie należy do pierwszych świąt, które ustanowił Kościół. We wczesnym chrześcijaństwie dzień ten obchodzony był na Wschodzie jako święto Bożego Narodzenia (w Apostolskim Kościele Ormiańskim jest tak do dzisiaj), a także wspomnienie pokłonu Mędrców, Chrztu Pańskiego i przemiany wody w wino w Kanie Galilejskiej. Było to święto Epifanii, objawienia się Boga całemu światu (Objawienie Pańskie)

[madohora]

Według chrześcijan Objawienie Pańskie ma swoją symbolikę: jest pokłonem zarówno części świata pogan, jak i ludzi z różnych warstw społecznych oraz narodowych w ogóle – stąd dużo późniejsze przedstawienie Mędrców (Magów), jako trzech osób, z których jedna jest ciemnoskóra, druga młoda, a trzecia stara, przed Bogiem Wcielonym. Wśród takiej rodziny ludzkiej narodził się Chrystus ze swą zbawczą misją, a ona w swych przedstawicielach przybyła z różnych stron, aby złożyć mu hołd. Dlatego w tradycji chrześcijańskiej jeden z mędrców jest ciemnoskóry (od XIV wieku). Uniwersalność zbawienia, ponad wszelkimi podziałami, zaakcentowana jest poprzez samą nazwę święta i jego wysoką rangę w Kościele powszechnym.

[madohora]

Objawienie Pańskie w Kościele katolickim obrządku łacińskiego ma rangę uroczystości liturgicznej. Treścią święta są trzy wydarzenia, w których Bóg w szczególny sposób objawił się światu w Chrystusie: pokłon Mędrców ze Wschodu, który oddali oni nowo narodzonemu Chrystusowi w Betlejem, chrzest Chrystusa w Jordanie oraz cud w Kanie Galilejskiej. Wśród wielu tekstów liturgicznych kwintesencja treści święta zawiera się w antyfonie do pieśni Maryi z nieszporów:
„W tym dniu tak świętym trzy cuda wysławiamy: dziś gwiazda przywiodła mędrców do żłóbka; dziś podczas godów woda stała się winem; dziś Chrystus dla naszego zbawienia przyjął od Jana chrzest w Jordanie”.

[madohora]

Zwyczaj święcenia tego dnia złota i kadzidła wykształcił się na przełomie wieków XV i XVI wieku. Poświęcanym kadzidłem, którym była żywica z jałowca, okadzano domy i obejście, co miało znaczenie symbolicznego zabezpieczenia go przed chorobami i nieszczęściami. W tym samym celu poświęconym złotem dotykano całej szyi

[madohora]

Po uroczystym obiedzie podawano ciasto z migdałem. Ten, kto go odnalazł w swoim kawałku, zostawał „królem migdałowym”. Znany był też zwyczaj chodzenia dzieci z gwiazdą, które pukając do domów, otrzymywały rogale, zwane „szczodrakami”. Śpiewano przy tym kolędy o Trzech Królach. Przy kościołach stały stragany, sprzedawano kadzidło i kredę

[madohora]

Objawienie Pańskie w tradycji prawosławnej znane jest bardziej pod nazwą Epifanii i jest jednym z 12 głównych świąt obchodzonych w roku liturgicznymI

[madohora]

Święto wprowadzono na początku IV wieku na Wschodzie w celu wyparcia popularnego święta narodzin boga Aiona. Prawdopodobnie pod wpływem gnostycyzmu święto epifanii zaczęto uznawać także za pamiątkę chrztu Jezusa w Jordanie

[madohora]

Epifania łączy objawienie się Boga człowiekowi, Teofanię i pierwsze objawienie się Trójcy Świętej podczas Chrztu Pańskiego. Wyznawcy prawosławia określają potocznie grupę tych świąt, obchodzonych jednego dnia, jako święto Jordanu.

[madohora]

[madohora]

Święta Epifanii – chrześcijańskie święta upamiętniające trzy biblijne wydarzenia:
chrzest – po łacinie baptesimus;
wesele w Kanie Galilejskiej – matrimonium;
pokłon mędrców – co oddano wyrazem cogito – poznaję.
Na pamiątkę tych wydarzeń większość chrześcijan pisze na drzwiach litery C M B (w Polsce występuje również wersja z literami K M B). Większość chrześcijan uważa, że te trzy wydarzenia z życia Jezusa wskazują na wyjątkowość i prawdziwość objawienia się Boga w ciele człowieka

[madohora]

W pierwszych wiekach chrześcijaństwa jedynym świętem obchodzonym przez chrześcijan była niedziela i Pascha. Wraz z edyktem mediolańskim i możliwością nieskrępowanego wyznawania wiary wprowadzono święto Objawienia się Boga światu. Data 25 grudnia, obchodzona wtedy, gdy Rzymianie obchodzili święto boga słońca. Jezus jako światłość świata zwyciężał ciemność i mrok. Pod pojęciem Objawienia ówcześni chrześcijanie utożsamiali Boże Narodzenie, wizytę Mędrców ze Wschodu, chrzest w Jordanie i początek cudów Jezusa.

[madohora]

Chrześcijaństwo, tak jak inne systemy religijne, wielokrotnie przejmowało istniejącą obrzędowość pogańską napełniając ją nową treścią, zgodną z danym systemem religijnym – nie inaczej rzecz się miała z praktykami religijnymi, związanymi z dwoma dniami: 25 grudnia oraz 6 stycznia.

[madohora]

Boris Uspienski w pracy „Krzyż i koło. Z historii symboliki chrześcijańskiej” odnotowuje, że już przed IV w.n.e. na chrześcijańskim Wschodzie narodziny Chrystusa obchodzono 6 stycznia, w dzień Objawienia, który to dzień według niektórych badaczy był obchodzony jako pogańskie święto epifanii, poświęcone narodzinom i wydłużaniu się dnia. Autor jednocześnie podkreśla, że w odróżnieniu od święta z 25 grudnia, dzień 6 stycznia nie był obchodzony jedynie jako narodziny Chrystusa – datę tę łączono także z dwoma innymi wydarzeniami biblijnymi: Objawieniem oraz Chrztem Pańskim. Boris Uspianski przytacza słowa Dionisiusa bar Salībī, który zauważył, iż narodziny Chrystusa postanowiono przenieść z 6 stycznia na 25 grudnia, gdyż w tym drugim terminie poganie świętowali ukazanie się słońca, przy czym w święcie tym brali udział także chrześcijanie[2]. W innym miejscu zaś autor „Krzyża i koła” przytacza następujące słowa:

[madohora]

Poganie świętowali 25 grudnia narodziny Niezwyciężalnego Słońca Prawdy, chrześcijanie z tym dniem powiązali świętowanie narodzenia Chrystusa (...), u pogan 6 stycznia był świętem ‘epifanii’; ta sama data stała się też datą chrześcijańskiej Epifanii.

B.Uspienski, „Krzyż i koło. Z historii symboliki chrześcijańskiej”

[madohora]

Obecnie w większości kościołów chrześcijańskich każde z wydarzeń związanych z „objawieniem” Jezusa Chrystusa obchodzone jest jako osobne święto.

[madohora]

Część kościołów orientalnych (np. kościoły ormiańskie) w dalszym ciągu utożsamiają święta Bożego Narodzenia ze świętami epifanii, obchodząc je jednego dnia.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W starożytności była używana jako lekarstwo w chorobach układu pokarmowego, oddechowego i rozrodczego i do pielęgnacji jamy ustnej. Leczyli nią rany żołnierze Kserksesa I (ok. 517–465 p.n.e.)[

[madohora]

Również obecnie ma podobne zastosowania. Dodaje się ją jako środek antyseptyczny do płynów do płukania ust i past do zębów oraz stosuje w profilaktyce i leczeniu chorób dziąseł. Mirra ma właściwości przeciwbólowe. Jest składnikiem niektórych mazideł i maści leczniczych używanych przy leczeniu otarć skóry, stłuczeń, bólów spowodowanych skręceniem stawów. Naukowcy z Florencji zbadali mechanizm jej przeciwbólowego działania na myszach. Zawarte w mirze seskwiterpeny furanoeudesma-1,3-dien wpływają na receptory opioidowe w mózgu. Receptory te mają wpływ na odczuwanie bólu

[madohora]

Duże ilości mirry zużywano dawniej do namaszczania i balsamowania zwłok

[madohora]

Jest jednym ze składników kadzidła używanego podczas liturgii

[madohora]

Używana jest w przemyśle kosmetycznym

[madohora]

Dodawano jej do wina podawanego skazańcom przed śmiercią, by zmniejszyć ich ból. Według Ewangelii Marka (15,23) podano ją również Chrystusowi na krzyżu: „Tam dawali mu wino zaprawione mirrą, lecz On nie przyjął”

[madohora]

Aż do XIV wieku była obok złota i drogich kamieni jednym ze standardowych podarków, jakie składali sobie królowie

[madohora]

W Starym Testamencie mirra była składnikiem oleju świętego, używanego do namaszczania (Wj 30,23,25)

[madohora]

Zgodnie z Ewangelią Mateusza mirra była jednym z darów, który Jezus otrzymał od mędrców ze wschodu. Była używana też przy balsamowaniu zwłok Jezusa

[madohora]

Egipska królowa Hatszepsut sprowadziła z Puntu w koszach wypełnionych ziemią sadzonki balsamowca mirry do swoich ogrodów

[madohora]

[madohora]

ORSZAK TRZECH KRÓLI W KATOWICACH - www.wkatowicach.eu - 05.01.2026

[madohora]

ORSZAK TRZECH KRÓLI W KATOWICACH - Nasze Miasto - 05.01.2026

[madohora]

Kadzidło – substancje zapachowe pochodzenia naturalnego uwalniane podczas spalania, stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.

[madohora]

W rejonie Morza Śródziemnego kadzidło (tutaj zwane olibanum) powstawało z substancji żywicznej otrzymywanej z przedstawicieli rodzaju kadzidla (kadzidłowiec) (Boswellia sacra, Boswellia serrata) z dodatkiem innych gatunków aromatycznych roślin z rodziny osoczynowatych (Burseracerae). Gatunki, z których uzyskuje się surowiec, to niskie drzewa i krzewy występujące na terenie Afryki i Bliskiego Wschodu. Uszkodzenie kory powoduje sączenie żywicy, która po zaschnięciu jest zbierana. Wyschnięta żywica przypomina kawałki rozdrobnionego bursztynu. W czasach przed Imperium Rzymskim cena kadzidła była wyższa niż cena złota. Od starożytności kadzidło jest substancją używaną do celów kultu. Podczas spalania w kadzielnicy wydziela przyjemny zapach. Odświeżający, cytrusowy aromat olibanum sprawia, że od tysiącleci jest używany w rytuałach oczyszczających i w medytacji. Poza zasięgiem roślin z rodzaju kadzidla stosowane są kadzidełka wytwarzane z innych substancji zapachowych.

[madohora]

W starożytnej Grecji używano kadzidła w celach kultowych, prawdopodobnie od VII w. p.n.e. W Rzymie od III w. odgrywało dużą rolę w kulcie prywatnym i publicznym oraz w kulcie cesarza.

