Chorzowianie

[hermann5]

Skuli tego, że na tym forum wszyscy lubióm zagadki, chciołbych tyż zadać
forumowiczóm pytanie: Kto napisoł sztuka "Chorzowianie: obrazek ludowy w 5-
ciu aktach ze śpiewami i tańcami"?

[elodea]

Kurcze, nie wim, ale to ciekawe........ odpowiedz......please..... :)))))))

[hermann5]

Trza dać jeszcze innym szansa, beztóż prosza ło ciyrpliwość.

[elodea]

Wytrzymia :)))))

[palec1]

Jak zagadka jusz sie rozwionze,
to prosze wpisz do "biblioteczki".
Z góry dziynkujymy!

[palec1]

Bol taki....Ligon?

[hermann5]

Dodóm do biliotyczki, bo w roku 2002 był wydany reprint. Ale to niy Ligoń
napisoł.

[amoremio]

Gal(l)us ?

[hermann5]

Gallus może to wystawioł, ale niy napisoł. A ło tym pierónie, kery to napisoł
to, niystety, zapómnieli w "Chorzowskim słowniku biograficznym".

[mr.superlatywny]

Na marginesie:

Gallus byl moim dalekim krewnym. W Bytomiu mo ulica. I grób.
A jego zyciorys nadal niekompletny i propolsko stylizowany.

Miol problymy za DE, za PL tysz,
a 1945, w bardzo podeszlym wieku, ok.80,
to Go, "zasluzonego dla polsko-slaskosci",
polskie bojówki (chyba harcydupki) na ulicy
obrzucili kamieniami i zranili, bo slyszeli
kilka slow po niemiecku (abo im tak brzmialo).

---------------------------------------------------------------

[hermann5]

Ciekawe je to, co piszesz, bo tego sie niy znojdzie w tych łoficjalnych
biografiach.
Dziynki

[mr.superlatywny]

Zero "anungu".

To szczelom dzielnie - cza myslec niykonwyncjonalnie:
Moscicki? (dyc siedziol kilka dni u nos)

[hermann5]

Mościcki by pryndzyj napisoł sztuka "Chymiki: łobrozek techniczny w 5-ciu
aktach z retortami i kolbkami".

[mr.superlatywny]

:))))))))))
Fto niy próbuje, tyn niy wygrywo......

[hermann5]

Tyż recht!

[hermann5]

Czekołch, czekołch i żech sie niy doczekoł. A już żech mioł dlo tego, kto
łodpowiy, połny zestaw wyszukanych pochwał i kómplemyntów, jako nagroda.
Nó, nic, widza, że sie musza sóm łodpedzieć na swoje pytanie. Niy robia jednak
tego z poczuciym wyższości nad resztóm z wos, a z poczuciym, że mómy to forum
na to, coby sie jedni łod drugich mógli coś nowego dowiedzieć.

Czas na łodpowiydź:
Sztuka "Chorzowianie: obrazek ludowy w 5-ciu aktach ze śpiewami i tańcami"
napisoł niyjaki Franciszek Teofil Borys. Urodziył sie 1 października 1877 roku
w Świyntochłowicach. Jako mody synek robiył na grubie, potym pojechoł do Włoch,
kaj sie uczył u salezjanów. Jak przijechoł nazod na Ślónsk, to robiył w
redakcji "Katolika", ale skuli tego, że geld tam zarobioł niywielki, prowadziył
tyż biuro porad prawnych i zakład fotograficzny. Potym wyniós sie do Altreichu
i robiył jako sztajger na grubie "Saturn". W I wojnie światowyj był w
niymieckij armii i zginół 21 stycznia kajś na fróncie zachodnim, ale niy wiym
dokładnie kaj.
Sztuka "Chorzowianie" wydała bez daty (przipuszczalnie wele 1920 r.) drukarnia
św. Jacka we Królewskij Hucie. Ło nowo edycjo postarała sie 3 lata tymu
Batorówa, tj. III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie i
Fundacja "Pallas Silesia" z Katowic, za co im cześć i chwała.

I to tyla.

Pzdr

Hermann

[amoremio]

> Niy robia jednak tego z poczuciym wyższości nad resztóm z wos,
> a z poczuciym, że mómy to forum na to, coby sie jedni łod drugich
> mógli coś nowego dowiedzieć.
1) No jasne, oczywiscie. I chyba tak u wszystkich bylo, pra. Oby.

