Sezon na grzyby

[madohora]

TE GRZYBY ZASKAKUJĄ KOLORAMI - Nasze Miasto - 16.09.2022

[madohora]

KALENDARZ IMPREZ. GRZYBY ZNANE I MNIEJ ZNANE - www.botaniczny.lodz

[madohora]

JESZCZE DO NIEDAWNA UCHODZIŁ ZA JADALNY - www.msn.com.pl - 17.09.2022

[madohora]

GDZIE NA GRZYBY - www.msn.com.pl - 17.09.2022

[madohora]

Grzyby (Fungi juss) - stanowią królestwo zaliczane do domeny eukariontów (czasem uznawane również za typ, podkrólestwo czy klasę). Grzyby występują we wszystkich strefach klimatycznych i obecne są przede wszystkim na lądach, nie brakuje jednak gatunków żyjących w słonych i słodkich wodach. Trudno oszacować dokładną liczbę wszystkich gatunków grzybów występujących na świecie. Co roku odkrywa się ponad tysiąc nowych. Do tej pory sklasyfikowano około 100 tysięcy gatunków. Część z nich jest niewidoczna gołym okiem. W Polsce występuje około 14 tys. grzybów.

[madohora]

Grzyby cechuje różnorodność w sposobach rozmnażania się i odżywiania. Większość z nich rozmnaża się zarówno płciowo, jak i bezpłciowo. Jeśli zaś idzie o odżywianie, część grzybów to saprobionty (żywią się martwą materią organiczną), inne to drapieżniki (wyspecjalizowane strzępki pozwalają im chwytać pokarm), a jeszcze inne to symbionty (żyją w symbiozie z żywicielem) lub pasożyty (pasożytują na żywicielu – roślinie lub zwierzęciu). Biorąc to pod uwagę, grzyby są organizmami cudzożywnymi.

[madohora]

Grzyby trujące – grupa grzybów, zwłaszcza kapeluszowych, zawierających substancje trujące w ilościach toksycznych dla ludzi. Grzyby trujące dzieli się według toksyn, które wytwarzają oraz ich oddziaływania na organizm człowieka. Najpowszechniej występującymi substancjami toksycznymi są: amanityna, gyromitryna, orellanina, muskaryna, kwas ibotenowy, muscymol, kopryna, psylocybina, psylocyna i substancje drażniące przewód pokarmowy.

[madohora]

Warto dokładnie sprawdzać, jaki gatunek grzyba wkładamy do koszyka i z całą pewnością omijać grzyby takie jak:

[madohora]

Muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides), zwany zielonawym, jest pięknym grzybem i główną przyczyną śmiertelnych zatruć na całym świecie. Jest gatunkiem inwazyjnym z Europy, obecnym na każdym kontynencie z wyjątkiem Antarktydy. Bez problemu dostosowuje się do nowych miejsc i żywicieli mikoryzowych. Amanita phalloides pojawiają się teraz na całym świecie, od Azji, Australii, Nowej Zelandii po Amerykę Środkową, Południową i Hawaje. W Polsce występuje powszechnie – głównie w lasach liściastych i mieszanych, najczęściej pod dębami, ale także pod bukami, kasztanowcami, leszczynami, grabami, sosnami i świerkami.

[madohora]

Muchomora sromotnikowego możemy najczęściej pomylić z gołąbkiem zielonawym (Russula virescens) i gąską zielonką (Tricholoma equestre). Wszystkie trzy grzyby mają podobne zabarwienie kapelusza, ale muchomor sromotnikowy – w porównaniu do gąski i gołąbka – ma wyższy trzon ozdobiony bulwą z pochwą. Młode osobniki podobne są do pieczarek, które różnią się jedynie brakiem pochwy.

[madohora]

Blaszki – są koloru białego, u starszych okazów przybierają żółty lub zielony odcień, gęsto ustawione i wolne przy trzonie. U młodych osobników przykryte są białą osłoną.

[madohora]

Zarodniki – wysyp zarodników biały. Zarodniki są gładkie, amyloidalne, mają kształt jajowaty do eliptycznego.

