hubbeles
18.01.04, 00:02
Pani Maria Brzezina w swojej ksiazce "Polszczyzna Zydow" pisze:
Rodzina wyrazu Zyd jest jedna z najwiekszych rodzin leksykalno-semantycznych
w jezyku polskim. Uderza przy tym wyrazna daznosc do pejoryzacji, tzn do
nadawania ujemnego znaczenia lub zabarwienia uczuciowego wyrazom tej rodziny.
Emocjonalny stosunek wiekszosci polskiej do mniejszosci zydowskiej przejawia
sie takze w wytworzeniu wielu okreslen bliskoznacznych nazwy Zyd. Na razie
znalezlismy nastepujace:
baltacz, chaja, chaj, chalaciarz, chalatowicz, chalatowiec, cybuch, gec,
gudlaj, Hebrejczyk, icek, Iwrej, izrael, Izraelita, janek, jehide, jold,
jordes, jud, judasz, kablaj, kacap, kaim, kajfasz, kapociarz, karaim,
kasztan, klamczuch, klapciuch, krymkes, kudlacz, kudlaj, leb, machabeusz,
mechidrys, meczychryst, mojzesz, mosiek, niedowiarek, niewiara, obrzezaniec,
obrzynek, Palestynczyk, parch, pejsak, pogan, rabin, srul, starozakonny,
szabasnik, szmajgeles, turek, ucho Hamana, wyznawca Jehowy,.
Wsrod bliskoznacznych okreslen Zyda, poza proppriami Hebrejczyk, Iwrej,
Izraelita, Palestynczyk wybijaja sie 3 typy apellativow: 1. przenosnie oparte
na odrebnej kulturze materialnej, wygladzie zewnetrznym np kasztan, pejsak,
cybuch, chalaciarz, kapociarz. 2. uogolnione imiona na zasadzie pars pro
toto, np icek, judasz, kajfasz, mosiek, srul. oraz 3. nazwy zwiazane z
odrebnoscia religijna np obrzezaniec, rabin, stary zakon i wyrazajace
nietolerancje ( a zarazem megalomanie) religijna, np: niedowiarek, niewiara,
pogan. Przejawem ksenofobii narodowej jest ... przenosne okreslenie parch,
nawiazujace do nazwy pasozytniczej rosliny( zwlaszcza na lnie) i nazwy
choroby skornej. We wspolczesnym odczuciu okreslenie parch ma jednoznacznie
antysemicki charakter.