Pabianice moje miasto

[Gość: megace]

Tak na prawdę to jestem z Pabianic. Sorry. Miasto ma sporą niezależnośc i znam
ludzi, którzy dziesięciolecia " nie musieli" jechac " do miasta Łodzi".
Pabianice są stare, z jakimis tradycjami,Ale ,że miasto było regularnie palone
ostateczny jego kształt powstał około drugiej połowy XiX wieku. Po klęsce
Napoleona część żołnierzy została na szlaku -świadczy o tym m.in. koło Łasku
wieś mająca nazwę Wymysłów Francuski /no kiding/. Przed II wojną w Pcach było
ok. 10 % Żydów, około 20 % Niemców. Miasto miało 50 tys, mieszkańców. Legendą
są historie dziadków o "alejkach" , " domku ogrodnika", piątkowym rynku. Kto
pamięta kim był Beniamin Krusche? W Pcach powstała ksiązka wydana przez
Muzeum - o słynnych rodzinach pabianickich. Czy ktos pamięta Pabianice?

[kropka.]

Po pierwsze: dlaczego "sorry"?
Po drugie: nie tylko z Pabianic ludzie nie wyjeżdżali nigdy do Łodzi. Znałam
panią, która na pytania: gdzie mieszka, gdzie się urodziła - odpowiadała "na
Widzewie". I nigdy nie była w Łodzi :) Bo za jej czasów Łódź to była
Piotrkowska i bliskie jej centrum.
A z drugiej strony, wstyd, ale niewiele wiem o Pabianicach. Znasz historię?
Opowiedz trochę, proszę.
pozdrawiam

[Gość: megace]

Parę słów o Pcach: prawa miejskie od b.dawna od ponad 610 lat, była własność
Kapituły Częstochowskiej, podarek od Hermana , któremu Judyta urodziła (podobno
w Pcach) Krzywoustego. Wyrób smoły,niewielki handel, bo wielkie szlaki tędy nie
biegły ( do Łęczycy dość daleko),rozwój przed Szwedami do ok. 10 tys mieszk.,
potem przemarsz wojsk , spalenie miasta, potem kolejne rozbiory, [m.innymi
nazwa wioski Do-broń ( droga na wrocław) ma pochodzić od zgrupowania powstańców
styczniowych], rozwój miasta dynamiczny po Wiośnie Ludów, liczni kolonizatorzy
z Niemiec (m.in. Bawaria, Alzacja), Francja (region Aisne), dostają za darmo
ziemię, drewno, opał,są zwolnieni od podatków przez 15 lat i nie ma cła na na
Wschód ( jesteśmy w Księstwie). Do Pabianic chyba 1818 Benjamin Krusche
sprowadza maszynę parowa i mechaniczne krosna. Tworzy się klika fortun
założycieli miasta. Organizują oni zręb tzw. nowego miasta (za rzeką Dorzynką-
obecnie niewidzialny ściek) . Powstaje dzielnica domków tzw. famuły, własne
szkoły, własna zakładowa kasa chorych. W Pabianicach nikomu nie przeszkadza,że
obok Żyda mieszka Niemiec czy Polak. w 1917 do Pc przybywa grupa uciekinierów
po Rewolucji. Zakładają tu własne interesy . Miasto rozrasta się w XX w.
Dowody są aktualnie głównie na cmentarzu- który urzeka może trochę jak Powązki,
czy Rossa. ( No może przesadziłem z tym lokalnym patryjotyzmem, ale klimat
ma ). II W . Pierwsze dni września - wyłapanie inteligencji i ulokowanie jej w
Radogoszczu. Polacy chodzą po jednej , zacienionej stronie głównej ulicy.
Tramwaje nur fur Deutch. Na starym mieście tworzy się getto. Na miejscu
synagogi dziś stoją garaże, miała mieć piękny witraż z gwiazdą Dawida. Kilka
lat temu na wysokości ok. 5 metrów umieszczono tablicę pamiątkową. Niemcy
uciekają, praktycznie w mieście nie ma większych zniszczeń. Opowieść o
pułkowniku Kwiatkowskim (film) mogła mieć korzenie w Pcach , bo to zlokalnego UB
( ul.Gdańska, obecnie co tam ZBOWID, ZHP, jeszcze ktoś, zero tabliczki o UB)
przebrani AKowcy podając się za wysokich rangą wojskowych zabrali swoich
kolegów. Miasto dziwne - po wojnie napływ ludności z okolicznych wsi,
blokowiska, szkoły molochy (Bugaj). Obecnie upadek większości zakładów , jakieś
afery. Brudne mury, szaro. Fajne jest to ,że do knajpy zawsze trzeba jechać do
Łodzi, do kina też. Ostatni pociąg czy tramwaj ok. 22.40. (był), kolejny ok.
4.00). Parę razy wracałem na butach. Dużo sympatycznych ludzi, (większość moich
pracuje w Ł. lub w Wwie). Bardzo ładne dziewczyny. Cóż. Zapraszam do Pabianic.

