Gość: mouset
IP: *.cm-uj.krakow.pl
01.07.03, 15:31
System szynowy (kolejowy i tramwajowy) oraz drogowy (autobusowy) w
pasażerskich przewozach zbiorowych
Przewozy o zasięgu regionalnym, krajowym i międzynarodowym
Pasażerski transport kolejowy
Sieć kolejowa na terenie Miasta jest dobrze rozwinięta, zelektryfikowana w
91%. Obecnie
jednak nie jest wykorzystywana dla ruchu lokalnego miejskiego. Ruch pociągów
o zasięgu
lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym realizuje przewozy
pasażerskie
zarówno w relacjach podmiejskich bliskiego zasięgu (np. Wieliczka – Kraków),
jak również
przewozy średniego i dalekiego zasięgu.
3 Uchwała RMK Nr LXX/468/93 z dnia 8 stycznia 1993r. w sprawie przyjęcia
zasad polityki transportowej dla
Krakowa
63
W 2001 roku przewozy pasażerskie w aglomeracji krakowskiej kształtowały się
na poziomie
prawie 11,3 mln pasażerów. Liczba pasażerów w roku 2001 wzrosła o 23% w
stosunku do
2000 r.
Pasażerski transport autobusowy
Łącznie w ruchu autobusowym ponadlokalnym na obszarze Krakowa rozpoczyna i
kończy
bieg ok. 440 linii zamiejskich w tym:
• 35 prowadzonych przez MPK S.A.
• ok. 150 prowadzonych przez przedsiębiorstwa PKS
• ok. 255 prowadzonych przez innych przewoźników
Zbiorowy transport osób zamieszkujących gminy aglomeracji krakowskiej
realizujących
podróże (bardzo często codzienne) do położonych na terenie Krakowa
obligatoryjnych celów
(praca, nauka, usługi) pełni bardzo istotną rolę w systemie transportowym
aglomeracji.
Podróże te w znacznym zakresie realizowane są komunikacją autobusową, w
szczególności
z gmin, których teren nie został wyposażony w infrastrukturę kolejową. W
ostatnich latach,
z uwagi na spadek atrakcyjności przewozów kolejowych, także z obszarów
uzbrojonych
w infrastrukturę kolejową, zbiorowy transport osób odbywa się w przeważającym
stopniu
komunikacją autobusową (przykłady: Wieliczka, Zabierzów, Krzeszowice).
Przewozy tzw.
podmiejskie tj. krótkiego zasięgu realizowane w poprzednich latach wyłącznie
autobusami
średniopojemnymi przez publiczne przedsiębiorstwa przewozowe (MPK, PKS)
obecnie
w znacznej mierze przejęły drobne przedsiębiorstwa prywatne działające na
zasadach
komercyjnych i stosujące do przewozów autobusy niskopojemne, głównie
mikrobusy.
Głównymi miejscami lokalizacji przystanków początkowych/końcowych dla linii
zamiejskich
realizowanych przez tych przewoźników są:
• strona zachodnia i wschodnia Dworca Głównego PKP
• ul. Prądnicka na odcinku za wyjazdem z dworca Nowy Kleparz
• ul. Bieńczycka wylot z Ronda Czyżyńskiego
• Al. Jana Pawła II wylot z Placu Centralnego w kierunku Ptaszyckiego
• ul. Barska
Przystanki dworcowe PKS przy ul. Barskiej i ul. Medweckiego zostały
zlikwidowane.
Duży ruch pasażerski obserwuje się również na liniach autobusowych o zasięgu
regionalnym,
międzyregionalnym, krajowym i międzynarodowym.
Liczne pojazdy realizujące przewozy autobusowe z obszaru aglomeracji (autobusy
i mikrobusy) kończą bardzo często trasy w intensywnie zagospodarowanych
rejonach Miasta,
w szczególności w rejonie śródmieścia, gdzie występuje deficyt infrastruktury
komunikacyjnej. Jedyny, o niedostatecznej powierzchni i niskim standardzie,
dworzec
autobusowy w Krakowie zlokalizowany przy ul. Pawiej jest własnością PKS-u.
Bardzo złe są
także warunki na placu podjazdowym do dworca PKP od strony wschodniej, gdzie
odbywają
się odprawy pasażerów podróżujących liniami autobusowymi o zasięgu
międzynarodowym.
Przewozy wewnątrzmiejskie (lokalny transport zbiorowy)
System miejskiej komunikacji zbiorowej w Krakowie stanowi układ linii
autobusowych
i tramwajowych wspomaganych przez prywatne linie mikrobusowe. Sieć kolejowa
64
praktycznie nie jest wykorzystywana w ruchu wewnątrz Miasta. Sieć autobusowa
korzysta
z ogólnie dostępnych ulic Miasta, częściowo przebiega w wydzielonych pasach.
