bmc3i
24.05.25, 18:42
Podstawowa konstytucyjna gwarancja prawa anglosaskiego, gwarantująca że nikt nie może być uwięziony bez wyroku sądu. Angielska ustawa konstytucyjna z 1679 roku, przejęta do konstytucji amerykańskiej w artykule 1 w sekcji 9, gdzie stwierdzono że Habeas Corpus nie może zostać zawieszony, chyba że w przypadkach buntu lub inwazji, gdy wymaga tego bezpieczeństwo publiczne. Krótko mówiąc, Habeas Corpus jest podstawową instytucją konstytucyjną, chroniącą ludzi przed bezprawnym uwięzieniem przez rząd.
Jak stwierdził Stephen Miller, zastępca szefa sztabu Białego Domu, "zawieszenie Habeas Corpus jest jedną z opcji, którą Stany Zjednoczone aktywnie rozważają". Związane jest to z wielokrotnie powtarzaną przez Trumpa tezą o "inwazji allienów" na Stany Zjednoczone.
Zgodnie z konstytucją, tylko Kongres ma prawo dokonywać zmian konstytucyjnych. Kiedyś próbował zawiesić Habeas Corpus prezydent Lincoln, ale Kongres wybił mu to wówczas z głowy. Kongres faktycznie zawiesił wówczas Habeas Corpus, ale w swojej ustawie wprost potwierdził wówczas że tylko Kongres ma takie prawo.
Złamał Habeas Corpus także Roosevelt, więziąc Japończyków po japońskim ataku na Pearl Harbor. Sady nie interweniowały wówczas szybko, co pozwoliło na utrzymywanie nielegalnego stanu przez dłuższy czas.
****
W Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej nie ma bezpośredniego odniesienia do Habeas Corpus, ale istnieje kilka artykułów gwarantujących każdemu wolność osobistą i niemożliwość uwiezienia bez prawomocnego wyroku sądu. Podobną rolę w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, pełni art. 5 konwencji., której stroną jest również Polska.
****
Czy "inwazja allienów" jest wystarczającą podstawą zawieszenia tak fundamentalnej dla każdego człowieka zasady?