Jak ma wyglądać centrum Białegostoku?

[Gość: akir]

Przeczytałem z przerażeniem artykuł na temat zmian w centrum naszego
miasta.Uważam pomysł wycięcia drzew w centrum Białegostoku za kretyński,
wszystcy którzy przyjeżdżają do naszego miasta zawsze są zachwyceni zielenią.
Natomiast warto się zastanowić nad umieszczeniem na skwerze kilku latarni, bo w
nocy robi się tam nieprzyjemnie.

Pozdrowienia, Andrzej Kierus
P.S. dla tych którzy nie czytali:
"...Zdaniem Oleksickiego (konserwator zabytków)należy dążyć do odtworzenia
barokowego charakteru Rynku Kościuszki. Dlatego też trzeba zamienić to miejsce
z rekreacyjnego ("wprowadzonego sztucznie po wojnie") na miejsce handlu i
zgromadzeń publicznych. W związku z tym wojewódzki konserwator w wytycznych do
konkursu zaleca architektom likwidację drzew i krzewów ze skweru obok Ratusza.
Zieleń może się tam znaleźć co najwyżej w specjalnych pojemnikach. Obecnie
skwer pod Ratuszem porasta kilkadziesiąt drzew i krzewów. Wszystkie pójdą pod
topór.
Następnie konserwator życzy sobie, żeby nawierzchnię Rynku wyłożyć płytami
kamiennymi i w ten sposób nadać jej jednorodny charakter..... "

[Gość: 1974]

Czemu mamy wracać do końca XVII i XVIII wieku? Może wróćmy do czasów
Piasta?!... - A po co w ogóle wracać do jakiegokolwiek okresu historii? Czy
obecny stan ma coś do życzenia (no może, ale na pewno nie na gorsze)? Czy
eliminacja zieleni i stworzenie "kamiennego miasta" jest potrzebą?!,
koniecznością?!, czy wymysłem "szalonego architekta", któremu brakuje inwencji
do pogodzenia zieleni i kamienia (natura godzi te dwie skrajności <żywych i
nieożywionych>)?! Czy aby przejść się między kamienną płytą i liściem będę
musiał pójść na cmentarz. Może ktoś ma ochotę na wypłoszenie lokatorów i
utworzenia ulic handlowych (przecież są centra i place handlowe) tym samym
zwiększenia wartości gruntów i budynków. I gdzie pójdą % od pomysłu itd.
Przerażające perspektywy!!

[Gość: ada]

Tak jak moi poprzednicy, jestem wstrząśnięta tym co przeczytałam. To
jest "chory" pomysł! Jestem ciekawa kto będzie płacił za te zmiany. Czyżbyśmy
byli tak bogaci? Brak słów na taką "chorą ambicję".Inaczej nie mogę tego
nazwać.Rozumiem,że można upiększać,dostosowywać do potrzeb,ale nie zmieniać
wszystko,prawie że od podstaw.Mam nadzieję,że ten pomysł nie wejdzie w życie.
Pozdrawiam

[Gość: irek]

Oleksicki razem z jego wizjami Białegostoku na Białoruś!

[Gość: małgosia]

Uważam za skandal brak zieleni na placu Św. Marka w Wenecji, w Krakowie pod
Sukiennicami, a jeszcze bardziej w Kazimierzu Dolnym na rynku. Ośmieliły mnie
do zabrania głosu w dyskusji wystąpienia mieszkańca Łodzi oraz pana Krzysztofa
Mroczka z Toronto. Małgosia z Białegostoku.

[Gość: zamek]

POSZALELI????!!!!
Pozdrowienia z osłupiałej Łodzi

[Gość: 1974]

Jeszcze kilka zagadnień - zacznijmy od funduszy, które rzekomo zostałyby
przeznaczone na cały projekt(wizję Pana Oleksickiego)- czy są i czy koniecznie
muszą być przeznaczone na ten projekt. Mamy inną wizytówkę
Białegostoku "Straszny Dwór" (mowa o dworcu PKP);wybaczcie odskocznię od Rynku
Kościuszki. Ale wracam. Dlaczego mieszkańcy i przyjezdni mają oglądać (i żyć)
to co powstanie. Przecież jest to zezowaty i selektywny pogląd na architekturę
i powrót do "architektury dawnej". Wizja jednego człowieka, który może ale nie
musi tego zmieniać w to co przeczytałem.

[Gość: Czesl`40]

W pelni popieram "1974".

[Gość: stash]

Obecny stan tego terenu jest bardziej zbliżony do pierwotnego tzn. puszczy
niż "wizje" konserwatora zabytków. A może by tak zapytać o zdanie Wojewódzkiego
Konserwatora Przyrody.
stash

Nowe centrum

[Gość: no_nam3]

Moim zdaniem jest głupotą gadanie: tak kiedyś było i niech znowu będzie. Jak
już coś zmieniać to na bardziej nowoczesne: kompozycje szkło i stal. A poza tym
lepiej w obecnej sytuacji przeznaczone na to pieniądze wydać na słuszniejeszy
cel - rozwijanie rynku pracy.

[Gość: stash]

Dziasiaj oglądałem w TVP3 wypowiedź Piskorskiego nt. centrum Warszawy.
Słuchajcie! Niewiarygodne! On chce tam więcej zieleni. A u nas więcej
wycinek. Pzdr. stash

[Gość: Michal]

Witam wszystkicj zainteresowanych tym debilnym pomyslem...kiedy ten facet wpadl
na tak idiotyczny pomysl...- jesli chce juz cos usowac z centrum to proponuje
pousowac pomniki Jana Pawla II i oczywiscie Jerzego Popieluszki - przeciez ich
tam nie bylo w XIX wieku i z mojego punktu widzenia to wlasnie one szpeca nasze
miasto. Nie wdaje sie tutaj w kwestie ideologiczne ale tylko i wylacznie
estetyczne - oba pomniki sa przykladem totalnego braku smaku...a drzewa no coz
sa przynajmnmiej ostoja dla ptakow i daja przyjemny cien latem...

Jesli juz Bialystok ma pieniadze na cos takiego jak zmiana calego otoczenia w
centrum to moze byloby lepiej zainwestowac te pieniadze na dodatkowe place
zabaw dla dzieci lub boiska sportowe na osiedlach mieszkaniowych...