Sieć
tramwajowa wykorzystuje zarówno torowiska umieszczone w jezdniach ulic, jak i
torowiska
wydzielone w przekrojach ulic i kilka samodzielnych korytarzy tramwajowych. Na
infrastrukturę komunikacji tramwajowej składa się 167 km pojedynczego toru
torowiska
tramwajowego i tyle samo km sieci trakcyjnej, 23 podstacje trakcyjne oraz
towarzyszące
urządzenia trakcyjne takie jak: zwrotnice, układy ogrzewań zwrotnic,
sygnalizacje świetlne
wzbudzane przez tramwaj, kable zasilające i powrotne, punkty powrotne.
Tabela: Wielkości charakteryzujące stan komunikacji miejskiej
Tramwaje (stan 2001r.)
liczba linii 23
średnia liczba pociągów tramw./wozów w ruchu dziennie 185/331
praca przewozowa w roku 2001(mln wzkm) 24.6
Autobusy (stan 2001r.)
liczba linii (dzienne/strefowe) 108/36
średnia liczba wozów w ruchu (dzienna) 419
praca przewozowa w roku 2001 (mln wzkm) 33.0
Przewozy pasażerów (tramwaje i autobusy)
dobowo ok. 1 mln
rocznie mln ok. 340
długość torowisk tramwajowych (pojedynczy tor, km)161
długość tras tramwajowych (km)167
liczba przewiezionych pasażerów (MPK + KPPU, mln pas.)* 348 348 340
*dane wg SITKOM
Głównym przewoźnikiem w miejskiej komunikacji zbiorowej w Krakowie jest
Miejskie
Przedsiębiorstwo Komunikacyjne SA. Miasto Kraków corocznie aktualizuje
zawartą z MPK
S.A. umowę. Przewoźnicy prywatni obsługują tylko nieznaczną liczbę linii
autobusowych.
Stan taboru, szczególnie tramwajowego i koszt jego odnowy stanowi poważny
problem
finansowy dla Miasta.
Tabela: Parametry ruchu na sieci komunikacji zbiorowej
szczyt poranny szczyt popołudniowy
średnia długość podróży (km) 8,4 8,3
średni czas trwania podróży (min.) 38,9 38,6
średnia prędkość (km/godz.) 13 12,9
dojścia piesze (km) 1,1 1,2
średni czas oczekiwania (min) 6,8 6,4
Z wszystkich podróży realizowanych komunikacją zbiorową w obszarze Miasta,
w popołudniowej godzinie szczytu najwięcej, bo 83% stanowią podróże
wewnętrzne, a 17%
podróże zewnętrzne (wyjazdy z Miasta).
Analiza więźb ruchu zewnętrznego wykazuje, że najsilniej obciążonym kierunkiem
wylotowym do Miasta jest kierunek wielicki. W tym kierunku realizowanych jest
około 28%
wszystkich podróży z Krakowa. W następnej kolejności istotnych obciążeń
plasują się
kierunki: zakopiański, skawiński, krzeszowicki, olkuski, warszawski -
obciążone łącznie
około 57% ruchu wyjazdowego.
Analiza więźb ruchu wewnętrznego wykazuje, że najbardziej obciążoną relacją
ruchu jest
relacja wschód–zachód, między makrorejonami 6 – 5 – 2 – 1 – 3, obejmująca
około 41%
całego miejskiego ruchu międzysektorowego oraz relacja północ–południe, między
makrorejonami 1 – 8, obejmująca około 8% miejskiego ruchu międzysektorowego
(obciążenie ruchem pasażerskim sieci komunikacji zbiorowej przedstawiają mapy
znajdujące
się w Dokumentacji Informacyjnej Studium).
Torowiska w Krakowie, pomimo, iż od 1996 r są objęte programem kompleksowej
modernizacji, w znacznej części są zużyte, wyeksploatowane ponad miarę.
Częstotliwość
kursowania tramwajów na najbardziej obciążonych odcinkach sieci wynosi ok. 32
pociągi na
godzinę, a obciążenia sięgają ponad 20 tys. ton/dobę. Żywotność istniejących
torowisk
obliczono na 9 - 15 lat w zależności od obciążenia ruchem. Pomimo
wyremontowania
w latach 1994-2001 wielu kilometrów torowisk tramwajowych, dają o sobie znać
wieloletnie
zaniedbania w tej dziedzinie; 48 km torowisk wymaga remontu z uwagi na
krytyczny stan
techniczny charakteryzujący się przekraczaniem dopuszczalnej normy zużycia
nawierzchni
stalowej, degradacją podbudowy i nawierzchni drogowej oraz występowaniem
licznych
wyboczeń i zapadnięć.
Infrastruktura komunikacyjna przeznaczona dla transportu autobusowego z uwagi
na dużą
jego intensywność nie jest w stanie bez zakłóceń przyjąć pojazdów tego
podsystemu
transportowego. Występuje znaczny deficyt w zakresie pętli i dworców
autobusowych dla
linii wewnątrzmiejskich, terminali autobusowych i dworców tzw. strategicznych.
System szynowy i drogowy w przewozach towaró