Noworoczne przesądy

[madohora]

Kontakt

Karnawał na świecie. Poznaj wyjątkowe tradycje i zwyczaje karnawałowe
Hanna Zaborska
Hanna Zaborska

Redaktorka
Strona główna Blog Kultura Tradycje i wierzenia Karnawał na świecie. Poznaj wyjątkowe tradycje i zwyczaje karnawałowe

Brakuje Ci zimą kolorów i energii? Masz ochotę zapomnieć o codziennych troskach? Przenieśmy się na chwilę do radosnej krainy, pełnej tańców, ulicznych parad, wymyślnych strojów i masek. Jak obchodzi się karnawał na świecie? Jakie zwyczaje karnawałowe budzą zdziwienie, a które są bliskie naszym tradycjom? Karnawał to nie tylko samba w Rio de Janeiro i bal maskowy w Wenecji. Sprawdź, czy znasz wszystkie ciekawostki o karnawale.

Karnawał w Polsce – skąd się wziął i kiedy się zaczyna?
Ludowe zwyczaje karnawałowe w Polsce
Skąd się wziął zwyczaj zabaw karnawałowych w Europie?
Najpopularniejszy karnawał w Rio de Janeiro
Nowy Orlean – karnawał a’la tłusty czwartek
Karnawał w Wenecji ponad podziałami
Karnawał na Teneryfie – jak świętują Hiszpanie?
Karnawał w Niemczech – obcinanie krawatów, pochody i wybór księcia
Karnawał na świecie – święto swobody
Karnawał w Polsce – skąd się wziął i kiedy się zaczyna?
Karnawał, nazywany w Polsce zapustami, to okres zimowych zabaw, rozpoczynających się od święta Trzech Króli. Koniec karnawału ma miejsce we wtorek, przed Środą Popielcową. Wtedy to rozpoczyna się okres Wielkiego Postu i trwa aż do Wielkanocy.

Karnawał przywędrował do Polski w XVIII wieku z Włoch. Najpierw rozgościł się w Warszawie – tam bale karnawałowe wyprawiona parę razy w tygodniu, w pałacach. Obowiązkowym elementem były maski karnawałowe. Ten, kto nie przywdział maski, zostawał wypraszany.

Czas spędzano na grze w karty i tańcach przy akompaniamencie orkiestry, a w ostatnim tygodniu karnawału organizowano kulig. Brak śniegu nie stanowił przeszkody. Jechało się wtedy karetami do sąsiada, aby wspólnie ucztować.

Ludowe zwyczaje karnawałowe w Polsce
Karnawał w polskiej kulturze ludowej pełen był zwyczajów zapustnych. Mieszkańcy wsi, zapewne już „zaprawieni”, szukali w ogródkach sąsiadów „drzew w kolcach”. Gdy takie znaleźli, zanosili je do karczmy. W zamian dostawali od szynkarza trunek.

Innym zwyczajem karnawałowym było oczywiście przebieranie się. Za to same przebrania nie były z gatunku tych oczywistych. W tamtych czasach najczęściej przebierano się za zwierzęta, przywdziewając ich skóry. Równie często pojawiały się postacie Romów i Żydów. Parobkowie przebierali się też za żandarmów, urzędników, kozaków czy muzykantów.

W Środę Popielcową kobiety wybierały się do karczmy na tańce. Zwyczaj ten miał im zapewnić urodzaj w hodowanych konopiach.

Zapusty na Kaszubach miały swoje osobliwe tradycje, także kulinarne. Na przykład biedniejsi mieszkańcy starali się zjeść choć trochę mięsa wierząc, że ten, kto nie zje mięsa podczas zapustów, będzie całe lato kąsany przez komary.

karnawal-w-polsce-faworki-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel
Podczas karnawału jadano dużo tłustych potraw. Popularne były placki ziemniaczane. Porcje spożywano spore, chcąc na zapas zaspokoić głód przed postem. Na deser jadano pączki, bliny i faworki. Wiele z kaszubskich zwyczajów karnawałowych przetrwało do dziś.