[madohora]

W judaizmie kadzidło jest wyrazem czci oddawanej Bogu przez naród i używane było tylko do celów sakralnych; użycie w innych celach było zakazane. Ołtarz kadzielny w świątyni jerozolimskiej stał na miejscu świętym, a kadzidło mógł zapalić tylko kapłan. Wierzono, że dym kadzidła osłania go przed porażeniem spowodowanym bliską obecnością Boga. Codziennie w świątyni spalano około 0,9 kg importowanego z innych krajów kadzidła.

[madohora]

Starotestamentowy obraz wznoszącej się ku górze woni kadzidła jest symbolem modlitwy: „Niech moja modlitwa będzie stale przed Tobą jak kadzidło; wzniesienie rąk moich jak ofiara wieczorna” (Ps 141,2) Symbol ten jest on obecny również w liturgii chrześcijańskiej (Ap 8,4). Kadzidła używa się dla podniesienia uroczystego nastroju niektórych nabożeństw, a także dla okazania czci osobom lub świętym przedmiotom (w katolicyzmie i prawosławiu), okadza się więc hostie, ołtarz, relikwie, osoby, zwłoki podczas pogrzebu. Szczególnie często kadzidła używają liturgie wschodnie.

[madohora]

Według Ewangelii Mateusza kadzidło było jednym z trzech darów Mędrców ze Wschodu przyniesionych narodzonemu Chrystusowi

[madohora]

W wyniku spalania wschodnich kadzidełek powstają szkodliwe dla zdrowia substancje kancerogenne, np. benzen i węglowodory poliaromatyczne. Intensywne stosowanie kadzidełek wiąże się ze zwiększoną zachorowalnością na nowotwory.

[madohora]

Kadzidło wytwarzane z żywic kadzidłowców działa leczniczo, zawiera bowiem seskwiterpeny zwiększające utlenowanie mózgowia, co bardzo korzystnie wpływa na pracę podwzgórza, a tym samym gospodarkę hormonalną, stany emocjonalne, procesy uczenia się i zwiększa odporność organizmu

[madohora]

[madohora]

Złoto jest odporne na poszczególne kwasy, ale roztwarza się w wodzie królewskiej (łac. aqua regia, nazwana tak ze względu na to, że rozpuszcza właśnie złoto – metal kojarzony z władzą królewską). Roztwarza się również w zasadowych roztworach cyjanków, oraz w rtęci, tworząc amalgamat, co było wykorzystywane do jego wydobywania. Jest nierozpuszczalne w kwasie azotowym, który roztwarza srebro i inne metale, co przez długi czas było wykorzystywane jako próba na obecność złota (np. w monetach).

[madohora]

Metal rodzimy występuje jako samorodki lub ziarna w skałach litych, żyłach i osadach aluwialnych. Mniej powszechnie występuje jako związki złota, zazwyczaj z tellurem. Parytet złota był najpowszechniejszą podstawą polityki pieniężnej w historii człowieka, powszechnie zastąpioną w XX wieku przez pieniądz fiducjarny.

[madohora]

Szacuje się, że do końca 2022 roku w całej historii zostały wydobyte 208 874 tony złota. Odpowiada to objętości 10 800 m³ lub sześcianowi o krawędzi nieco ponad 22 m. Światowe zasoby wydobytego złota w 46% zużyte zostały w jubilerstwie, w 39% w różnych inwestycjach, a 15% na inne cele (przemysł, elektronika). Złoża złota pozostałe pod ziemią, opłacalne do wydobycia, oceniane są na 52 tys. ton. Od 2015 roku światowe wydobycie złota co roku przekracza 3 tys. ton. Przy aktualnym poziomie wydobycia znane opłacalne złoża wystarczyłyby na ok. 17 lat

[madohora]

Poza szeroko rozpowszechnionymi wyżej wymienionymi zastosowaniami, złoto stosuje się również w innych dziedzinach, w tym w stomatologii i w przemyśle spożywczym.

[madohora]

Złoto jest znane i używane przez rzemieślników co najmniej od chalkolitu. Złote wyroby na Bałkanach pojawiają się w wykopaliskach archeologicznych datowanych na IV tysiąclecie p.n.e., takich jak cmentarzystko w Warnie. Złote artefakty, takie jak złote kapelusze czy dysk z Nebry, pojawiały się w Europie Środkowej od drugiego tysiąclecia p.n.e. w epoce brązu

[madohora]

W egipskich hieroglifach złoto pojawia się od około 2600 p.n.e. Mitannijski król Tuszratta miał powiedzieć, że jest go w Egipcie „więcej, niż brudu”. Egipt, a szczególnie Nubia, miały wystarczające złoża złota, by być przez większą część dziejów wiodącymi obszarami wydobycia. Jedna z najstarszych znanych map, tzw. papirusowa mapa z Turynu (ok. 1100 lat p.n.e.), przedstawia plan kopalni złota w Nubii, wraz z ukazaniem lokalnej rzeźby terenu. Prymitywne metody wydobycia, włączając w to technikę podkładania ognia, zostały opisane przez Strabona i Diodora Sycylijskiego. W okresie Starożytnego Egiptu wydobywano około jednej tony złota rocznie. Duże kopalnie złota były również w obszarze Morza Czerwonego, znajdujące się w dzisiejszej Arabii Saudyjskiej, między innymi kopalnie Mahd adh Dhahab („kolebka złota”), w której, w okresie panowania króla Salomona (961–922 p.n.e.), było wydobywane złoto, srebro i miedź.

[madohora]

Mit o złotym runie może nawiązywać do używania w starożytności owczych skór do wychwytywania złotego pyłu ze złóż okruchowych. Złoto jest często wspominane w Starym Testamencie, rozpoczynając od Księgi Rodzaju 2, 11 (o Havilah) oraz jest jednym z darów mędrców (Trzech Królów) w pierwszych rozdziałach Nowego Testamentu, w Ewangelii według Mateusza. Apokalipsa świętego Jana 21, 21 opisuje miasto Nowe Jeruzalem jako mające rynek Miasta to czyste złoto jak szkło przeźroczyste.

[madohora]

Południowo-wschodni obszar Morza Czarnego był znany ze swojego złota. Wydobycie złota datuje się tam od czasu króla Midasa i tamtejsze złoto prawdopodobnie było wykorzystane w pierwszym na świecie biciu monet w Lidii, tzw. „lwów lidyjskich” około 610 r. p.n.e. Od VI do V wieku p.n.e. państwo Chu miało w obiegu monetę Ying Yuan

[madohora]

W metalurgii Starożytnego Rzymu zostały wprowadzone nowe metody wydobycia złota na dużą skalę, wykorzystujące urabianie hydrauliczne, od 25 roku p.n.e. wykorzystywane w Hiszpanii, a od 106 roku n.e. w Dacji. Do największych kopalń należały te w Las Médulas, w prowincji León, gdzie siedem długich akweduktów pozwalało przemywać duże złoża aluwialne. Dużymi kopalniami były także te położone w Roșia Montană w Transylwanii (Siedmiogród), które do niedawna były wciąż eksploatowane przy użyciu metod odkrywkowych. Również były wykorzystywane mniejsze złoża w Brytanii, takie jak złoża okruchowe czy skalne w Dolaucothi. Różne używane metody wydobycia złota zostały opisane przez Pliniusza Starszego w encyklopedii Historia Naturalis, napisanej pod koniec pierwszego wieku naszej ery. W okresie imperium rzymskiego produkcja złota osiągała 5–10 ton rocznie.

[madohora]

Imperium Mali w Afryce słynęło w Starym Świecie ze swojego bogactwa w złoto. Mansa Musa, władca imperium (1312–1337) stał się sławny w całym Starym Świecie ze względu na jego hadżdż do Mekki w 1324. Kiedy przechodził przez Kair w lipcu 1324 roku, towarzyszyła mu podobno karawana składająca się z ponad tysiąca ludzi i około setki wielbłądów. Wydał tyle złota, że obniżyło to jego cenę w Egipcie na ponad 10 lat. Szacuje się, że obszary dzisiejszej Ghany dostarczały 5-8 ton złota rocznie

[madohora]

Europejska eksploracja Ameryki była w dużej mierze napędzana doniesieniami o złotych ozdobach noszonych przez Indian, szczególnie w Ameryce Centralnej, Peru, Ekwadorze i Kolumbii. Aztecy traktowali złoto jako produkt bogów, nazywając je „boskimi odchodami” (nah. teocuitlatl)[20]. Jednakże dla ludów tubylczych Ameryki Północnej złoto było bezużyteczne, większą wartość widzieli minerałach które były wykorzystywane w praktyczny sposób, takie jak obsydian, krzemień i łupek. Szacuje się, że eksplorowane obszary Ameryki Południowej łącznie z afrykańskim Złotym Wybrzeżem w XVI dostarczały około 10–12 ton złota rocznie.

[madohora]

Chociaż cena metali z grupy platynowców może być znacznie wyższa, złoto przez długi czas było uważane za najbardziej pożądany metal szlachetny, a jego wartość w historii była używana jako standard dla wielu walut (parytet złota). Było używane jako symbol czystości, wartości, królewskości, i szczególnie ról, które łączyły te cechy. Jako symbol bogactwa i prestiżu zostało wyśmiane przez Thomasa More’a w traktacie Utopia. Na fikcyjnej wyspie o tej samej nazwie złoto było tak powszechne, że używano go w łańcuchach dla niewolników, zastawie stołowej i deskach klozetowych. Kiedy przybyli na nią ambasadorzy z innych krajów, ubrani w złoto i odznaki, Utopianie wzięli ich za sługi, składając hołdy najskromniej ubranym spośród nich.

[madohora]

Istnieje archaiczna tradycja gryzienia złota w celu sprawdzenia jego autentyczności. Chociaż nie jest to profesjonalna metoda badania złota, to nadaje ona się do oceny złota ponieważ jest ono metalem miękkim (ok. 3 w skali Mohsa). Plastyczność złota wzrasta wraz z czystością. Test ten można oszukać używając malowanego ołowiu który jest bardziej miękki od złota,

[madohora]

Jednym z głównych celów alchemii była transmutacja różnych substancji, głównie ołowiu, w złoto. Miało odbyć się to w wyniku kontaktu danej substancji z kamieniem filozoficznym. Alchemicznym symbolem złota był okrąg z punktem w środku (☉), który był również symbolem astrologicznym i starożytnym chińskim znakiem oznaczającym słońce. Obecnie otrzymywanie złota z innych substancji jest możliwe m.in. przez przekształcenie rtęci na drodze wychwytu neutronu przez 196Hg.

[madohora]

Złoto w starożytności było stosunkowo łatwe do uzyskania z kopalnianych warstw geologicznych. W XIX wieku, wszędzie gdzie zostawały odkryte większe złoża złota wybuchały gorączki złota. Pierwszym udokumentowanym odkryciem złota w Stanach Zjednoczonych było odkrycie złota w Reed Gold Mine w Midland w Karolinie Północnej w 1803. Jednakże 90% otrzymanego złota zostało wydobyte od 1848 roku, kiedy to w Kalifornii wybuchła gorączka złota. W 1851 roku, w samej tylko Kalifornii, wydobyto 77 ton złota. Światowa produkcja złota w tym okresie wzrosła do około 280 ton (1852).