[Gość: megace]

O Pcach jest naprawdę kilka publikacji , najstarsza ( ok. 500 egz. p Barucha (
nie rabina) grubo przedwojenna), jedna wydana ok. 1920 przez Ratusz, jedna w
czasach 1970 tych głównie o sukcesach socjalizmu, o ruchu robotniczym , o 1905
r, obecnie historia rodzin pabianickich - gdzie spiritus movens było
muzeum ,Nakłady po kilkaset sztuk wszystkiego.

Moj dziadek dośmierci używał nazw ulic sprzed wojny- obecnie nie musze się
uczyć nazw ulic - są takie jak wtedy.
Ciekawe ilu 1983 roczników wie dlaczego mieszkali na Żukowa?

[kropka.]

No więc cmentarz znam. Jest rzeczywiście wspaniały. A ponieważ wiem z
doświadczenia, że miasta najlepiej poznaje sie po cmentarzach, więc domyslałam
sie, że te Pabianice, to musiało być niezłe miasto. Ale wiesz, pod latarnią, to
najmniej widać :) A mam do Pabianic bliżej, niż do Łodzi. Są jeszcze jakieś
ślady dawnej świetności? I młyn. Skąd on sie tam wziął, wiesz? Przecież nie
jest powojenny. Moja babcia opowiadała, że najlepsza mąka była w Pabianicach i
do końca życia jakiś chłop przywoził jej wór mąki z Pabianic :)

[Gość: flip]

Pabianice maja tez bardzo ladna "wenecje", gdzie Dobrzynka plynie miedzy murami
fabryk, a obok dwor biskupi "Zamkiem" zwany i Dom Kindlerow (?). I maja jeszcze
chyba taki drewniany dom przyslupowy.
A poza tym niestety - tragedia.

[kropka.]

A widzisz, Pan. To jednak dobrze słyszałam o jakimś "zamku" w Pabianicach.
Tylko mi się w głowie nie mieściło. Trzeba tam na wycieczkę :)

[Gość: flip]

To jest bardzo stare - 16w. Dwor Biskupow Krakowskich - bo Pabianice byly
osrodkiem ich rozleglych dobr.

[kropka.]

16 wiek????? A kropka. ciemna jak tabaka!!! Wstyd. Wycieczka.
dzięki, megace i flipy :))

[michal.ch]

Ale pamiętaj, że obowiązkowo tramwajem (linia 41). Przejeżdża się obok "zamku".

Pozdrawiam :-)

Pabianice - też moje miasto

[zamek]

Zamek w Pabianicach - miejsce dla mnie historyczne, bo
tam 13.12.1991 debiutowałem jako nieletni altowiolista,
po raz pierwszy występując "przeciwko" publiczności...
"Wenecja" pabianicka po ostatniej regulacji Dobrzynki
na tym odcinku straciła nieco ze swej romantyczności,
ale i tak urzeka za każdym razem. Jako brzdąca trudno
mnie było wyprowadzić z mostu na ówczesnej Armii
Czerwonej (dziś Zamkowa) - uwielbiałem patrzeć na rzekę.
Zaraz obok - ulica bez jednego drzewa. Nazywa się
Lipowa i jest wciśnięta między 2 fabryczne budynki.
Zagrała w "Ziemi obiecanej" - tam zastrzelił się
Łapicki. Fabryka po lewej wciąż jeszcze pracuje, ta po
prawej ("Pamotex") - stopniowo zwija żagle. Lipowa
przez kilkanaście lat była "ozdobiona" nader sugestywną
rurą ciepłowniczą biegnącą zawijasami wzdłuż budynku
"Pamotexu". Rura została dokumentnie obsprayowana, a
ulicę przezwano "Graffiti Street". Rury od roku już nie ma.
A kilkaset metrów dalej pracuję...
Pozdrawiam

[Gość: megace]

Lipowa jest odjazdowa .To taka szczelina między dwoma ścianami fabryk, wdłuż
której wije się olbrzymi wąż rury ciepłowniczej. Na końcu gigant w pionie -
komin, największy w mieście. Zaś za rogiem pałacyk , jakaś zieleń, małę salki z
wytłaczankami od jajek na ścianach- koledzy ze szkoły muzycznej, biedne maluchy
nisące instrumenty od tramwaju. Kontrast. Dźwięki. Pabianickie klimaty.