[madohora]

Zatrucie sromotnikiem objawia się silnym bólem brzucha, torsjami oraz wodnistą biegunką, która zaczyna się po około 8 godzinach od spożycia posiłku z dodatkiem tego grzyba. Po około 48 godzinach objawy mogą ustąpić. Poprawa stanu chorego jest jednak pozorna. Po etapie utajenia choroba zaczyna rozwijać się dynamicznie. Pojawiają się takie symptomy, jak zawroty i bóle głowy, przyspieszone tętno i zaburzenia oddechu. Dochodzi do zaburzeń świadomości i utraty przytomności. Zawarta w grzybie toksyna o nazwie alfa-amanityna już nawet w niewielkiej dawce prowadzi do uszkodzenia wątroby i innych narządów, co w efekcie może skończyć się śmiercią. Powoduje ona stłuszczenie, martwicę i zanik glikogenu w wątrobie, czemu towarzyszy hipoglikemia i drgawki hipoglikemiczne. Uszkadza również nerki, co prowadzi do azotemii, hipochloremii i mocznicy. Stopniowo zaczynają obumierać kolejne narządy, a śmierć następuje zwykle po około trzech dniach. W przypadku lżejszych zatruć do zgonu dochodzi nieco później – nawet po około dwóch tygodniach.

[madohora]

Diagnoza opiera się na dokładnej ocenie historii i objawów klinicznych i może być potwierdzona badaniami laboratoryjnymi. Pierwszym zadaniem jest powiązanie obrazu klinicznego ze spożyciem grzybów, ponieważ związek może być zaciemniony przez opóźnienie między wystąpieniem objawów a spożyciem grzyba. Podczas wywiadu, lekarze muszą uzyskać szczegółową historię dotyczącą spożycia. Kluczowe pytania obejmują opis zjedzonego grzyba, środowisko, z którego został zebrany, liczbę różnych rodzajów zjedzonych grzybów, przechowywanie przed spożyciem, przygotowanie przed spożyciem, wystąpienie podobnych objawów u osób, które zjadły ten sam grzyb oraz ramy czasowe między spożyciem grzybów a wystąpieniem objawów.

[madohora]

Ostatnio opisano leczenie za pomocą dializy albuminowej opartej na MARS (Molecular Adsorbents Recirculating System). Wykazano, że metoda ta jest skuteczna w poprawie funkcji wątroby poprzez ciągłe usuwanie substancji związanych z białkami. Powszechnie przyjmuje się jednak, że pozaustrojowe leczenie oczyszczające jest przydatne tylko wtedy, gdy zostanie rozpoczęte bardzo wcześnie, wkrótce po wystąpieniu objawów żołądkowo-jelitowych.

[madohora]

Muchomor sromotnikowy jest jednym z najsilniej trujących grzybów. W Polsce jest bardzo pospolity, spotkać go można na całym terytorium naszego kraju. Wśród biologów znany jest także pod nazwą muchomor zielonawy. W przypadku podejrzenia zatrucia grzybami powinniśmy jak najszybciej wywołać wymioty, by pozbyć się resztek posiłku i udać się prosto do szpitala. W przypadku intoksykacji trzeba działać szybko – w walce o życie liczy się bowiem każda minuta.

[madohora]

Muchomor plamisty rośnie od lipca do listopada.

[madohora]

Blaszki muchomora plamistego są gęsto ułożone i wolne przy trzonie. Mają biały kolor. Nie zrastają się.

[madohora]

Muchomor plamisty często mylony jest z jadalnymi muchomorem czerwieniejącym i muchomorem twardawym. Rozróżnić je można po pierścieniu, który u muchomora plamistego jest gładki, a u pozostałych dwóch grzybów rowkowany. Ponadto miąższ muchomora czerwieniejącego po przecięciu zmienia barwę na czerwoną, a miąższ muchomora plamistego pozostaje bez zmian. Innym grzybem, z którym można pomylić muchomora plamistego jest muchomor chropowaty. Te dwa grzyby różnią się kolorem pierścienia – u muchomora chropowatego jest on żółty, a u muchomora plamistego jest biały.

[madohora]

Miąższ muchomora plamistego zabarwia się na kolor winny pod wpływem fenolu.
Polską nazwę muchomora plamistego podał botanik Józef Jundziłł w 1830 roku.
Ułożenie plamek na owocniku muchomora przypomina wzór na skórze pantery, stąd łacińska nazwa tego gatunku: Amanita pantherina

[madohora]

Muchomor jadowity rośnie od lipca do października.

[madohora]

Blaszki muchomora jadowitego są białe, czasem z kremowym odcieniem. Są gęsto ustawione i wolne przy trzonie. Mają postrzępione brzegi.