[madohora]

Atom złota zbudowany jest z 79 protonów i 90–126 neutronów tworzących jądro oraz 79 elektronów (w stanie podstawowym) o konfiguracji 1s22s22p63s23p63d104s24p64d104f145s25p65d106s1 (zapis skrócony: [Xe]4f145d106s1).

[madohora]

Złoto ma jeden trwały izotop, 197Au, będącym jednocześnie jedynym naturalnie występującym izotopem. Znanych jest kilkadziesiąt radioizotopów otrzymanych syntetycznie, których masy atomowe mieszczą się w zakresie od 126 do 205. Najbardziej stabilnym spośród nich jest 195Au, którego czas połowicznego rozpadu(T½) równy jest 186,1 dni. Najmniej stabilnym jest 171Au, o T½ = 30 µs, który rozpada się w wyniku emisji protonu. Większość radioizotopów złota o masach poniżej 197 u ulega rozpadowi w wyniku kombinacji emisji protonu, rozpadu α i rozpadu β+. Wyjątkami od reguły są 195Au, który rozpada się przez wychwyt elektronu oraz 196Au, który w 93% rozpada się przez wychwyt elektronu oraz w 7% przez rozpad β+

[madohora]

Zostały opisane przynajmniej 32 izomery jądrowe o zakresie mas atomowych 170 do 200. W przedziale tym tylko 178Au, 180Au, 181Au, 182Au i 188Au nie mają izomerów. Najstabilniejszym jest 198Au o T½ = 2,27 dnia. Najmniej stabilnym jest 177Au o T½ = 7 ns. 184Au ma trzy ścieżki rozpadu; rozpad β+, przejście izomeryczne i rozpad α

[madohora]

Złoto jest najbardziej kowalnym metalem; jeden gram złota może być rozbity na arkusz o powierzchni 1 m². Płatek złota może być spłaszczony do stopnia w którym staje się półprzezroczysty. Przechodzące przez taki płatek światło jest zielono-niebieskie, ponieważ złoto silnie odbija żółte i czerwone składowe długości światła[24][25]. Takie arkusze silnie odbijają podczerwień, co czyni je użytecznymi w wytwarzaniu osłon przed promieniowaniem podczerwonym (cieplnym) w kombinezonach żaroodpornych i osłonach przeciwsłonecznych w skafandrach astronautów. Łatwo tworzy stopy z innymi metalami. W zależności od składu stopów zmienia się ich twardość i inne właściwości metalurgiczne, od temperatury topnienia do koloru (patrz poniżej). Złoto charakteryzuje się bardzo dobrą przewodnością cieplną i elektryczną, przez co znajduje zastosowanie w elektronice i elektryce. Jego gęstość jest równa 19,3 g/cm³.

[madohora]

Złoto może zawierać izostrukturalne domieszki innych pierwiastków:
srebra – elektrum;
rtęci – amalgamat złota;
miedzi – cuproauryt;
palladu – porpezyt;
rodu – rhodyt;
itru – irauryt;
platyny – złoto platynowe;
bizmutu – maldonit.

[madohora]

Podczas gdy większość metali w warunkach normalnych jest szara lub srebrno-biała, złoto jest żółte. Jest to wynikiem zbliżenia pasma energetycznego w pełni zapełnionego orbitalu 3d (3d10) i poziomu Fermiego orbitalu 6s, zapełnionego jedynie w połowie (6s1). Efekty relatywistyczne sprawiają, że orbital 3d10 ulega rozszerzeniu, a 6s1 skurczeniu, a w efekcie przerwa energetyczna, której wielkość odpowiada za kolor pierwiastka, wynosi jedynie 2,3 eV. Wartość ta została ustalona doświadczalnie i jest zgodna z obliczeniami z uwzględnieniem efektów relatywistycznych. Taka energia oznacza silną absorpcję światła niebieskiego i fioletowego oraz odbicie światła żółtego i czerwonego, co nadaje złotu charakterystyczną barwę. Dla srebra, pomimo bardzo zbliżonego układu klasycznych pasm elektronowych, efekty relatywistyczne są znacznie słabsze i energia przejścia wynosi 3,5 eV, co prowadzi do absorpcji światła w rejonie ultrafioletu, i w efekcie powoduje odbijanie całego zakresu światła widzialnego i nadaje mu srebrny kolor. Problem koloru złota jest jednak złożony i brak jest pełnej charakterystyki obliczeniowej tego zjawiska

[madohora]

Barwy stopów złota różnią się znacznie w zależności od dodanych domieszek. Różowe złoto powstaje po dodaniu różnych ilości miedzi i srebra, co widać na diagramie trójkątnym. Domieszki palladu i niklu tworzą tzw. „białe złoto”, które często jest wykorzystywane w jubilerstwie. Mniej powszechne są domieszki manganu, glinu, żelaza, irydu i innych pierwiastków, które nadają złotu bardziej niezwykłe kolory, jak na przykład niebieski

[madohora]

[madohora]

Złoto jest metalem szlachetnym o wyjątkowo dużej odporności chemicznej, znacznie większej niż poprzedzające go w grupie 11 miedź i srebro. W przeciwieństwie do nich, na powietrzu nie ulega ściemnieniu. Jest też odporne na działanie większości czynników korozyjnych, dzięki czemu idealnie nadaje się do produkcji monet, biżuterii i pokryć ochronnych bardziej reaktywnych metali.

[madohora]

Ulega działaniu bardzo agresywnych czynników utleniających, utleniając się od razu do związków AuIII, co wyraźnie odróżnia je od miedzi i srebra, dla których tak wysoki stopień utlenienia jest niezwykle rzadki (znany jest AgF3). W ten sposób roztwarza się w wodzie królewskiej, w kwasie solnym w obecności ozonu oraz w gorącym kwasie selenowym.

[madohora]

Podobnie ulega też działaniu chloru i bromu, natomiast fluor utlenia złoto do związków AuV

[madohora]

Złoto jest roztwarzane także w zasadowych roztworach cyjanków (w obecności utleniaczy, np. tlenu) tworząc kompleksy cyjanozłocianowe:

4Au + 8KCN + O2 + 2H2O → 4K[Au(CN)2] + 4KOH

[madohora]

Proces ten wykorzystywany jest do wydobywania złota ze złóż.

[madohora]

Ponadto złoto rozpuszcza się w rtęci tworząc amalgamat złota.

[madohora]

Wysoka odporność chemiczna złota wynika z wyjątkowo dużego potencjału redoks Au0/Au+ oraz wysokiego pierwszego potencjału jonizacyjnego wynoszącego 9,225 eV (dla porównania dla srebra jest to 7,576 eV). Te wyjątkowe właściwości elektronowe, a co za tym idzie, właściwości chemiczne, wynikają – podobnie jak kolor złota – w dużej mierze z efektów relatywistycznych

[madohora]

Najpowszechniejszymi stopniami utlenienia złota jest I i III. Znane są również związki na –I stopniu utlenienia (złotek cezu) i na V (fluorek złota(V))

[madohora]

Jony złota znajdujące się w roztworze, do którego dodany zostanie jakikolwiek inny metal będącego reduktorem, łatwo ulegają redukcji i strąceniu w postaci metalicznego złota w postaci osadu. Dodany metal utlenia się i rozpuszcza zastępując w roztworze złoto.

[madohora]

Wysokiej czystości metaliczne złoto nie ma smaku i zapachu, co zawdzięcza swojej wysokiej odporności na korozję

[madohora]

[madohora]

Liczba atomowa złota 79 czyni je jednym z najcięższych pierwiastków występujących naturalnie. Jak wszystkie pierwiastki o liczbie atomowej większej niż żelazo, uważa się, że złoto powstaje w wyniku procesu nukleosyntezy w supernowych. Ich eksplozje rozpraszają bogaty w metale pył (w tym metale ciężkie), z których formują się systemy planetarne, takie jak np. Układ Słoneczny. Ziemia w czasie formowania się ok. 4,5 miliarda lat temu składała się z płynnej magmy. W czasie procesu stygnięcia, najcięższe pierwiastki, w tym złoto, tonęły w jej wnętrzu. Złoto obecnie znajdujące się w płaszczu i skorupie ziemskiej dotarło na Ziemię znacznie później, w okresie tzw. Wielkiego Bombardowania, kiedy w Ziemię uderzył meteoryt o znacznej masie (do 1% masy Ziemi) zawierający między innymi złoto

[madohora]

Występujące na Ziemi złoto elementarne najczęściej występuje w postaci roztworu stałego złota ze srebrem, tj. stopu złota ze srebrem. Takie stopy mają zazwyczaj zawartość srebra 8–10%. Elektrum jest postacią pierwiastkowego złota o zawartości srebra od 18 do 36%. Jego kolor zmienia się od złoto-srebrnego do srebrnego, w zależności od zawartości srebra. Im więcej w nim srebra tym niższa gęstość.

[madohora]

Złoto znajdowane jest w rudach złożonych ze skał mających bardzo małe lub mikroskopijne ilości złota. Takie rudy złota często są znajdowane wraz z kwarcem lub siarczkami, takimi jak „złoto głupców”, którym jest piryt. Złoża zawierające takie rudy nazywane są złożami żyłowymi. Złoto rodzime można znaleźć także w postaci płatków, ziaren lub większych bryłek (samorodków), które wyerodowały ze skał i znalazły się w złożach aluwialnych, zwanych złożami okruchowymi. Większe ilości wolnego złota zazwyczaj znajdują się na wierzchu żyły złotonośnej, co spowodowane jest utlenianiem towarzyszących mu minerałów na skutek wietrzenia i wymywania złotego pyłu przez strumienie i rzeki, gdzie następuje jego nagromadzenie się. W ten sposób powstają złotonośne piaski rzeczne.

[madohora]

Złoto czasami występuje w połączeniach z tellurem w minerałach takich jak kalaweryt, krenneryt, nagyagit, petzyt i sylvanit oraz jako bizmutek maldonit (Au2Bi) i antymonek aurostibit (AuSb2). Złoto występuje rzadko także w stopach z miedzią, ołowiem i rtęcią jako minerały: auricupryd (Cu3Au), novodneprit (AuPb3) i weishanit ((Au, Ag)3Hg2).