Karnawał pozwalał ludziom z różnych warstw społecznych zapomnieć na chwilę o problemach.

Skąd się wziął zwyczaj zabaw karnawałowych w Europie?
Pochodzi on z pradawnych obrzędów ku czci bogów urodzaju, szczęścia, życia i światła. Kultywowano je zimą i wczesną wiosną. Ludzie tańczyli wtedy nad ogniskiem. Wierzono, że im ktoś wyżej skoczy, tym wyżej urośnie mu zboże.

Inne źródła mówią, że karnawał wywodzi się z uroczystości ku czci bogów Dionizosa i Bachusa. Ma też wspólne korzenie z Saturnaliami, czyli świętami obchodzonymi przez pogan w starożytnym Rzymie. Ich celem było powitanie wiosny jako symbolu odradzania się przyrody.

Samo słowo „karnawał” prawdopodobnie pochodzi od łacińskiego „carnem levare” albo „carnelevarium”, co dosłownie znaczy „wynieść/usunąć mięso”. I faktycznie obchody karnawału poprzedzały 40-dniowy post, w trakcie którego katolicy nie jadali mięsa.

Najpopularniejszy karnawał w Rio de Janeiro
Zacznijmy od największego na świecie i najbardziej widowiskowego karnawału w Rio. Być może przed oczami masz kolorową paradę tancerek samby, słyszysz gwizdki i dźwięk bębnów.

Nie bez znaczenia dla tego karnawału jest fakt, że Brazylię skolonizowali Portugalczycy. Oni, jak też afrykańscy niewolnicy, sprowadzani w czasie 300-letniego okresu handlu ludźmi, dali początek zamiłowaniu do rytmicznych tańców i śpiewu.

Tak narodziła się samba – wizytówka pochodów ulicznych w wykonaniu szkół tanecznych. Dyrektor każdej szkoły samby układa scenariusz, podkład muzyczny i projektuje stroje. Informacje te przekazuje tancerzom, którzy sami szyją kostiumy i ćwiczą kroki. Takie przygotowania trwają niemal cały rok. Parę tygodni przed samym karnawałem tancerze rozpoczynają próby na Sambodromie (specjalnie na tę okazję zaprojektowanym terenie paradowym).

karnawal-rio-de-janeiro-brazylia-platforma-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel
Na początku korowodu tańczy porta-bandeira, czyli tancerka, której ma przykuć uwagę sędziów i widzów. W ręku trzyma flagę szkoły samby. Jej strój również robi wrażenie – jest bogato zdobiony, pełen cekinów i piór. Przy tancerce stoi mężczyzna (metre-sala). Ma ją chronić przed nieuczciwą konkurencją, która niegdyś uciekała się nawet do przemocy.

Brazylijczycy są przyjaźnie nastawieni do turystów, którzy tłumnie przybywają na karnawał w Rio. Chętnie wciągają ich do wspólnej zabawy, ucząc kroków tanecznych.

Jeśli marzy Ci się wzięcie udziału w tej tanecznej paradzie, należy kupić wcześniej kostium jednej ze szkół. Wtedy wraz z tancerzami, zostaniesz wpuszczony na Sambodrom.

Karnawał w Rio jest wyjątkowy nie tylko z uwagi na rozmach, ale na etniczną mieszankę i różnorodność kulturową wielu grup społecznych.

Nowy Orlean – karnawał a’la tłusty czwartek
W Stanach Zjednoczonych najhuczniej świętuje się karnawał w Nowym Orleanie, zwany Mardi Gras. Dosłownie oznacza on „tłusty wtorek” (nie mylić z naszym czwartkiem), gdyż przed Wielkim Postem spożywany jest cały tłuszcz, jaki znajduje się w domu.