[madohora]

Niektóre grzyby, zwłaszcza za młodu, wydzielają z siebie wodę to jes pokrywają się obfitą rosą, jeśli wprzódy, przez czas jakiś pozostawały c ocby w umiarkowanie wilgotnej atmosferze. Ów znany powszechnie grzyb domowy drzewny Merulius lacrymans oraz zwyczajna pleśń Mucor mucedo dowodem gatUDkl hUb P ° lyp0rUS lllb bedłek Agaricus, są tego jawnym Wydzielają także nierzadko, bądź na grzybni bądź na kapeluszach szczawian wapna, mianowicie w drobniutkich igiełkach na grzybni pie czarek Agancus campestris i niektórych gołąbków Agaricus aeruginosus it. d. a w osmiościanach lub ziareczkach w przestworach między-komórkowych i na kapeluszach Agancus praecox, A. campestris , A. dryophilus, A. vulgaris A. micaceus i t. d. ’ _ Ponieważ grzyby silnie i ciągle oddychają, a stosunkowo nie wielka powierzchnię przedstawiając, mniej cieplika promieniują aniżeli każda inna roślina zwłaszcza ustroju wyższego, można przeto w nich zauważyć dość znaczne podwyższenie temp er a tury, stosunkowo do temperatury powietrza. Lecz najciekawszem zjawiskiem fizjologicznem u niektórych grzybów, także od silnego oddychania pochodzącem, jest ich świecenie w ciemności czyli fosfor es cenc ja. Agaricus olearius bedłka dość duża, kapeluszowa, zołtej barwy, w południowej Europie, pod drzewami oliwnemi zazwyczaj dość pospolicie trafiająca się, jest tego najlepszym przykładem. U nas Rliizo- morphct subterranea czyli grzybnia trwała, pasożytnie na korzeniach naszych sosen niekiedy tiafiająca się i opieńki w czasie swego owocowania wydajaca, objawia także fosforesceneję. Zjawisko to trwa tylko tak długo, dopóki grzyb żyje, a wogóle młode okazy szczególniej Agaricus olearius świecą lepiej niż stare. Światło to białe, spokojne, zupełnie podobne do światła wywołanego po rozpuszczeniu fosforu w oleju; objawia się na całej powierzchni grzyba Agaricus olearius, nawet na jego przełamie, lecz najmocniej na dolnej i we wnętrznej stronie kapelusza. Ciepło 10—45° wynoszące najlepiej mu sprzy ja, lecz zniżenie temperatury i podwyższenie od tych krańcowych liczb przy gaszą świecenie tak samo, jaki pomieszczenie tego grzyba w atmosferze tlenu pozbawionej. Wogóle grzyby świecące kapeluszowe wydają z siebie większe ilości kwasu węglowego niż grzyby zwyczajne, ale także pomieszczenie tych pierwszych w czystym tlenie, nie podwyższa mocy fosforescencji. To samo rozumieć należy i o Ryzomorfie, której jednak włókna i paseczki stare na skórkiem twardym pokryte nie objawiają światła, ale tylko gałązki młode i delikatniejsze, szczególniej kiedy się we wzroście znajdują. Prócz europej skiego gatunku grzyba świecącego Agaricus olearius i grzybni KhizomorpJsą jeszcze inne grzyby kapeluszowe własność tę posiadające, mianowicie: Agaricus Gardneri w Brazylii, Agaricus igneus na Amboinie. i Agaricus noctilucens na Manilli. Jeszcze jedno zjawisko fizjologiczne w grzybach kapeluszowych go- dnem jest tu przytoczenia. Otóż jeśli się przypatrzymy bliżej przez lupę na kołnierz muchomora (Agaricus muscarius ), to spostrzeżemy na nim dro bniutkie grudki z massy miękiej, żółtawej, bezkształtnej powstałe, które pod- ożone pod mikroskop w kropli wody, okazują bardzo żywy ruch. Zobaczy my, jak grudki, te rozpadając się na pojedyncze jakby włókienka z łepkami, to falisto, to drżąco, to wężowato wydłużają się lub kurczą, i przez to ruch wyraźny przez całe prawie 24 godzin objawiają; poczem pozostają tylko brył ki z połyskiem tłustym. Bzeczywiście chemicznie badane te bryłki, okazują przyrodę tłustą, rozpuszczającą się w alkocholu lub eterze, a pewna po roz puszczeniu pozostałość tych ciałek, zabarwia się od jodu na żółto

[madohora]