[madohora]

Badania z 2004 roku sugerują, że mikroby czasami mogą odgrywać znaczącą rolę w tworzeniu złóż złota, przemieszczając i strącając złoto, tworząc ziarenka i bryłki, które odkładają się w złożach aluwialnych. Potwierdzają to badania naukowców z Uniwersytetu Stanowego w Michigan, którzy odkryli bakterię, która potrafi rozkładać związki złota na czysty kruszec

[madohora]

Światowe oceany zawierają pewne ilości złota. Zmierzone stężenia złota w Atlantyku i Północno-wschodnim Pacyfiku wynoszą 50–150 fmol/l lub 30 części na biliard (30×10−15). Ogólnie stężenia złota w Atlantyku i Pacyfiku są zbliżone. Głębokie wody morza Śródziemnego zawierają większe stężenia Au (100–150 fmol/l), co jest związane z wiatrem nawiewającym pyły znad lądu oraz licznymi rzekami wpadającymi do morza. Przy stężeniu 10×10−15 wszystkie oceany zawierałyby 15 000 ton złota

[madohora]

Wiele osób twierdziło, że mogą na ekonomiczną skalę odzyskiwać złoto z wody morskiej, lecz jak dotychczas wszyscy mylili się lub byli oszustami. Tak zwany wielebny Prescott Jernegan, prowadził w latach 90. XIX wieku swój szwindel, w którym uzyskiwał złoto z wody morskiej. Brytyjski oszust prowadził ten sam przekręt w Anglii, na początku XX wieku. Fritz Haber (odkrywca procesu Habera) przeprowadził badania nad uzyskiwaniem złota z wody morskiej, aby pomóc Niemcom zapłacić odszkodowania po I wojnie światowej. Opierając się o opublikowane wcześniej wartości od 2 do 64 ppb złota w wodzie morskiej uważał, że taka ekstrakcja ma sens ekonomiczny. Po przeanalizowaniu 4000 próbek, otrzymując średnią 0,004 ppb, stało się oczywiste, że ekstrakcja nie będzie możliwa i zakończył swój projekt. Do tej pory nie ma żadnego mechanizmu ekstrakcji złota z wody morskiej, który miałby sens ekonomiczny. Synteza złota (synteza na drodze przemian jądrowych) nie jest ekonomicznie opłacalna i jest mało prawdopodobne, aby stała się opłacalna w najbliższej przyszłości.

[madohora]

Tworzy dwa podstawowe typy złóż:
złoża pierwotne – związane z wysokotemperaturowymi żyłami hydrotermalnymi, przecinającymi skały wylewne, z żyłami kwarcowymi i skałami metamorficznymi. Bywa spotykane z kwarcem, pirytem, chalkopirytem, galeną, sfalerytem, barytem, fluorytem, srebrem rodzimym

[madohora]

złoża wtórne – związane ze skałami okruchowymi, powstałymi wskutek niszczenia wcześniejszych złóż pierwotnych. Znajdowane jest w aluwialnych piaskach i żwirach, a także w piaskowcach i zlepieńcach.

[madohora]

W Polsce wydobywa się złoto jedynie ze złóż rud miedzi (w których złoto stanowi niewielką domieszkę) w rejonie Lubina, Polkowic, Rudnej. Produkcja złota odbywa się w hucie miedzi w Głogowie. Zarówno kopalnie, jak i huta należą do KGHM. Wielkość produkcji w 2015 wyniosła 2,7 tony, w 2016 r. 3,54 tony, a w 2017 r. 3,649 tony

[madohora]

Wystąpienia złota współcześnie nieeksploatowane:
Dolny Śląsk (dorzecza rzek: Izery, Kwisy, Bobru) – przyjmuje się, że na tym terenie wydobyto w latach 1175–1240 około 50 ton złota. Obecnie, szacunki mówią o łącznie 350 tonach złota pod Dolnym Śląskiem

[madohora]

okolice Złotego Stoku – szacuje się, iż na tym terenie wydobyto ok. 16 ton złota
okolice Złotoryi i Lwówka Śląskiego
Wielisławki
Wlenia - Radomice, Klecza, Pilchowice
okolice Bolesławca
Czarnów koło Kamiennej Góry
Radzimowice koło Wojcieszowa
Międzyrzecze Dolne, k. Bielska-Białej.

[madohora]

Złoto jest wydobywane w kopalniach głębinowych w strefie zimnej, tj. Rosja, USA, RPA oraz w kopalniach odkrywkowych w strefie gorącej: Afryka, Azja południowo-wschodnia, Ameryka Południowa. Dodatkowo pojawia się jako domieszka w wydobyciu innych surowców, jednakże ilość wydobytego w ten sposób złota jest stosunkowo niewielka

[madohora]

Z powodu miękkości czystego (24 karaty, próba 1000) złota, do zastosowań w jubilerstwie, są tworzone stopy z mniej szlachetnymi metalami, zmieniając jego twardość, ciągliwość, temperaturę topnienia, kolor i inne właściwości. Stopy o mniejszej liczbie karatów, zazwyczaj 22 ct, 18 ct, 14 ct lub 10 ct, zawierają większy procent miedzi. 18-karatowe złoto zawierające 25% miedzi stosowano w antyku i rosyjskiej biżuterii i ma wyraźny, choć nie dominujący, odcień miedzi, tworząc różowe złoto. 14-karatowy stop złota z miedzią ma niemal identyczny kolor do pewnych brązów, i oba często są używane do wyrobu odznak policyjnych, medali i innych ozdób. Niebieskie złoto może być wytworzone poprzez stopienie złota z żelazem, a fioletowe poprzez stopienie z glinem, chociaż są stosunkowo rzadko wykonywane, z wyjątkiem specjalnej biżuterii. Niebieskie złoto jest bardziej kruche i stąd praca i wyrób biżuterii z tym złotem jest trudniejsza. 14 i 18-karatowe stopy złota ze srebrem wydają się zielono-żółte, stąd są określane jako zielone złoto. Białe stopy złota mogą być zrobione z palladem lub niklem. Białe 18-karatowe złoto, zawierające 17,3% niklu, 5,5% cynku i 2,2% miedzi ma srebrną barwę. Ze względu na toksyczność niklu produkcja takich stopów jest regulowana w Europie prawem. Alternatywne białe stopy złota są wytwarzane w oparciu o pallad, srebro i inne białe metale, lecz stopy oparte na palladzie są wyraźnie droższe od tych opartych na niklu. Wysokokaratowe białe złoto jest znacznie bardziej odporne na korozję niż czyste srebro czy srebro sterling[w innych językach] (o min. próbie 925).

[madohora]

Japońskie rzemiosło mokume-gane wykorzystuje różnice kolorów pomiędzy laminowanymi kolorowymi stopami złota, tworząc dekoracyjny efekt przypominający słoje drzewa.

[madohora]

Złoty stop lutowniczy jest używany w łączeniu elementów złotej biżuterii za pomocą lutowania wysokotemperaturowego lub lutowania twardego. Jeśli wykonywana biżuteria jest klasy probierniczej, to lut musi mieć tę samą liczbę karatów co wyrób, stąd stopy lutownicze są wytwarzane by zgadzały się ze standardami żółtego i białego złota. Lut złota występuje zazwyczaj w trzech zakresach temperatur, określanych jako miękkie, średnie i twarde. Dzięki użyciu najpierw wysokotemperaturowego lutu, następnie stopów o coraz niższych temperaturach topnienia złotnicy mogą tworzyć skomplikowane przedmioty z użyciem kilku oddzielnych połączeń.

[madohora]

Ze złota można wytwarzać nici używane do haftu.
Złoto używane jako barwnik szkła tworzy głęboki, intensywny czerwony kolor w szkle rubinowym.
Ze względu na fakt, że złoto dobrze odbija promieniowanie elektromagnetyczne, takie jak podczerwień i światło widzialne i fale radiowe, używane jest jako pokrycie ochronne w sztucznych satelitach, w osłonach kombinezonów chroniących przed silnym promieniowaniem podczerwonym i broni elektronicznej, np. w samolotach takich jak EA-6B Prowler.
Złoto jest wykorzystywane jako warstwa odbijająca w wysokiej jakości płytach CD.
Ze względu na swoją zdolność rozpraszania ciepła, złota folia jest użyta w silnikach McLarena, w modelu F1.
Ze złota można wytworzyć na tyle cienką warstwę, że staje się ona przezroczysta. Takie warstwy są używane w szybach niektórych kokpitów samolotów, co pomocne jest w ich odlodzaniu lub zapobieganiu oblodzeniu dzięki przepuszczeniu prądu przez taką warstwę. Ciepło wytwarzane przez opór złota jest wystarczające by zapobiec oblodzeniu

[madohora]

Koncentracja swobodnych elektronów w złocie wynosi 5,90×1022 cm−3. Złoto ma bardzo wysokie przewodnictwo elektryczne (tylko srebro i miedź mają wyższe, ale wadą ich jest mniejsza odporność na korozję), przez co wykorzystywane jest w przewodach elektrycznych do zastosowań wymagających wysokich energii. Złoto jako okablowanie stosowane jest w eksperymentach nuklearnych.

[madohora]

Mimo że złoto jest atakowane przez chlor, to jego dobra przewodność i ogólna odporność na utlenianie i korozję w innych środowiskach doprowadziły do jego szerokiego zastosowania w przemyśle, jako cienkie pokrycia wszelkiego rodzaju złącz elektrycznych. Złoto jest, na przykład, używane w złączach droższych kabli elektronicznych, takich jak kable audio czy USB.

[madohora]

Złoto jest atakowane i rozpuszczane przez zasadowe roztwory cyjanków – NaCN i KCN, tworząc cyjanek złota(I), AuCN. Proces ten był wykorzystywany w procesie otrzymywania złota z jego rud (metoda cyjankowa). Roztwór cyjanku złota jest elektrolitem wykorzystywanym w przemysłowej galwanizacji i elektroplastyce złota na powierzchniach metali nieszlachetnych.
Roztwory chlorków złota (kwas chlorozłotowy) są używane do sporządzania koloidalnych roztworów złota poprzez redukcję cytrynianami lub askorbinianami. Chlorek złota i tlenek złota są używane do wyrobu drogocennego czerwonego szkła, które jak koloidalne zawiesiny złota, zawiera jednolitego rozmiaru nanocząsteczki złota.

[madohora]

[madohora]

Złoto może znajdować się jako dodatek w jedzeniu i oznaczane jest wtedy numerem E 175
Złoto płatkowe, plasterki lub złoty pył są używane w niektórych pokarmach dla smakoszy, zwłaszcza w słodyczach i napojach będąc składnikiem ozdabiającym je
Płatki złota i złoty pył były używane przez szlachtę w średniowiecznej Europie jako dekoracja w pożywieniu i napojach, by zademonstrować bogactwo gospodarza lub przez wiarę, że coś cennego i rzadkiego musi być dobroczynne dla zdrowia.
Goldwasser – jest to tradycyjny likier ziołowy produkowany w Gdańsku. Istnieją również inne napoje alkoholowe, zawierające płatki złota, których cena za porcję sięga kilku tysięcy dolarów. Metaliczne złoto jest obojętne chemicznie w ludzkim organizmie, złoto nie dodaje żadnego smaku, ani wartości odżywczych i opuszcza ciało bez zmian.

