Lubliniec

[madohora]

1768 – powstanie Prądów.
1779 – Erdman Pükler założył Kolonię Strzebińską, wówczas pod nazwą Erdmannshain.
Ok. 1800 – powstanie przysiółka Łaz i Bukowca.
Od 1804 – miejscowość należała do rodu Hohenlohe rezydującego w Koszęcinie.
23 lutego 1823 – we wsi Prądy należącej do sołectwa urodził się Juliusz Ligoń.
koniec XVIII w. -1922 – do użytku publicznego zostaje wydana pieczęć gminy Strzebinia z wizerunkiem grabi ułożone skośnie, zębami wbite w ziemię

[madohora]

1 września 1939 – godz.10.00 – żołnierze niemieccy wkraczają do Strzebinia. Dwaj lotnicy (29-letni) dowódca I/26 Plutonu por. obs. Wincenty Leon Wrzeszcz, oraz (32-letni) st. sierż. pil. Adam Baran giną w katastrofie lotniczej, locie bojowym zestrzeleni przez OPL. Również tego samego roku wojsko polskie wysadza w powietrze wiadukt kolejowy.
1940 – germanizacja miejscowego społeczeństwa.
16 stycznia 1945 – bez walk Strzebiń opuścił garnizon niemiecki, a wieś została zajęta przez oddziały radzieckie.
1945–1973 – przynależność leśnictwa Strzebiń i Dubiele do nadleśnictwa Zielona; od 1973 do nadleśnictwa Koszęcin.
1946 – założenie klubu sportowego „LKS Victoria” Strzebiń. Tego samego roku w Strzebiniu, powstaje jedno z pierwszych po wojnie Kół Rolniczych w ówczesnym województwie katowickim, którego założycielem był kierownik szkoły Ostrowski Kazimierz.
1 listopada 1948 – ks. Reginek Jerzy poświęca nowy cmentarz na Pawlikowej Górce.
1949 – utworzenie dwóch leśnictw o zmniejszonym areale po ok. 700 ha: Strzebiń – z siedzibą przy ul.Lublinieckiej i Dubiele – z leśniczówką w Kolonii Strzebińskiej.

[madohora]

1980 – uroczyste poświęcenie, oraz oddanie do użytku nowego budynku remizy strażackiej.
1989 – założenie miejscowego, Uczniowskiego Klubu Sportowego Strzelec Strzebiń.
1993 – telefonizacja sołectwa.
1995 – uruchomienie sieci wodociągowej.
1 września 1999 – powstało gimnazjum, w wyniku wprowadzenia w Polsce reformy systemu edukacji narodowej.
Od 2000 – organizowane są Ogólnopolskie Biegi Uliczne Strzebiń, pod patronatem Uczniowskiego Klubu Sportowego Strzelec Strzebiń.
2004 – wykonanie kanalizacji wodno-ściekowej.
2008 – założenie Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Strzebiń.
2009–2012 – rozbudowa zespołu szkół wraz z dobudową kompleksu hali sportowej.

[madohora]

Lista obiektów sakralnych:
kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (ul. Lubliniecka 47)
kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej
cmentarz parafialny (ul. Lubliniecka 19)
kaplica pw. MB Różańcowej w Łazach
kaplica pw. św. Jacka w Bukowcu
kaplica pw. św. Franciszka z Asyżu i MB Różańcowej wraz z krzyżem misyjnym

[madohora]

W latach 1955–1984 funkcjonował w Strzebiniu PGR.
Tereny rekreacyjne skupiają się wokół stawu Glinioki jak i również części Dubieli. Przez wieś przebiega trasa rowerowa. W odległości około 10 km od Strzebinia usytuowany jest gwiazdkowy hotel (centrum konferencyjno-biznesowe), zespół pałacowo-dworski z przełomu XIX/XX wieku.
W miejscowości znajduje się publiczna przychodnia medycyny rodzinnej, gabinet kosmetyczny oraz hospicjum.

[madohora]

Parafia rzymsko-katolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego istniejąca na terenie sołectwa wchodzi w skład dekanatu woźnickiego i podlega diecezji gliwickiej. 27 lutego 1869 biskup wrocławski utworzył w Koszęcinie samodzielną parafię, do której przyłączono m.in. Strzebiń, Łazy i Prądy. Kościołem parafialnym została kaplica zamkowa w Koszęcinie, a pierwszym proboszczem był ks. Karol Diettrich. W 1947 w wynajętym Domu Związkowym w Strzebiniu urządzono tymczasową kaplicę. Równocześnie rozpoczęto starania o budowę nowego kościoła. Wzniesiono go w latach 1949–1951. Wieżę kościelną ukończono w 1984.

