Wieża ciśnień

[madohora]

Franz Albert von Oberndorff przybył wraz z ojcem na dwór elektora Karola Filipa w Mannheim w 1734 roku . Pełnił tu funkcję pazia późniejszego elektora Karola Teodora , który przez cały czas pozostawał z nim w przyjaźni.

[madohora]

Kiedy w 1778 roku elektor Karol Theodor musiał przenieść stolicę i rezydencję z Mannheim do Monachium w wyniku zjednoczenia Palatynatu Elektorskiego i Elektorskiej Bawarii , mianował swego powiernika Franciszka Alberta Leopolda von Oberndorffa najwyższym ministrem i namiestnikiem Palatynatu Elektorskiego , która teraz zapadła się w prowincję, aw księstwie Jülich - górską . Wszyscy urzędnicy i władze na tych terenach podlegali mu, a wszystkie instrukcje wyborcze wymagały jego kontrasygnaty. W grudniu 1787 r. Oberndorff otrzymał również odpowiedzialność za wszystkie finanse w Bawarii i Górnym Palatynacie.

[madohora]

W 1782 został Kawalerem Maltańskim w Wielkim Przeoracie Bawarskim i Wielkim Bailli w Neuburgu .

[madohora]

Podczas pierwszej wojny koalicyjnej Oberndorff popierał chwiejną politykę elektora, polegającą na neutralności. W tym kontekście 20 września 1795 r. poddał Mannheim Francuzom bez walki, oszczędzając mu w ten sposób bombardowania. Kiedy wojska cesarskie odbiły miasto w listopadzie tego roku, feldmarszałek Charles Joseph Clerfayt kazał aresztować gubernatora i oskarżyć go o zdradę stanu. Ponieważ elektor Karol Theodor wspierał go na dłuższą metę, hrabia Oberndorff został zwolniony 27 marca 1796 r. Pod warunkiem, że nie będzie już sprawował żadnego urzędu publicznego. Elektor Max IV Joseph przywrócił mu honor w 1799 roku i zrehabilitował go.

[madohora]

Bratanek Franza Alberta von Oberndorff, Christian Joseph Maria Fortunat von Oberndorff (1762-1809), był szambelanem i prezesem Izby Sądowej. Siostrzenica Maria Louisa Theresia Fortunata von Oberndorff (1767-1804), żona bawarskiego skarbnika Franza Xavera Freiherra von Lerchenfelda (1758-1832), została pochowana w ówczesnym katolickim chórze Heiliggeistkirche w Heidelbergu , gdzie zachowało się jej jakościowe epitafium . Z tej rodziny pochodził także dyplomata Alfred von Oberndorff (1870-1963).

[madohora]

Sir Benjamin Thompson , hrabia Rumford od 1791 ( ur. 26 marca 1753 w Woburn , prowincja Massachusetts Bay , zm. 21 sierpnia 1814 w Auteuil pod Paryżem ), brytyjski oficer , polityk , fizyk doświadczalny, technik broni i wynalazca . Odegrał znaczącą rolę w dalszym rozwoju termodynamiki .

[madohora]

Thompson następnie pracował dla kupca w Bostonie, a po nieudanej próbie szkolenia się jako lekarz, jako nauczyciel w Rumford, New Hampshire (obecnie Concord , New Hampshire ). Wraz z Loammim Baldwinem (1744-1807), znanym później jako inżynier, uczęszczał na wykłady fizyki Johna Winthropa (1714-1779), profesora matematyki i filozofii przyrody na pobliskim Uniwersytecie Harvarda

[madohora]

W 1776 roku podróżował na pokładzie brytyjskiego okrętu wojennego z Bostonu do Anglii i przywiózł do brytyjskiego sekretarza ds . Germain był pod takim wrażeniem Thompsona, że ​​załatwił mu pracę w Departamencie Kolonialnym. Thompson przeprowadził eksperymenty dotyczące siły wybuchowej prochu strzelniczego i prędkości pocisków artyleryjskich, których wyniki spotkały się z szerokim zainteresowaniem, gdy opublikował je w 1781 r. W Philosophical Transactions of the London Royal Societyopublikowany. Thompson wykazał, że powszechne przekonanie, że lekko zwilżony proch strzelniczy jest skuteczniejszy, było bezpodstawne. Opracował także system komunikacji dla statków i ulepszoną broń palną.

[madohora]

Na początku 1783 roku, jeszcze przed zawarciem pokoju , Thompson wrócił do Anglii, gdzie został awansowany na pułkownika, ale po zakończeniu wojny o niepodległość nie widział już szans na błyskotliwą karierę wojskową, na którą liczył. Dlatego też w 1784 r. wyjechał na kontynent, by wstąpić na służbę cesarza Józefa II , spodziewając się nowej wojny z Turkami ( wojna rosyjsko-austriacko-turecka (1787–1792) ).