Nowy Orlean kojarzy się z muzyką, galeriami sztuki i miejscowymi artystami. To miasto będące kolebką jazzu ma europejską duszę. I to właśnie w Nowym Orleanie zakorzenił się francuski Mardi Gras. To wielotygodniowe obchody karnawału. Ulice mienią się tradycyjnymi kolorami – fioletowym, zielonym i żółtym. W sklepikach i ulicznych bazarach z łatwością można zakupić symbole karnawału, czyli kolorowe koraliki, kokardy czy tradycyjne ciasto Mardi Gras, zwane King Cake (w cieście schowana jest figurka dzieciątka Jezus). Ten, kto natknie się na figurkę zostaje Królem Dnia. Spoczywa na nim obowiązek dostarczenia ciasta na kolejną imprezę.

[madohora]

Słynny karnawał w Wenecji (Carnevale di Venezia) trwa do kilkunastu dni, aż do okolic Wielkiego Postu. Wydarzenia rozgrywają się przede wszystkim na placu św. Marka

[madohora]

Inna historia mówi, że władze Wenecji ogłosiły część roku poprzedzającą Wielki Post okresem, w którym mieszkańcy mogą ukryć swój status społeczny za maską i przebraniem. Wszystko po to, aby bez względu na pochodzenie mogli bawić się razem.

[madohora]

Karnawał na Teneryfie – jak świętują Hiszpanie?

[madohora]

Uliczna część karnawału na Teneryfie trwa 10 dni. Świętowanie na ulicach rozpoczyna parada zwana Cabalgata Anunciadora. Przemarsz barwnych zespołów tanecznych i przejazd udekorowanych platform to atrakcje karnawału, na które zjeżdżają się turyści z całego świata. Kulminacją tej części karnawału jest pokaz fajerwerków i zabawa do samego rana.

[madohora]

Kto, by pomyślał, że w tym zestawieniu pojawi się karnawał naszych sąsiadów. Czym zasłużył sobie na miejsce w rankingu? Daleko mu do przepychu karnawału w Brazylii czy Nowym Orleanie, ale niemiecki Karneval lub Fasching ma swój urok.

[madohora]

Finałem karnawału są huczne pochody, w których uczestniczą ozdobne platformy i specjalne pojazdy. Co roku przewidziany jest inny temat. Najczęściej dotyczy on spraw politycznych w Niemczech i na świecie.

[madohora]

PRZEKĄSKA Z PIECZAREK

10 dużych pieczarek
5 filecików anchovies
250 g pomidorów (2 średnie)
100 g cukinii (1/2 średniej)
1 średnia cebula
100 g mozzarelli (bez zalewy – taka jak do pizzy)
sól, pieprz (do smaku)
oliwa z oliwek
3 łyżki świeżego, posiekanego koperku

Obierz pieczarki. Oddziel od nich ogonki, ale nie wyrzucaj ich. Natłuść zewnętrzną stronę kapeluszy oliwą, a wewnętrzną odrobinę posól. Ułóż na blasze piekarnika wyłożonej folią aluminiową.
Pokrój w drobną kostkę cebulę, obraną cukinię i ogonki pieczarek. Podsmaż je na patelni na niewielkiej ilości oliwy.
Sparz pomidory i obierz ze skórki. Wykrój z nich gniazda nasienne (użyj do innego dania). Miąższ pokrój dość drobno i dodaj do warzyw na patelni. Duś przez kilka minut i dodaj posiekane fileciki anchovies.
Dopraw farsz do smaku pieprzem, a jeśli uznasz za stosowne – także solą (anchovies są dość słone, więc możesz nie potrzebować więcej soli).
Nałóż farsz do kapeluszy pieczarek. Zetrzyj na tarce o grubych oczkach mozzarellę i posyp nią każdą pieczarkę. Wstaw blachę do piekarnika nagrzanego do 180ºC i zapiekaj przez około 20 minut. Przed podaniem udekoruj pieczarki posiekanym koperkiem.