[madohora]

Związki złota są stosowane jako środek leczniczy w reumatoidalnym zapaleniu stawów (podawane domięśniowo). Hamują one proliferację limfocytów, uwalnianie enzymów lizosomalnych oraz produkcję reaktywnych form tlenu w makrofagach, a także produkcję interleukiny 1. Działaniem ubocznym mogą być: fotosensytywne wysypki, zaburzenia żołądkowe oraz uszkodzenie nerek. Izotop 198Au (czas połowicznego rozpadu – 2,7 dnia) jest używany w terapii niektórych nowotworów, a także w innych chorobach

[madohora]

[madohora]

Złoto od tysięcy lat ma bardzo dużą wartość, a wraz z rozwojem cywilizacji doceniono jego użyteczność w systemie monetarnym. Według konserwatywnej i libertariańskiej ekonomii obecność złota (lub innego rzadkiego i niepodrabialnego materiału) nie ma wymiaru tylko czysto użytkowego, gdyż z czasem monety złote zostały zastąpione banknotami wypieranymi obecnie przez pieniądz elektroniczny. Złoto ma stanowić zabezpieczenie realnej wartości papierowego pieniądza (taką funkcję pełni dziś około 75% wydobytych zasobów). Do najważniejszych zalet takiej roli złota konserwatyści zaliczają:

[madohora]

Żadna władza nie może złota dodrukować czy zmienić poprzez naciski polityczne jego kursu. Ma to zapewnić stabilność gospodarki opartej na zabezpieczeniu w złocie.
Od tysięcy lat jego podaż jest stała (ok. 1–2% w skali roku), kształtowana czynnikami niepolitycznymi. Stanowiło w tym czasie czynnik porządkujący i stabilizujący ekonomię.
Jest trwałą, niemal niezniszczalną i akceptowalną w każdej epoce i miejscu formą kapitału.

[madohora]

W handlu podstawową jednostką złota jest uncja trojańska (jubilerska), czyli 31,1035 grama. Nazwa trojańska nie pochodzi od Troi, ale od miasta Troyes w północno-wschodniej Francji, w średniowieczu ważnego ośrodka handlowego

[madohora]

Złoto inwestycyjne to obok złotych monet sposób inwestowania. Można je nabyć w formie sztabek o najwyższej próbie 999,9 z renomowanych instytucji[66]. Poza tym jedna szósta wydobytego złota – jako rezerwa walutowa – jest niedostępna dla inwestorów i od dziesięcioleci pozostaje zamknięta w skarbcach banków centralnych. W 2022 roku było to 35,7 tysiąca ton kruszcu.

[madohora]

Cenę złota ustala pięć największych instytucji handlujących tym kruszcem podczas London Gold Fixing. Obecnie są to: ScotiaMocatta, Barclays Capital, Deutsche Bank, HSBC i Société Générale.
Złoto ma nadany międzynarodowy kod walutowy ISO 4217 – XAU

[madohora]

[madohora]

Après la défaite et la démolition de Milan en 1162, les restes des rois mages auraient été transportés par Rainald von Dassel en 1164 de Milan à Cologne, où ils sont depuis proposés à la vénération des fidèles dans une châsse en or dite châsse des rois mages, exposée dans le chœur de la cathédrale. Dans toute la suite du Moyen Age on les a donc appelés les "trois rois de Cologne". La Légende dorée de Jacques de Voragine résume les croyances du temps: Sainte Hélène, mère de l'empereur Constantin Ier, avait retrouvé ces reliques vers 330 et les avait transportées à Constantinople, d'où elles avaient été transférées à Milan par l'évêque saint Eustorge, avant d'aboutir à Cologne, sur ordre d'un empereur germanique que Jacques de Voragine appelle Henr

[madohora]

Melchior, czyli MelichiorMelichior, był rzekomo jednym z biblijnych Mędrców (wraz z Casparem i Balthazarem), którzy odwiedzili niemowlę Jezusa po jego urodzeniu. Melchior był często określany jako najstarszy członek Mędrców. Tradycyjnie nazywano go Królem Persji i przyniósł dar złota Jezusowi. W zachodnim kościele chrześcijańskim jest uważany za świętego (podobnie jak dwa pozostałe Mędrcy).

[madohora]

Źódło nazw. Melchior został opisany przez Bede w VIII wieku jako "stary człowiek, z białymi włosami i długą brodą". Melchior jest również powszechnie określany jako Król Persji.Podążając za Gwiazdą Betlejemską, Mędrcy najpierw udali się do pałacu Heroda Wielkiego, który następnie poprosił Mędrców, aby odnaleźli Dzieciątko Jezus i zgłosili się do Niego. Po przybyciu do domu. Mędrcy oddali mu cześć i otworzyli swoje dary, a Melchior dał dar złota, aby oznaczać królowanie Jezusa nad światem. Zgodnie ze średniowiecznym kalendarzem świętym, po powrocie do Persji, Melchior spotkał się z drugimi Mędrcami ponownie w 54 roku n.e. w Królestwie Armenii, aby świętować Boże Narodzenie, zanim umrze w wieku 116 lat 1 stycznia 55 r

[madohora]

[madohora]

Baltazar to
imię biblijne, oznaczające "Niech Bel (bóg babiloński) chroni króla", noszone przez babilońskiego księcia (syna Nabonida, znanego z historii upadku Babilonu) i jednego z Trzech Króli. W Polsce znane od XII wieku, ma wiele form (Balcer) i pochodnych nazwisk. Imię to pojawia się też w kulturze (np. Uczta Baltazara), w nazwach produktów (środek grzybobójczy, chleb), a także jako nazwisko historyczne czy imię postaci serialowej.

[madohora]

Pochodzenie i znaczenie

Asyryjskie korzenie: Imię wywodzi się z akadyjskiego Bēl-šar-uṣur (Belu strzeże króla).
Znaczenie: "Niech Bel chroni króla", "Bóg ochrania władcę"

[madohora]

Postacie historyczne i biblijne

Baltazar (babiloński książę): Syn króla Nabonida, następca tronu babilońskiego, znany z biblijnej historii (Uczta Baltazara).
Baltazar (jeden z Trzech Króli): Tradycyjnie kojarzony z królem Afryki, który przyniósł Jezusowi kadzidło.
Inne postacie: Historycy i przywódcy tacy jak Baltazar de Torres (jezuita) i margrabia Baltazar z dynastii Wettinów

[madohora]

Baltazar, właśc. Bel-szar-usur (akad. Bēl-šar-uṣur; biblijny Baltazar) – babiloński książę, najstarszy syn króla Nabonida (556–539 p.n.e.), wyznaczony przez niego na następcę tronu.

[madohora]

W mezopotamskich źródłach klinowych zachowało się niewiele informacji dotyczących Bel-szar-usura. Nie wiadomo ani kiedy się urodził, ani kim była jego matka (być może była to Nitokris). W trakcie rebelii swego ojca w 556 roku p.n.e. był on już najprawdopodobniej osobą dorosłą i być może nawet brał udział w samym spisku jako jeden z jego przywódców. Po przejęciu władzy przez Nabonida rzadko pojawia się w jego inskrypcjach. Jedna z niewielu wzmianek o nim znajduje się w tekście umieszczonym na cylindrach Nabonida z Ur, który to tekst kończy się następującą modlitwą króla do boga Sina:

[madohora]

„Jeżeli chodzi o mnie, Nabonida, króla Babilonu, uchroń mnie od grzechów przeciw twej wielkiej boskości i przyznaj mi w darze życie (pełne) długich dni, a jeżeli chodzi o Bel-szar-usura, mego najstarszego syna, mego potomka, wlej cześć dla twej wielkiej boskości w jego serce aby nie popełnił żadnych rytualnych pomyłek, niechaj nasyci się pełnią życia”

końcowy fragment z inskrypcji na cylindrach Nabonida z Ur

[madohora]

Relację tą potwierdza Kronika Nabonida, która w zachowanych ustępach dotyczących wydarzeń z 7, 9, 10 i 11 roku panowania Nabonida powtarza informację, iż w latach tych „król pozostawał w Temie, a książę, jego oficerowie i jego oddziały pozostawały w Akadzie (tj. Babilonii)”

[madohora]

Bel-szar-usur pojawia się w piątym rozdziale biblijnej Księgi Daniela (Dn 5:1-30), gdzie nosi imię Baltazar. Przedstawiany jest on tam jako ostatni król babiloński przed podbojem perskim oraz syn Nabuchodonozora. Niektórzy badacze uważają, że określenie „syn Nabuchodonozora” użyte tu zostało w znaczeniu „potomek Nabuchodonozora”. Twierdzą oni, że Nabonid mógł ożenić się z jedną z córek Nabuchodonozora, która byłaby matką Baltazara. Jak dotychczas nie odkryto jednak żadnych dowodów które potwierdzałyby tę teorię. Z drugiej strony nazwanie Nabuchodonozora ojcem Baltazara (Dn 5:2) wyjaśnia się tym, że w językach semickich wyraz ab (ojciec) oznacza także dziada, przodka lub poprzednika na tym samym stanowisku. Historyczne nieścisłości w Księdze Daniela wyjaśniane są tym, że najprawdopodobniej spisana ona została w kilkaset lat po opisywanych w niej wydarzeniach

[madohora]

W Polsce imię to jest znane od 1245 roku; w stuleciach XV i XVI osiągnęło pewną popularność, o czym świadczy spora liczba zapisów. Używano m.in. zdrobnienia Balcer. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 137 mężczyzn o imieniu Baltazar nadanym jako imię pierwsze oraz 514 mężczyzn o imieniu Baltazar nadanym jako imię drugie.

[madohora]

Imię Baltazar dało początek innym nazwom własnym, np. nazwiskom: Balcer, Balcar, Belcar, Belcarski, Balcarek, Balcerowicz, Balcerowski, Balcerski, Balcerzak, Baltazarowicz oraz nazwom miejscowości: Balcarki, Balcarzowice, Balcer, Belcerów, Balcery.

[madohora]

Kacper to popularne polskie imię męskie pochodzenia perskiego, oznaczające "skarbnika", "stróża" lub "wspaniałego", tradycyjnie kojarzone z jednym z Trzech Króli. Imię ma historyczne korzenie w Polsce, używane jest od XIV wieku i posiada warianty (Kasper), jest też nazwą popularnego programu kadrowo-płacowego oraz postaci z filmów i seriali animowanych (jak film Kacper the Friendly Ghost czy serial Kipper)

[madohora]

Znaczenie i pochodzenie
Pochodzenie perskie: Od słowa Gathaspar, oznaczającego "skarbnik", "stróż skarbca", "wspaniały" lub "ten, co dba o swoją cześć".
Tradycja chrześcijańska: Kacper był jednym z Trzech Mędrców, którzy przynieśli dary Dzieciątku Jezus

[madohora]

Inne znaczenia
Program KACPER: Zaawansowany system do obsługi kadr i płac dla firm.
Postacie: "Kacper" to również popularna nazwa dla postaci:
Kacper (film): Adaptacja komiksu o sympatycznym duchu (ang. Casper).
Kacper (serial animowany): Brytyjski serial o psie (ang. Kipper)

[madohora]

Wedle danych PESEL według stanu na 19 stycznia 2024 roku imię Kacper nosi w Polsce 228 002 mężczyzn. Wariant Kasper zaś 2180

[madohora]

[madohora]

Marco Polo w pamiętniku ze swojej podróży na Daleki Wschód (XIII wiek) łączy Trzech Magów z perskim miastem Sawe: „Jest w Persji miasto Saveh, z którego wyszli trzej Magowie, kiedy udali się, aby pokłon złożyć Jezusowi Chrystusowi”

[madohora]

Dlaczego narody się buntują,
czemu ludy knują daremne zamysły?
Królowie ziemi powstają i władcy spiskują wraz z nimi
przeciw Panu i przeciw Jego Pomazańcowi (...)
Przecież Ja ustanowiłem sobie króla na Syjonie,
świętej górze mojej.
Ogłoszę postanowienie Pana:
Powiedział do mnie:
Tyś Synem moim, Ja Ciebie dziś zrodziłem.
Żądaj ode Mnie, a dam Ci narody w dziedzictwo
i w posiadanie Twoje krańce ziemi.(...)
A teraz, królowie, zrozumcie,
nauczcie się, sędziowie ziemi!
Służcie Panu z bojaźnią
i Jego nogi ze drżeniem całujcie (...).