Pozdrawiam

[Gość: Jo]

Centrum Białegostoku należy wysadzić w powietrze a następnie wyłożyć betonowymi
płytami,należy też zburzyć Pałac Branickich i zbudować wielką scenę żeby
mieszkańcy Białegostoku mieli gdzie bawić się na wspaniałych imprezach
organizowanych przez władze miejskie. Pana Oleksickiego nalezy zamknąć w
odosobnionym miejscu gdzie będzie ukladał puzzle z reprodukcji słynnych dzieł
sztuki XVIII i XIX wieku.

Nowe wcielenie Białegostoku

[Gość: Jarek]

Do Białegostoku mam podejście może bardziej z dystansu, niż starzy mieszkańcy.
Nie znam się na architekturze - więc trudno mi wygłaszać radykalne opinie.
Nie mam nic przeciwko zieleni w centrum, na pewno pięknie wyglądają takie
miasta. Jednak zieleń na Rynku jest brzydka, zdaję sobie sprawę, że do tej
kwestii można mieć bardzo osobisto-sentymentalny stosunek i jak widać wywołuje
to bardzo burzliwe dyskusje, ale tak właśnie jest. Szczerze mówiąc nikt z moich
znajomych nie spędza tam czasu w ramach jakiś tam spacerów. Najczęsciej jest
tam sporo że tak powiem pijaczków, palaczy, łupiących pestki - wszystko jest
zasyfione. Do tego ten nieszczęsny przystanek koło Ratusza - tłum ludzi i tym
samym kupa papierów, petów itp.
To bardzo budujące, że ktoś wpadł na pomysł zagospodarowania Rynku - obawiam
się jednak, że powrót do "korzeni" mija się z celem - nie ma przecież tyle
pieniędzy by zrekonstrułować Rynku na wzór dawnego charakteru. Wydaje mi się,
że znów zacznie się coś robić a pożniej nie dokończy - i pozostanie tak jak
było - czyli bylejakość, żadnej spójnej wizji (każdy bank odnawia elewację na
swoje własne widzimisie). Ktoś znowu weżnie pieniądze za projekty, które nie
będą zrealizowane. A ileż to było dyskusji na temat Deptaku. Jesli mi się
dobrze zdaje, tematy tego typu powracają jak bumerang. Cóż takie hasła są
bardzo chwytliwe, na takiej to właśnie propagandzie kogoś zwalą ze stołka by
ktoś inny mógł go zająć. To tyle mieszkańcom Białegostoku. Nieraz nie potrzeba
takich zmian, by miasto było ładne -wystarczy, że jego mieszkańcy uważają gdzie
wyrzucają pety.

[Gość: Akir]

To że jest brudno i siedzą tam pijaczkowie to fakt, ale konia z rzędem temy kto
mi wytłumaczy czemu po wycięciu drzew będzie czyściej i ludziska przestaną
chlać? Pozdrowienia Akir

[Gość: dlugopis]

Cze Akir, dlaczego w sklepach na noc zostawiaja niezgaszone swiatlo? - kiedy
zlodziej kradnie, widzi go wiecej ludzi. Jak powala drzewa, bedzie lepiej widac
smieciarzy i pijakow co prawdopodobnie doprowadzi do zmniejszenia brudu i
chlania pod cieniem drzewek..

[Gość: dlugopis]

Gość portalu: Jo napisał(a):

> Centrum Białegostoku należy wysadzić w powietrze a następnie wyłożyć betonowymi
>
> płytami,należy też zburzyć Pałac Branickich i zbudować wielką scenę żeby
> mieszkańcy Białegostoku mieli gdzie bawić się na wspaniałych imprezach
> organizowanych przez władze miejskie. Pana Oleksickiego nalezy zamknąć w
> odosobnionym miejscu gdzie będzie ukladał puzzle z reprodukcji słynnych dzieł
> sztuki XVIII i XIX wieku.

hehehe

[Gość: rr]

albo Bialystok dalej ma byc wiocha bez deptaka i starego rynku, albo wyrwiemy
sie z kom[pleksow.
Brawo Oleksicki! wiecej takich,
.

"Zielonym do góry"

[Gość: kosiński]

Białystok 24.10.2001

Zaskoczony burzą, jaka rozpętała się wokół warunków konkursu na
zagospodarowanie Rynku Kościuszki w naszym mieście, zdecydowałem się zabrać
głos w tej sprawie.
Nietrudno zauważyć, że większość dotychczasowych, bardzo emocjonalnych
wypowiedzi czytelników, koncentruje się jedynie na wyrażeniu opinii i
argumentacji odnośnie pozostawienia lub wyeliminowania zieleni na Rynku
Kościuszki. Pragnę zwrócić uwagę na rzadko poruszany i pobieżnie traktowany
aspekt historyczno- urbanistyczny tej sprawy.
Chciałbym podkreślić, że plac miejski w urbanistyce oznacza co innego niż plac
w powszechnym tego słowa rozumieniu. Jest to element kompozycji przestrzennej,
i stanowi wolną powierzchnię obudowaną ścianami, (przynajmniej z trzech stron).
Zgodnie z ta definicją Plac Zgromadzeń przy ulicach Jurowieckiej i Sienkiewicza
nie jest więc placem miejskim lecz jedynie przypadkowym, przestrzennie
niezorganizowanym, zwykłym wygonem. Porównywanie go do Rynku Kościuszki,
uważanego za jeden z najlepszych placów barokowych w Polsce, jest więc co
najmniej niestosowne.
W długiej historii sztuki budowy miast place miejskie zawsze traktowano
wyjątkowo. Place wielkich miast Mezopotamii, greckie agory, rzymskie fora,
średniowieczne i nowożytne rynki - zawsze związane były z najważniejszymi
budowlami miejskimi: pałacami, swiatynaimi, ratuszami. Obudowywano je
najcenniejszymi architektonicznie obiektami, ozdabiano rzeźbami, fontannami,
schodami oraz urozmaiconą posadzką. Podobnie, jak w innych dziedzinach sztuki
tak i w urbanistyce powstało wiele cennych dzieł. Nikogo nie trzeba przekonywać
o wartości i urodzie słynnych placów miejskich, takich jak św. Piotra w
Rzymie, Plac św. Marka w Wenecji, czy placu Vendôme w Paryżu. Są one na
trwałe wpisane w krajobrazy tych miast i w kulturę światową.
Nie szukając tak daleko, powodów do dumy dostarczyć nam może Plac Zamkowy w
Warszawie, Rynek Starego Miasta w Krakowie, Długi targ w Gdańsku czy słynny
rynek w Zamościu. Wszystkie te miejsca są tłumnie odwiedzane przez turystów
stanowią także ulubione miejsce spacerów i spotkań mieszkańców tych miast.
Wynika to nie tylko z interesującego pod względem architektonicznym
otoczenia oraz zlokalizowanych tam usług, lecz także z faktu, iż są to po
prostu dobre wnętrza urbanistyczne, w których ludzie przebywają z
przyjemnością. Tak jak w skali architektonicznej – wnętrze, (pomieszczenie)
może tworzyć przestrzeń dobrą, tj. taką, w której oprócz poprawnie rozwiązanej
funkcji, człowiek czuje się dobrze, akceptuje ją, z przyjemnością w niej
przebywa, tak w skali urbanistycznej plac miejski może być przestrzenią dobrą,
lub nietrafioną.
W Białymstoku, taką dobrą przestrzenią urbanistyczną jest np. dziedziniec przed
Pałacem Branickich, (tu najchętniej fotografują się młode pary, nagrywane są
spoty reklamowe, organizowane są koncerty i festyny). Mógłby mu dorównać
jedyny w naszym mieście plac miejski z prawdziwego zdarzenia (przestrzennie
bogatszy i większy skalą) - Rynek Kościuszki - gdyby udało się tam odtworzyć
przestrzeń zaprojektowana i stworzona w czasach Branickich. Białystok nigdy nie
był wielką metropolią ale zasługuje przecież na prawdziwy plac miejski - tym
bardziej, że już kiedyś go posiadał.