2) Diynki za zagadka, fajno i ciekawo byla.

3) Oczywiscie "niy bez znaczenia" co lon w tyj ksionszce napisol.
Moze bys cos wspomniol. Abo moze nawet tako malo "recenzjo"? Please.

4) Niy wiydziolech, ze ok.1850-70 byly takie nazwiska jak Borys na G.Slonsku?
Niy zdziwilbym sie gdyby Szolc, Kowalski, Hejczyk, Goldman, a nawet Orszag.
Ale nazwiska typu Aleksandrowicz czy Borys - joch dotond niy slyszol.
To ino nazwisko, niy chcymi sie czepiac, przeinterpretowywac drobiazgu.
Ale moze tysz samo pochodzynie nazwiska (altrajch?) takze ciekawe, fto wiy.



---------------------------------------------------------------

[amoremio]

3) Oczywiscie "niy bez znaczenia" co lon w tyj ksionszce napisol.
Moze bys cos wspomniol. Abo moze nawet tako malo "recenzjo"? Please.

Dopiyro tyros widza, zes juz zrobiyl wpis do Biblioteczki. Fajnie. Dziynki.
Ale moze jednak kilka zdan, co autor i "pod jakim katem" tam pisze?

-----------------------------------------------------------------------

[hermann5]

Na życzynie Amoremio wiyncyj ło "Chorzowianach" (wyboczcie małe łopóźniynie):

W sztuce tyj idzie ło siyrotka Maryńka, kero wychowuje chorzowski rolnik
Wojciech Drzymała (?) Ło Maryńka staro sie trzech chopów: wioskowy hóncwot
Piotrek, pisarz urzyndowy Gryzmała i szukajóncy se baby na wsi redaktór Serafin
Boryszewski (sóm Borys?). Maryńka niy chce Piotrka, bo co porzónd siedzi w
hereście, ani Gryzmały, co godo tak pół po polsku, pół po niymiecku. Podobo ji
sie zato Boryszewski, ale niy je ze wsi. Dopiyro jak Boryszewski łostaje we
Chorzowie jako pisarz gminny, Maryńka zaczyno mu pszoć.

Szkoda trocha, że to niy je po ślónsku i że ludzie z miasta i ze wsi godajóm we
tyj sztuce tak samo. Zatym jynzyk tyj sztuki to polski zabarwióny ździebko
ślónskim (sztachyta, kómórka itp.).
Piotrek godo tam mnij wiyncyj tak:

Ja muszę dzisiaj wytańcować Maryńkę!..
A jak zaś tu przyjdzie ten szwargotacz
miemiecki z temi łokularami na nosie
i będzie się wedle niej umizgiwał, to
mu wszystkie zęby wybiję...

Godka szwargotacza, czyli Gryzmały, to tako parodia jynzyka ni to polskigo ni
to niymieckigo:

Donerwetter noch a mal!.. co tu za
szturm... knechty balują... To forciglich!..
ale co ja erblikuję... Moja Marichen
też się tu befinduje...

Łocynianio bych sie niy podjón, choć trocha to take papiyrzane, zachwytu nad
wsióm tela co u krakowskich ludomanów z Rydlym i Wyspiańskim na czele a i do
jynzyka szło by sie prziczepić. Je to jednak, jak dotónd, jedyny sztuka ło
Chorzowianach i beztóż, przynajmnij jako ciekawostka, zasługuje na uwaga.

Na kóniec jeszcze pora dodatkowych informacji ło Borysie:

Z tego Altreichu to go dość gibko Ruskie wyciepli i przijechoł sam nazod.
Robiył potym w redakcji "Gazety Katolickij". Tam już wcześnij pónoć sie we
łodcinkach ukazała ta jego sztuka. Podany wcześnij rok wydanio w edycji
ksióńżkowyj (1920) je wóntpliwy i przipuszczo sie że St. Hyacinth-Druckerei
wydała jóm miyndzy rokym 1900 a 1914.
Co do miyjsca śmierci Borysa, to zginół w bitwie pod Comines we Francji.

