Krzyżówka magiczna

[madohora]

[madohora]

Nawigacja

[madohora]

Program Ochrony Klientów

[madohora]

Szkolna Kasa Oszczędności

[balzack]

GPS

[balzack]

POK

[balzack]

SKS

[balzack]

HASŁO: GPS

[madohora]

Jak to jest
Z tym SKS

[madohora]

Mam skargę w doni
Myślicie że POK mnie obroni

[madohora]

Jak to jest
Już nam służy GPS

[madohora]

GPS, ang. Global Positioning System,
globalny system wyznaczania pozycji (lokalizacji) obiektów wykorzystujący sztuczne satelity Ziemi, przeznaczony do ciągłego, szybkiego i dokładnego wyznaczania trzech współrzędnych, określających pozycję anteny odbiornika osobistego albo zainstalowanego na obiekcie stałym lub ruchomym, znajdującym się na lądzie, wodzie lub w powietrzu.

[madohora]

System służy również jako wzorcowe źródło czasu i jest wykorzystywany do określania prędkości poruszającego się odbiornika. Został zaprojektowany i zbudowany (1969–95) na zlecenie Ministerstwa Obrony USA, początkowo pod nazwą NAVSTAR GPS (angielskie Navigation Satellite Time and Ranging GPS). Pierwszego satelitę (próbnego) umieszczono na orbicie 1978, natomiast satelitę użytkowego — 1989; osiągnięcie pełnego stadium operacyjnego systemu ogłoszono 1995. GPS pozwala na uzyskanie dokładności wyznaczania pozycji od kilku mm (w geodezji) do kilku m (w nawigacji), czasu od kilkudziesięciu do kilkuset ns oraz prędkości obiektów poniżej 0,1 m/s. Składa się z 3 segmentów: satelitarnego (kosmicznego), operacyjnego (kierowania, nadzoru) i segmentu użytkowników.

[madohora]

Segment satelitarny stanowi konstelacja 32 (2008) satelitów, rozmieszczonych co najmniej po 4 na 6 orbitach nachylonych względem płaszczyzny równika pod kątem 55° i równomiernie rozłożonych w długości geograficznej; orbity mają kształt prawie kołowy, ich nominalny promień wynosi 26 560 km, a wysokość nad powierzchnią Ziemi — ok. 20 200 km. Taka konfiguracja satelitów w przestrzeni zapewnia możliwość jednoczesnej obserwacji przynajmniej 4 satelitów (o znanym położeniu w przestrzeni) z prawie dowolnego punktu na Ziemi i pozwala na jednoczesny pomiar odległości danego odbiornika sygnałów GPS do każdego z satelitów.

[madohora]

Segment operacyjny, funkcjonujący od 1985, składa się z: głównej stacji operacyjnej (angielskie Master Control Station), znajdującej się w Bazie Sił Powietrznych USA Schriever (Colorado Springs), oraz współpracujących z nią 11 stacji monitorujących, rozmieszczonych prawie równomiernie w pobliżu równika, w: Waszyngtonie, Ekwadorze, Argentynie, Londynie, Bahrajnie i Australii oraz na przylądku Canaveral i na wyspach: Wniebowstąpienia, Diego Garcia, Kwajalein i Hawajach. Stacje monitorujące prowadzą ciągłe obserwacje wszystkich satelitów GPS, wykorzystywanych do precyzyjnych obliczeń parametrów orbity (efemeryd) każdego satelity i poprawek wskazań pokładowych zegarów atomowych (w stosunku do przyjętej skali czasu całego systemu GPS). W ten sposób pozycja każdego satelity w przestrzeni jest stale aktualizowana, a czas jego zegara jest synchronizowany z czasem systemu GPS. Najnowsze satelity (Block IIR i IIR-M), wystrzeliwane od lipca 1997, samoczynnie wyznaczają parametry swoich orbit. Stacja główna tworzy tzw. depesze satelitarne (depesze nawigacyjne), zawierające aktualne parametry orbit satelitów, poprawki do obliczeń, dokładny czas i inne dane, które tworzą pakiet informacji wysyłany okresowo do satelitów, a następnie wraz z sygnałem satelitarnym — do odbiornika.

[madohora]

Sygnał satelitarny jest emitowany na dwóch podstawowych częstotliwościach nośnych: L1 = 1575,42 MHz i L2 = 1227,60 MHz z zastosowaniem modulacji (kluczowania) specjalnymi sygnałami cyfrowymi: kodem C/A (angielskie Coarse Acquisition) — standardowym ogólnodostępnym, emitowanym na częstotliwości L1, oraz kodem P (angielskie Precise lub Protected) — precyzyjnym, zastrzeżonym dla uprawnionych użytkowników, zapewniającym uzyskanie dużych dokładności, emitowanym na częstotliwości L1 i L2. Wykorzystywanie dwóch częstotliwości ma na celu możliwość obliczania poprawek eliminujących błędy wyznaczania pozycji spowodowane refrakcją jonosferyczną.

[madohora]

Segment użytkowników jest reprezentowany przez wiele milionów różnorodnych jedno lub wielokanałowych odbiorników (m.in. kieszonkowych), wykorzystywanych przez użytkowników wojskowych i cywilnych; stanowią one m.in. wyposażenie rakiet kierowanych, pojazdów, samolotów, okrętów. Do podstawowych funkcji odbiornika GPS należą: odbiór sygnału, identyfikacja satelity nadającego ten sygnał, wyznaczenie czasu propagacji sygnału od satelity do odbiornika i wykonanie obliczeń (przy wykorzystaniu informacji zawartych w depeszy satelitarnej) pozycji oraz prędkości obiektu (w wyspecjalizowanych odbiornikach).

[madohora]

Oprócz zastosowania w nawigacji (także nawigacji samochodowej, turystyce), GPS jest stosowany do tworzenia przestrzennych sieci geodezyjnych, osnów do szybkiego kartowania i realizacji projektów inżynierskich (trasowanie linii komunikacyjnych, budownictwo przemysłowe), do badania szkód górniczych i skutków trzęsień Ziemi, a także do obserwacji zjawisk geodynamicznych (pływów, ruchów kontynentów, stabilności ruchu obrotowego Ziemi i położenia biegunów).

[madohora]

Podobnym systemem jest uruchomiony przez ZSRR system GLONASS, a także projektowany europejski system o nazwie EGNOS (angielskie European Geostationary Navigation Overlay Service) lub Galileo.

[madohora]