[madohora]

IMPREZOWE KORECZKI

30 mini sucharków
150 g żółtego sera
150 g serka topionego kremowego
2 łyżki majonezu
30 plastrów salami
30 czarnych oliwek bez pestek
15 małych korniszonów
czarny pieprz
sól
30 wykałaczek

Do miski ścieramy na tarce o małych oczkach żółty ser. Do startego sera dodajemy serek topiony i majonez, wszystko doprawiamy odrobiną soli oraz czarnym pieprzem i dokładnie ze sobą łączymy.
Na każdy sucharek nakładamy dość obfitą warstwę pasty serowej.
Większe korniszony kroimy na 2 lub 3 części, mniejsze zostawiamy w całości.
Na wykałaczkę nabijamy najpierw oliwkę, kawałek korniszona, złożony na 4 części plaster salami a na końcu wykałaczkę wbijamy w posmarowanego pastą serową sucharka. Tak przygotowane koreczki dekorujemy zieleniną i od razu podajemy.

[madohora]

PRZEKĄSKA NA KRAKERSACH

Paczka okrągłych lub kwadratowych krakersów
2 średniej wielkości buraki
1/2 szklanki orzechów pinii lub włoskich
3 łyżki soku z cytryny
2 ząbki czosnku
1 łyżeczka kuminu
Wiórki parmezanu
Kiełki słonecznika do dekoracji

Piekarnik nagrzej do 180 stopni Celsjusza. Buraki umyj, dokładnie osusz, zawiń w folię aluminiową i włóż do piekarnika.
Piecz do momentu aż buraki będą miękkie (około 50 minut, w zależności od wielkości), następnie ostudź je i obierz ze skórki.
Na suchej patelni podpraż orzechy. Czosnek posiekaj. W blenderze umieść pokrojone w kostkę buraki, czosnek, orzechy, kumin oraz sok z cytryny.
Pastą smaruj krakersy. Każdy z nich udekoruj parmezanem, orzeszkami oraz kiełkami słonecznika.

[madohora]

BABECZKI Z TORTILLI

6 placków tortilli
1 kg mielonej, chudej wołowiny
1 puszka pomidorów krojonych 400 g
1 puszka kukurydzy konserwowej 200 g
2 czerwone papryczki chili
2 żółte papryczki chili
200 g sera żółtego w kostce
1 cebula czerwona
1 łyżeczka kminku mielonego
1 łyżeczka soli
pół łyżeczki czosnku granulowanego
pół łyżeczki czarnego pieprzu
pół łyżeczki wędzonej papryki
natka pietruszki do dekoracji
masło do wysmarowania foremek

Mięso mielone usmaż na bardzo dużego zrumienienia. Odlej ewentualny tłuszcz.
Na patelnię wsyp wszystkie przyprawy i całość dokładnie wymieszaj. Doprawione mięso przełóż do osobnej miski.
Na tej samej patelni podsmaż pokrojoną w kostkę cebulę i pomidory z puszki do momentu odparowania płynu. Dodaj do mięsa.
Kukurydzę odsącz z zalewy i także przełóż do miski.
Ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach, a papryczki chili pokrój w plasterki.
Foremki silikonowe do robienia babeczek wysmaruj dobrze masłem. Tortille podgrzej na suchej patelni lub w kuchence mikrofalowej i wyściel nimi otwory na babeczki. Z każdego placka można wyścielić 2-3 babeczki. Wystające fragmenty placków odetnij ostrym nożem.
Do wewnątrz nałóż mięsny farsz. Posyp odrobiną żółtego sera, a na wierzchu połóż po 3-4 krążki papryk chili.
Piekarnik rozgrzej do temperatury 190 st. Celsjusza i piecz babeczki z tortilli przez ok. 11-13 do zrumienienia.
Wyciągaj babeczki z foremki po upływie kilku minut, kiedy danie nieco zastygnie. Podawaj z dodatkiem ulubionego sosu.

[madohora]

DRINK TOM NAD JERRY

10 ml ciemnego rumu, 70 ml brandy, żółtka, szczypta soli, szczypta cynamonu, szczypta startej gałki muszkatołowej, woda

Miksujemy żółtko z przyprawami. Wlewamy alkohol i dokładnie mieszamy. Wlewamy do szklanek i uzupełniamy wrzątkiem. Natychmiast wypijamy.