Co do nazwiska Borys, nó to nazwisko, jak nazwisko. Myśla, że jakby sie
pogrzebało, to by sie znolozło jeszcze maszketniejsze, kere by nóm jeszcze
bardzij pomiyszało tyn łobroz Ślónska, jaki kożdy z nos mo w gowie.

Pozdrowióm

Hermann

[amoremio]

Koncepcja/konstrukcja tej powiesci
wydaje mi sie troche mocno propagandowa.

Celem wydaje sie byc "obudzenie polskosci"
na prowincji górnoslaskiej. Abo sie myla?

[rico-chorzow]

Ja,spotykam wypowiedzi o chorzowskich "rolnikach",tylko nigdy nie słyszałem,żeby
chorzowski hm..... rolnik o sobie powiedział właśnie - rolnik -,tak jak nazwisko
tego hm... chorzowskiego rolnika(z sztuki) będzie hm...chorzowskim rolnikom
nieznane.Podobnie było/jest z mową chorzowskich bambrow niemiecką czy
polską(chociaż oba języki dobrze rozumieli) nigdy nie była,autor tej sztuki jest
chyba ponok a podwodok,to są dwa słowa Chorzowskigo Bambra,które w latach
60-tych słyszałem,ciekawe czy autor tej powieści znał/zna znaczenie tych słów.

[hermann5]

Trzeba do tego tekstu podyjść, jak do tego czym łón je - ramotkóm sprzed stu
lot, a wtedy po ślónsku prawie sie niy pisało. Nawet ci nojbardzij niymieccy ze
Ślóńzoków, jak wtedy pisali, to po polsku, a niy po ślónsku.

Niywiela sie łod tamtych czasów zmiyniyło i do dzisiej niy dorobiyli my sie
jednolitego standardu zapisu naszego ślónskigo jynzyka. Jo stosuje ino jedyn z
możliwych istniejóncych wariantów, a je ich do pierona i jeszcze trocha.

[rico-chorzow]

hermann5 napisał:

> Trzeba do tego tekstu podyjść, jak do tego czym łón je - ramotkóm sprzed stu
> lot, a wtedy po ślónsku prawie sie niy pisało. Nawet ci nojbardzij niymieccy ze
>
> Ślóńzoków, jak wtedy pisali, to po polsku, a niy po ślónsku.




co je - ramótka -?

[hermann5]

Łodpowiadóm:
Wg słownika wyrazów obych i zwrotów obcojęzycznych Kopalińskiego:

ramota lit. miernota, słabizna, lichota, wypociny, kicz; dawn. pismo
(urzędowe).
Etymologia: ukr. hrámota 'pismo, dokument' z gr. grámmata 'pismo' l.mn.

Zdrobniale: ramotka. Dzisioj czynsto tyż używane słowo na łoznaczynie czegoś
mocno przestarzałego.

Pzdr

[rico-chorzow]

hermann5 napisał:

> Łodpowiadóm:
> Wg słownika wyrazów obych i zwrotów obcojęzycznych Kopalińskiego:
>
> ramota lit. miernota, słabizna, lichota, wypociny, kicz; dawn. pismo
> (urzędowe).
> Etymologia: ukr. hrámota 'pismo, dokument' z gr. grámmata 'pismo' l.mn.
>
> Zdrobniale: ramotka. Dzisioj czynsto tyż używane słowo na łoznaczynie czegoś
> mocno przestarzałego.
>
> Pzdr




Serwus Hermann,

podziyk,za tak gryfno informacjo,cowiek siy zaro cuje,choby we ramotkiście,

poosdor

[hermann5]

Bez wóntpiynio wpisuje sie ta sztuka w szyroko panorama propagandy propolskij z
tamtych czasów, ale je to jeszcze ino lekko komedyjo, a niy nachalno propaganda
z późniyjszych lot. Totyż niy podłaża do tego aż tak krytycznie. Jak myśla ło
tamtych czasach, to zdowo mi sie, że ludzie sie dowali brać na lep tych bajek
ło mitycznyj, miodym i mlykiym płynóncyj Polsce, bo tyj Polski nikaj niy było,
a skuli tego niy było jak sprawdzić, jak to w tyj Polsce naprowdy je.

[rico-chorzow]

hermann5 napisał:

> Nó, nic, widza, że sie musza sóm łodpedzieć na swoje pytanie. Niy robia jednak
> tego z poczuciym wyższości nad resztóm z wos, a z poczuciym, że mómy to forum
> na to, coby sie jedni łod drugich mógli coś nowego dowiedzieć.




