STO na Stulecie Nikiszowca(wiersze, szarady, test)

[madohora]

Prezentowane poniżej wiersze zostały nagrodzone w III Regionalnym Konkursie
Poetyckim w Gwarze Śląskiej im. Ks. Norberta Bończyka. Obecnie została ogłoszona
IV edycja tego konkursu. Termin nadsyłania prac do 31 października 2008 roku. Na
konkurs należy przesłać zestaw trzech wierszy w gwarze śląskiej. Wiersze nie
mogły być nigdzie wcześniej publikowane (także w Internecie). Wiersze powinny
być opatrzone godłem. Godło jest równoznaczne z pseudonimem. Następnie w osobnej
kopercie, zaklejonej i opatrzonej takim samym godłem należy podać swoje dane
osobowe, telefon lub adres e-mail. Więcej informacji na stronie Domu Kultury
Ruda Śląska - Wirek

[madohora]

Pozwalam sobie również na przytoczenie tego wiersza, z tego samego konkursu,
gdyż tylko ja i Bronek wiemy ile sobie wzajemnie zawdzięczamy. Prawdą jest, że
gdyby nie Bronek nie byłoby FORUM na Wyborczej. To jest mój ukłon w stronę Bronka

Jakub Boehme

Bronisław Wątroba

Na misa cynowo z szewca ławy blikom
Po cichu do Boga możno przi tym rzykoł
Miska z jedny strony nojpiyrw mi błyszczała
A potym ze inszy światło łodbijała

Już wiy! – Już łobudził się w nim Bog- czowiek
W kerym zło i dobro jakby po połowie
Może w tym przebierać – zaglądać we siebie
Łod czego zależy – w piekle jest czy w niebie

Wyloz ze swy izby – stanoł chnet na progu
I poczuł że jakby się topił we Bogu
Łogyń w nim buzuje a woda go gasi
Dusza się do świata tym sposobym łasi

Świat Boga jest przecz – łon z tego świata
Łod sia trza Mu za to dać dobro zapłata
Być durchś blisko Niego pociągnąć tyż inkszych
By Duch Świenty we nim stoł się jeszcze wiynkszy

Dyć łostawił szydło – pióra przyszła pora
Natchniony napisoł ta bosko „Aurora”
Kero luterany pryndko potympili
Choć inksi do serca naprowdy się wzięli

Już prawie przeklynty – z wyroku niemowa
We Niebo swyj duszy wypuszone kłod słowa
Na wieki nastypne się łone wyryły
Wszachwieczny mu we tym dokłodoł tyż siły

Choć szewc pomarł w końcu – prochym jego ciało
Żyło i żyć bydzie co po nim łostało
Przez wieki już siedzi to we naszych duszach
Te słowo człowieka zowdy bydzie wzruszać

Za Jakubym Boehme ku światłu idymy
Choć ło nim niu wszyscy możno cosik wiymy
Bez toż joch się szkryflać te rymy łodważył
Ło śląskim mistyku trocha tyż pomarzoł

[madohora]

Ci, którzy byli na imprezach w lipcu mieli okazję poznać osobiście Krzysztofa
Kokota, który obecnie mieszka w Nowym Targu. Chciałam wam pokazać, że również na
Nikiszowcu mieszkają ludzie wrażliwi, którzy potrafią tak pięknie tworzyć.

[madohora]

Moja Ślasko dziołszko

Krzysztof Kokot

O czerwonym słonku
Już mi przestoń śpiewać,
Orłow na sztandarach
Tyż niy trza wyszywać.

Do bytomskich strzelców
Już niy zaciągają,
Czynści Karolinki
Za Karlikiem gnajom.

Moja śląsko dziouszko
Wyciepnij wspomnienia,
Niy bydź ciyngiym smutno
Spełnij me marzenia.

Łostoń Mojom Wenus
Zgrabnom, uśmiychniyntom,
Niych na kalyndorzu
Zawsze bydzie świynto.

A w chwilach tynskonoty
Przeca niy zaszkodzi,
Zanucić o słonku
Co krwawo zachodzi

Babsko rzecz zaślimtać
I do łez się wzruszyć
Fajnie tyż mieć synka
Co te łzy osuszy.

[madohora]

„Czymu”

Krzysztof Kokot

Ujek robił knefle do ortalionow
Był bogaty – mioł staro dykawka!
Niy wytrzimoł – umar spokojnie w Szwajcarii

Brat na grubie niy dorobił się milionow.
Był biydny – mioł polityczno czkawka!
Niy wytrzimoł – glancuje merca w Bawarii.

Jo miyndzy swymi, czasym to przeklinam
Chop normalny – nawet niy brzidok.
Trzimom się – pszaja śląskij mowie.

Ino czymu małpy w chorzowskim ZOO
Niych mi wto powiy? Na mój widok,
Łapami klupim się po gowie?

[madohora]

Dzikie Kamelki

Krzysztof Kokot

Kominy usnyły wysoko.
Na sortowni cisza legła
Smutnym flekom spoziyro
Jak na glazjach
Nadzieja ruścieje.
Widmo górniczyj roboty
Trupioblade,
Snuje się po cechowni
Świynto Barbara – zaślimtano
Ślazła z ołtarzyka.
Widzieli jom…
Szła po marasie,
Z rozwionymi szatami
Holcplacym ku hołdzie.
Łostały ino ślady…
Ma ftorych wiosom
Zakwitajom dzikie kamelki.

[madohora]

Na Nikiszu

Krzysztof Kokot

Wyszed jo na chwila
Z obrazu Gawlika
Blokom się przyglądnąć
Zajrzeć do chlywika
Odwiedzić kamratom
Z „Wieczorka”, „Staszica”
Grubie się przyglądnąć
Przy blasku księżyca
Chlywikow już ni ma
Hasiok tyż zwalony
Mój rodzinny Nikisz
W skansyn zamieniony
Żałość mie chyciła
Pichnął żech od razu
Wloz jo przez pomyłka
Do …Wróbla obrazu…

Ten wiersz, nie jest pokłosiem konkursu ks. Bończyka ale jest moim ulubionym
wierszem, który „podkradam” za zgodą autora i jak tylko mam okazję to go recytuję.

[madohora]

Chyba nie będziecie mi mieć tego za złe, jeżeli ja też się trochę pochwalę. Do
tej pory tego nie robiłam, ale chyba nie mam się czego wstydzić? Zwłaszcza po
tym co ostatnio usłyszałam, że my na Nikiszowcu nic nie robimy. Koniec ze
skromnością.
Oczywiście wszystko było podpisywane moim prawdziwym imieniem. Madohora
funkcjonuje od października 2007 roku.

[jurek-de1]

Chyba niy,oby tak dali.

[madohora]

Dziękuję Jurek, bo z pewnością siebie to u mnie zawsze coś szwankuje.

[madohora]

Dodam jeszcze o konkursie Bończyka
I zaraz stąd znikam

[madohora]

[madohora]

(Fotograf po dokonanem zdjęciu odzywa się do siedzącego jeszcze na krześle gościa):
- Przepraszam, ale pan już od dziesięciu minut siedzi na swoim kapeluszu,
- Do stu djabłów! Czemu-żeś pan tego przedtem nie powiedział?
- Pan miał taki przyjemny wyraz twarzy, więc nie mogłem mówić nic przykrego.

[madohora]

„Chwila dla Ciebie” Nr 40/2006

„Nie o Ciebie mi chodziło”

Gdy byłam na spacerze w zoo moją uwagę zwrócił pewien chłopczyk. Od razu było
widać, że jest tu pierwszy raz. Biegał od zwierzęcia do zwierzęcia i z wielkim
przejęciem wołał:
- Mamusiu, patrz! Babciu patrz!
Tak dotarł do miejsca, w którym stałam i podziwiałam tygrysa na wybiegu.
Chłopiec ze wzrokiem utkwionym w zwierzę, z rozpędu złapał mnie za rękę wołając:
- Ale tygrys! Patrz!Patrz!
Dopiero wtedy spojrzał na mnie. Gdy się zorientował, że jestem kimś obcym, bez
namysłu wypalił:
- A ty nie patrz!
Bardzo mnie to rozbawiło. Ale wcale nie miałam zamiaru przestać patrzeć!