Od początku istnienia miast były one fortyfikowane. Z tego powodu tereny
wewnątrz murów obronnych były zbyt cenne, by obsadzać je jakąkolwiek zielenią,
a place wolne od zabudowy traktowano z dużym szacunkiem, i tylko bogate, duże
miasta mogły pozwolić sobie na więcej niż jeden plac miejski. Kiedy zaprzestano
fortyfikowania miast, ich centra długo jeszcze pozbawione były wysokiej
zieleni, a parki i ogrody organizowano jedynie w sąsiedztwie zespołów
pałacowych i dworskich. Parki miejskie pojawiły się dopiero w XIX wieku. Wielką
rangę dla zieleni i jej wszechobecność w miastach wprowadził dopiero modernizm
w latach dwudziestych XX w.
Miasto Białystok utworzone zostało dla podniesienia rangi zespołu pałacowego
rodu Branickich w połowie XVIII w. Zaprojektowano je i wybudowano w stosunkowo
krótkim czasie, na podstawie planu architekta i urbanisty o dużym wyczuciu
przestrzeni. Lejkowaty w rzucie kształt rynku miejskiego, wprowadzał elementy
iluzjonistyczne w przestrzeni placu miejskiego – miękkie linie obudowy
południowej i zachodniej ściany placu nie były dziełem przypadku, lecz
nowatorskimi tendencjami barokowymi. Jednocześnie Rynek Kościuszki - główny
plac miejski - został sprzężony, (powiązany przestrzennie) z zespołem pałacowym
budynkiem kościoła. Poprzez kolumnadę w łączniku między pałacem a północną
oficyną, zostało utworzone połączenie widokowe między pałacem i świątynią.
Trudno jednak jest dziś docenić walory tego znakomitego dzieła urbanistycznego
i odczytać w naturze zamierzenia architekta zatrudnionego przez Branickiego,
gdyż gąszcz drzew zasłania widoki, na których oparty był projekt przestrzeni
zespołu pałacowo-miejskiego.
Rozplanowanie placu Rynku Kościuszki, jako wybitne dzieło urbanistyki
barokowej, zostało wpisane do rejestru zabytków i z mocy prawa podlega
ochronie. A ponieważ, poprzez nasadzenie zieleni wysokiej zostało zdegradowane,
obowiązkiem służb konserwatorskich odpowiadających za przestrzeganie prawa o
ochronie zabytków, jest przywrócenie walorów zabytkowych temu obiektowi w
możliwie najpełniejszym zakresie, zgodnie z obecną wiedzą o jego wartościach
oraz z uwzględnieniem współczesnych potrzeb funkcjonalnych.
Decyzje o sposobach rewaloryzacji dóbr kultury powinno się pozostawić
fachowcom.
Granie na emocjach ludzi nauczonych szacunku do zieleni nie licuje z godnością
czwartej władzy. Byłoby też korzystne dla tzw. „równowagi” dyskusji szersze
przedstawienie na lamach Gazety Wyborczej opinii i argumentów fachowców w
dziedzinie rewaloryzacji zespołów zabytkowych. Dlaczego zamiast uświadamiania
mieszkańcom Białegostoku z jak cennym obiektem (chociaż w zdegradowanej formie)
obcują od lat, usiłuje się bezwzględnie chronić wszystko co zostało
wetknięte „zielonym do góry”.

Karol Kosiński

[Gość: Morgoth]

Ceniącym swój czas napiszę krótko:
Jastem za zmianami, czyli powrotem do dawnej formy i wyglądu Rynku, jednak nie
koniecznie w formie proponowanej przez p. Oleksickiego. Osobiscie wolę równo
ułożony elegancki bruk lub kostkę niż kamienne płyty.

Teraz bardziej szczegółowo:
1. Nie wszyscy być może uczyli się w szkole o wieku drzew, zatem warto wspomnieć,
że topole królujące na Rynku Kościuszki rosną ok. 70-80 lat. Potem usychają,
dlatego już niedługo można będzie je w naturalny sposób usunąć. Ekolodzy to
zrozumieją, a odpowiednio wczesniej można zaplanować zagospodarowanie serca
miasta. Jest jeszcze czas na polemikę, dopracowanie planów i zebranie funduszy.