[madohora]

W Nowym Jorku od 1904 roku o godzinie 23L59 świetlna kula jest opuszczana wzdłuż masztu na Times Square. Towarzyszące temu odliczanie trwa do północy. Po jej opuszczeniu na świętujących spada deszcz confetti.

[madohora]

Najpóźniej toast z okazji Nowego Roku wznoszą mieszkańcy Pago Pago w Samoa.

[madohora]

[madohora]

W dzień wilii Bożego Narodzenia nawarzą w drugim domu potraw rozmaitych i z nimi nie wiem jakie gusła stroić będą, kiedy od każdej potrawy bydłu jeść dadzą. A kiedy ich spytasz, czemu to czynią, tedyś odpowiedzą, że temu bydłu, które takowe potrawy w wigilią warzone jada, czarownice i guślarki zaszkodzić nie mogą, albo jako też niektórzy są takiego mniemania głupiego, że krowom mleka od śledzia jeść dawają; powiadają, że takie krowy przez cały rok mleko mieć będą; inni kładą słomę pod obrus stołu świątecznego i tą słomą wiążą drzewa owocowe, inni znów rzucają mak po kątach." (Gdacjusz).

[madohora]

Portfel to nie tylko miejsce do przechowywania pieniędzy i dokumentów — według wierzeń może stać się również prawdziwym talizmanem przyciągającym bogactwo i szczęście. Od dawna ludzie na całym świecie stosują różne rytuały i noszą w portfelach przedmioty, które mają przyciągać pozytywną energię finansową. Co więc włożyć do portfela, aby cieszyć się dostatkiem i pomyślnością?

[madohora]

W polskiej tradycji wigilijnej istnieje przesąd, według którego łuska karpia przynosi szczęście i dostatek. Po wieczerzy łuski karpia wkłada się do portfela i nosi przez cały rok jako talizman przyciągający pieniądze. Przekonanie to pochodzi z dawnych wierzeń, że ryby symbolizują obfitość i płodność, dlatego też łuski mają pomagać w gromadzeniu bogactwa.

[madohora]

Kawałek czerwonej nitki - czerwony kolor w wielu kulturach symbolizuje ochronę przed złym okiem i nieszczęściem. Czerwony sznureczek włożony do portfela ma chronić przed utratą pieniędzy i przyciągać dobrobyt.

[madohora]

Rosja. Według rosyjskiego przesądu, nie należy pożyczać pieniędzy po zachodzie słońca, gdyż może to prowadzić do strat finansowych.

[madohora]

Oprócz tego, co warto trzymać w portfelu, istnieją także przedmioty, których lepiej unikać. Trzymanie paragonów, rachunków czy kart kredytowych, których już nie używasz, może blokować przepływ pozytywnej energii.

[madohora]

Choć może to być zaskakujące, zważywszy na popularność tej rośliny w naszym kraju, monstera według przesądów ma wytwarzać bardzo dużo negatywnej energii w domu. Domownicy mogą stać się niespokojni, drażliwi, a dom będzie wypełniony nerwami i nieporozumieniami. Jeśli więc zależy ci na harmonii w domu, zrezygnuj z monstery.

[madohora]

Spacerując plażą, ciężko powstrzymać się przed zebraniem, chociażby garści pięknych muszelek. Kuszą kolorami, kształtami, zwłaszcza te zbierane za granicą potrafią oczarować. Niestety, według dawnych wierzeń muszle i puste skorupki zaliczają się, do świata zmarłych, a to dlatego, że kiedyś były domem żyjących stworzeń.

[madohora]

Na jawie także można było wypatrzeć sobie męża. Na przykład spoglądając o północy w zwierciadło wiszące na wprost drzwi lub zaglądając do studni.

[madohora]

SYLWESTER NA STADIONIE ŚLĄSKIM - www.wkatowicach.eu - 10.12.2024