150 lat temu

[Gość: torunianka]

odszedł nasz największy poeta, do którego przyznają się też Liwtini

Oda do młodości

Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy;
Młodości! dodaj mi skrzydła!
Niech nad martwym wzlecę światem
W rajską dziedzinę ułudy:
Kędy zapał tworzy cudy,
Nowości potrząsa kwiatem
I obleka w nadziei złote malowidła.

Niechaj, kogo wiek zamroczy,
Chyląc ku ziemi poradlone czoło,
Takie widzi świata koło,
Jakie tępymi zakreśla oczy.
Młodości! ty nad poziomy
Wylatuj, a okiem słońca
Ludzkości całe ogromy
Przeniknij z końca do końca.

Patrz na dół - kędy wieczna mgła zaciemia
Obszar gnuśności zalany odmętem;
To ziemia!
Patrz. jak nad jej wody trupie
Wzbił się jakiś płaz w skorupie.
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem;
Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu,
To się wzbija, to w głąb wali;
Nie lgnie do niego fala, ani on do fali;
A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu.
Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby:
To samoluby!

Młodości! tobie nektar żywota
Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę:
Serca niebieskie poi wesele,
Kiedy je razem nić powiąże złota.
Razem, młodzi przyjaciele!...
W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele;
Jednością silni, rozumni szałem,
Razem, młodzi przyjaciele!...
I ten szczęśliwy, kto padł wśród zawodu,
Jeżeli poległym ciałem
Dał innym szczebel do sławy grodu.
Razem, młodzi przyjaciele!...
Choć droga stroma i śliska,
Gwałt i słabość bronią wchodu:
Gwałt niech się gwałtem odciska,
A ze słabością łamać uczmy się za młodu!

Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze,
Ten młody zdusi Centaury,
Piekłu ofiarę wydrze,
Do nieba pójdzie po laury.
Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie:
Młodości! orla twych lotów potęga,
Jako piorun twoje ramię.

Hej! ramię do ramienia! spólnymi łańcuchy
Opaszmy ziemskie kolisko!
Zestrzelmy myśli w jedno ognisko
I w jedno ognisko duchy!...
Dalej, bryło, z posad świata!
Nowymi cię pchniemy tory,
Aż opleśniałej zbywszy się kory,
Zielone przypomnisz lata.

A jako w krajach zamętu i nocy,
Skłóconych żywiołów waśnią,
Jednym "stań się" z bożej mocy
Świat rzeczy stanął na zrębie;
Szumią wichry, cieką głębie,
A gwiazdy błękit rozjaśnią -

W krajach ludzkości jeszcze noc głucha:
Żywioły chęci jeszcze są w wojnie;
Oto miłość ogniem zionie,
Wyjdzie z zamętu świat ducha:
Młodość go pocznie na swoim łonie,
A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie.

Pryskają nieczułe lody
I przesądy światło ćmiące;
Witaj, jutrzenko swobody,
Zbawienia za tobą słońce!

Adam Mickiewicz

Grechuta tylko powtarzał za nim

[Gość: torunianka]

Niepewność

Gdy cię nie widzę, nie wzdycham, nie płaczę,
Nie tracę zmysłów, kiedy cię zobaczę;
Jednakże gdy cię długo nie oglądam,
Czegoś mi braknie, kogoś widzieć żądam;
I tęskniąc sobie zadaję pytanie:
Czy to jest przyjaźń? czy to jest kochanie?

Gdy z oczu znikniesz, nie mogę ni razu
W myśli twojego odnowić obrazu?
Jednakże nieraz czuję mimo chęci,
Że on jest zawsze blisko mej pamięci.
I znowu sobie powtarzam pytanie:
Czy to jest przyjaźń? czy to jest kochanie?

Cierpiałem nieraz, nie myślałem wcale,
Abym przed tobą szedł wylewać żale;
Idąc bez celu, nie pilnując drogi,
Sam nie pojmuję, jak w twe zajdę progi;
I wchodząc sobie zadaję pytanie;
Co tu mię wiodło? przyjaźń czy kochanie?

Dla twego zdrowia życia bym nie skąpił,
Po twą spokojność do piekieł bym zstąpił;
Choć śmiałej żądzy nie ma w sercu mojem,
Bym był dla ciebie zdrowiem i pokojem.
I znowu sobie powtarzam pytanie:
Czy to jest przyjaźń? czy to jest kochanie?

Kiedy położysz rękę na me dłonie,
Luba mię jakaś spokojność owionie,
Zda się, że lekkim snem zakończę życie;
Lecz mnie przebudza żywsze serca bicie,
Które mi głośno zadaje pytanie:
Czy to jest przyjaźń? czyli też kochanie?

Kiedym dla ciebie tę piosenkę składał,
Wieszczy duch mymi ustami nie władał;
Pełen zdziwienia, sam się nie postrzegłem,
Skąd wziąłem myśli, jak na rymy wbiegłem;
I zapisałem na końcu pytanie:
Co mię natchnęło? przyjaźń czy kochanie?