2. Miałem okazję widzieć wiele miast europejskich i, choć to pozostaję kwestią
gustu, opowiadam sie za rozwiązaniami takimi jak w wielu miastach Niemiec, Czech,
Holandii, Francji i Włoch. Place miejskie nie są tam przeznaczone do podziwiania
drzewostanu lub przesiadywania w cieniu drzew. Od tego są parki miejskie. W
centrach starych miast zieleń jest ograniczona do zadbanych trawniczków,
przyciętych krzaczków i niewysokich drzewek. Doskonale widać wtedy fasady
budynków, pomniki, wieże kościelne, ratusze, fontanny. Nie ma miejsca na
wydeptaną zieleń. Mieszkałem przez kilka miesięcy w Heidelbergu (135 tys. miasto
z ogromnym zachowanym barokowym Starym Mistem, Niemcy) i zupełnie nie miałem
problemu z zakurzonymi butami, szarym od pyłu ubraniem, tumanami kurzu wzbijanymi
przez wiatr. Ktoś pomyśli, że Niemcy mają lepsze służby oczyszczania. Byś może,
jednak tam zieleń była pod kontrolą, a wybrukowane chodniczki dużo łatwiej
utrzymać w czystości. Drzewa rosły w parkach i lesie dookoła miasta. Podobnie
może przecież być w Białymstoku. Park Branickich jest w samym centrum, a z niego
przez Zwierzyniec można wyjść aż za miasto idąc pod osłoną drzew. Na Rynku
Kościuszki lepiej eksponować budynki.

3. Wszystkim amatorom obsadzenia każdego skwerka drzewami lub utrzymania obecnego
stanu zadrzewienia, podam przykład Skandynawii. Tamtejsze miasta są rzeczywiście
oazami zieleni, jednak plany zagospodarowania Kopenhagi, Stokholmu czy Helsinek
od samego poczatku przewidywały miejsce na zieleń. W Białymstoku też tak kiedyś
było, a dopiero po wojnie drzewa rosły gdzie chciały lub dały radę. Dodam
jeszcze, iż osiedla mieszkaniowe budowane na obrzeżach Helsinek, powstają niejako
pomiędzy drzewami. Wygląda to dziwnie i odnosiłem tam wrażenie bycia na wczasach
w jakimś ośrodku nad jeziorem, a nie w dużym mieście. Niektórym osobom to się
może podobać, ale nie ma nic wspólnego z historycznym układem mista. Przez pół
roku mają tam ciemno (prawie całkowita noc polarna) i zimą na takich osiedlach
wcale nie jest przyjemnie ani bezpiecznie. Dlatego uważam, że centrum miasta tej
wielkości co Białystok powinno wyglądać inaczej. Tymbardziej, że istnieją stare
plany i zdjęcia.

Proszę sobie wyobrazić Plac Zamkowy w Warszawie, Rynek Starego Miasta w Krakowie,
czy Długi Targ w Gdańsku zarośnięte drzewami i krzakami, gdzie na ławeczkach i
murkach siedzą ludzie raczący się alkoholem i zaczepiający przechodniów. Nie do
pomyślenia, prawda? A co jest w samym sercu Białegostoku?

Pan Kosiński napisał:
> Rozplanowanie placu Rynku Kościuszki, jako wybitne dzieło urbanistyki
> barokowej, zostało wpisane do rejestru zabytków i z mocy prawa podlega
> ochronie.
Jestem przekonany, że warto chronić takie dzieła w ich oryginalnej formie,
przecież na Podlasiu nie mamy ich zbyt wiele.

Obecnie przyjezdni czują sie w Białymstoku dziwnie, centrum wygląda jak w małym
miasteczku, a dookoła wielkie osiedla bloków. A jak czują sie mieszkańcy?
Przyzwyczajenie jest drugą naturą człowieka, ale przecież wszyscy lubimy zmiany,
zwłaszcza na lepsze. I tego właśnie życzę centrum mojego rodzinnego miasta.

[Gość: krzych]

Zaczyna mi się mieszać w głowie od tych argumentów. Chciałbym obejrzeć
komputerową symulację tego co miało by być w centrum 'po reformie'. I wtedy
można by zająć stanowisko w tej sprawie.
I błagam zróbcie (wy, którzy możecie coś zrobić) coś z dworcem PKP!!!

[Gość: Maggie]

Hmm... No właśnie. Czy dworzec PKP nie jest jednak pilniejszym wydatkiem? Bo
chyba na to głównie zwracają uwagę przyjezdni. Takiego dworca jak u nas jeszcze
nigdzie nie widziałam.
A co do parku w centrum, to może to moim zdaniem byłaby to zbyt kosztowna
inwestycja. I na pewno znalazło by się dużo pilniejszych wydatków. W końcu
Białystok szczególnie bogatym miastem nie jest.

[Gość: Morgoth]

Jaki park w Centrum ????
Ja pisałem, że park w centrum już jest (Branickich), a nie że trzeba go zrobić
dookoła ratusza.
Co do dworca zgadzam się. Jestem pewien, że jak go oddawano do użytku w 1861 to
szybciej został zbudowany niż teraz trwa remont.

[Gość: Maggie]

Ups. Jasne. Źle się wyraziłam. Miałam oczywiście na myśli, że zamienianie parku
na kamienny rynek nie jest konieczną inwestycją.

[Gość: Michal]

To ten dworzec jeszcze nie zostal odremontowany - ile to juz trwa - 4-5 lat a
moze wiecej - od kiedy pamietam zawsze przyjezdzajac do Bialego widzialem cos
ochydnego i odzucajacego - a wszyscy moi znajomi pamietali tylko dworzec -
"Bialystok - czy to nie tam gdzie jest walacy sie dworzec???" Kto wogole jest
odpowiedzialny za jego odbudowe - PKP czy miasto - jesli PKP to przydaloby sie
obciazyc ich jakas grzywna za "zasmiecanie miasta" bo teraz to dla mnie w tym
momencie to tylko kupa gruzu cudem trzymajaca sie razem...::))) moze tak to
rozebrac i wybudowac od nowa - napewno znajdzie sie mnostwo bezrobotnych coby
za niewielkie pieniadze pomoc w tym...

[Gość: Maggie]

Gość portalu: Michal napisał(a):

> To ten dworzec jeszcze nie zostal odremontowany - ile to juz trwa - 4-5 lat a
> moze wiecej -

No właśnie - ile to już trwa? Pamięta ktoś może?

[Gość: Krecik K]

Na wstępie dziękuję szczególnie Panu Karolowi Kosińskiemu za wyjaśnienia,
jak widać zatkało to buzie wszystkim drzewiarzom, zabrakło argumentów.

Ale tak to jest kiedy ludzie nie wiedzą czego chcą, i czego chcieć.

Krzysiek Kretowicz

Ps. Mam nadzieję że Białystok będzie perełką.

