Tłusty czwartek

[madohora]

[madohora]

Vastlavyi ( duński fastelavn ) to skandynawska nazwa karnawału przed Wielkim Postem , który odbywa się w niedzielę lub poniedziałek przed Środą Popielcową . Oprócz krajów skandynawskich nazwa jest powszechna w północnych Niemczech i północnych krajach bałtyckich.

[madohora]

Wielki Post to okres 40 dni poprzedzający Wielkanoc w kalendarzu chrześcijańskim. Począwszy od Środy Popielcowej, Wielki Post jest czasem refleksji i przygotowania przed obchodami Wielkanocy. Przestrzegając 40 dni Wielkiego Postu, chrześcijanie naśladują ofiarę Jezusa Chrystusa i wycofanie się na pustynię na 40 dni. Wielki Post charakteryzuje się postem, zarówno od jedzenia, jak i od uroczystości.

[madohora]

Fiolet to symboliczny kolor używany w niektórych kościołach podczas Wielkiego Postu na zasłonach i frontach ołtarzy.

[madohora]

Kościoły zachodnie rozpoczynają Wielki Post w 7. środę przed Wielkanocą (zwaną Środą Popielcową).

[madohora]

Skrucha
Shrove Tuesday zawdzięcza swoją nazwę rytuałowi marszczenia , któremu w przeszłości poddawali się chrześcijanie. W modlitwie człowiek wyznaje swoje grzechy i otrzymuje za nie rozgrzeszenie.

[madohora]

Wielki Post to czas wstrzemięźliwości, wyrzeczeń. Zatem Ostatki Wtorek to ostatnia szansa, aby sobie pozwolić i wykorzystać produkty, które nie są dozwolone w okresie Wielkiego Postu.

[madohora]

Nagle usłyszała bicie dzwonu kościelnego wzywającego wiernych do kościoła na spowiedź. Kobieta wybiegła z domu i pobiegła aż do kościoła; wciąż trzymając patelnię i mając na sobie fartuch.

[madohora]

Zgodnie z tradycją to właśnie w Olney, już w 1445 roku, rozpoczęły się wyścigi naleśników.
W ostatni wtorek zabrzmiał dzwon kościelny, ogłaszając rozpoczęcie nabożeństwa.
Do kościoła pobiegła miejscowa gospodyni domowa, która przed rozpoczęciem Wielkiego Postu zajęta była pieczeniem naleśników.
Wciąż niosła patelnię, miała na sobie fartuch i chustę i rzucała naleśnikiem, żeby się nie przypalił.
Miejscowa ludność, która to zobaczyła, była rozbawiona i później zaczęła organizować wyścigi naleśników.

[madohora]

Po wyścigu naleśników zawodnicy i widzowie są zaproszeni do przyłączenia się do nabożeństwa Shriving w kościele parafialnym.

[madohora]

Mięsopust lub w l. mn. Mięsopusty. Tak nazywano zwykle dawniej „ostatki“ czyli trzy ostatnie dni zapustne przed Wielkim postem, poświęcone biesiadom, tańcom, wesołości i pijatyce. Wyraz sam powstał z dwuch: mięsa opust czyli pożegnanie, opuszczenie na cały czas Wielkiego postu. Mięsopustnikiem nazywano hulakę zapustnego. Mięsopustować znaczy hulać w mięsopust. Wujek w Postylli powiada: „Post odrzucają, ale mięsopusty od czarta wymyślone bardzo pilnie zachowują.“ Grzegorz z Żarnowca także w Postylli mówi: „Większy zysk czynimy djabłu, trzy dni rozpustnie mięsopustując, aniżeli Bogu, czterdzieści dni nieochotnie poszcząc.“ Na mięsopust zapraszali się i zjeżdżali bogatsi dla wspólnej zabawy a lud ubogi schodził się na piwo, gorzałkę i taniec do karczem wiejskich. Król Władysław Warneńczyk, pogodziwszy się z Elżbietą, wdową po Albercie Rakuskim, zaprosił ją na mięsopust do Budy, stolicy swojej węgierskiej. W starej broszurze „Kiermasz wieśniacki“ znajdujemy pieśń p. t. „Mięsopust“ (Wójcickiego „Zarysy domowe,“ t. IV, str. 162). Poeta Kasper Miaskowski (ur. 1549, zm. 1622 r.) podaje w „rytmach“ swoich wiersz p. n. „Mięsopust polski,“ z którego przytaczamy tu wyjątki.

[madohora]

[madohora]

W t�usty czwartek na naszych sto�ach obecnie kr�luj� p�czki i chrusty zwane faworkami. Ale dawniej zajadano inne specja�y - t�ust� kasz� ze skwarkami, kapust� z mi�sem i s�onin�, boczek i kie�bas�, a na deser podawano s�odkie racuchy i bliny. Ludzie chcieli si� "na zapas" naje�� r�nych frykas�w przed nadchodz�cym czterdziestodniowym postem...

[madohora]

To jest taniec!
Taniec dziki!
Ta�czy grzywka!
I kucyki!
Ta�cz� r�ce!
Ta�czy g�owa!
I sukienka kolorowa.
Koraliki! I buciki!
Ta�cz� taniec!
Taniec dziki!
W oczach taniec mam
I w uszach,
I na czubku kapelusza.
I w kieszeni -
Tej dziurawej.
W nodze lewej!
W nodze prawej!
W palcu ma�ym!
W palcu du�ym!
W koronkowej
Z�otej r�y!
I gdzie jeszcze?
Zapomnia�am.
Bo siďż˝ strasznie
Zasapa�am!