[madohora]

„Chwila dla Ciebie” Nr 34/2007

„Nerwowość nie popłaca”

Jechałam autobusem (konkretnie 12 a rzecz miała miejsce na Zawodziu przy
Zajezdni – komentarz Madohora). Był to kurs, w trakcie którego następuje zmiana
kierowcy. Tego dnia coś się musiało wydarzyć, bo zmiennik w ustalonym miejscu
nie czekał.
Kierowca zadzwonił więc z komórki i po chwili zza krzaków wyłonił się młody
mężczyzna. Szedł sobie powoli, noga za nogą, w kierunku autobusu.
Jakiś nerwowy pasażer zaczął to głośno komentować. W końcu nie wytrzymał:
wyskoczył z autobusu i naurągał gościowi. Ten popatrzył na niego jak na wariata
i…spokojnie poszedł dalej.
Po chwili zza tych samych krzaków biegiem wyleciał zmiennik.
Nerwowy pasażer już niczego nie komentował.

[madohora]

„Chwila dla Ciebie” Nr 35/07

„Mój sposób na kontrolerów”

Do pracy jadę autobusem pół godziny, więc kiedy tylko mam miejsce siedzące,
skrupulatnie wykorzystuję ten czas i coś czytam.
Pewnego razu nie wzięłam ze sobą książki a krzyżówkę. Tak mnie pochłonęło jej
rozwiązywanie, że zapomniałam o Bożym świecie. Ocknęłam się dopiero na końcowym
przystanku.
Ale to nie wszystko: w tej samej chwili stwierdziłam, że z autobusu wysiadają
dwaj panowie kontrolerzy, którzy wcześniej sprawdzali bilety. A ode mnie nikt
biletu nie chciał!

[jurek-de1]

Zastosuja to,jak sie niy udo to zwrocisz za mandat.
mozna tyz na widok kontrolera szyba lizac.

[madohora]

A tego, to jeszcze nie próbowałam.
Ale zdarzyło mi się coś takiego. Dobiegałam do autobusu, zasapana, z ciężką
torbą. Jakiś młody, przystojny człowiek zrobił mi miejsce. Usiadłam, jeszcze
sapiąc jak lokomotywa. A on mówi mi na ucho:
- Niech pani skasuje sobie bilet, bo zaraz będę sprawdzał?!

[madohora]

„Cienie i Blaski” Nr 4/2007
Praca nagrodzona w konkursie pt. „Pamiętam jakby to było dziś”
„Całym sercem jestem z Wami”
Ten tekst dedykowałam dwóm niezwykłym ludziom, z którymi los pozwolił mi się
zetknąć [+]Andrzejowi Pawłowskiemu i [+]Zbyszkowi Jaworowi
Wróciłam tutaj po latach, dokładnie po piętnastu latach, które spędziłam w
różnych rejonach Polski. Najpierw poszłam na cmentarz i zapaliłam znicz na
grobie Zbyszka dla niego i dla Andrzeja dzisiaj tylko tyle możemy dla nich
zrobić zapalić znicz, pomodlić się a przecież Zbyszek i Andrzej zrobili dla nas
tak wiele, chociaż może sami nie zdawali sobie z tego sprawy jak bardzo wpłynęli
na nasze życie.
Jest listopad. Hubertus. Pogoda okropna, sypie śnieg i duje wiatr. Nasz kolega
nigdy nie mówił inaczej tylko że wiatr duje tak jakby nie było na to innych
określeń.
Nie wiem jaki impuls przywiódł mnie tutaj właśnie dzisiaj. Wchodzę na teren
ośrodka z lekką dozą nieśmiałości po czym Staszek otwiera szeroko ramiona i woła
do mnie:
- Ewelina co się z Tobą działo? Ile to już lat?
I już czuję się jakby tych piętnastu lat nie było, po prostu pojechałam wczoraj
do domu i dzisiaj wróciłam z powrotem.
Jestem tylko biernym obserwatorem i patrzę na wszystko wokół by część tego
zatrzymać w sercu a część na swojej cyfrówce. Przede mną stoi wybielona stajnia,
odnowiony stary budynek Młyna mieniący się dzisiaj kolorami brązu i beżu. Na
oświetlonej ujeżdżalni leży świeży żółty piasek. Pstrykam zdjęcia i mimo woli
przypominam sobie zdjęcia zrobione tutaj zwykłym aparatem fotograficznym z
czarno białą kliszą. Zdjęcia na
których piasek jest koloru bieli tak jakby wszystko pokrył śnieg.
Dzisiaj jest Hubertus, każdy kto zetknął się z końmi wie co to za święto.
Zazwyczaj towarzyszą mu też różne pokazy. Dzisiaj były to pokazy jazdy rodeo.
Później swoje umiejętności prezentowała końska drużyna harcerska. Skakali przez
przeszkody a nawet przez zapaloną obręcz – co w przypadku koni jest bardzo
trudne, gdyż jak wiadomo konie panicznie boją się ognia. A na zakończenie główny
punkt programu czyli pogoń za lisem na zakończenie sezonu jeździeckiego.
Ubiegłoroczny zdobywca lisiej kity w tym roku zostaje lisem ucieka z lisią kitą
przyczepioną do ramienia a pozostali gonią za nim aby mu tą kitę zerwać. Ale to
nie tylko gonitwa w terenie to równocześnie pokaz umiejętności jeźdźców i koni
dla tych, którzy ich obserwują.
Przed laty też należałam do grona tych osób które goniły
lisa. A potem tradycyjny grzaniec. Tym razem zamiast bigosu jedliśmy prosiaczka
nadziewanego kaszą pieczonego na ognisku i pyszne ciasto z jabłkami
Znalazłam się tutaj po tak długiej przerwie i w każdym momencie natykam się na
kogoś ze starych znajomych. Niesamowite jest to, że spotkaliśmy się tutaj prawie
wszyscy.
Bieg już się skończył i nagle z tłumu ludzi wylania się chłopak.
O przepraszam mężczyzna z którym zaczynałam
tutaj jeździć na koniach.
- Ewelina, to ty? Nie wierzę?! – patrzy na mnie zdziwiony
- Boguś? – a ja na niego, bo o ile wiem od dwudziestu lat mieszka za granicą –
Skąd się
Tutaj wziąłeś?
Siadamy z Bogdanem przy ognisku jak za dawnych lat oparci o siebie plecami, tak
jak to nieraz robiliśmy po jeździe czy na wachcie i każdy z nas sączy swoją
porcję grzańca z plastikowego jednorazowego kubeczka. Co za luksus a kiedyś
piliśmy herbatę, grzańca czy coś innego z tego co było pod ręką manierek,
szklanek, blaszanych garnuszków czasem zdarzało nam się, że z jednego naczynia.
Siedzimy i rozmawiamy a każde zdanie zaczynamy od słów:
- Czy pamiętasz?......
Czy pamiętam?
Pamiętam tyle rzeczy związanych z tym ośrodkiem.
Przecież kiedyś to było cale moje życie. Właściwie tutaj w tym ośrodku
wchodziłam w dorosłe życie. Tutaj nauczyłam się pracować fizycznie i to nie
tylko w stajni, nauczyłam się malować, przybijać gwoździe, konserwować drewno.
Tutaj nauczyłam się gotować.
I w jakiś niepojęty sposób przygotowano mnie do wykonywania mojej obecnej pracy
a zajmuję się kontrolą w firmie.
Tutaj też dostałam najpiękniejszy prezent urodzinowy. Konno zaczęłam jeździć
w listopadzie a w grudniu mam urodziny. Nie czarujmy się
jeździłam wtedy bardzo słabo. A wtedy przyszedł Zbyszek z lonżą w dłoni – dla
mojego bezpieczeństwa. Powiedział mi, ze z dokumentów wie, że ja mam dzisiaj
urodziny i postanowił zrobić mi prezent.
Dzisiaj na jazdę zabieram Malgasza, najmilszego konia w całym ośrodku.
Tylko w dwójkę pojechaliśmy w teren. Pogoda była piękna, na polach leżał świeży,
miękki śnieg. Drzewa pokryte śniegiem i szadzią wyglądały jak wyjęte z Baśni o
Królowej Śniegu a lekki mróz tylko dodawał uroku całej tej scenerii.
Wtedy po raz pierwszy galopowałam.
Zamyśliłam się i zasmuciłam wracając wspomnieniami do tamtego czasu.
Zbyszka niestety nie ma już z nami. Odszedł za wcześnie.
- Pamiętasz Staszka? – pyta mnie w pewnym momencie Boguś
Co za pytanie czy pamiętam. W końcu tutaj też przeżywałam swoją pierwszą miłość
a potem pierwsze rozczarowanie. Ostatnio podczas robienia
generalnych porządków w domu wpadł mi w ręce plik listów z tamtego okresu i
niesamowite jest to jak te listy prowadziły mnie przez życie. Krok po kroku tak
jakbyśmy sobie tymi listami pisali scenariusz, który życie dla nas napisało.
Dzisiaj już nie wiem co się dzieje ze Stasiem, bo wyjechał już dawno temu.
Natomiast ja wiem jak potoczyło się moje życie.
W jednym z tych listów przeczytałam:
„Moja droga Ewelin, dzisiaj jesteśmy oboje bardzo młodzi ale chcę Ci powiedzieć,
że cokolwiek by się nie wydarzyło w naszym życiu zawsze będę o Tobie pamiętał i
będziesz miała miejsce w moim sercu.”
Ja chociaż nigdy nie robiłam takich deklaracji, gdy straciłam pracę i po jakimś
czasie bezowocnych poszukiwań otworzyłam własną firmę bez zastanowienia nazwalam
ją Ewelin i kiedy ktoś mnie zapytał skąd taka nazwa od razu odpowiedziałam:
- Miałam kiedyś przyjaciela, który tak się do mnie zwracał i robił to z lekkim
francuskim akcentem, bardzo mi się to podobało. Nie wiem skąd wziął się u niego
ten francuski akcent ale dla mnie moje imię wypowiadane w ten sposób było jak
najpiękniejsza muzyka.
Odwracamy się a przed nami stoi Marysia, osoba która wówczas wydawała mi się
taka dorosła. Ona już przecież pracowała a ja dopiero byłam w którejś klasie
liceum. Marysia wtedy z jednej strony opiekowała się mną jak starsza siostra a
drugiej kibicowała mi w tym uczuciu, nie komentując, nie krytykując a nawet tak
kierując abyśmy mieli okazję razem pracować czy jeździć.
Pamiętam też jak chodziłam obok konia o imieniu Noryń, zakochałam się w nim od
pierwszego wejrzenia. A potem miał coś z nogami (ci którzy go znali wiedzą)
Andrzej kazał mi go wyprowadzić na łąkę i z nim spacerować przez jakiś czas.
Chodziliśmy tak z dwie godziny. Po czym Noryń położył swój wielki łeb na moim
ramieniu, trącił mnie nosem i spojrzał na mnie swoimi brązowymi oczami a ja
byłam ugotowana. A potem chodziłam obok niego z cichą nadzieją, że może kiedyś….
Aż przyszedł ten dzień kiedy Andrzej wymówił magiczne słowa:
- Na jazdę bierzesz Norynia, moje siodło i jedziesz w teren
Moich uczuć w tym momencie nie opiszą żadne słowa
Noryń, który jak ognia unikał wszystkiego co było wyższe niż trzydzieści
centymetrów w terenie płynnie przeskoczył przez zwalony pień drzewa i pogalopował.
Oczywiście od tej pory to był „mój koń”, wszyscy o tym wiedzieli. Czasem
potrafiłam przyjechać ze szkoły 50 km tylko po to aby pospacerować z Noryniem,
poskarżyć mu się gdy coś mi nie wyszło albo podzielić się z nim swoimi
radościami. W żadnym wypadku nie trzeba mnie było szukać, bo gdy nie było mnie
tam gdzie powinnam wiadomo było, że siedzę u Norynia w boks