[madohora]

W rozumieniu ewangelisty Mateusza pradawny plan zbawienia świata, wszystkich narodów, który Bóg stopniowo realizował poprzez Naród Wybrany Izraela, osiągnął swój ostatni etap wraz z dziewiczym poczęciem i narodzeniem Jezusa-Zbawiciela przez Marię z Nazaretu. Trzej magowie jako przedstawiciele świata pogańskiego przybyli do dziewiczej matki Marii, przebywającej w domu razem z dziecięciem Jezus i upadli na twarz (gr. proskynéo, por. Mt 4,10), oddając Mu cześć królewską i boską jako Mesjaszowi żydowskiemu. Rozpoznali obecną w nim tajemnicę zbawiającego Boga (por. 2 Kor 5,19; por. Kol 1,19). Dary, które przynieśli, w opowiadaniu Ewangelii Mateusza są wzorowane na zapowiedziach psalmu 72,10 oraz na proroctwie Księgi Izajasza 60,6

[madohora]

pis pokłonu Mędrców znajduje się tylko w Ewangelii Mateusza (Mt 2,1-12).
Ewangeliczna historia Mędrców (astrologów, magów) opowiada o cudzoziemcach (ich liczba nie jest znana – w przekazach biblijnych mówi się jedynie o trzech darach i to na tej podstawie wysnuwa się potocznie przyjętą liczbę trzech mędrców)], którzy, wiedzeni gwiazdą, wyruszyli w drogę do Jerozolimy, na dwór Heroda, gdyż nie wiedzieli gdzie ma się narodzić nowy król (dwór królewski wydawał się najbardziej oczywistym miejscem), aby złożyć pokłon i dary narodzonemu królowi żydowskiemu. I tam dopiero uczeni w piśmie wyznaczyli Betlejem jako miejsce narodzin na podstawie proroctwa w Księdze Micheasza (Mi 5, 1)Herod usłyszawszy nowinę, w narodzonym upatrywał rywala. Mędrcy według ewangelii weszli do domu, w którym przebywali Maria i Józef z Jezusem, ofiarowali mu mirrę, złoto i kadzidło (mirra była wówczas w cenie złota; tę aromatyczną żywicę z rzadkich drzew palili w swoich pałacach jedynie najzamożniejsi ludzie). Otrzymawszy podczas snu wskazówkę, aby nie wracali do Heroda, pielgrzymi wyruszyli z powrotem do swych krajów inną drogą.

[madohora]

„Na katakumbowych malowidłach występuje najczęściej trzech magów, ale nie brak też takich, na których widnieje dwóch, czterech, a nawet sześciu i dwunastu magów. Imiona Kasper, Melchior i Baltazar są późnego i niepewnego pochodzenia”. Najbardziej znana tradycja podająca szczegóły na ich temat pochodzi z ormiańskiej ewangelii apokryficznej, która mówi, że mędrcy ci to trzej królowie, bracia, pochodzący z Persji o imionach Melchior, Kacper i Baltazar

[madohora]

Bezpodstawnie uważa się ich również za królów, bo ani Pismo Święte, ani najstarsza tradycja nie widziały w nich królów. Źródłem przypisania im tej godności była, jak się zdaje, błędna interpretacja słów Ps 72 (71),10

[madohora]

Według The Jerome Biblical Commentary nazwa grecka magoi została użyta przez Mateusza w dość ogólnym znaczeniu i bez zamiaru nadania mu negatywnego wydźwięku. Początkowo słowo to oznaczało kastę uczonych perskich kapłanów, później mogło oznaczać kogoś biegłego w wiedzy i mocach tajemnych. Mędrcy, wedle koncepcji uznającej ich perskie pochodzenie mieli być zaratusztriańskimi kapłanami. Zaratusztriańscy magowie parali się bowiem astrologią, a ważnym elementem tej religii było oczekiwanie na Mesjasza. Fragment z Ewangelii miałby być więc sugestią, że Chrystus jest prawdziwym Mesjaszem nie tylko dla Żydów.

[madohora]

[madohora]

Fragment o pokłonie magów został znaleziony podczas zorganizowanej przez berlińskie Museum für Völkerkunde II wyprawy do Turkiestanu Wschodniego, która się odbyła w latach 1904–1905 pod kierunkiem Alberta von Le Coq. Podczas wyprawy znaleziono wiele rękopisów buddyjskich i manichejskich, a także kilka chrześcijańskich. Jednym z takich rękopisów była podwójna kartka pochodząca z rękopisu w formie książkowej; na czterech stronach znajdowało się w sumie 80 wierszy tekstu w języku ujgurskim, zapisanych pismem ujgurskim.

[madohora]

Apokryf ten był najprawdopodobniej tłumaczeniem z języka sogdyjskiego, jednakże bezpośredniego źródła dla tłumaczenia nie znaleziono. Za powstaniem tekstu w środowisku irańskim przemawia to, że widać w nim próbę wyjaśnienia praktykowanego z zaratusztrianizmie kultu ognia, a także fakt, iż w pobliżu miasta Hamadan znaleziono opowiadanie o analogicznej treści, przytoczone przez Marco Polo w Opisaniu świata.

[madohora]

Kanwą opowiadania jest treść zawarta w Mt 2,1-16. Początek fragmentu, tj. rozmowa z Herodem i podróż do Betlejem dzięki gwieździe, jest paralelny z Mt. Podczas składania ofiar magowie zastanawiali się, jakie dary przyjmie Jezus, na co On odpowiedział, że jest Synem Bożym, królem i lekarzem i dał im kamień ze żłobu. Kamień ten okazał się dla magów zbyt ciężki i został wyrzucony do studni, z której powstał blask i płomień do nieba. Widząc to, magowie zaczęli bić pokłony, w czym autor apokryfu znajduje uzasadnienie kultu ognia przez „Magów aż do dziś”.

[madohora]

POKŁON TRZECH KRÓLI

[madohora]

Data narodzin Jezusa Chrystusa – Jezus Chrystus urodził się między rokiem 8 p.n.e. a 4 p.n.e., najprawdopodobniej w 5 p.n.e.
Jedyne źródła, jakie pozwalają w przybliżeniu datować narodziny Jezusa, to dwie spośród ewangelii Nowego Testamentu: Ewangelia Mateusza i Łukasza, które podają nieliczne informacje na temat narodzin Jezusa. Pozostałe ewangelie nowotestamentowe nie wspominają nic na ten temat, pozakanoniczne zaś ewangelie apokryficzne, zwłaszcza Ewangelie dzieciństwa, uważane są przez historyków za niewiarygodne jako źródła dla rekonstrukcji historycznej. Problemem, na jaki napotykają historycy badający oba źródła, są rozbieżności w przekładach poszczególnych wersji. Wedle Ewangelii Mateusza 2,1 Jezus urodził się jeszcze za życia króla Heroda, podczas gdy wedle Ewangelii Łukasza 2,1 Jezus urodził się w czasie trwania spisu ludności, kiedy władcą Syrii był Kwiryniusz. Z innych źródeł epoki wiadomo, że Herod zmarł w 4 roku p.n.e., Kwiryniusz przeprowadził spis ludności na przełomie roku 6 i 7 n.e.

[madohora]

Ewangelia Łukasza podaje, że Jezus Chrystus narodził się w Betlejem za czasów panowania króla Heroda Wielkiego w Judei, podczas trwania pierwszego spisu ludności, gdy Syrią zarządzał Kwiryniusz. Większość historyków uważa, że Łukasz odnosi się do spisu z roku 6 n.e., błędnie umieszczając je za życia Heroda. Opis tego spisu przedstawił Józef Flawiusz. Część zaś historyków uważa, że Łukasz nie pomylił się, lecz wspomniał o wcześniejszym spisie, nie zanotowanym u Józefa Flawiusza. O spisie ludności z roku 6 n.e. wspomniał natomiast w Dziejach Apostolskich (Dz 5,37). Według Johna Thorleya dwa pierwsze wersy drugiego rozdziału Ewangelii św. Łukasza mówiące o spisie należą do najbardziej kontrowersyjnych w Biblii z historycznego punktu widzenia.

[madohora]

Zachariasz pełnił służbę w oddziale Abijasza, ósmym z kolei[9]. Przy obliczaniu czasu służby uwzględniane są 3 pielgrzymie święta żydowskie: Pesach, Szawuot i Sukkot, podczas których służbę w świątyni pełniły wszystkie 24 oddziały. Oddziały pełniły służbę od szabatu do szabatu, 1 tydzień, 2 razy w roku rozpoczynając od jesieni (miesiąc Tiszri). Pierwsza służba oddziału Abijasza przypadała na 8 tydzień po Sukkot, tj. pod koniec 9 miesiąca żydowskiego, druga służba – na 24 tygodnie służb oddziałów + ok. 2 tygodnie świąt + 7 tygodni służb oddziałów (II kolejka), co daje 4 miesiąc żydowski. Nie ma informacji, podczas której służby ukazał mu się anioł, wobec tego możliwe są dwie daty. Różnica 15 miesięcy (ciąża Elżbiety i różnica wieku między Jezusem a Janem) przypada na 7 miesiąc żydowski lub 1 miesiąc żydowski, tj. marzec/kwiecień lub wrzesień/październik.

[madohora]

Teoretycznie data 25 grudnia też jest możliwa do uzasadnienia aczkolwiek większość biblistów wątpi w datę zimową ze względu na opowieść o pasterzach nocujących w polu

[madohora]

Współcześnie proponowane są m.in. daty:
13–27 kwietnia 5 p.n.e.
29 września 5 p.n.e.
25 grudnia 5 p.n.e.

[madohora]

Najstarsza identyfikacja dnia 25 grudnia z dniem Bożego Narodzenia zawarta jest we fragmencie dzieła przypisywanego Teofilowi z Antiochii (około 180 n.e.), być może interpolowanym (nieautentycznym), zachowanym w Centuriach Magdeburskich (XVI w.). Istnieją świadectwa, że w Rzymie po raz pierwszy obchodzono święto Bożego Narodzenia dopiero w roku 354 n.e., zaś na wschodzie Cesarstwa Rzymskiego za dzień narodzin Jezusa uznawano 6 stycznia. Do tej pory chrześcijanie ormiańscy uznają tę drugą datę.