Dorota Gellner "Dziki taniec"

[madohora]

Tak wi�c w kusy wtorek o p�nocy karnawa� mia� si� spotka� z Wielkim Postem. Ta�ce, ob�arstwo i swawole ostatkowe ko�czy�y si� z wybiciem zegara. Podawano go�ciom tzw. podkurek - bo spo�ywany przed pierwszym pianiem koguta - postny posi�ek z�o�ony z jaj, mleka i �ledzi. Czasem w p�misku z podkurkiem ukrywano �ywego wr�bla. Gdy pan domu zdejmowa� pokryw� - ptak ulatywa�. By� to znak, �e wraz nim na ca�e sze�� tygodni odlatuj� sute pocz�stunki i zabawy. Wszystkie te zwyczaje oznacza�y nie tylko po�egnanie karnawa�u i wszystkich jego uciech. Symbolizowa�y r�wnie� po�egnanie zimy i zbli�anie si� przedwio�nia.
Dla gospody� nadchodzi� czas na szorowanie popio�em zat�uszczonych garnk�w...

[madohora]

W kalendarzu ludowym Słowian wschodnich święto wyznacza granicę między zimą a wiosną , a także Mięsożercą i Wielkim Postem [1] . Odpowiednik karnawału w krajach europejskich. Maslenitsa jest pokrewna „ tłustym czwartkowi ” i pustym mięsem wśród katolików. W kalendarzu Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej okres ten nazywany jest Tygodniem Sera . Nazwy Myasopust , Tydzień Pustego Mięsa i Tydzień Sera w Rosji używane były jedynie w kalendarzu jako „kościół”

[madohora]

Pierwsza wzmianka o Maslenitsie pochodzi z XVI w., choć o opróżnieniu mięsa wspomina Kronika Laurentyńska przy opisie zarazy w Kijowie w 1092 r.: „jak sprzedawaliśmy korst (trumny) od czasów Filipa do opróżniania mięsa 7 tys.”

[madohora]

Radziecki folklorysta W. Ja. Propp , rozwijając idee W. Mannhardta i J. Frasera , za główny cel rytuałów Maslenicy uważał pobudzenie płodności, co jest szczególnie istotne w związku ze zbliżającym się rozpoczęciem prac polowych. Uosobieniem święta jest wizerunek Maslenicy, będący echem archaicznego umierającego i zmartwychwstającego bóstwa . Wizerunek Maslenitsy był według V. Ya Proppa ogniskiem płodności i płodności, a rytuały jego pożegnania miały przekazać tę płodność ziemi: popiół z kukły lub sam podarty wizerunek został rozsypany przez pola

[madohora]

Według współczesnego folklorysty A. B. Moroza nie ma powodu twierdzić, że Maslenica jest świętem pochodzenia pogańskiego. Rytuał Maslenitsa na nowo zastanawia się nad tym, co oferuje Kościół. W szczególności post jest rozumiany w tradycyjnej kulturze jako ograniczenia żywieniowe, dlatego przed rozpoczęciem postu należy zjeść jak najwięcej. Główną cechą, w której zwykle widać „pogańską” esencję Maslenicy, jest wykonanie i spalenie kukły. Jednak w rzeczywistości podobizna ta nigdy nie była uważana za podobiznę bożka, a sam rytuał najwyraźniej ma korzenie w grach. Podobną opinię na temat początków karnawału podzielają zachodni badacze.

[madohora]

Adam Olearius (1647) wspomina biesiady Maslenitsa:

[madohora]

W niektórych miejscach przygotowywali się do Maslenicy od soboty poprzedniego (pstrokatego) tygodnia . W obwodzie kałuskim , zaczynając wcześniej piec naleśniki , gospodyni domowa wysłała dzieci w wieku 8–10 lat na „świętowanie Maslenicy”: dała naleśnika, z którym jeździły konno na gryfie lub w pokera po ogrodzie i krzyczała: „Żegnaj, zasmarkana zimo! Przyjdź, czerwone lato! Pług , brona – A ja pójdę orać!” W sobotę w niektórych miejscowościach guberni włodzimierskiej zaczęto świętować „Małą Maslenkę” . Dzieci biegały po wsi i zbierały stare łykowe buty, następnie spotykały wracających z zakupami z miasta lub z targu i pytały: „Przywozicie Maslenicę?” Jeżeli odpowiadali: „Nie”, to bili ich łykowymi butami

[madohora]

Cały tydzień dzieli się na dwa okresy: Wąska Maslenica i Szeroka Maslenica . Wąska Maslenica to pierwsze trzy dni: poniedziałek, wtorek i środa, Szeroka Maslenica to ostatnie cztery dni: czwartek, piątek, sobota i niedziela . Przez pierwsze trzy dni można było wykonywać prace domowe, a od czwartku ustały wszelkie prace i zaczęła się Szeroka Maslenica. Wśród ludzi każdy dzień Maslenicy miał swoją nazwę.

[madohora]

Inne nazwy: rosyjski. Razgulyay, Przełom, Wielki Czwartek, Razgulyay-Chetvertok; Belora. Covered czwartek; las Włas, Włas, Włas, Wołosy, Kołodka, Kolada Maslenaya, Kolyadha Maslenaya, Krzywy czwartek, Tłusty czwartek, Gruby czwartek

[madohora]

Od tego dnia we wsiach Sołdatskoje i Rogowatoje w obwodzie starooskolskim chłopaki urządzali maslenickie żarty : podpierali drzwi kłodą, zasypywali śniegiem bramy i okna, wciągali wózek na dach stodoły, ubierali się w odwróconych futrach, plamili twarze sadzą i straszyli przechodniów

[madohora]

Ukraińcy i Białorusini czwartki poświęcali „ Wołosi ” i obchodzili w imię dobra bydła [68] (por. dzień Własiewa ).