[madohora]

W Monachium został mianowany adiutantem i szambelanem , aw 1788 powierzono mu reorganizację armii bawarskiej , która znajdowała się w opuszczonym stanie. W szczególności zwykli żołnierze byli słabo opłacani, źle karmieni i źle ubrani. Thompson kazał żołnierzom założyć ogrody w każdym garnizonie, aby poprawić ich zaopatrzenie w żywność, w tym w Monachium na terenie dzisiejszego Ogrodu Angielskiego . Swoje zainteresowania naukowe wykorzystał do reformy armii, prowadząc badania nad właściwościami termoizolacyjnymi tkanin mundurowych oraz wynalazł bieliznę akumulującą ciepło.

[madohora]

Poprzez biedę i nędzę zwykłych żołnierzy Thompson stał się reformatorem społecznym. Aby usunąć żebraków z ulic, zbudował przytułki dla ubogich , szkoły dla dzieci żołnierzy, domy pracy i fabryki , a swoją wiedzę naukową wykorzystał do poprawy warunków życia ludności również tutaj: wynalazł piec Rumforda , energooszczędny piec kuchenny, który zużywa tylko o połowę mniej paliwa niż nadal szeroko stosowane otwarte piece. Uwagę zwróciła również jego publikacja O kominkach kominowych na temat ulepszania otwartego kominka . Co więcej, zaprojektował jeden później jako piec Rumfordaznany, ulepszony piec wapienniczy.

[madohora]

W 1789 roku rozpoczęto prace nad Ogrodem Angielskim – jednym z pierwszych i do dziś największych parków miejskich w stylu angielskim . Został udostępniony zwiedzającym w maju 1792 roku. Rumford planował zintegrować w parku modelową farmę jako tzw. farmę szwajcarską oraz szkołę weterynaryjną z kliniką weterynaryjną. Jednak konieczne nowe budynki zostały wstrzymane w 1816 roku przez Klenze .

[madohora]

W 1791 roku Thompson uzyskał od elektora pełnomocnictwo do interwencji w zakresie rozwoju miejskiego, która początkowo spotkała się z niewielką aprobatą mieszkańców Monachium: zmiękczenie obszaru Neuhauser Tor . Tam, po szeroko zakrojonych pracach rozbiórkowych, powstał obecny zarys Karlsplatz według planów Franza Thurna zamiast muru miejskiego. Nazwa Karlsplatz nie została zaakceptowana przez miejscowych, więc określenie „Stachus” stało się powszechne.

[madohora]

W 1792 Thompson otrzymał Medal Copleya od Towarzystwa Królewskiego. Podczas pobytu w Monachium kontynuował swoje eksperymenty naukowe. Wznowił więc eksperymenty mające na celu zmierzenie siły wybuchowej prochu i opublikował wyniki w artykule dla Towarzystwa Królewskiego 4 maja 1797 r. W szczególności kontynuował swoje badania nad naturą ciepła. Opracował metodę pomiaru ciepła właściwego tkanin, ale dla której Johannes Wicke zażądał pierwszeństwa, i zbadał właściwości izolacyjne materiałów, takich jak futro, wełna i pióra. Słusznie przypisał ich zdolność do izolacji faktowi, że otaczają powietrze, a tym samym konwekcjęutrudniać. Ale Thompson doszedł również do równie śmiałego i błędnego założenia, że ​​gazy nie przewodzą ciepła, co później rozszerzył na ciecze. Chociaż w tamtym czasie tezy tej nie można było obalić miarą, spotkała się ona z żywym sprzeciwem, przede wszystkim ze strony Johna Daltona i Johna Leslie .

[madohora]

Thompson zmierzył ciepło wytwarzane podczas wiercenia i stwierdził, że ilość ciepła wydzielanego przez dłuższy czas wystarczyłaby do stopienia lufy pistoletu w krótkim czasie. Z tego wywnioskował, że tak duża ilość ciepła nie mogła zostać zamknięta w oryginalnej lufie pistoletu. Ponadto ciepło wytwarzane podczas wiercenia pozostawało takie samo przez dowolnie długi czas i przy powtarzających się procesach wiercenia na tej samej rurze. Jeśli wierci się wystarczająco długo, można wytworzyć dowolną ilość ciepła. [3]Wyciągnięty z tego wniosek, że tarcie mechaniczne jest niewyczerpanym źródłem ciepła, obalił teorię substancji cieplnej, zgodnie z którą ciepło związane w lufie armaty i uwalniane podczas wiercenia powinno się w pewnym momencie wyczerpać. Thompson wywnioskował ze swoich wyników eksperymentalnych, że ciepło nie może być substancją, ale musi być formą ruchu, kładąc w ten sposób podwaliny pod nowoczesną teorię ciepła jako energii i pierwszą zasadę termodynamiki .

[madohora]

W 1799 Rumford miał udać się na dwór brytyjski jako wysłannik bawarski. Jako poddany brytyjski nie mógł być akredytowany w tym charakterze, ale pozostał w Londynie jako prywatny agent rządu Bawarii. W wyniku jego inicjatywy na początku marca 1799 r. powstał Royal Institution of Great Britain jako instytucja badawczo-szkoleniowa dla stosowanych nauk przyrodniczych. W kwietniu 1799 roku zakupiono dom przy Albemarle Street w dzielnicy Mayfair w centrum Londynu. Rumford został sekretarzem instytucji, Thomas Garnett (1766–1802) był jej pierwszym wykładowcą, a George Finch jej pierwszym prezesem. Thompson zasugerował Humphry'ego Davy'ego jako pierwszego reżyserawcześniej, w wyniku czego doszło do znacznych tarć.