[Gość: Akir]

Miło że w końcu pojawiły się głosy za nową koncepcją skweru przy ratuszu,
Jednak mam kilka uwag
1.po drugiej stronie ratusza już wycięto wszystko co się dało i nie wugląda to
najlepiej.
2.Plac miejski w formie opisanej powyżej istnieje na rogu Malmeda i Białówny,
nie ma tam niestety turystów tylko skini, kibice i pijaczki.
3. Obawiam sie że po wycięciu drzew szybko pojawią się na rynku kościuszki
stragany i powstanie drugi Plac Zgromadzeń, czyli bazar.
Faktycznie wiele miast ma swoje place bez zieleni, ale są to zwykle deptaki, a
nie wysepki otoczone pędzącymi samochodami.
4. Wiele budynków przy rynku kościuszki nawiązuje stylem do lat 50-tych, a nie
do baroku, tak więc argument o podziwianiu architektury wydaje się nieco
naciągany.
5. Jeśli faktycznie ma być przywrócona przestrzeń widokowa Pałac-Kościół-Ratusz
to będzie kłopot z usunięciem pomników Popiełuszki (o nieproporcjonalnie
wielkich stopach) i Piłsuckiego (który ma rapcie tej długości że gdyby przestał
opierać się na szabli , a spróbował iść to szabla ciągnęła by się za nim po
ziemi). Oczywiście pomników tych nie przewidział barokowy Architekt.

Pozdrowienia Akir

[Gość: ULU]

W Łomży kilka lat temu, wystąpiła identyczna sytuacja, przy czym władze
miejskie postawiły mieszkańców przed faktem dokonanym.NA początku też
były protesty, przeciw wycinaniu drzew w centrum miasta, ale z czasem
okałało się że decyzja o wycięciu kilku drzew wśród których całymi
przesiadywało pełno podejrzeanych typów,z butelakami w ręku, była bardzo
trafna. Teraz sobie trudno wyobrazić jak mógł funkconować ówczesny
Stary Rynek w Łomży.
Popieram całkowicie propozycję likwidacji tego mini parku w centrum miasta,
z ewentualną propozycją zostawienia kilku drzew na bokach przyszłego placu.

[Gość: Jaceka]

Tego faceta trzeba przebadac w Choroszczy.Czy nie ma w miescie nic
sensowniejszego do zrobienia ? Czy magistrat ma zbyt duzo pieniedzy i juz
polatal wszystkie dziury by brac sie za takie fantastyczno-idiotyczne zadania ?
30 lat mieszkalem bezposredbio przy Ratuszu i bylo dobrze i ladnie.
Niech ten smiec przebudowuje swoja Psiawolke a nie nasze miasto !!!!!!!!!!

[Gość: ewa]

Komentarz do wypowiedzi Pana Jaceka
Szanowny panie Jaceku! Proponuje panu przed publicznym zabraniem głosu w
jakiejkolwiek sprawie długie zastanowienie sie nad doborem słów i treści a może
nawet poradzenie sie kogoś, kto ma maturę z polskiego ( i jeszcze troche
dobrego wychowania ).W przeciwnym razie pana wątpliwe pod wzgledem
merytorycznym poglądy będa wzbudzaly jedynie niechęć i uśmiech politowania.
A może pana totalny zachwyt nad rynkiem Kościuszki zmniejszyłby się po np.
zajrzeniu do okolicznych bram ( najlepiej po godz. 20).A może to właśnie jest
elementem tak bliskiej panu swojskości i piekna ? Jakoś ogrom zieleni w pana
otoczeniu w żaden sposob nie zmniejszył poziomu agresji ,przebijającej z pana
wypowiedzi.

Doga Pani Ewo

[Gość: jaceka]

Lewicowe wladze miasta nosza sie z zamiarem przemieszczenia
kosciola Sw. Rocha, poniewaz ulica Lipowa musi w tym miejscu skrecic.
Co Pani na to ?

Serdeczne pozdrowienia i uklony Rodzinie.

[Gość: swanky]

Nie za bardzo rozumiem w jaki sposob wyciecie drzew na Rynku ma wplynac na
migracje alkoholikow i narkomanow w centrum Bialegostoku.A gdyby nawet, to
osobiscie wolalbym, zeby ONI zbierali sie tam niz pili na osiedlowych placach
zabaw.
Instytucja Wojewodzkiego Konserwatora Zabytkow mija sie z celem w tym wypadku
tak czy inaczej. Jest on po to by chronic dobra kulturalne a nie niszczyc. Bo
co z 40-to letnia historia wspolczesnego rynku? A moze WKZ powinien swoje
prywatne i chore ambicje realizowac w jego wlasnym przydomowym ogrodku. Nie
kazdy ma wlasne drzewo w Bialymstoku...
Co na to konserwator przyrody? - na wakacjach czy dostal lapowke?
Nie bylo mnie w Bialymstoku przez 6 lat i gdy ktos mnie pyta za czym tesknie
najbardziej to nie sa to z jakiegos powodu betonowe czy kamienne plyty...


Pozdrowienia z miejsca gdzie nie zobaczysz juz spadajacych lisci

[Gość: Wojtek]

Sadzić by należało że pomysł wycięcia drzew na Rynku Kościuszki to żart
primaaprilisowy ale to nie ta pora roku , proponuję wysłać Pana Konserwatora na
długotrwałą i dogłębną obserwację do szpitala w Choroszczy .

[Gość: Krzych]

Proszę Państwa: spokojnie jak na wojnie!
Takie zmiany w centrum będą musiały kosztować, a pieniędzy na takie fiu-bździu
miasto nie ma i mieć nie będzie. A nawet jeśli będzie mieć to po prostu wyśle
ludzi ze sprzętem i zrobi co będzie chcieć nie pytając się o zgodę ludzi z
kólka dyskusyjnego gazeta.pl.
Ponawiam prośbę o pokazanie w sieci tego jak to będzie wyglądać po ścince
zielonego.
I zróbcie cóś, motyla stopa, z dworcem PKP!!!

[Gość: XXX]

Ja mam wrażenie, że skoro już taki pomysł się w głowach naszych władz zalęgł,
to wszystko zostało już pokropione i zostanie zrealizowane.

Ale też chciałbym zobaczyć najpierw jakąś symulację jak to ma wyglądać bez
zieleni. A nie, że potem będę w ciężkim szoku, jak to wszystko na żywo zobaczę.

Poza tym jak się ma Piłsudzki do baroku? Trza go będzie usunąć.