Adam Mickiewicz

dzieciństwo

[Gość: torunianka]

Mickiewicz przyszedł na świat 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu na dawnych ziemiach
litewskich. Wychowywał się w pobliskim Nowogródku, gdzie ojciec jego, Mikołaj,
zdeklasowany szlachcic herbu Poraj, pracował jako obrońca sądowy. Na własne
więc siły i umiejętności - nie zaś na szlacheckie pochodzenie czy też
dziedziczne majątki - mógł liczyć również Adam

młodość

[Gość: torunianka]

Po ukończeniu miejscowej, prowadzonej przez dominikanów, szkoły (1815) udał się
na studia filologiczno-historyczne do Wilna. Utrzymywał się ze stypendium,
które po ukończeniu studiów (1819) musiał odpracować jako nauczyciel szkoły
powiatowej w Kownie (1819 - 1823). W czasie studiów wpływ na kształtowanie się
jego osobowości, poziomu wiedzy i poetyckiego talentu wywarli zwłaszcza tacy
profesorowie, jak filolog klasyczny Ernest Groddeck, historyk i teoretyk
literatury Leon Borowski oraz historyk Joachim Lelewel.

Filomaci

[Gość: torunianka]

W roku 1811 wspólnie z najbliższymi przyjaciółmi - Tomaszem Zanem, Janem
Czeczotem, Józefem Jeżowskim, Onufrym Pietraszkiewiczem, Franciszkiem
Malewskim - Mickiewicz założył tajne Towarzystwo Filomatów (Miłośników Nauki),

i Filareci

[Gość: torunianka]

Następnie założyli Towarzystwo Filaretów (Miłośników Cnoty). Stowarzyszenia te,
prowadząc zróżnicowane formy pracy samokształceniowej, miały na celu
przygotowanie młodzieży do działalności w różnych dziedzinach życia narodu
pozbawionego własnej państwowości. Pierwszym znaczącym doświadczeniem stał się
więc dla Mickiewicza udział w młodzieżowym "związku bratnim", w którym zdobywał
umiejętność kierowania tajną organizacją, pisania dokumentów programowych oraz
posługiwania się literaturą i towarzyską zabawą w celach patriotyczno-
wychowawczych. Literackim wyrazem tej atmosfery i doświadczeń stała się m. in.
Pieśń filaretów (1820), a najogólniejszym programem ideowym "Oda do młodości"
(1820).
20:33

napisz jeszcze

[t.king]

o jego głupotkach i głupotach politycznych;

[Gość: torunianka]

polityka jest dziwacznym zajęciem i tu każdy może się pogubić w każdym czasie.
Ale nie pogubi się tylko ten, kto nic nie robi a gnuśnieje przed telewizorkiem.

Pieśń Filaretów

[Gość: torunianka]

PIEŚŃ FILARETÓW


Hej, użyjmy żywota!
Wszak żyjem tylko raz;
Niechaj ta czara złota
Nie próżno wabi nas.

Hejże do niej wesoło!
Niechaj obiega w koło,
Chwytaj i do dna chyl
Zwiastunkę słodkich chwil!

Po co tu obce mowy,
Polski pijemy miód;
Lepszy śpiew narodowy
I lepszy bratni ród.

W ksiąg greckich, rzymskich steki
Wlazłeś, nie żebyś gnił;
Byś bawił się jak Greki,
A jak Rzymianin bił.

Ot tam siedzą prawnicy,
I dla nich puchar staw,
Dzisiaj trzeba prawicy,
A jutro trzeba praw.

Wymowa wznieść nie zdoła
Dziś na wolności szczyt;
Gdzie przyjaźń, miłość woła,
Tam, bracia, cyt! tam cyt!

Kto metal kwasi, pali,
Skwasi metal i czas;
My ze złotych metali
Bacha ciągnijmy kwas.

Ten się śród mędrców liczy,
Zna chemiją, ma gust,
Kto pierwiastek słodyczy
Z lubych wyciągnął ust.

Mierzący świata drogi,
Gwiazdy i nieba strop,
Archimed był ubogi,
Nie miał gdzie oprzeć stop.

Dziś gdy chce ruszać światy
Jego Newtońska Mość,
Niechaj policzy braty
I niechaj powie: dość.

Cyrkla, wagi i miary
Do martwych użyj brył;
Mierz siłę na zamiary,
Nie zamiar podług sił.

Bo gdzie się serca palą,
Cyrklem uniesień duch,
Dobro powszechne skalą,
Jedność większa od dwóch.

Hej, użyjmy żywota!
Wszak żyjem tylko raz;
Tu stoi czara złota,
A wnet przeminie czas.

Krew stygnie, włos się bieli,
W wieczności wpadniem toń;
To oko zamknie Feli,
To Filarecka dłoń.

Oda do młodości

[Gość: torunianka]

ODA DO MŁODOŚCI

Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy;
Młodości! dodaj mi skrzydła!
Niech nad martwym wzlecę światem
W rajską dziedzinę ułudy:
Kędy zapał tworzy cudy,
Nowości potrząsa kwiatem
I obleka w nadziei złote malowidła.