[madohora]

„Uczucia i Tęsknoty – wydanie specjalne” Nr 6/2008
„Po tamtej stronie” Czy to na pewno tylko sen

To wszystko zaczęło się dziać w 2003 roku. W moim życiu nie wydarzyło się nic
takiego, co w jakiś sposób uzasadniałoby moje przeżycia. Nie miałam żadnego
wypadku, nie znalazłam się na pograniczu życia i śmierci. Nie przeżyłam też
jakiegoś szoku. Gdyby tak się stało łatwiej byłoby mi to wszystko zrozumieć. A
tak żyję spokojnie obok innych ludzi, a każdy mój dzień jest podobny do innych.
Jestem normalną osobą z jednej strony mocno stąpającą po ziemi a z drugiej
bardzo wrażliwą. Odkąd pamiętam miałam bardzo silnie rozwiniętą empatię, w
niektórych przypadkach graniczącą z telepatią. Czasem mi tu ułatwiało życie a
czasem bardzo utrudniało. Ciężko jest prowadzić jakąkolwiek rozmowę, gdy z góry
się wie, że z tego i tak nic nie będzie. A przecież nie wypada przerwać
kontrahentowi i powiedzieć mu, że dalsze negocjacje nie mają sensu, bo ja i tak
znam negatywny wynik tych rozmów.
Jednak są sytuacje, których nie jestem w stanie w żaden sposób przewidzieć.
Marka poznałam wiosną. Zatrudnił się jako ochroniarz w naszej firmie.
Przynajmniej jeżeli chodzi o mnie, to był zawsze uprzejmy, uśmiechnięty. A
przede wszystkim pomocny. Zdarzyło się nam kilka razy po pracy pójść na kawę.
Kiedy zasiedziałam się dłużej w pracy Marek nieraz odprowadzał mnie na
przystanek autobusowy. W naszych relacjach nie było nic z flirtu. Ot zwykłe
koleżeństwo, bo na używanie słowa „przyjaźń” też było trochę za wcześnie.
Byliśmy po prostu dwójką ludzi, w zbliżonym wieku, którzy lubili z sobą
porozmawiać. Czasem Marek zwierzał mi się ze swoich problemów i wspólnie
próbowaliśmy znaleźć jakieś rozwiązanie. Jednak jestem osobą na tyle dyskretną,
że jeżeli ktoś nie chce mi czegoś powiedzieć, nie ciągnę go za język. Zawsze
uważam, że przyjdzie taki moment kiedy ten ktoś, jeżeli będzie tego naprawdę
chciał czy potrzebował to sam się przede mną otworzy.
Tak uważałam, aż nadszedł dzień, którego do dzisiaj nie mogę sobie
wybaczyć…Wyjeżdżałam na dwutygodniowe wakacje i z jakiegoś powodu, musiałam w
sobotę jeszcze na chwilę wpaść do firmy. Jak to mieliśmy w zwyczaju,
zamieniliśmy z Markiem parę słów na zupełnie błahe tematy. Takie jak pogoda, mój
urlop. Trochę ponarzekaliśmy na problemy finansowe, które w tym okresie niemal
jak wirus grypy zaczęły dotykać nas wszystkich.. W końcu Marek wymówił jak się
później okazało brzemienne w skutki zdanie:
- Ja mam w tej chwili takie kłopoty, że nie wiem co ze sobą zrobię?
Popatrzyłam na niego pytająca. Próbowałam zagadać, ale zamknął się jak żółw w
swojej skorupie. Pomyślałam wówczas, że przyjdzie ten moment kiedy się dowiem co
go trapi.
Zaraz po powrocie z urlopu będę musiała z nim pogadać. Tym bardziej, że jeden z
jego problemów o którym wiedziałam już był rozwiązany. Do końca dnia nic już się
nie wydarzyło. W domu spakowałam plecak i poszłam wcześniej spać. Dość szybko
zasnęłam, gdy nagle w nocy obudziło mnie paniczne uczucie strachu. Rozejrzałam
się wokoło. Spałam w swoim domu, w swoim łóżku. Nie było żadnego powodu aby się
bać.
- Jestem zdenerwowana wyjazdem albo to tylko zły sen – pomyślałam
Próbowałam zasnąć, ale gdy tylko wpadałam w pierwszą fazę snu, koszmar zaczynał
się od nowa. W pewnym momencie, jakiś męski głos, nie wiedziałam do kogo należy
wołał mnie
i zaklinał abym z nim poszła. Wskazywał mi też dość niekonwencjonalne sposoby
tej wyprawy. Raz kazał mi nawet wyskoczyć z okna. Argumentując to tym, że jemu
byłoby trochę lżej na duszy. Błagał mnie o to, bo teraz jest już za późno aby on
zmienił decyzję a teraz tak bardzo się boi. Potem sen przeszedł w spokojniejszą
fazę a ten ktoś stwierdził, że już mu nie mogę pomóc i poprosił tylko o to abym
od czasu do czasu o nim pamiętała.
Obudziłam się rano z przeświadczeniem, że albo śnił mi się wyjątkowo okropny
koszmar albo jest to początek choroby psychicznej. Zdecydowałam, że mimo
wszystko pojadę na urlop a po powrocie zdecyduję co z tym wszystkim zrobić.
Wróciłam po dwóch tygodniach do pracy i pierwsze o czym się dowiedziałam to, to
że Marek popełnił samobójstwo. Powiesił się dokładnie w tę noc i w godzinach
zbliżonych do tych, kiedy ja walczyłam z sennym koszmarem.
Nigdy nie dowiem się czy to on naprawdę mnie wtedy wołał i błagał o pomoc.
I to mógłby być koniec tej smutnej historii. Ale niestety dla mnie nie jest. Od
tamtej nocy zaczęły się następne. Zawsze podczas snu, chociaż te sny różnią się
od siebie.
Moja ciocia była już starszą osobą, Tak więc w momencie gdy trafiła do szpitala
było wiadomo, że raczej już z niego nie wróci do domu. Nawet będąc oswojonym z
tym co ostateczne, nikt nie jest w stanie dokładnie określić daty czyjejś
śmierci. Ciocia była innego wyznania. Mówię to, bo ma to pewne znaczenie w całej
historii. Staruszka już dość długi czas leżała w szpitalu
i ciągle czuła się tak samo. Aż nadeszła kolejna noc. Zasnęłam. Tym razem spałam
spokojnie, żadnych koszmarów. Miałam nawet jakiś przyjemny sen. W pewnym
momencie do mojego snu weszła moja ciocia, nawet go nie przerywając. Powiedziała
mi, że jest już bardzo spokojna
i szczęśliwa. Ale…teraz trochę żałuje, bo wolałaby jednak mieć katolicki
pogrzeb. Obudziłam się i tym razem powiedziałam rodzicom o moim śnie. Wiedziałam
już co on oznacza.
A o dziesiątej zadzwonił telefon z informacją, że ciocia zmarła tej nocy. Miałam
dość poważny problem. Jednak nie my decydowaliśmy o pogrzebie, więc nie mogłam
spełnić tej prośby. Jedynie po rozmowie z księdzem dałam na mszę.
Po raz trzeci i jak na razie ostatni spotkało mnie to niedawno. Mam takiego
kolegę Jarka*, z którym przyjaźnimy się od czasów naszych studiów. W ostatnim
czasie jest to raczej luźna znajomość, gdyż życie tak zdecydowało, że obecnie
mieszkamy w dość odległych miastach.
Był taki moment kiedy jego mama postrzegała tę naszą znajomość nieco inaczej,
albo widziała coś czego być może my oboje do dzisiaj nie widzimy. W każdym razie
znielubiła mnie od pierwszego wejrzenia. Poza tym zdaję sobie z tego sprawę, że
nie mieściłam się w jej wyobrażeniach o przyszłej synowej. W którymś momencie
nasze kontakty z Jarkiem całkowicie się urwały ograniczając tylko do kartek na
święta. Tak więc nie wiedziałam co się dzieje z nim i jego rodziną. Wieczór
poprzedzający Sylwestra spędziłam w teatrze oraz na kawie ze znajomymi. Do domu
wróciłam więc w dobrym nastroju, chociaż bardzo zmęczona. Dość szybko padłam na
łóżko i zasnęłam. Tym razem w moim śnie pojawiła się mama mojego kolegi ubrana w
elegancką sukienkę i siedząca za kierownicą luksusowego samochodu. Ta kobieta
nigdy nie jeździła samochodem, nawet nie miała prawa jazdy. Otworzyła przede mną
drzwi od strony pasażera i zaprosiła do środka. Powiedziała mi też, że jeszcze
za dobrze nie prowadzi
i lepiej by się poczuła w czyimś towarzystwie. Popatrzyłam na nią z lekkim
niedowierzaniem i grzecznie lecz stanowczo odmówiłam:
- Może innym razem, Myślę, że w tę podróż niestety musi Pani pojechać sama!
Obudziłam się, bardzo zdziwiona, że przyśniła mi się osoba, której nie widziałam
od lat.
Tym razem też wiedziałam. Za kilka dni Jarek* zadzwonił z tragiczną wiadomością
i informacją o pogrzebie. Jego mama zmarła dokładnie w noc poprzedzającą Sylwestra.
Zdarzyło się to zaledwie trzy razy, ale ja zastanawiam się co będzie dalej?
Czy każdy kto odchodzi przyjdzie się ze mną pożegnać i o coś mnie prosić? A może
Ci, którzy odchodzą podobnie jak my potrzebują także naszego wsparcia tam, po
drugiej stronie?

*wszystkie imiona zostały zmienione

[madohora]

A tutaj kilka wybranych fragmentów z pracy pt. „Ginące Krajobrazy” na konkursie
literackim „Śląsk moje stulecie” - muszę to podzielić na części, bo w całości
nie wejdzie.