[Gość: Akir]

Zobaczcie zdjęcie w dzisiejszym wydaniu Gazety w Białymstoku
wyborcza.gazeta.pl/info/artykul.jsp?xx=467102&dzial=bib0105
zdjęcie stare tak na oko XIX wiek ale konia z rzędem temu kto mi pokaże gdzie
tu kamienne płyty?

[Gość: XXX]

Poza tym, ja wiem, że mam bujną wyobraźnię, ale ja na tym zdjęciu widzę
autentyczne drzewa. I to nie jakieś tam krzaki. Porządne, wyrośnięte drzewiska.
Zasłaniają Ratusz. I jakoś to wtedy nikomu nie przeszkadzało. To one mają być w
pojemnikach? Czy pan Oleksicki wie coś na temat systemów korzeniowych drzew?
Przynajmniej tak z grubsza. Bo ja mogę panu Oleksickiemu powiedzieć, że takie
drzewo to w pojemniku za Chiny ludowe nie będzie rosło. Niezależnie od tego co
będzie w jego dyrektywach.

[Gość: Valdi]

Ejże Panie Oleksicki!
Znam jeszcze przynajmniej jedno takie miejsce, gdzie wprowadzono "sztuczny
krajobraz" - i to w dodatku przed II Wojną Światową. Myślę o Plantach. Może by
też wyłożyć kamiennymi płytami, albo pociąć na działki z przeznaczeniem na
budowę hipermarketów? Niech ta cała hałastra babć po 60-tce z bachorami do lat
5 wyniesie się na spacery do Puszczy Knyszyńskiej (nie blizej niż pod Żednię
czy Czarną B.). Niech wreszczcie nasz Białystok nabierze wielkomiejskiego
charakteru!! Co tam będzie się Pan rozdrabniał jakimś skwerem? Dla wielkich
ludzi tylko wielkie przedsięwzięcia!!

[Gość: Krzych]

Racja!!! Trza będzie usunąć Piłsudskiego. A ja nie wiem kto będzie taki
odważny. Masy na to NIE pozwolą!

[Gość: tutu]

taaaaka degradacja!!! Z centrum pod Dramatyczny???? Będzie rewolucja!!!!

[Gość: tutu]

trza zacząć nowy wątek

[kornik2]

a dlaczego centrum Białegostoku nie może zostać takie jakie jest?

[jankaiska]

Droga Redakcjo GW w Białymstoku!
Do skreślenia tych kilku zdań zmusiła mnie lektura kilkunastu ostatnich numerów
białostockiego Dodatku GW, a precyzyjniej zawartych w nim od ponad dwóch
tygodni rozmaitych wypowiedzi dotyczących przyszłości Rynku Kościuszki. Samo
podjęcie tematu przez Gazetę byłoby wielce chwalebne, gdyby nie ton jaki ta
publiczna dyskusja przybrała. Między innymi również i ja, jako białostocki
architekt, zapytany przez dziennikarza GW na początku tej dyskusji wyraziłem
swoje w tej sprawie zdanie. Jednak czy to przez skrócenie wypowiedzi czy może z
innej przyczyny, sens mojej, przytoczonej na łamach gazety opinii w tej
sprawie był w rzeczywistości nieco inny, a już na pewno nie chcę brać udziału
w „kolektywnym” projektowaniu Placu i wymożeniu w „demokratycznym” referendum
na Rajcach Miejskich i urzędnikach odpowiedzialnych za Ład przestrzenny naszego
miasta realizacji „projektu obywatelskiego” wg zbiorowej wizji szerokiej rzeszy
czytelników GW. Nie wierzę w zbiorową mądrość „mas pracujących”. Taka zbiorowa
wola wcześniej psuła przez dłuższy czas Polskę, a ostatnio wywróciła zamysł
poszerzenia granic Białowieskiego Parku Narodowego. To był zły efekt tzw.
konsultacji społecznych, w których udział swój miała Wasza Gazeta. Także tu, w
sprawie Rynku wyzwolona przez Was energia poszła w złym kierunku. Dyskusja nie
może się też odbywać bez stosowania się do zasad dobrego wychowania. Ton wielu
wypowiedzi świadczy o zwykłym chamstwie i szanująca się gazeta nie powinna
takich głosów drukować. Tyle dygresji. A wracając do tematu, pragnę stwierdzić,
że Urzędujący Podlaski Wojewódzki Konserwator Zabytków jest osobą kompetentną w
sprawach tak specjalistycznych jak ochrona zabytkowych zespołów urbanistyczno-
architektonicznych. Jego wieloletnia działalność świadczy o otwartości na
rozwiązania nowatorskie i niesztampowe. Myślę, że analizując prace konkursowe
jako członek wysokiego jury doceni rozwiązania także te, nie w pełni
dochowujące litery wytycznych do konkursu. Te prace z reguły sa najciekawsze.
Cytowany przez Waszą gazetę passus z wytycznych konserwatorskich zawartych w
warunkach konkursowych wymaga komentarza i kontekstu. Rolą urzędnika
Konserwatora jest chronić to co z zasad i wiedzy z dziedziny konserwacji
wynika. Gdyby tak nie robiono, to po wojnie „pijany partyjny czynownik”, jak to
trafnie raczył powiedzieć jeden z szanowanych przeze mnie Kolegów Architektów,
nie tylko nie zasadziłby Rynku topolami, ale wybudowałby na miejscu Ratusza
maleńki Pałacyk Kulturki. Powtórzę – nas Architektów obowiązują: Plan
zagospodarowania terenu, ale także szczegółowe wytyczne wszystkich
kompetentnych urzędów mających wpływ na kształtowanie Miasta. Wszyscy zawodowo
przygotowani do takiej pracy, wiedzą, że takie obwarowania można, a czasem
nawet należy przekraczać. Po to organizowane są konkursy! Ale przekraczać
trzeba umieć! Jeżeli dopuści się do tego kolektyw, to będzie to zwykła
anarchia. Koniec i kropka! I właśnie organizowany przez Zarząd naszego Miasta
Konkurs architektoniczny miał dać pole dla inwencji twórczej wszystkim
przygotowanym zawodowo do merytorycznych wypowiedzi w sprawie kształtu Rynku
Kościuszki i ścisłego centrum naszego miasta . Widzę tu ogromną rolę Waszej
Gazety w kibicowaniu temu konkursowi i późniejszej dyskusji. Ba, może
zorganizować Konkurs amatorów ? Dziś, w obliczu tak „budującej” dyskusji na
forum Waszej Gazety odechciało mi się udziału w tym Konkursie, a myślę, że nie
jestem w tych odczuciach odosobniony.
Życzę sukcesów i pozdrawiam.
Janusz Kaczyński. Architekt. Białystok, 24-10-2001