Niechaj, kogo wiek zamroczy,
Chyląc ku ziemi poradlone czoło,
Takie widzi świata koło,
Jakie tępymi zakreśla oczy.
Młodości! ty nad poziomy
Wylatuj, a okiem słońca
Ludzkości całe ogromy
Przeniknij z końca do końca.

Patrz na dół - kędy wieczna mgła zaciemia
Obszar gnuśności zalany odmętem;
To ziemia!
Patrz. jak nad jej wody trupie
Wzbił się jakiś płaz w skorupie.
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem;
Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu,
To się wzbija, to w głąb wali;
Nie lgnie do niego fala, ani on do fali;
A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu.
Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby:
To samoluby!

Młodości! tobie nektar żywota
Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę:
Serca niebieskie poi wesele,
Kiedy je razem nić powiąże złota.
Razem, młodzi przyjaciele!...
W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele;
Jednością silni, rozumni szałem,
Razem, młodzi przyjaciele!...
I ten szczęśliwy, kto padł wśród zawodu,
Jeżeli poległym ciałem
Dał innym szczebel do sławy grodu.
Razem, młodzi przyjaciele!...
Choć droga stroma i śliska,
Gwałt i słabość bronią wchodu:
Gwałt niech się gwałtem odciska,
A ze słabością łamać uczmy się za młodu!

Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze,
Ten młody zdusi Centaury,
Piekłu ofiarę wydrze,
Do nieba pójdzie po laury.
Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie:
Młodości! orla twych lotów potęga,
Jako piorun twoje ramię.

Hej! ramię do ramienia! spólnymi łańcuchy
Opaszmy ziemskie kolisko!
Zestrzelmy myśli w jedno ognisko
I w jedno ognisko duchy!...
Dalej, bryło, z posad świata!
Nowymi cię pchniemy tory,
Aż opleśniałej zbywszy się kory,
Zielone przypomnisz lata.

A jako w krajach zamętu i nocy,
Skłóconych żywiołów waśnią,
Jednym "stań się" z bożej mocy
Świat rzeczy stanął na zrębie;
Szumią wichry, cieką głębie,
A gwiazdy błękit rozjaśnią -

W krajach ludzkości jeszcze noc głucha:
Żywioły chęci jeszcze są w wojnie;
Oto miłość ogniem zionie,
Wyjdzie z zamętu świat ducha:
Młodość go pocznie na swoim łonie,
A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie.

Pryskają nieczułe lody
I przesądy światło ćmiące;
Witaj, jutrzenko swobody,
Zbawienia za tobą słońce!

[Gość: semeon]

Jak powszechnie wiadomo: "Mickiewicz wielkim poetą był", ale osobiście wolę
Słowackiego = "Chodzi o to, aby język giętki powiedział wszystko co pomyśli
głowa..." i Norwida.

[Gość: torunianka]

:) ja też wolę Słowackiego, ale to Mickiewiczowi mija 150-ta rocznica śmierci

[Gość: OLO]

Był, umarł. Tworzył, bo taki miał charakter. Jak się zakochał, to nawet ciekawe
erotyki skrobnął. Ale cała reszta - patriotyczna... Komu na tym teraz zależy ?
Miał facet depresję, to sobie pisał w kajecikach, bo nic mu więcej nie
pozostało do roboty. Był patriotą, bo to takie czasy były, że nie można było
żyć inaczej. A do Watszawy jakoś nasz ten wieszcz nie zawitał... Ciekawe jakby
teraz się zachowywał ? Jaką partię by poparł. Pisałby, śpewał czy by uciekł za
granicę ? Współczesny Mickiewicz - ciekawy temat na scenariusz.

współczesny Mickiewicz

[Gość: torunianka]

współczesny Mickiewicz pewnie nadal byłby romantykiem, mimo zmiany epokowej. I
cóż z tego, że patriotyzm niemodny. A jednak sporo patriotów jeszcze jest, choć
nie mówię tu o tych na pokaz.

"Tworzył bo taki miał charakter", mówisz?

No tak, trzeba mieć charakter nie lada, aby tworzyć i to w takich warunkach. I
ten kto tworzy wypełnia jakoś swe powołanie życiowe. A czym jest życie -
ciekawy temat na scenariusz;)

Nieszczęśliwa miłość

[Gość: torunianka]

Doświadczeniem młodzieńczym Mickiewicza była nieszczęśliwa miłość do Marii z
Wereszczaków hrabiny Wawrzyńcowej Puttkamerowej. Na drodze do szczęścia
kochanków stanęło zawarte w 1821 r. małżeństwo Puttkamerów. Dzięki niej trochę
wierszy powstało.

Folklor

[Gość: torunianka]

Znajomość ludowych - zarówno polskich, jak i białoruskich - pieśni, baśni,
podań i obrzędów Mickiewicz wyniósł z rodzinnego domu (służąca Gąsiewska). W
formach ludowej kultury dostrzegał wyraz narodowej tradycji oraz źródło
inspiracji do tworzenia nowego typu poezji. Literackim owocem tej inspiracji
stały się "Ballady i romanse" (1822), "Dziadów część II i IV" oraz "Grażyna"
(1823).