Rozdział III: Dzieciństwo
Z wczesnego dzieciństwa pamiętam wielką, tekturową walizę w której pod
stertą szarego papieru pieczołowicie przechowywany był tradycyjny, kobiecy
śląski strój. Wełniana, ciemno zielona spódnica suto marszczona, kwiecisty
fartuch czyli „zopaska”, do tego biała bluzka
z bufiastymi rękawami wykończonymi koronką. Taka sama koronka przy szyi tworząca
kryzę.
Do tego gorset z czarnego aksamitu obszyty zieloną lamówką oraz przy dekolcie
zdobiony wstążką w kwiaty. Pod to wszystko ubierana była biała, płócienna,
krochmalona halka. A na głowę szeroki wianek ze sztucznych kwiatów tzw.
„galanda”. Do tego czarne wiązane trzewiki. Całość stroju dopełniały czerwone
korale do których był przyczepiony krzyżyk. Strój śląski, który znajdował się w
domu był uszyty przez moją babcię i prababcię dla mojej mamy, która najpierw
ćwiczyła gimnastykę artystyczną a później w latach 1953 – 1955 tańczyła w
Zespole Pieśni i Tańca „Szopienice”. Jako dziecko często ubierałam na siebie ten
strój i potrafiłam godzinami wpatrywać się w wielkie lustro. Oczywiście
najbardziej z całego stroju fascynował mnie ten kolorowy, szeleszczący wianek.
Wyobrażałam sobie wtedy, że kiedyś wyjdę na scenę i zaśpiewam albo zagram na
pianinie, albo…, albo…Zresztą mogłam sobie marzyć, bo w naszym domu było pełno
różnych instrumentów muzycznych. Pamiętam akordeon, gitarę, obój, mandolinę a
nawet bałałajkę. No i oczywiście różnego rodzaju organki. Mogłam sobie pozwolić
tylko na marzenia, gdyż byłam zbyt nieśmiałym dzieckiem i podczas jakichkolwiek
występów po prostu zjadłaby mnie trema. Poza tym życie dość szybko zweryfikowało
moje marzenia. Dowiedziałam się, że nigdy nie zaśpiewam z bardzo prozaicznego
powodu, po prostu nie mam słuchu muzycznego. Niestety nigdy nie będę miała
okazji zaprezentować się w takim stroju i zaśpiewać:
„Gdybym ja była słoneczkiem na niebie…”
Najpierw było mi oczywiście ogromnie przykro. Bo jak tak może być? Cała moja
rodzina zarówno z jednej jak i z drugiej strony jest muzykalna od pokoleń a ja
nie?! Nie będę mogła usiąść
z koleżankami czy starzykami pod chlewikiem i zaśpiewać jakiejś piosenki, z tego
zniszczonego śpiewnika, który wala się gdzieś po domu? Tak było do czasu, gdy
ktoś z krewnych zabrał mnie na koncert muzyki poważnej. Oczywiście będąc po raz
pierwszy w filharmonii najpierw podziwiałam wystrój, podglądałam jak ludzie się
zachowują, jak są ubrani. A potem gdy zaczęła grać orkiestra zaczęło się ze mną
dziać coś dziwnego. Najpierw wstrząsnęły mną dreszcze. Nie to nie były takie jak
podczas gorączki, to było coś, co płynęło od żołądka w kierunku serca rozlewając
się po całym organizmie. Dostałam „gęsiej skórki”. Aż w którymś momencie łzy
samoistnie poleciały mi z oczu. Najpierw się tego wstydziłam, a potem pozwoliłam
sobie na płacz. Razem z dyrygentem i resztą orkiestry odczuwałam wszystko to, co
oni starali się wyrazić swoją muzyką. Dzisiaj już wiem, że mój brak słuchu czy
może raczej głosu rekompensuje dar, który mało kto otrzymuje od losu. Przecież
nie każdy musi śpiewać, ktoś też musi słuchać tych bardziej utalentowanych.
Myślę, że z takim zaciekawieniem i nabożeństwem podchodziłam do
śląskiego stroju, gdyż
w naszej „sieni” mieszkała starsza pani, która nam dzieciom kazała się nazywać
„omom” .

[madohora]

Dla mnie, kilkuletniego brzdąca ta kobieta miała chyba ze sto lat. Prawdę
powiedziawszy trochę się jej bałam a z drugiej strony bardzo mnie fascynowała,
gdyż jako jedna z nielicznych już
w owym czasie kobiet „nosiła się po chłopsku”. Co w praktyce oznaczało, że na co
dzień ubierała się w tradycyjny śląski strój. Jej ubiór różnił się od tego jaki
znajdował się u nas w domu. Oczywiście nosiła suto marszczoną, ciemną, wełnianą
spódnicę, kwiecisty fartuch a zamiast gorsetu „jakle” w ciemnych kolorach. Jak
przystało na matronę na głowie nosiła chustę wiązaną do tyłu. Chustę inaczej
układało się w zależności od wieku osoby, która ją nosiła a także
w zależności od regionu śląska, z którego dany strój pochodził. Również ramiona
przykrywała ogromną chustą z frędzlami. Dzisiaj Panie ubierają się w stroje
regionalne tylko na festyny, występy czy procesje oraz z racji świąt. A ja jako
dziecko myślałam, że skoro nie będę mogła nigdy zaśpiewać to jak już dorosnę
wówczas na co dzień na pewno będę ubierać się tak jak ona. Drugą osobą, która
fascynowała mnie w tamtym czasie był ojciec mojego kolegi, który grał
w orkiestrze górniczej kopalni „Wieczorek” i często chodził ubrany w czarną
marynarkę zapinaną na złote guziki, prostych długich spodniach oraz czapce
górniczej z czerwonym pióropuszem, zarezerwowanym dla orkiestry. Jednak on swój
galowy strój zakładał tylko od święta, na procesje, pochody, „Barbórkę” i na…
pogrzeby. Bo tradycją już było, że gdy umierał jakiś górnik to orkiestra
odprowadzała go w jego ostatnią drogę. Skoro już jestem przy „Barbórce” to do
dzisiaj czwartego grudnia przez ulice Nikiszowca, wczesnym rankiem przechodzi
orkiestra budząc mieszkańców swoim graniem. W przedszkolu i niższych klasach
podstawówki, gdy jeszcze chodziło się na bale przebierańców, gdy my
przebieraliśmy się za księżniczki czy zwierzątka mój kolega paradował w stroju
górniczym. Śmiesznie to wyglądało, gdy tak szli dumnie obok siebie „duży górnik”
i „mały górnik”. Dzisiaj tego pana dosięgła cywilizacja i ciężko choruje, nie
może też już grać na instrumentach a Marek* nie ma nic wspólnego z górnictwem.
Natomiast nie kojarzę mojego ojca w galowym mundurze. On był ratownikiem,