[madohora]

Hipolit z Rzymu około 202 n.e. pisał w komentarzu do Ks. Daniela 4,23:
Chrystus narodził się w środę 25 grudnia, w 42 roku panowania Augusta

[madohora]

Erę „od narodzenia Chrystusa” (Anno Domini), a co za tym idzie, rok 1 (jako pierwszy rok po narodzinach Jezusa z Nazaretu) wprowadził w 525 zakonnik Dionizjusz Mniejszy, pracujący na polecenie papieża Jana I. Przyjął on 25 grudnia 753 roku aUc (Ab Urbe condita – od założenia Rzymu) za datę narodzin, a rok 754 aUc za rok 1 n.e. Ponieważ nie wprowadził roku zerowego, rok narodzin stał się rokiem 1 p.n.e.

[madohora]

Gwiazda Betlejemska – nazwa zjawiska na niebie, które według biblijnej Ewangelii Mateusza doprowadziło Mędrców ze Wschodu do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem. Jego interpretacje są różne, przypuszcza się, że mógł to być jasny obiekt lub zjawisko astronomiczne.

[madohora]

Brytyjski astronom Mark Kidger uważa, że w czasie, gdy miał się narodzić Chrystus, ówcześni astrologowie zetknęli się z dużym zagęszczeniem niezwykłych zjawisk na niebie. W krótkim czasie widzieli cztery niecodzienne zjawiska. Pierwszym z nich była trzykrotna koniunkcja Jowisza i Saturna w gwiazdozbiorze Ryb w 7 roku p.n.e. (29 maja, 1 października i 5 grudnia[1]), którą zaobserwowali starożytni astrologowie z Sippar i którą odkrył na początku XVII wieku Johannes Kepler. Drugim wydarzeniem okazała się potrójna koniunkcja Jowisza, Saturna i Marsa w konstelacji Ryb w 6 roku p.n.e. Była co prawda niewidoczna z Ziemi, ale niezwykle czytelna dla astrologów. Trzeci fenomen to niezwykły układ ciał niebieskich, do jakiego doszło 20 lutego 5 roku p.n.e. Z jednej strony Księżyc i Jowisz, a z drugiej Mars i Saturn utworzyły dwie pary. Czwartym zjawiskiem był wybuch supernowej. Kroniki chińskie i koreańskie wspominają, że takie zjawisko było widoczne przez 76 dni (od marca do końca maja 5 roku p.n.e.). O podobnym zjawisku można przeczytać w apokryficznej „Protoewangelii Jakuba”, opisującej okoliczności narodzin Chrystusa

[madohora]

Według brytyjskiego profesora Colina Humphreysa z Cambridge „Gwiazda betlejemska” to widoczna w roku 5 p.n.e. kometa. Według chronologii wydarzeń Nowego Testamentu, którą zaproponował Kenneth Frank Doig, „gwiazdy betlejemskie” były dwie – pierwsza to nova widoczna na Wschodzie wiosną roku 5 p.n.e., zaś druga to supernowa widzialna nad Palestyną 24 kwietnia 4 p.n.e

[madohora]

Jedynym zjawiskiem astronomicznym, które z powodu zauważalnego ruchu na sferze niebieskiej mogłoby w jednoznaczny sposób chwilowo wskazywać jakikolwiek punkt na powierzchni Ziemi, jest meteor lub jasny bolid, do którego spalająca się bryłka materii jest najbardziej podobna. Przemawia za tym fakt, że Gwiazdę Betlejemską przedstawia się tradycyjnie jako kometę. Gwiazda „nie szłaby” zatem przed mędrcami cały czas, a przemknęła, wskazując poszukiwane miejsce. Zachodzące planety, supernowa czy kometa, która jeszcze kilkadziesiąt lat temu była utożsamiana z Gwiazdą Betlejemską i mogła zmieniać chronologię biblijną, nie mogły zostać wykorzystane w tym celu. Wawrzyniec Susliga, przypuszczając pewnie, że gwiazda betlejemska była zjawiskiem nietypowym, napisał na początku XVII wieku rozprawę o supernowej z roku 4 przed naszą erą, z której powodu przesuwał właśnie datę narodzenia Jezusa o kilka lat wstecz

[madohora]

[madohora]

Święto odwołuje się do fragmentu z Ewangelii Mateusza 2,1-12, który opowiada o przybyciu mędrców (gr. magoi /μάγοι/) „gdy Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda” (BT 2,1). Tradycyjna egzegeza chrześcijańska widzi tu obraz świata pogan zwracających się do Izraela po światło zbawienia. Magowie-mędrcy ze wschodu uosabiają wyznawców sąsiednich religii, którzy szukają i przyjmują Dobrą Nowinę „w mesjańskim świetle gwiazdy Dawida (Por. Lb 24, 17; Ap 22, 16), Tego, który będzie królem narodów (Por. Lb 24, 17-19)”. Sam Jezus później, w czasie swej publicznej działalności nauczał, że poganie „tylko wtedy mogą odkryć i wielbić Go jako Syna Bożego i Zbawiciela świata, gdy zwrócą się do Żydów (Por. J 4, 22) i przyjmą od nich obietnicę mesjańską, która jest zawarta w Starym Testamencie” (KKK 528, por. 711-716). Mędrcy są zapowiedzią odpowiedzi narodów na głoszenie Mesjasza-króla Żydów przez żydowskich Apostołów. Poprzez to głoszenie tworzy się nowa więź z Izraelem, dzięki której narody włączane są do „rodziny patriarchów

[madohora]

W powojennej Polsce było dniem wolnym od pracy do 16 listopada 1960. Zostało zniesione ustawą Sejmu PRL. We wrześniu 2010 rozpoczęto prace legislacyjne nad ponownym przywróceniem dnia wolnego. Odpowiednią ustawę uchwalił Sejm RP przy okazji zmiany Kodeksu pracy. Ustawa została podpisana przez prezydenta Bronisława Komorowskiego 19 listopada 2010 i ogłoszona w Dzienniku Ustaw 26 listopada 2010. 6 stycznia 2011 był pierwszym od 1960 dniem Objawienia Pańskiego wolnym od pracy.

[madohora]

Święto jest również dniem wolnym od pracy między innymi w trzech landach niemieckich (Badenii-Wirtembergii, Bawarii i Saksonii-Anhalt), w Andorze[9], Austrii, na Cyprze, w Chorwacji, Dominikanie, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Liechtensteinie, Portoryko Rumunii, San Marino[, Słowacji, Szwecji, Wenezueli i Włoszech

[madohora]

W Kościele łacińskim święto to zaczęto obchodzić od końca IV wieku jako święto niezależne od Bożego Narodzenia. Później wydzielono też święto Chrztu Pańskiego na niedzielę po 6 stycznia, a wspomnienie cudu w Kanie na drugą niedzielę zwykłą w roku C. W związku z tym główną treścią święta w liturgii łacińskiej stał się pokłon Mędrców ze Wschodu, chociaż pozostałe aspekty, a więc Chrzest Chrystusa i wesele w Kanie, są także wielokrotnie wspominane w tekstach liturgicznych.

[madohora]

Od XVIII wieku upowszechnił się także zwyczaj święcenia kredy, którą zwyczajowo w święto Trzech Króli na drzwiach wejściowych w wielu domach katolickich pisano litery: C†M†B lub K+M+B oraz datę bieżącego roku. Litery te są skrótem od łacińskiego życzenia Christus Mansionem Benedicat (Niech Chrystus błogosławi temu domowi), choć święty Augustyn tłumaczy je jako Christus Multorum Benefactor (Chrystus dobroczyńcą wielu) albo skrótem imion trzech mędrców przekazanych przez legendę średniowieczną: Kacpra, Melchiora i Baltazara. Znana jest także interpretacja skrótu C†M†B jako pierwszych liter łacińskich nazw trzech zbawczych zdarzeń świętowanych w Epifanię: Cogitum – Matrimonium – Baptisma (łac. Poznanie – Wesele – Chrzest).

[madohora]

Dzień ten był również zakończeniem okresu Godów, który rozpoczyna się w pierwszym dniu święta Bożego Narodzenia, a jednocześnie początkiem karnawału. W polskiej tradycji ludowej dzień ten był czasem kolędowania przebierańców, którzy jako Trzej Królowie z towarzyszącymi im innymi postaciami odwiedzali okoliczne domy z życzeniami pomyślności i odtwarzali sceny przybycia do Betlejem. Współcześnie zwyczaj ten funkcjonuje w Sopotni Małej, gdzie kolędowanie trwa aż trzy dn

[madohora]

Objawienie Pańskie w Kościele ewangelicko-augsburskim obchodzone jest 6 stycznia pod nazwą Epifanii.

[madohora]

W wielu miastach w Polsce uroczystość Objawienia Pańskiego świętowana jest przez Orszak Trzech Króli: uliczne jasełka, połączone ze wspólnym kolędowaniem rodziców i dzieci. W warszawskim Orszaku w 2010 r. uczestniczyło ok. 10 tys. osób. Relacja z największego orszaku w Warszawie była transmitowana w 2011 r. na żywo przez TVP1. Orszaki odbywają się także m.in. w Poznaniu, Krakowie, Gdańsku, Bydgoszczy, Toruniu[potrzebny przypis], Szczecinie i Wrocławiu a także w wielu innych mniejszych miejscowościach. Są organizowane oddolnie przez mieszkańców miejscowości, przy patronacie miejscowych biskupów i władz tych miejscowości.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Kadzidło ma szerokie zastosowanie w wielu religiach i dzisiaj:
buddyzmie
chrześcijaństwie
hinduizmie
islamie
judaizmie
konfucjanizmie
neopogaństwie
shintō
taoizmie.

[madohora]

Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest gęstym, miękkim i błyszczącym metalem, najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.

[madohora]

Jeszcze inni sugerowali, że dary the magimagiów były nieco bardziej praktyczne – nawet lecznicze w naturze. Naukowcy z Cardiff University wykazali, że kadzidło ma aktywny składnik, który może pomóc złagodzić zapalenie stawów poprzez hamowanie stanu zapalnego, który rozkłada tkankę chrząstki i powoduje ból stawów. Nowe badanie potwierdza tradycyjne zastosowania kadzidła jako ziołowego środka do leczenia zapalenia stawów w społecznościach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego, gdzie rosną drzewa, które wytwarzają tę aromatyczną żywicę. Czy magowie „ze Wschodu” wiedzieli o właściwościach uzdrawiających kadzidła, kiedy przedstawiali je młodemu Jezusowi?

[madohora]

Quant aux présents que les rois mages auraient fait à l'Enfant, ils seraient actuellement conservés au monastère Saint Paul du Mont Athos, dans un reliquaire en or du XVe siècle. Il a été donné au monastère au XVe siècle par Mara, fille du prince serbe Đurađ Branković (1428-1456), mariée au sultan ottoman Murat II et marraine de Mehmet II, le conquérant de Constantinople. Il s'agit apparemment de reliques conservées et vénérées à Constantinople depuis le IVe siècle. En 1999 ils ont été exposés à la vénération des fidèles à Athènes dans le cadre d'une collecte en faveur des victimes du tremblement de terre.