Może Pan inne pańskie przykłady - wyższości - nad nami przytoczyć,i na czym ta -
wyższość - polega?



> Czas na łodpowiydź:
> Sztuka "Chorzowianie: obrazek ludowy w 5-ciu aktach ze śpiewami i tańcami"
> napisoł niyjaki Franciszek Teofil Borys. Urodziył sie 1 października 1877 roku
> w Świyntochłowicach. Jako mody synek robiył na grubie, potym pojechoł do Włoch,
>
> kaj sie uczył u salezjanów. Jak przijechoł nazod na Ślónsk, to robiył w
> redakcji "Katolika", ale skuli tego, że geld tam zarobioł niywielki, prowadziył
>
> tyż biuro porad prawnych i zakład fotograficzny. Potym wyniós sie do Altreichu
> i robiył jako sztajger na grubie "Saturn". W I wojnie światowyj był w
> niymieckij armii i zginół 21 stycznia kajś na fróncie zachodnim, ale niy wiym
> dokładnie kaj.
> Sztuka "Chorzowianie" wydała bez daty (przipuszczalnie wele 1920 r.) drukarnia
> św. Jacka we Królewskij Hucie. Ło nowo edycjo postarała sie 3 lata tymu
> Batorówa, tj. III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie i
> Fundacja "Pallas Silesia" z Katowic, za co im cześć i chwała.
>
> I to tyla.
>
> Pzdr
>
> Hermann

[palec1]

Hej, bruder Rico:
niy byc taki waleczny, dej Mu spokój,
bo dobrze chce i mondrze prawi.

A o nieporozumiynia na forum latwo,
lo czym On pisze, a Ty sam udowadniosz....

POZDRO dla obydwoch Kolegow!
Proponuja: "konsekfyntno i bezkompromisowo/pardonowo zgoda". Zgoda? :)))
----------------------------------------------------------------------

[rico-chorzow]

palec1 napisał:

> Hej, bruder Rico:
> niy byc taki waleczny, dej Mu spokój,
> bo dobrze chce i mondrze prawi.
>
> A o nieporozumiynia na forum latwo,
> lo czym On pisze, a Ty sam udowadniosz....
>
> POZDRO dla obydwoch Kolegow!
> Proponuja: "konsekfyntno i bezkompromisowo/pardonowo zgoda". Zgoda? :)))
> ----------------------------------------------------------------------

[reden6]

> Ros : jo je jedynok

Jo wiedzioł...

[rico-chorzow]

reden6 napisał:

> > Ros : jo je jedynok
>
> Jo wiedzioł...

Ja,i co ku tymu?

[mr.superlatywny]

Achtung, droga Mlodziezy,
bo zawolom majstra Bartoszcze !
Wnimanje, wnimanje!
Atenzione!
----------------------------------------------------------------------

[amoremio]

Proleci wszyskich kompów, polaczcie sie - w milosci i zgodzie!
Habemus forum "rexhutalis"! >>> Pax vobiscum ! <<<


Forum "CHORZÓW": forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=324

[palec1]

DOBRE! a wrecz: najlepsze! Pax vobiscum, hehe.

--------------------------------------------------------------------

[hermann5]

Wybocz, Rico, niyporozumiynie, i przeczytej jeszcze roz tyn mój post, kaj stoi,
że "bez poczucio wyższości", bo tyż niy czuja sie sam lepszy łod nikogo na tym
forum. A jako żeś już sam udowodniył, żeś je fajny karlus ze Starego (jak i
jo), to myśla, że sie bez problymów dogodómy.

Hermann

[rico-chorzow]

hermann5 napisał:

> Wybocz, Rico, niyporozumiynie, i przeczytej jeszcze roz tyn mój post, kaj stoi,
>
> że "bez poczucio wyższości", bo tyż niy czuja sie sam lepszy łod nikogo na tym
> forum. A jako żeś już sam udowodniył, żeś je fajny karlus ze Starego (jak i
> jo), to myśla, że sie bez problymów dogodómy.


> Hermann


No....,boły jus kejś take,co "wyrrzoś" chcioły,
a i za te 5-6 lot tys Sloonski w rzić dostoły.