zapamiętałam go z tamtych czasów
w brudnym, roboczym ubraniu z kaskiem na głowie i dzisiaj już wiem, że to dziwne
urządzenie które nosił to był aparat tlenowy. Czasami jako dzieci biegaliśmy do
niego na stację ratowniczą, gdy miał dyżur na powierzchni. Pamiętam też taką
scenkę, gdy przyjechał do nas kuzyn i zobaczył brudnych górników w kaskach,
akurat kończących szychtę. Nie namyślając się wiele uciekał do domu, co sił w
nogach, krzycząc na całe gardło:
- Diabeł, diabeł!!!
To co dla nas było codziennością, chlebem powszednim dla dziecka z innego
regionu kraju okazało się czymś niewyobrażalnym. On nigdy wcześniej nie widział
górnika po pracy.
Jego wyobrażenie skupiało się tylko na scenkach z „Barbórek” przedstawianych w
telewizji.
W okresie mojego dzieciństwa na podwórkach stały jeszcze chlewiki, w
których hodowano kury, kaczki, gęsi, króliki, kozy a nawet świnie. Oczywiście
Śląsk nie byłby Śląskiem gdyby
w tych chlewikach nie trzymano gołębi. Jeden z naszych sąsiadów nawet szkolił
gołębie pocztowe, które wystawiał w zawodach i zdobywał nagrody. Zawsze z
zaciekawieniem patrzyliśmy, gdy je „puszczał” nie bardzo wierząc w to, że te
ptaki do niego wrócą. Większości z naszych ojców
i dziadków życie przebiegało tak jak w tej piosence:
„Idę sobie przez podwórze i pyk, pyk fajeczkę kurzę./Mom króliki we chlewiku
gołębie w gołębniku/A w kadłubku stary kos/ śpiewa mi na cały głos:/Pyk, pyk z
fajeczki/Duś, duś, duś gołąbeczki/Fajeczka, gołąbeczek/ławeczka, ogródeczek/i w
kadłubku kos/to starzyka los/ Byłech bajtlem i ciskaczem/Potem przez rok
ładowaczem/ Pracowołech przez lat wiele/ świątek, piątek i niedziele/Aż po wielu
ciężkich dniach/znałem swój górniczy fach/Jak żech już górnikiem zostoł/Toch po
ojcu fajkę dostoł/A od sztajgra za nagrodę/Otrzymołech dobry przodek/Tam, żech
sobie fajkę ćmił i fedrowoł ile sił/Wyrąbołech węgla zwały/ Które ludziom
ciepło dały/Teroz gdy mi włos siwieje/som przy piecu kości grzeję/jeszcze
wczoraj taki chwat/dziś już ponoć stary dziad…
Skoro trzymano wieprzki, to wielkim wydarzeniem towarzyskim i kulinarnym było
świniobicie, które zostało uwiecznione na obrazie jednego z twórców należącego
do „Grupy Janowskiej”. Zazwyczaj samo zabijanie świni odbywało się na placu.
Przychodził „masorz” , który najpierw zabijał a potem oporządzał zwierzaka.
Pamiętam kwik tego zarzynanego wieprzka a potem to nieszczęsne, martwe już
zwierzę wiszące na trzepaku i rzeźnika, który rozkrawał je wielkim nożem.
Dzielił na kawałeczki i parujące mięso wkładał do ogromnej miednicy. Wówczas
walczyła we mnie jakaś okrutna fascynacja tym co on robi, fascynacja znana tylko
dzieciom z żalem nad tym zabitym zwierzakiem. Potem zabierał gdzieś michę i
dalszy ciąg tajemnicy znali tylko gospodarze
i on. Właściciele świni wcześniej przyjmowali zamówienia na wyroby i potem po
udanych transakcjach dalszy ciąg imprezy odbywał się znów na podwórku. Zazwyczaj
gospodarze częstowali sąsiadów wusztzupą , żymlokami, krupniokami, salcesonem i
kiełbasami. A panowie częstowali się wódką. Czyli zgodnie z prawem zwyczajowym
oblewali swego rodzaju „litkup”
W naszym bloku mieszkał też pan Władysław* który zajmował jakąś wysoką pozycję w
lokalnym świecie. Gdy ja byłam małą dziewczynką, on był już na emeryturze. Wiem
tylko, że bardzo udzielał się społecznie i prowadził zespół, w którym tańczyła
moja mama. Mieszkał w jednym
z tych mieszkań o większym standardzie i posiadał biało – granatowego mercedesa
z odkrywanym, płóciennym dachem i czarnymi skórzanymi siedzeniami. Parkował go
na podwórku pomiędzy chlewami. W owym czasie był chyba jedyną osobą, którą
znałam posiadającą samochód. A więc dla nas dzieci był kimś niesamowicie
ważnym. Czasem, gdy miał dobry humor zabierał nas na przejażdżkę dookoła bloku.
Rywalizowaliśmy z sobą o to aby dostąpić tego zaszczytu. Ja byłam do tego
stopnia nieśmiała, że nigdy bym o nic nie poprosiła. Chyba dzięki temu
wygrywałam ten konkurs. I chociaż w dzisiejszych czasach dla niektórych ludzi to
może zabrzmieć podejrzanie, zapewniam że nie było w tym nic złego. Po prostu
człowiek sprawiał nam frajdę bo tak naprawdę nie mieliśmy zbyt wielu zabaw. W
czasie mojego dzieciństwa nie było już piekarników czyli pieców do wypieku
chleba na podwórkach. Biegaliśmy podglądać jak się piecze chleb do piekarni.
Nikt nas wtedy nie przeganiał. Po prostu stawaliśmy w otwartych drzwiach i
gapiliśmy się na to co robią pracownicy. Czasem staliśmy tak po kilka godzin. Ja
szczególnie lubiłam patrzeć na ten moment, gdy piekarz na ogromnej desce
wyciągał upieczone, pachnące i poukładane równo bochny chleba. Pamiętam też, że
na rynek przyjeżdżał samochód z którego pan w białym fartuchu sprzedawał lody.
To było wydarzenie dla wszystkich dzieci, bo nawet nie chodziło o same lody ale
o całą ceremonię jaka temu towarzyszyła. Otwierały się tylne drzwi samochodu,
którego wnętrze było wyłożone lustrami. Potem wszyscy czekali kto jest tym
szczęśliwcem i może sobie pozwolić na zakup. A gdy ktoś już kupił loda zaczynał
się dalszy ciąg spektaklu. Pan otwierał pół okrągłe, srebrne drzwiczki i wysuwał
długą, wąską deseczkę – to wszystko przypomina mi do dzisiaj zminiaturyzowany
piec chlebowy – na której znajdowały się lody w blokach podobnych do
dzisiejszych bloków chałwy, odkrawał długim nożem określony kawałek i wkładał go
pomiędzy dwa wafelki. Po czym zamykał szufladkę. Następny klient i znów cały
spektakl zaczynał się od nowa. Do dzisiaj nie mówi się tutaj inaczej tylko a
pamiętasz lody od S…