[madohora]

Córka Rumforda, Sarah (18 października 1774 - 2 grudnia 1852), z pierwszego małżeństwa z Sarah Walker Rolfe, była prawdopodobnie pierwszą Amerykanką, która odziedziczyła tytuł hrabiny. Thompson został pochowany w 1814 roku na cmentarzu Auteuil w Paryżu, Cimetière d'Auteuil .

[madohora]

Ulica w monachijskim Gärtnerplatzviertel i Rumfordhaus w Englischer Garten noszą imię Rumford, dziś miejskiego ośrodka rekreacyjnego dla młodzieży. Również w Ogrodzie Angielskim, na południowym krańcu, znajduje się kamień pamiątkowy upamiętniający filantropa, który stworzył ogród. Jego pomnik, stworzony przez Caspara von Zumbuscha, stoi przy Maximilianstraße . Jego popiersie umieszczono w Hall of Fame . W 1970 roku jego imieniem nazwano księżycowy krater Rumford

[madohora]

Traitteur pochodził z rodziny z Palatynatu. Jego ojcem był Johann Adam Traitteur z Maikammer, matką Eva Elisabeth Duraß z Weyher w Palatynacie , wdowa po tajnym radnym z Philippsburga Johann Heinrich Weber (1721-1749). Pobrali się 20 maja 1749 roku w Philippsburgu, gdzie też się osiedlili. Rodzina miała razem sześcioro dzieci; matka przywiozła też córkę (1747–1752) z pierwszego małżeństwa.

[madohora]

W dniu 17 kwietnia 1798 roku zmarła jego pierwsza żona, a zaledwie dwa miesiące później poślubił Marię Annę Augusta Janner (również Jonner) „von Stolzenberg” w Heidelbergu w dniu 21 czerwca 1798 roku. Z tego drugiego związku urodziło się sześcioro dzieci, syn Ferdynand Carl von Traitteur-Brauneberg (ochrzczony 23 kwietnia 1799 r. w Heidelbergu) i pięć córek. Dwie córki zmarły wkrótce po urodzeniu (1804 i 1807). Amalia Christina Carolina wyszła za mąż za szlacheckiego rodu von Glaubitz , Antonia Maria Anna Philippina nawiązała kontakt ze szlachecką rodziną Göler z Ravensburga , a córka Marie Philippine Caroline Auguste Valerie wyszła za mąż za szlacheckiego rodu von Faber .

[madohora]

Traitteur studiował prawo na Uniwersytecie w Heidelbergu od 17 listopada 1772 roku . Kontynuował studia w Collége de St. Louis w Metz . Jako inżynier i „genialny oficer” trafił do kontyngentu Palatynatu. W 1787 palatyńsko-bawarski kalendarz dworski i stanowy nadał mu tytuł „światowej mądrości doktora sztuki cywilnej i wojskowej, praktycznej geometrii zwykłych nauczycieli publicznych, a także administratora duchownego i drugiego komisarza budowlanego, członka wydziału filozoficznego Uniwersytetu im. Heidelbergu.” Następnie został podpułkownikiem armii austriackiej.

[madohora]

Traitteur przez wiele lat eksperymentował z bezzałogowymi balonami :

17 lipca 1784 roku, kilka miesięcy po tym, jak Joseph Michel Montgolfier wykonał swój pierwszy załogowy lot balonem w pobliżu Paryża , balon zbudowany przez Traitteura wystartował z Leimersheim . Został on wykonany z papieru i wzmocniony sznurkami, miał 16 stóp (około 4,60 m) wysokości i średnicę 12 stóp (około 3,50 m). Według własnego raportu balon leciał przez około 38 minut.

[madohora]

W 1786 roku, z okazji 400-lecia uniwersytetu w Heidelbergu, Traitteur podjął się wykonania iluminacji za opłatą 600 guldenów. W obecności księżnej Luizy Badeńskiej , późniejszej żony cara Aleksandra I , kazał wystrzelić balon, co jednak nie do końca mu się udało i przyniósł szydercze wersety licznych gapiów. Wersety te do dziś cytowane są w różnych publikacjach regionalnych i palatynackich:
Panie Tretter, panie Tretter,
balon bije ślub.
Gdyby miał unne meh uffgeblose,
nie potknąłby się.

[madohora]

W 1778 roku kupił dom przy Fischmarkt 4, „stary Dechanei”, i przekształcił go w swój dom w stylu Ludwika XVI . Ten dom jest teraz zabytkowym budynkiem.

[madohora]

W 1785 r. zorganizował niezbędne przebudowy w celu przeniesienia pomieszczeń biblioteki uniwersyteckiej w obrębie starego uniwersytetu w Heidelbergu. W 1786 był odpowiedzialny za prace konserwatorskie w dzisiejszej Starej Auli Uniwersytetu w Heidelbergu