[madohora]

W związku z tym, że powyższe rozważania związane są ściśle z charakterystyką wierzeń opartych na systemie solarno-lunarnym (związanych ze słońcem oraz księżycem), obchody ulokowane w tym okresie pojawiały się również w innych systemach religijnych. 6 stycznia zgodnie z wierzeniami staroegipskimi obchodzono święto narodzenia boga światła. Wierzono, że nocą poprzedzającą święto, kiedy rodził się nowy bóg, wody Nilu zamieniały się w krew. W wielu miejscach piasek na nabrzeżach Nilu ma czerwony kolor. W czasie pory deszczowej, rzeka zabierała ten piasek i woda rzeczywiście mogła stawać się czerwona. Czerwone wody Nilu posłużyły chrześcijanom do zastąpienia wierzeń pogańskich ukazaniem pierwszego biblijnego cudu Jezusa w Kanie Galilejskiej, gdzie Chrystus wodę przemienił w wino.

[madohora]

W kościele katolickim 6 stycznia, dwanaście dni po Bożym Narodzeniu, obchodzone jest święto Objawienia Pańskiego, zwane tradycyjnie również świętem Trzech Króli. W pierwszą niedzielę po 6 stycznia obchodzone jest święto upamiętniające chrzest Jezusa w Jordanie. W drugą niedzielę po 6 stycznia obchodzona jest pamiątka innego wydarzenia biblijnego – cudu w Kanie Galilejskiej

[madohora]

Dans la tradition iconographique Gaspard, jeune aux traits asiatiques, offre l'encens. Melchior, représenté comme un roi de Perse : l'or. Et Balthazar, représenté le plus vieux avec la peau noire (en Allemagne surtout) : la myrrhe.
"Le premier des Mages s’appelait Melchior, c’était un vieillard à cheveux blancs, à la longue barbe. Il offrit l’or au Seigneur comme à son roi, l’or signifiant la Royauté du Christ.
Le second, nommé Gaspard, jeune, sans barbe, rouge de couleur, offrit à Jésus, dans l’encens, l’hommage à sa Divinité.
Le troisième, au visage noir, portant toute sa barbe, s’appelait Balthazar ; la myrrhe qui était entre ses mains rappelait que le Fils devait mourir". (Légende dorée, Jacques de Voragine)

[madohora]

Z Ewangelii Mateusza dowiadujemy się, że:
Gdy zaś Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: «Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon».

[madohora]

La visite des mages est célébrée à la date du 6 janvier, jour de l'Épiphanie. En France, toutefois, un indult papal décale cette fête au premier dimanche suivant le 1er janvier (donc le dimanche compris entre le 2 et le 8 janvier). Ce jour-là, dans plusieurs pays d'Europe, on partage la galette des rois :
En Espagne, ce sont les rois mages qui apportent des cadeaux aux enfants.
En Allemagne et en Alsace, à l’Épiphanie, il est de coutume que les enfants de la paroisse, menés par trois enfants vêtus du costume des Rois Mages et coiffés d’une couronne, aillent en cortège à travers les rues du village. De maison en maison, ils donnaient un petit spectacle rappelant l'adoration des Mages devant le Christ Nouveau-Né en proposant leur protection aux habitants en échange de nourriture, de friandises ou de quelques pièces (de nos jours, il est fréquent qu'ils collectent des fonds pour les œuvres de la paroisse). Si leur demande est satisfaite, ils inscrivent « *C+M+B+ » ainsi que le millésime (par exemple, 20*C+M+B+11 pour 2011) au dessus de la porte. Ces initiales peuvent être interprétées comme celles des Rois Mages (Caspar, Melchior & Balthasar), mais peuvent également être lues comme l'acrostiche de « Christus Mansionem Benedicat », « que Christ bénisse cette maison ». Malheur à celui qui refuse de faire un geste ! Il est bruyamment envoyé au diable, à grands coups de crécelles.

[madohora]

En Russie comme en Finlande, on raconte aussi que le père Noël serait ce quatrième roi mage qui offre des cadeaux aux enfants car, trop au nord de la planète pour voir l'étoile du Berger à l'époque, il n'aurait jamais atteint Bethléem. Le poète Henry van Dyke, dans un de ses contes de Noël les plus connus, The Story of the Other Wise Man, a raconté l'histoire d'un quatrième roi mage, Artaban de Médée, qui voulut apporter à l'enfant Jésus trois pierres précieuses. Il vendit tous ses biens, et prit la route. En chemin, il rencontra des nécessiteux, pour qui il sacrifia ses cadeaux. Il n'atteignit jamais la crèche, mais Jésus lui apparut plus tard : en ayant aidé des inconnus en détresse, il avait trouvé et aidé Jésus aussi bien que s'il était arrivé jusqu'à Bethléem.
L'écrivain français Michel Tournier, dans son roman Gaspard, Melchior et Balthazar paru en 198012, donne une version plus iconoclaste de l'histoire d'un quatrième roi mage : Taor, prince de Mangalore. Parti du sud de l'Inde pour découvrir la recette du "rahat loukoum à la pistache", il arrive trente trois ans plus tard à Jérusalem et découvre l'eucharistie.

[madohora]

[madohora]

Złoto w Egipcie miało wysoką cenę zanim przybyli w tym roku. Mithqal nie kosztował mniej niż 25 dirham, a zazwyczaj powyżej, ale od tamtego czasu jego wartość spadła i złoto staniało, a pozostawało tanie do tej pory. Mithqal nie przekraczał 22 dirham lub kosztował nawet mniej. To był stan rzeczy od dwunastu lat do dzisiaj z powodu dużej ilości złota, którą przywieźli do Egiptu i tutaj je wydali [...]

Chihab Al-Umari

[madohora]

Три царя Каспар, Мельхиор и Бальтазар (англ. Three Wise Men (три мудреца, Three Kings (три царя; греч. μάγοι, маги — принятые в западноевропейской традиции имена волхвов, принесших Иисусу дары на Рождество (Поклонение волхвов. В Евангелии их имена и царский сан не упоминаются, традиция возникла в средневековье. Православная церковь не считает их царями, не подсчитывала их число, не давала им имена и не вписывала их в доктрину. В Католической церкви память трёх царей совершается в праздник Богоявления (6 января, в некоторых католических странах — выходной день.

[madohora]

Волхвы — славянское слово, используемое в переводах на русский язык. В евангельском подлиннике стоит греч. μάγοι. В античной литературе в основном существуют два значения этого термина: люди, принадлежащие к персидидским зороастрийским жрецам, и вавилонские жрецы-астрологи как особая профессиональная группа. В западноевропейской традиции волхвы называются «волшебниками» (лат. magi) (такое мнение основано на апокрифическом Евангелии от псевдо-Матфея и Протоевангелии от Иакова[источник не указан 76 дней] и часто изображаются царями. Впервые назвал волхвов царями св. Кесарий Арльский.[2] Апокрифические евангелия дали им имена — Каспар, Мельхиор и Бальтазар. Они считаются покровителями путешественников и поэтому их имена часто входили в названия гостиниц (например, Hotel Les Trois Rois).
По преданию, мощи волхвов были найдены императрицей Еленой, положены были сначала в Константинополе, в IV веке перенесены оттуда в Медиолан (Милан, а в 1164 году, по желанию Фридриха Барбароссы, в Кельн, где, хранятся в Кёльнском соборе.
Евангелист не пишет о количестве волхвов. По числу принесенных даров предположили, что их было трое. Это архетипичное число пришельцев позволяло поиграть с воплощением различных идей. Так, по мере развития иконографического типа волхвов стали изображать как представителей трёх различных возрастов человека (Бальтазар — юноша, Ме

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Orszak Trzech Króli, czyli barwny pochód ulicami centrum, wyruszy 6 stycznia o godz. 13.30 sprzed archikatedry Chrystusa Króla.

W podobny - wesoły i kolorowy - sposób Katowice uczciły święto przypadające 6 stycznia już w ubiegłym roku. Scenariusz imprezy nawiązuje do tradycji jasełek. Uczestnicy pochodu wspólnie śpiewają kolędy i bawią się oglądając przygotowane na trasie pochodu scenki teatralne.

W niedzielę orszak przejdzie sprzed archikatedry na plac Sejmu Śląskiego i z powrotem, a zakończy się na schodach katedry, gdzie Trzej Królowie i uczestnicy orszaku złożą pokłon Dzieciątku w zainscenizowanej stajence.

katowice.naszemiasto.pl/artykul/1675935,orszak-trzech-kroli-w-katowicach-sposob-na-swietowanie-6,id,t.html

[madohora]

[madohora]

NA ULICE BĘDZINA, KATOWIC I GLIWIC WYJADĄ ORSZAKI TRZECH KRÓLI

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Miejsce kolędników we wschodniej części Ślaśka zajęli Herodzi. Przedstawiali oni biblijne sceny związane z narodzeniem Jezusa. Udział w niej brali król Herod, śmierć, diabeł, żyd i inni Grupy chodziły dawniej od domu do domu i przedstawiały swój teatr za co otrzymywały dary lub pieniądze. Scenariusze pisali sami uczestnicy widowisk. Role poszczególnych postaci były wciąż aktualizowane. Rozmowy diabła i śmierci były zazwyczaj satyryczne, zabawne, pełne kpiny na temat aktualnej sytuacji politycznej czy społecznej.

[madohora]

[madohora]

Trzej Królowie w głos wołają
Niech kolędy nie ustają!
A my toast teraz wznośmy
O błogosławieństwo prośmy:
O urodzaj, wielkie plony
Boć z tego żyją miliony!

[madohora]

[madohora]

Święto Trzech Króli – czyli Epifania, jest najwcześniej ustanowionym świętem w kościele. Na wschodzie obchodzone było już w II wieku. Kościół wschodni łączy to święto z Bożym Narodzeniem. W tradycji rzymsko-katolickiej jest ono niezależne od Bożego Narodzenia.

[madohora]

KOLOROWY KOROWÓD W KATOWICACH - www.tvs.pl - 05.01.2026

[madohora]

Mędrcy/Magowie: Biblia nazywa ich magami (mędrcami), a nie królami; byli to prawdopodobnie wykształceni uczeni, astrolodzy, być może pochodzenia arabskiego.

[madohora]

[madohora]

Ma konsystencję skrystalizowanego miodu, bardzo przyjemny zapach i gorzki, korzenny smak. Od olibanum różni się mniejszą zawartością żywicy, a większą olejków eterycznych. Mirra samoistnie wypływa z balsamowca w postaci przeźroczystych, czerwonobrunatnych niewielkich grudek. Są one dość kruche. W handlu mają nazwę mirra eletta, tzn. mirra wyborna. Rozcięcie kory zwiększa wyciek żywicy, ale jest ona gorszej jakości: ma postać ciemniejszych i większych grudek, często zanieczyszczonych. W handlu taka mirra ma nazwę mirra in sorte

[madohora]

Oprócz honoru i statusu implikowanego przez wartość darów magi, uczeni uważają, że ci trzej zostali wybrani ze względu na ich szczególną duchową symbolikę o samym Jezusie – złoto reprezentujące jego królowanie, kadzidło symbolem jego roli kapłańskiej, a mirrh za prefigurację jego śmierci i balsamowania – interpretację popularną w znanej kolędzie „My Three Kings”.