[madohora]

III

Oprócz świniobicia wielkim wydarzeniem były też odpusty „U babci Anny”, jak
mawiał jeden
z proboszczów tutejszej parafii. Z takim odpustem, przypominającym te sprzed lat
spotkałam się niedawno ku mojemu wielkiemu zaskoczeniu w centrum Dąbrowy
Górniczej. Dzisiaj odpust na Janowie to suma zakończona procesją dookoła
kościoła i zaledwie kilka straganów z piernikami. W procesji, w strojach
ludowych przeszło może z siedem, może z dziesięć kobiet a panów było jeszcze
mniej. Kiedyś dzień odpustu to było święto dla trzech parafii Szopienickiej,
Janowskiej
i Giszowieckiej. W zależności od tego, w którym kościele akurat był odpust
ciągnęła procesja prowadzona przez proboszcza z Giszowca i Szopienic do kościoła
w Nikiszowcu (lub odwrotnie). Procesje łączyły się ze sobą i dalej jako jedna
przechodziły przez ulice danej dzielnicy. Oczywiście obowiązkowo w strojach
regionalnych. Nie można było oderwać oczu od czerni górniczych uniformów i
kolorowych pióropuszy na czapkach oraz kolorowych kobiecych strojów,
przepasanych fartuchami w kwiaty. Taka procesja zdawała się nie mieć końca a
kościół choć jest ogromny pękał w szwach. Oczywiście proboszczowie innych
parafii zostawali na obiedzie na probostwie. A w domach także to było święto na
które spraszało się całą rodzinę na uroczysty obiad. Po mszy obowiązkowo szło
się kupić pierniki, kokosanki, makarony i imbir a także oblaty oraz cukrową
watę. Budy z piernikami i zabawkami w postaci czarnych diabełków z gumy, które
gdy się na nie nacisnęło to pokazywały czerwony jęzor, różowych baloników z
gwizdkiem, wiatraczków, piłeczek na gumce, pierścionków z czerwonym albo
niebieskim oczkiem, plastykowych lalek ubranych w sukienki z gąbki a dla
chłopców pistoletów – korkowców, korków oraz plaspatronów . Oczywiście
wszelkiego rodzaju balonów a dla starszych świętych obrazków. Jeszcze w czasach
mojego dzieciństwa na odpuście można było kupić kiszone ogórki oraz śledzie
z beczki. Tamte ogórki miały jakiś osobliwy, niezapomniany smak. Oczywiście
oprócz jedzenia można też było kupić czerwoną lub białą oranżadę w butelkach,
syfon, wodę z sokiem oraz piwo. Stragany rozciągały się począwszy od kościoła
przez całą ulicę Plac Wyzwolenia, nasz lokalny targ przez dzisiejszą ulicę
Zamkową by w końcu dojść do placu na którym stały karuzele. Jedna albo dwie z
konikami i innymi zwierzętami, z autkami zwanymi przez nas „dzikimi autami”
przeznaczone dla dzieci. Nie pamiętam już wszystkich ale wiem, że było ich dużo.
To tak jakby rozłożyło się miniaturowe Wesołe Miasteczko. Zapamiętałam jedynie
drewniane huśtawki
w kształcie łódek z ławkami naprzeciw siebie, jak w prawdziwej łódce. Te
huśtawki trzeba było samemu rozhuśtać. Różnie z tym bywało, nieraz trzeba się
było dobrze napracować. Wszystko zależało od ilości osób, które do niej weszły.
Czasem zdarzało się tak jak naszemu koledze, który nadmiernie rozhuśtał łódkę
i…wylądował w sąsiednim ogródku, prosto w krzakach róży. On był cały podrapany a
właścicielka ogródka goniła go i wyzywała od „pierońskich huncwotów ” zła, że
połamał jej kwiaty. Nie było by odpustu bez „kiecioka” czyli pojedynczych
krzesełek zawieszonych na długich łańcuchach. Cała frajda polegała na tym, że
okręcało się wzajemnie te łańcuchy i gdy karuzela, już się rozpędziła to
puszczało się krzesełko sąsiada czy sąsiadki. Zwłaszcza sąsiadki, gdy zbiegiem
okoliczności była to „fajno dziołcha” . Ot taki lokalny sport ekstremalny. A tak
opisuję to w swoim pamiętniku z: 22.07.1975 „Wczoraj po raz pierwszy jechałam na
tzw. „kiecioku” A dzisiaj to nawet sześć razy Gienek* puszczał moje siodełko,
gdy karuzela już się rozpędziła. Nie wiem czy to dlatego, że to był Gienek* czy
z innego powodu ale w końcu przestałam się bać”...
Dzisiaj słyszy się o różnych wypadkach w Wesołych Miasteczkach a wtedy jakoś
nikomu nic się nie stało. Oczywiście na odpuście obowiązkowo musiały być
strzelnice w których strzelało się do lizaków, kolorowych kwiatów z piór,
glinianych figurek, lalek, czarno – białych zdjęć z takich filmów jak „Zorro”
czy „Bonanza”, zdjęć aktorów czy piłkarzy. Zawsze też na zachętę gdzieś na samej
górze strzelnicy stała wielka maskotka, zazwyczaj misia jako główna wygrana. Ten
Misiu to chyba dorobił się w ten sposób emerytury, bo jakoś nigdy nikt go nie
ustrzelił. Pamiętam też loterię fantową zwaną „Zuzką”. Było to koło, trochę
przypominające „koło fortuny”, podzielone na kolorowe trójkąciki z numerkami i
powbijanymi gwózdkami oraz piórkiem zatkniętym za któryś
z gwoździ. Zakręcało się tym kołem i w zależności od tego co pokazało piórko
albo się przegrywało albo wygrywało jakiś fant: broszkę, pierścionek,
koszmarnego pieska, kotka albo konia stającego dęba lub inne figurki zrobione z
gliny.