[madohora]

W 2023 r. przy ulicy Katowickiej, na terenie Bukowca, wzniesiona została rzymskokatolicka kaplica pw. św. Franciszka z Asyżu, należąca do Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. Uroczystego poświęcenia kaplicy oraz konsekracji ołtarza dokonał 25 lutego 2023 r. biskup Alfonso de Galarreta FSSPX. W ołtarzu znajdują się relikwie św. Bonifacego z Tarsu, św. Donata z Bad Münstereifel, św. Jana Nepomucena i św. Scholastyki.

[madohora]

Parafia Świętego Krzyża w Strzebiniu – parafia rzymskokatolicka w metropolii katowickiej, diecezji gliwickiej, dekanacie woźnickim.

[madohora]

Choć główny odpust w Strzebiniu obchodzony jest z okazji uroczystości Podwyższenia Krzyża Świętego (14 września), to jednak od lat w parafialny kalendarz wpisane są także inne święta. 25 maja odbywa się w miejscowości wielka procesja z figurą św. Urbana. Na ulice wychodzą wtedy tysiące mieszkańców, którzy razem z chórem i orkiestrą zmierzają szlakiem do czterech stacji w różnych dzielnicach. Wtedy organizowany jest też jeden z trzech parafialnych festynów. Dwa pozostałe, odbywają się na św. Jana Chrzciciela (24 czerwca) w Łazach, i z okazji wspomnienia św. Jacka (17 sierpnia) na Bukowcu. Swoją tradycję ma w Strzebiniu również Dzień Chorego, obchodzony w zupełnie inny sposób niż gdziekolwiek indziej, bo w uroczystość Świętych Piotra i Pawła 29 czerwca. To szczególny dzień dla chorych i całej parafii. Odprawiana jest wtedy specjalna Msza św. z sakramentem namaszczenia. Po niej odbywa się spotkanie w Domu św.Franciszka. Corocznie w czerwcu, na zakończenie roku szkolnego, ze Strzebinia z grupą kilkuset osób, głównie młodzieży, wyrusza piesza pielgrzymka na Jasną Górę.

[madohora]

Parafia Świętego Krzyża w Strzebiniu
Pierwsza informacja o miejscowości Strzebiń pochodzi z 1574 roku.
Mieszkańcy Strzebinia na Msze św. i nabożeństwa uczęszczali do parafii w Koszęcinie i Lubszy, a po utworzeniu samodzielnej parafii w Koszęcinie tam wielbili Boga. Od września 1947 roku ks. Muszer, mianowany kuratusem w Strzebiniu, zajął się budową kościoła i organizacją placówki duszpasterskiej. W 1957 roku została erygowana samodzielna parafia dekretem biskupa katowickiego. Kościół został wzniesiony w latach 1949-1951. W 1984 roku została ukończona budowa wieży kościelnej. W 1951 roku kościół został konsekrowany.

[madohora]

[madohora]

Kalety położone są na terenie historycznej ziemi lublinieckiej, z wyjątkiem dzielnic Jędrysek i Truszczyca, po południowej stronie Małej Panwi, które należą do ziemi bytomskiej.
Miasto z punktu widzenia fizycznogeograficznego leży na Równinie Opolskiej, nad Małą Panwią.
Miasto historycznie przynależy do Górnego Śląska.
Według danych z 2002 r. Kalety mają obszar 76,68 km², w tym: użytki rolne 11%, użytki leśne 85%[5].
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 76,29 km²[6]. Miasto stanowi 11,8% powierzchni powiatu.
W latach 1922–1939 miasto administracyjnie należało do województwa śląskiego, w latach 1945–1950 do województwa śląskiego, w latach 1950–1957 i w latach 1957–1975 do województwa katowickiego (w latach 1953–1956 zwanym województwem stalinogrodzkim), w latach 1975–1998 do województwa częstochowskiego.

[madohora]

Nazwa miejscowości notowana była m.in. w formach Stahlhammer (1783), Stahlhammer oder Neu-Sorge, Kalita (1845), Kalita, in. Neusorge al. Stahlhammer (1882), Kalety (Stahlhammer) (1920)
Nazwa niemiecka wywodzi się od niemieckiego wyrazu pospolitego Stahlhammer, czyli ‘młot stalowy, stalownia’ i ma związek z przemysłowym charakterem miejscowości. Oboczna nazwa niemiecka Neusorge powstała z połączenia wyrazów neu ‘nowy’ oraz Sorge ‘troska, zmartwienie’, ale także ‘opieka, piecza’, odnoszącego się do oznaczenia nowej osady, co było częstą praktyką w Niemczech[7]. Polska nazwa pochodzi od nazwy osobowej Kalita, Kaleta, która na Śląsku często spotykana jest jako nazwisko

[madohora]