[Gość: ja]

Myślę, że jest Pan trochę niesprawiedliwy, bo z Pana wypowiedzi odnoszę
wrażenie, że wg Pana tylko architekci mają prawo do wyrażania swoich opinii w
kwestiach architektonicznych. Tymczasem mi /nie jestem architektem/, jak też
zapewne wielu mieszkańcom Białegostoku naprawdę bardzo zależy, żeby centrum
Białegostoku miało swój jednolity, spójny charakter. Taki, który na trwale
zwiąże się z Białymstokiem. I bardzo bym chciał, żeby udało się taki znaleźć bo
też uważam, że zmiany są konieczne. Myślę tylko, że plany planami, a potem
wszystko i tak rozbije się wcale nie o opór mieszkańców tylko o pieniądze.

[Gość: Jo]

Czy czasami białostoccy architekci za bardzo się nie przeceniają? A co z
Boajarami? Miały być takie piękne, z zachowanym duchem dawnych czasów. I co z
tego wyszło? TRAGEDIA!!!! I dzięki komu? Między innymi dzięki wam nasi
szanowni, wspaniali i utalentowani białostoccy architekci!!!! Skwer za Ratuszem
powinien być owszem uporządkowany ale obawiam się, że będzie tak samo jak z
Bojarami. Po prostu nie wierzę w was moi drodzy białostoccy architekci!

[Gość: Ian]

Drogi Jo! widzę żeś prosty człek i nie masz pojęcia o tym kto zdemolował i dalej
demoluje Bojary. Ale tej wiedzy nie otrzymasz Jo czytając listy w inernecie.
Jeżeli Cię interesuje los mojej dzielnicy to zapraszam do dyskusji lub na
korepetycje, ale jeżeli nie to, to Jo popyszczyć jest strasznie łatwo, a w
internecie to nawet bezkarnie. Pozdrawiam. Ian.

WAZELINA

[Gość: pate]

jankaiska napisał(a):
A wracając do tematu, pragnę stwierdzić,
>
> że Urzędujący Podlaski Wojewódzki Konserwator Zabytków jest osobą kompetentną w
>
> sprawach tak specjalistycznych jak ochrona zabytkowych zespołów urbanistyczno-
> architektonicznych. Jego wieloletnia działalność świadczy o otwartości na
> rozwiązania nowatorskie i niesztampowe.
> > Janusz Kaczyński. Architekt. Białystok, 24-10-2001
=================================================================
KONSERWATOR odwołany

Podlaski konserwator zabytków Antoni Oleksicki został wczoraj odwołany ze
stanowiska. Wojewoda podjął decyzję na wniosek generalnego konserwatora
zabytków Aleksandra Brody.

..... podlaski konserwator zabytków został źle oceniony pod względem
merytorycznym przez swojego przełożonego.
----------------------
LYSO CI, CHCAILES SIE PODLIZAC A TU REKA W SZAMBIE.

[Gość: PAT]

Drogi Pate! wszyscy dziś siedzimy w szambie, cali po szyje! a to że wylali
konserwatora z kilkoma innymi, a potem wylali ich szefa to nic nowego! kochany
Oleksicki nie był czerwony! to i zmiana, a jak ktoś o nim napisał dobrze to nie
koniecznie włazi mu w dupę! może myśli tak naprawdę? wolno mu! a ty Pate to
chyba lubisz jak kogoś wypieprzają z roboty? co? a może kandydujesz albo to
twoja opcja? Hej! PAT

[Gość: XXX]

Ja nie jestem architektem, ale myślę, że wcale nim być nie trzeba, żeby
zauważyć, że cały teren Ratusza wygląda w miarę estetycznie. Natomiast mnie
najbardziej w okolicach Rynku razi budynek Koszałka. Żeby nie powiedzieć wali
po oczach.

Co panowie i panie architekci zamierzają z tym zrobić?

[Gość: XXX]

Zapomniałem dopisać, że może powinniśmy zacząć od właśnie takich spraw
mniejszych?

A te większe dopracować?

[Gość: Ian]

Szanowny XXX! pewnie, że "Koszałek" razi. I dla takiej konkluzji nie trzeba
studiować architektury, ale na pewno należy studiować tę dziedzinę by
zdecydować co z tym fantem zrobić. Niech mi szanowny XXX wierzy, mam
przyjemność pisać to "arch." przed nazwiskiem, problem projektowy, prawny,
realizacyjny "koszałka" nie jest łatwy. Wracając do Rynku Kościuszki, a
precyzyjniej do skweru za Ratuszem, to się z XXX nie zgodzę, że to miejsce nie
wymaga poważnej ingerencji. Z penością należy zrobić to rozważnie, no i nie na
zasadzie, jak to rzekł jeden z naszych Radnych, że projektował otoczenie
pomnika Józefa Piłsudskiego z zona w niedzielę. To sprawa dla profesjonalistów.
Ale oczywiście jak w każdej grupie zawodowej, tak i pośród nas są ludzie zdolni
i pracowici, jak i głupi i pracowici. Tych ostatnich boję się, bo Białystok
jest narażony na ich działania. I ci głupi i pracowici koledzy pracują i w
biurach projektów, i w urzędach i co najgorsze w naszej wylęgarni - wydziale
architektury (tak napisałem specjalnie małymi literami!) A może podyskutujemy o
wydziale architektury? Pozdrawiam. Ian.

[Gość: Krzych]

No, to powiedz nam Ian, kto demoluje Bojary.
pzdr

[Gość: Akir]

Kilka pomysłów. Przemyślałem sprawę z punktu widzenia kogoś kto przyjeżdża do
Białegostoku, pozałatwiał swoje sprawy do 15.00 i nie chce reszty dnia spędzić
w pokoju hotelowym, chciałby posiedzieć gdzieś , wypić kilka herbat ;-) i
pstryknąć parę zdjęć dla rodziny :
Dachy przy Rynku Kościuszki powinny być strome, tak naprawdę nie chodzi o to
jak ten budynek wyglądał za czasów Branickiego ale jak sobie wyobrażają ludzie
że mógł wyglądać, tak czy inaczej wszystkie budynki w centrum to podróbki.