[madohora]

Wiersz wyróżniony w Konkursie poetyckim o Świętej Barbarze Ruda Śląska 2008

Świynta Barbara na Nikiszu

Świynto Barbara na Nikiszu
Niy jest z bronzu, ani ze spiżu
Choć nom się zdo, że my sami
Ona tu chodzi miyndzy nami

Kiedyś jeździła „Balkanem”
Z szychty wracała nad ranym
Czasym zmynczony się zaspiało
I wtedy gruba zasypywało

A te bergminy, co przeżyli
Z kamykow mozaika ułożyli
Ta mozaika do dzisiej momy
I na „Wieczorku” podziwiomy

Jak kościoł stanoł nad Nikiszym
Jeszcze tu rządził tyn Gisze
Na jedyn z ołtarzy jom dali
I wszyscy do ni rzykali

Mantel tam rozpościyro
I na bergmonow spoziyro
Wymodzili go w Krakowie
Bracia Langmannowie

A nasze lokalne malarze
Tyż do Barbary w darze
Łobrozki malowali
I na cechowni wiyszali

W Barborka – wszyscy wstajom
Bo nom chopy z orkiestry grajom
I kożdy sie tymu dziwuje
Bo Baśka z nimi maszeruje

Choć nom się zdo, że my sami
Ona tu chodzi miyndzy nami
Ktoś jom widzioł jakiś nocy
Ale niy kożdy jom zoboczy

[madohora]

*

[madohora]

[madohora]

Działo się to w czasach, gdy jeszcze funkcjonowała „Klubowa”. Siadło sobie przy
stoliczku dwóch pijaków. Zamówili jedno piwo, drugie piwo. Poszło im bardzo
ostro i tak koło północy jeden mówi:
- Wiesz, fajnie jest ale muszę już iść
- A daleko mieszkasz?
- Nie, tu obok na Rymarskiej
- O, ja też na Rymarskiej
- Co, to jesteśmy sąsiadami. A gdzie?
- No tu zaraz pod dwójką
- Kurcze, ja też pod dwójką, mieszkania siedem.
- Zaraz…zaraz…to ja tam mieszkam!
- Rysiu?
- Tata!

[madohora]

Msza w kościele Świętej Anny. Jak to bywa podczas mszy, chodzi ksiądz z tacą.
Jednemu z parafian zasnęło się podczas mszy, więc ksiądz chcąc go zbudzić trąca
go z lekka w ramię. Człowiek się budzi i na cały kościół mówi:
- Ale ja mam miesięczny!

[madohora]

Do naszego fotografa Niesporka przyszedł kiedyś garbaty chłop. Fotograf patrzy,
patrzy i mówi:
- Ja panu nie mogę zrobić zdjęcia
- A dlaczego?
- Bo się panu album nie zamknie

[jurek-de1]

Krzysiek by sie chyba posikol,ze smiychu.
Dobry kawal.

[madohora]

Ale pasuje, nie? Jeszcze nie potrafię sama układać kawałów ale ja podobno jestem
zdolna dziewczynka - czuję się dowartościowana, właśnie wczoraj coś takiego
usłyszałam.

[madohora]

Zaś innym razym taki jedyn z Sosnowca przyjechał na kole na Bolina. Dynak mu
szczeliła. Idom nasi chopcy i się pytają:
- Co pana?
- Tak rower mój – odpowiada Sosnowiok

[madohora]

A tako inno baba patrzy na nie i godo:
- Patrz a ja tako sama para mom w doma

[madohora]

Innym razem w nasze strony zawędrował pingwin. Mówi jak już jestem na Nikiszu,
to sobie zrobię zdjęcie. Przychodzi do Niesporka, a ten go pyta:
- Życzy pan sobie zdjęcie kolorowe czy czarno – białe?!

[jurek-de1]

Ciekawe czy zna te kawaly?

[madohora]

Nie wiem, nie pytałam
Chociaż okazję wczoraj miałam
Ale wiem, że ludzie czytają
I nawet czasem coś opowiadają

[madohora]

Nasz fotograf przyjon na praktyka ucznia i godo do niego skocz ino do sklepu i
kup mi żarówka. Synek przylatuje do sklepu i pado:
-Dejcie mi jedna przpolono żarówka
- A po co ci przepolono
- Bo jo robia u fotografa i łon mi kozoł kupić żarowka do ciymni

[madohora]

Na naszą pocztę przylatuje strasznie roztargniony facet. A że to był dwudziesty
wysyłał jakieś deklaracje. Dziewczyna na poczcie mówi do niego:
- Przepraszam, ale ten list jest za ciężki, musi pan kupić jeszcze jeden znaczek
- A co? Myśli pani, że od tego zrobi się lżejszy.

[madohora]

A tam na Karmerze to stoł policjant, co kierowoł ruchym, patrzy na ta blondynka
co se tyn luft spuściła. Gwizdo na nia i godo:
- Jerona a wy w tym kole ni moci luftu
Blondynka patrzy i łodpowiado:
- Ja, ale ino na dole…

[madohora]

Autentyczne:

Kiedyś na Nikiszu to było tak, że niy kożdy mioł koło. Bez toż ny czysto
pożyczali je łod somsiadow co na kołach jeździli do roboty. Nasz kamrat tyż się
pożyczył blank nowe koło i jeździł nim cołki dziyń po placu. Naroz, niy wiadomo
co go pizło. A wiycie jak jest trzeci blok, to z jednego ańfartu wyjyżdżos się
zaroz na tyn park przy farze, no i na droga kaj jedżom autobusy. Tyn bajtel tak
się ropzyndził, że wyjechał na tym kole z tego ańfartu i wiechoł w som środek
(boku) ze stodziewiony. Żodnymu nic się niy stało ino z koła była ósemka. A
wiycie jak łon pichoł, aż się za nim kurzyło.