Historia hutnictwa i górnictwa na Górnym Śląsku wywodzi się z dzielnicy Kalet, Kuczowa. Żelazo wytapiano tutaj w kuźnicach, czyli manufakturach hutniczych. Używano do tego węgla drzewnego, którym rozpalano ogniska w tzw. dymarkach. Właściciel jednej z fabryk w Kaletach, Czech Koulhaas, w 1799 r. zakupił od kapitana Berharda von Mletzko wieś Katowice. Postanowił wydobywać tu węgiel kamienny. Stał się też właścicielem wtedy nieczynnej kuźnicy Boguckiej, którą uruchomił i unowocześnił. Dzięki temu dał podstawy do produkcji nowoczesnej stali na terenie Katowic. Wynalazek Koulhaasa doprowadził do upadku hut w dolinie Małej Panwi i tym samym przyczynił się do przemysłowego rozwoju Katowic[9], które między innymi, dzięki temu stały się najważniejszym miastem regionu.

[madohora]

Historia miasta Kalety Powstanie Kalet datuje się na rok 1365 wraz z powstaniem przemysłu hutniczego na Górnym Śląsku. Utworzone zostały wtedy pierwsze kuźnice – ogniska dymarskie. Rozwój hutniczych tradycji z wcześniejszych lat rozpoczął się od nowa w drugiej połowie XVIII wieku za sprawą kuźnika z Czech Jana Koulhaszcza, który był słynnym wynalazcą i prekursorem górnictwa górnośląskiego. Rozwój ten miał miejsce na terenie dzisiejszego Kuczowa. Już w roku 1870 założył on fabrykę pilników, łyżek, noży, widelców i guzików. Jednak w latach 1882-1884 Gwidon Henckel von Donnersmarck zbudował fabrykę celulozy w miejsce fabryki Koulhaszcza. Już w 1884 roku wyprodukowano pierwszą tonę tego surowca. W Kaletach od tego momentu rozpoczął się znaczny rozwój. Fabryka stała się symbolem miasta, który przyciągał nowych mieszkańców, dając im zatrudnienie. W roku 1933 do Kalet zostały przyłączone gminy Jędrysek, Truszczyca oraz Drutarnia. Kalety dzięki Zakładom Celulozowo-Papierniczym stały się znane w całej Polsce, a także poza jej granicami. Miasto przechodziło w swej historii różne losy związane z obroną polskości na tym terenie, co symbolizuje znajdujący się w centrum miasta pomnik wzniesiony ku czci wszystkich poległych.

[madohora]

Rozdział II - XIX wiek. XIX wiek to czas silnej germanizacji. Jedyną ostoją polskości staje się Kościół katolicki, parafia znajdowała się wtedy w Żyglinie. Wcześniej ma miejsce podział terytorialny kościoła. 28 stycznia 1896 r. arcybiskup wrocławski Kopp ustanawia nową parafię w Jędrysku. W tym roku, 28 listopada, odprawiono pierwsze nabożeństwo. Pierwszym administratorem, a później proboszczem był ks. Karol Klose. Najpierw wybudowano probostwo, gdzie odprawiano msze św. W 1900 roku wyświęcono kościół. Jędrysek liczył wtedy 540 mieszkańców (Truszczyca 237, Kuczów 231, Kalety 143, Zawodzie 496). Innego, jak podaje kronika parafialna, wyznania były 124 osoby. Działalność szlachty pruskiej była niejednokrotnie korzystna dla tutejszego społeczeństwa. W 1901 r. książę Donnersmarck ufundował ośrodek dla dzieci, rodzaj dzisiejszego przedszkola. W 1902 r. po śmierci ks. prob. Klosego nowym proboszczem został ks. Paweł Rogowski. Ten wybitny Polak skończył Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu, a później Uniwersytet Wrocławski. Był wielkim społecznikiem, dbał o kulturę i uczył historii Polski. Z jego inspiracji powstało bractwo różańcowe, orkiestra dęta, a przede wszystkim kasa zapomogowa Reihweisenkasse, która miała wspierać tutejszych rolników. Kasę nadzorował zarząd, na czele, którego stał Tadeusz Kalinowski. Po jej założeniu wybudowano magazyn towarów masowych w Jędrysku, przy dzisiejszej ulicy Kochanowskiego. Odegrał on ważną rolą w umacnianiu polskości, współpracował z organizacją Zjednoczenie Polski i redaktorem czasopisma "Katolik" Pawłem Dombkiem. Kalety rozrastają się przestrzennie i szybko zaludniają. W 1910 r. liczą już 1528 mieszkańców.