Co by nie robić z Rynkiem Kościuszki ma on jedną wadę , ogromny ruch na
Lipowej, Aby faktycznie spełniał swoją rolę , lipowa powinna być deptakiem.
Mam pomysł mniej fantastyczny niż tunel , można by poszerzyć ul Białówny , jest
na to miejsce i tamtędy puścić ruch.

Warto by się bardziej zająć placem przy ul Malmeda , plac jest ale nie ma na
nim sklepów knajp itp., można jednak poprzerabiać bloki, czego dowiodło jedno z
towarzystw ubezpieczeniowych które tam otworzyło swoje biuro. Oczywiście wiąże
się to z pewnymi kłopotami , ale chyba już czas aby Białystok miał jakieś
centrum.

Jak już o tym przeczytałem to zdałem sobie sprawę że faktycznie brakuje w
Białymstoku żubra, w końcu to symbol naszego regionu, może nie koniecznie
pomnik, ale na przykład jakaś mozaika na tych kamiennych płytach, a może ktoś
ma lepszy pomysł.
Pozdrowienia Akir

[Gość: JOnek]

Gość portalu: Akir napisał(a):

> Jak już o tym przeczytałem to zdałem sobie sprawę że faktycznie brakuje w
> Białymstoku żubra, w końcu to symbol naszego regionu, może nie koniecznie
> pomnik, ale na przykład jakaś mozaika na tych kamiennych płytach, a może ktoś
> ma lepszy pomysł.
>

Po prostu zagroda z żywymi żubrami.

[Gość: Ian]

Gość portalu: JOnek napisał(a):

> Gość portalu: Akir napisał(a):
>
> > Jak już o tym przeczytałem to zdałem sobie sprawę że faktycznie brakuje...
> >
>
> Po prostu zagroda z żywymi żubrami.

Ejże drogi JOnku, nie ma w naszym mieście zagrody z żubrami? Ja myślę, że jest
tu co najmniej jedna prawdziwa zagroda z ŻUBRAMI i kilka zagród z żubrami. Myślę,
że obraz naszego miasta nie odbiega daleko od tego pokazanego w filmie "U Pana
Boga za piecem". No oczywiście nie bierz tego zbyt dosłownie!

[Gość: JOnek]

Proszę o wybaczenie, ale dawno nie byłem w centrum Białegostoku.

KONSERWATOR odwołany

[Gość: jaceka]

KONSERWATOR odwołany

Podlaski konserwator zabytków Antoni Oleksicki został wczoraj odwołany ze
stanowiska. Wojewoda podjął decyzję na wniosek generalnego konserwatora
zabytków Aleksandra Brody.

..... podlaski konserwator zabytków został źle oceniony pod względem
merytorycznym przez swojego przełożonego.
------------------------------------------------------------------
No i koniec tematu i koniec nadziei, ze w ten prosty sposob pozbedziemy sie
pijaczkow ze skweru pod Ratuszem. Serce peka z zalu za Panem Konserwatorem.
PS.
Podziekowania wszystkim bedacym zdecydowanie przeciw pomyslom tego pana.
Ma on teraz czas na leczenie chorej glowy.

[Gość: Ian]

Drogi Jaceka! chore głowy to winni leczyć pijani stachanowcy (wiesz przypadkiem
kto to był taki stachanowiec?), którzy sadzili ten "lasek" na Rynku. A decyzja
o wylaniu z roboty Konserwatora Zabytków ma się tak meritum jego kwalifikacji,
jak twoje kwalifikacje do możliwości oceny co trzeba zrobić z Rynkiem. To
decyzja pozamerytoryczna, zupełnie jak dywagacje podobnych do Ciebie o
przestrzennym kształcie naszego Starego Miasta! Oleksickiego zwolinił Generalny
Konserwator nawet nie podając podstaw, a to już świadczy o czymś! Poza tym
zwolnił kilku Konserwatorów Wojewówdzkich w Polsce. Tak więc drogi Jaceka z
pewnością nie zwolniono Konserwatora z powodu Twoich opinii, a nawet nie z
powodu Głosu Ludu wyrażanego na łamach GW. A tak na marginesie wiesz kto przed
Oleksickim pełnił tę funkcję? może był lepszy? Pozdrawiam i życzę zdrowia! Ian.

[Gość: shast]

Cześć!
Wyrzucony. OK. Tylko to nic nie zmienia, bo warunki konkursu poszły w świat.
Nowy konserwator nie może cofnąć warunków poprzednika chyba, że te wydane były
z naruszeniem prawa. Piłka więc po stronie włodarzy miasta.
pzdr. stash

Kochamy nasz BIALYSTOK!!!

[Gość: Czesl`40]

... dowodem jest powyzsza dyskusja. Roznie to widzimy: przez okno mieszkania
z widokiem na Rybek, inaczej to widza biurokraci z architektury (biora za to
szmal!) a jeszcze inaczej turysci lub pochodzacy z (pod) Bialegostoku, ja.
Rynek Kosciuszki nigdy nie powroci do swojego wygladu z przed wojny. (Musial
byc piekny - dlatego fotografia stala sie strona startowa mojego datora). Nie
warto i nie trzeba tam nic zmieniac, ale: usunac stragany wokol Rynku, lacznie
z tymi przed "Delikatesami". Zabronic wjazdu i ruchu pojazdow miedzy Rynkiem
a "Delikatesami" (nie dotyczy uprzywiliowanych + Taxi) i ... juz mamy deptak!
Natomiast w calym Bialymstoku: STANOWCZO ZABRONIC PARKOWANIA NA CHODNIKACH !!!
Nie mozna przejsc! Nowiutkie chodniki zafajdane olejami! Tego nie ma w calym
swiecie! Skad ta kultura? O ... przepraszam: tak parkowano w Berlinie Zach.
za "eNeRDowskich czasow". Komunikacja miejska. Zastapic wszystkie
spalinowe "herhoty" - "trajtkami" elektrycznymi: Gdynia! Herhoty niech narazie
smrodza (od) poza Centrum Miasta (nie lubie slowa:City) az do Klepacz
(przez "Meksyk"), dokad bywam odwiedzajac moja staruszke. Oto moje "piec
groszy" na temat naszego kochanego Miasta. Do zobaczenia w piekne (spocone)
lato bialostockie! Pozdrawiam Czeslaw z Malmö`wa.