[madohora]

Autentyczne:

Wiycie jak to było zaroz po stanie wojennym. Kartek już niy było ale za
wszystkim trza było stoć w raji. Za szczawikami tyż. Poleciałach na Bata, bo tam
jakieś szczawiki ciepli a jo akurat miałach iść na jakieś wysele, to by mi się
nowe przydały. Kupiłach se te szczawiki jak to się godo „na łoko”/ nawet ich niy
mierzyłach. Przyszłach z nimi do dom i zaroz skrybach do szranku. Ale my momy
tako bardzo ciekawo sąsiadka. Przylazła do nos wieczór i pado:
- No to pokoż coś się to za Szuły kupiła
- Jo wyciągom ta krzynka, patrza a tam som dwa lewe

[madohora]

W ty samy „Klubowy” siedzi trzech facetów. Jedyn ciynżko wdycho, drugi macho
rynkom a trzeci spluwo na ziymia. Patrzy na to barman i w końcu niy wytrzymuje i
godo:
- Przestońcie już o ty polityce, napijcie się czegoś!

[madohora]

Kiedyś po Nikiszu lotała tako puklato baba. Włazi roz do sklepu do Lidki a tam
wtoś do ni godo:
- A ty, co sie tak skaradosz?

[madohora]

Inny razym na Nikiszu urodził sie blank czorny synek. Czorny? Ludzie kryncili
gowami a ta istno na to:
- Dyć łon niy jest po żodnym murzinie, ino po kominiorzu!

[madohora]

Kowolik budzi sie w nocy. Patrzy a tam jakiś chop sznupie mu po szranakch i
szuflodkach. A Kowolik zamiast sie znerwować pado:
- Chopie, jak dobrze że żeś przyszed, a dyć moja staro już dwadziścia lot na
ciebie czeko i skuli tego co noc mie budzi!

[madohora]

Idzie oma i nasz Jaś z Małgosią na Bolina przez las. Naroz Jasiu się pyto:
- Starko, a skąd się bierom dzieci?
- A dyć synek bociek je przynosi…
Na to Małgosia:
- Ty, Jasiu pódź jyj powiymy, bo umrze i niy bydzie wiedzieć

[madohora]

A wiycie, w sobota za tym całym peletonym kolarskim to jechały jeszcze dwie
blondynki. Jedna tak weke karmeru zsiadła z tego koła i spuściła luft. Drugo
patrzy na nia i się pyto;
- Co ty robisz?
- Mom siodełko za wysoko!
Ta drugo łodkrynciła siodełko, zamieniła je z kierownicom:
- A ty co robisz?
- Jada nazod, bo z takom idiotkom to jo niy byda jeździć.

[madohora]

Wiycie, dodatkowom atrakcjom na te Stulecie Nikisza to mioł być pochód
cnotliwych blondynek. Ale jakżeście widzieli niy odbył się. A wiycie czymu? Bo
jedna ni miała czasu a drugi tyn dyszcz co kidoł z nieba pierońsko zawodzoł

[madohora]

Wiycie, w te stulecie jeździły dodatkowe autobusy. Dwie blondynki podchodzom do
kierowcy i jedna się pyto:
- Dojada tym autobusym do Katowic
- Niy
- A jo? – pyto się ta drugo

[madohora]

Autentyczne

W czasach jak jeszcze autobusy jeździły pełne, do kierowcy podchodzi tako
starszo babka i godo:
- Panie szafner, weznom mie z przodku. Bo ze zadku to ani palca wciś!

[madohora]

Wiycie, tam w Szopynicach na Bagrze to roz stoł taki jedyn mały synek i pił woda
prosto z kałuży. Podłazi do niego tako baba i godo synek niy pij ty wody, dyć to
jest ino som Maras.
- Proszę…?
- A skąd żeś ty syneczku jest
- Ja? Z Sosnowca!
- Pij gorolicku, pij…

[madohora]

Roztargniony facet przylatuje do sklepu na Bacie, jak tam jeszcze był obuwniczy
i godo:
- Decjcie mi jedna pasta do szczawików
- A do jakich
- 46

[madohora]

W prezentowanym tutaj tekście znajduje się dokładnie sto słów zaczynających się
na literę „N”

Niedziela. Niedzielne Nabożeństwo. Nawet Nie Nużące, Niedzielne Nauki Nigdy Nie
Nastrajały Nas Nostalgicznie. Najpierw Nazrywałam Naręcze Nasturcji,
Niezapominajek Narcyzów. Następnie Nasmażyłam Naleśników. Napełniłam Nimi
Naczynia. Na Nikiszowcu Natchnienie Nadchodzi Niespodziewanie. Najpierw
Napisałam Niezbyt Nowoczesną Nowelę. Następnie Nastrojowy Nokturn. Napisałam
Nuty. No Nawet Nie Narozrabiałam Nanosząc Nuty Na Notes. Nic Nie Namalowałam.
Natomiast Nostalgiczny Norbert Nowak Namazał Nowocześnie. Narysował Niespokojne
Nurty Narwi Nad Nizinami, Następnie Nurty Noteci. Nasz Niezawodny Niesporek
Napstrykał Negatywów Naszych Neobarokowych Naw. Naszła Nas Nostalgia Nad Naszym
Nikiszowcem, Nad Naszymi Niwami. Nad Niedoścignionym. Nikt Nie naniósł nazwiska
na notatkach. Niedziela. Noc. Nic Nie Napiszę. Na N Nabazgrałam, Nabałamuciłam.
Nieźle Nabajdurzyłam


Taki tekst może być równocześnie zadaniem umysłowym, wymyśla się literę i trzeba
napisać jak najdłuższe, sensowne opowiadanie, w którym każdy wyraz będzie się
zaczynał od tej litery. Dopuszczalne są łączniki ale one nie są liczone do tekstu

[jurek-de1]

Super setka-podziwiam.

[madohora]

Nad Nowelą Natrudziłam (się) Nostalgiczną Nocą.

[madohora]

Deszcz nad Nikiszowcem

Dzisiaj Nikiszowiec cały zapłakany
Płaczą wszystkie bloki i te wszystkie bramy
Gdzieś po szybie spływa kropli deszczu smuga
A cała Rymarska jest od błota ruda
I na mszy porannej załkały organy
Bo dziś Nikiszowiec w deszczu jest skąpany

Ale będzie pięknie, ja wam za to ręczę
Bo jak wyjeżdżałam...Zobaczyłam tęczę!

[madohora]

Mnie bardzo podobają się wiersza Krzyśka, a jeden z nich czytam sobie czasami
jak jest mi smutno, jak mam chandrę albo zły humor. I bardzo się cieszę, że go
poznałam.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

I już roczek minął prawie
I na pracy i na zabawie

[madohora]

Pamiętacie ten wątek, tutaj były i szarady i test i wiele innych rzeczy
związanych ze stuleciem Nikiszowca. Teraz na następną rocznicę może też by
wypadało coś dodać. Pomyślę o tym. Może też jakieś podsumowanie.

[madohora]

Muszę się też pochwalić, że nie tak dawno ja i jeden pan pochodzący z Nikiszowca
zostaliśmy laureatami konkursu literackiego organizowanego przez Bibliotekę
Publiczną w Jastrzębiu Zdroju - wdzięczny temat ale trzeba było napisać po śląsku

[madohora]

[madohora2]

***

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Tak to jest
Sto już jest

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

[madohora]

*

[madohora]

[madohora]

[madohora]

'

[madohora]

[madohora]

*

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]