[madohora]

[madohora]

CMENTARZ ŻYDOWSKI W LUBLIŃCU - www.coal.historia.lubliniec.slask.pl

[madohora]

Ostatnio, w kwietniu tego roku otwarto tam nową atrakcję turystyczną – rekonstrukcję fragmentu XIII wiecznego grodziska. Wszystkie te miejsca na pewno warto odwiedzić, ale w naszej najbliższej okolicy również znajdziemy podobne pamiątki, chociaż nie są tak wyeksponowane. W Woźnikach około 1 km na południe od rynku miasta, na wschodnim brzegu potoku Łana, w pobliżu cmentarza z zabytkowym drewnianym kościółkiem św. Walentego również znajdują się pozostałości po średniowiecznym grodzisku.

[madohora]

Nieco bliżej Lublińca, w Kielczy za cmentarzem Kościoła pw. św. Bartłomieja można obejrzeć pozostałości XIII wiecznego, niedużego, drewniano-ziemnego założenia będącego najprawdopodobniej siedzibą rycerską

[madohora]

Gródki takie lokowano najczęściej na obszarach podmokłych, bagiennych w bezpośrednim sąsiedztwie niedużych cieków rzecznych, co zapewniało dostęp do wody i ograniczało dojście do obiektu, a przez to zwiększało jego obronność. Obiekt w Kielczy jest tu idealnym przykładem takiego założenia. Jeszcze inne udokumentowane i potwierdzone przez archeologów grodzisko zwane „Zamczyskiem” znajduje się na granicy Panoszowa i Wędziny. Niestety zachowała się tylko część, gdyż jego zachodnia połowa została rozorana i pochłonięta przez pole uprawne.

[madohora]

Kielcza (niem. Keilerswalde, do 1936 r. Keltsch) – wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Zawadzkie, położona na lewym brzegu Małej Panwi.

[madohora]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Kelcza Scarbinu. 4 lipca 1936 r. w miejsce nazwy Keltsch wprowadzono nazwę Keilerswalde. 12 listopada 1946 r. ustalono urzędową polską nazwę miejscowości – Kielcza, określając drugi przypadek jako Kielczy, a przymiotnik – kielecki[5]. Przymiotnik został zmieniony później na kielczański.

[madohora]

[madohora]

Pierwsza pisana wzmianka o Kielczy pochodzi z 1305 roku wówczas wspominano o Kielczy jako wsi lennej. Najstarszy dokument książęcy w sprawie wsi pochodzi z 1309 roku, wystawił go Bolesław który objął pod panowanie okręg toszecki. Kielcza znalazła się wówczas w granicach nowopowstałego księstwa toszeckiego.

We wczesnym średniowieczu na terenach Kielczy istniała wielka kasztelnia toszecka z grodem w Toszku. Kielcza z okresu 1300 roku zajmowała większy obszar niż obecnie. Częścią centralną wsi był obszar z kościołem a dodatkowo przynależały do niej osady położone ku południowemu wschodowi z obecną Kieleczką. Właśnie na tym terenie centralnym dokonano największe znaleziska archeologiczne. Druga osada znajdowała się na południe od tego miejsca w kierunku uroczyska dzisiaj ul. Stare Osiedle 2 datowane według archeologów na XIV lub XV wiek.

Ziemia górnośląska była od 1202 roku pod ponowaniem Mieszka Plątonogiego. Ziemia ta w kolejnych pokoleniach była pod panowaniem Kazimierza, Władysława I następnie podzielona na 3 części pod rządami jego synów księcia Władysława, Bolesława i Kazimierza. Bolesław właśnie od 1303 roku objął pod panowanie okręg toszecki od swojego brata Władysława który przeniósł się do Opola. Z dokumentów wystawionych w 1350 roku dowiadujemy się że zwierzchnie prawo w Kielczy miał Książę strzelecki Albert, syn Bolka I opolskiego (fundatora opactwa w Jemielnicy). Z tych dokumentów wnioskować można że Kielcza była podzielona na dwie części znajdujące się w granicach księstwa toszeckiego i strzeleckiego.

W roku 1369 roku po sporach po wygaśnięciu linii Piastów w 1355 roku okręg toszecki pozostał po panowaniem książąt z linii cieszyńskiej (od nich wywodzą się książęta oświęcimscy).

Dokument z 1438 roku umiejscawia Kielczę w dalszym ciągu w granicach księstwa toszeckiego wystawił go Wacław Książę oświęcimski.

Dokumenty z 1463 i 1472 roku które wystawił Przemysław książę panujący w Toszku i Oświęcimiu potwierdzają jego zwierzchnictwo i to że rycerstwo mające we władaniu Kielce zasilało jego wojska.

Podział ten widać jeszcze w dokumentach urbarzach dóbr zamkowych Toszka z 1532 – 1534 roku – wspomniano w nich o Kielczy Małej.