Podrydzyk psi. » n ,, ,, torminosus. Rydz kosmaty, ił ii ii ,, fuliginosus. „ czarny. ^ ii i, ,, neccdor. ,, smoluch. ii i; ii ,, vellereus . Chrząstka pospolita

[madohora]

Grzyby tego rodzaju zwane pospolicie bedłkami, odznaczają, się trzonem wałkowatym różnej grubości, niekiedy ku dołowi grubiejącym, pełnym lub wewnątrz dętym. Kapelusz ich bywa zazwyczaj mięsisty, od spodu blaszki posiadający, które promienisto, od środka do brzegu tego kapelusza, rozchodzą się. U ludu, blaszki te zowią piórkami i bywają albo jednej długości wszystkie, albo krótsze i dłuższe na przemian, lub wreszcie bez porządku ułożone i różnej długości. Barwa u nich przeważnie biała, lecz bywają i żółtawe, zielonawe, siwe, cynamonowe, brunatne, czekoladowe lub czarne. W jednych gatunkach blaszki nie zmieniają swej barwy w ciągu życia bedłki, w drugich zaś zmianiają; prócz tego bywają suche lub sok mleczny za zranieniem sączące. Blaszki bedłek w stanie grzyba młodym, pokryte są często od dołu powłoczką czyli oponą cząstkową (velum par- tiale), pozostałość której tworzy później tak zwany kołnierz lub pierścień (i annulus ); nadto całą bedłkę powleka niekiedy powłoczką czyli opona cał kowita (velum universale), której znowu pozostałość tworzy u nasady trzona niektórych grzybów pochwę

[madohora]

oluch albo Paskudnik. Synonimy: Agaricus turpis Weinm. Ladarius turpis Pr. — Bedłka albo mleczaj jadowity. Cechy gatunku: Trzon krótki, pełny, nieco lepki; kapelusz wklęsły, oliwkowo-brudny, w brzegu zamłodu kosmaty; blaszki gęste, nierówne, bru- dno-białe. Opisanie: Bedłka dość duża, brudno-oliwkowa, z sokiem mlecznym białym, ostiym, palącym coraz mocniej. Trzon bardzo krótki, bo zaledwie na 1 cal wysoki, pełny, gładki, nieco lepki, brudno-oliwkowy, ale zawsze od kapelusza jaśniejszy. Kapelusz 2—5 cali szeroki, półkulisty, u brzegu pod winięty, później płaski, wklęsły, oliwkowy, oliwkowo-szary łub oliwkowo-bury, czasem tylko zielonawy, w środku ciemniejszy, u brzegu zaś zamłodu kutne rem żółtawym okryty. Blaszki gęste, cieńkie, nierównej długości, do trzo nu dochodzące, brudno-białe lub żółtawe. Miąższ szaro-biała wy, na powie trzu w fioletową lub czerwoną barwę przechodzi, sok zaś z początku biały, na powietrzu szarzeje. Smak ostry, ściągający. Zapach słaby, nieodiażający. Trafia się w lasach mięszanych, między mchem, ale dość rzadko, jesie- nią: w okolicach Warszawy, Puław i w lasach Świętokrzyzkich. Należy do bedłek jadowitych, i prawie przez wszystkich za wielce szkodliwą i niejadalną uważana, z wyłączeniem jednak Rossji, gdzie za świadectwem Weinmanna i Blanka ma być na pokarm używaną.

[madohora]

[madohora]

Muchomor jadowity podobny jest do muchomora wiosennego, który ma czysto białą barwę, ale nie jest pokryty łatkami i ma gładki trzon. Można go także pomylić z białą odmianą muchomora sromotnikowego.

[madohora]

Muchomor jadowity nie znalazł zastosowania w przemyśle spożywczym. Zawarte w nim związki trujące powodują nieodwracalne uszkodzenia wątroby, a zjedzenie jednego dojrzałego owocnika może okazać się śmiertelne. Objawy zatrucia muchomorem jadowitym przypominają te po zjedzeniu muchomora sromotnikowego i pojawiają się wiele godzin od spożycia. Na początku mamy do czynienia z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, po których następuje okres utajenia (pozorna poprawa samopoczucia). Po około 4-9 dniach od spożycia następuje okres uszkodzenia narządowego, który może skończyć się niewydolnością wielonarządową, a w konsekwencji - zgonem. W przypadku zatrucia, konieczna jest jak najszybsza pomoc lekarza.

[madohora]

Muchomor wiosenny rośnie od czerwca do sierpnia