Kiedyś miałem pomysł,żeby na lipowej wykorzystać ludzki talent - i żeby rada ds
kultury z UM dała kasę na spraj - zrobiwszy to co zrobił Gdańsk- Zamiast
chamskich bazgrołów na wiaduktach- profesjonalni graficiarze-robią contest-
pokazują klasę-grafika pozostaje jako otwarta galeria i jako znak czasów i
tolerancji UM z Pc. Ale osoby z którymi mówiłem - zignorowały mnie jakbym był
UFO.

[zamek]

Oj, Megace drogi, czytajże nieco uważniej. Rurę już
zdjęli wraz ze stopniowym demontażem całego "Pamotexu".
A to "kilkaset metrów dalej", gdzie pracuję, to właśnie
szkoła muzyczna. Czyżbyś i Ty miał z nią coś wspólnego?
Pozdrawiam :)

[Gość: megace]

Jak sie idzie od szkoły do Mateusza jest taki zbiornik wodny ,( chyba dla
strażaków , jakby się pamotex palic miał). Przed II W miało byc tam kąpielisko
miejskie - Dziadek w okolicach miał łowić ryby. Żeby złąpać dowcip trzeba to
miejsce widziec obecnie. Wybetonowany brzeg uniemożliwia rzece naturalna obronę-
powstał ściek w korycie.
Z tą rurą to sie zagapiłem. Ale pomysł na muzyków obok malarzy nie byłby zły na
lipowej nawet bez rury ? Bardziej "łódzkiego" miejsca w Pcach nie ma.

[Gość: megace]

Zamek późnorenesansowy( tak jak np. Wawel),był to wcześniej XIV w. drewniany na
planie kwadratu gród średniowieczny!
Naprzeciko kościół św.Mateusza z pomnikiem Legionisty z 1919 (kopia orginał
zburzyli Niemcy). pomiędzy zamkiem, a kościołem podziemny łącznik
nieudostępniany ( czemu?), któery miał służyc temu aby bezpiecznie z zamku
przedostać się do kościoła na modlitwę. Świetne organy . Niezłe dzwony
wygrywają melodię co godzinę
Kościól szczególny tu "miał staż" ksiądz Kolbe ( pomnik obok).

Wsżędzie niestety obok - tak jak mówicie - tragedia . Na zamku napis(nad
oknem) -" sic transit gloria mundi' : tak przemija sława świata.

[Gość: megace]

Dom Krusche był wzorem archtektury niemieckich kolonialistów( charakterystyczny
dwuspadowy dach ze ściętymi prostopadle rogami). W Pcach było to latami
siedzibą Towarzystwa Przyjaciół Pabianic. Niestety chyba w 1993 budynek spalił
się w środku podobno z powodu wady instalacji elektrycznej. TPP chyba nie
istnieje, TPP to zresztą inny temat. Budynek jest ruiną.
Myślałem kiedyś ,że należy się jakiś szacunek takim ludziom jak Krusze, za to
że dzięki ich interesom rozbudowały się Pabianice. Ale - jego zięc Ender
podczas wojny dalej prowadził produkcję i był Niemcem. W 1945 co miał zrobić?
Mimo to przydał by się w Pcach jakiś ślad po zrealizowanych marzeniach w "ziemi
obiecanej" w której w końcu Pan Krusche spędził całe życie.

[Gość: megace]

Pierwsze kini w Pcach "Luna" powstało przed I Wojną! Założył je kolonizator
rodem z Holandii. Konia z rzedem ,że ktoś w Pcach wie o tym i potrafi
powiedzieć gdzie to teraz w mieście jest. Podczas wojny II bojkotowane przez AK
( tyko świnie siedzą w kinie). Po wojnie dwa kina "robotnik" i " mazur". Mazur
zamkniety , gdyż zawala się strop (grozi zawaleniem),zaś z robotnika powstało
kino " tomi" , bo włścicielem jest p. Tomek. Kiedyś z nim rozmawiałem,żeby
kino nazwać" bezrobotnik" i dać zniżki dla bezrobotnych, ale nie skumał czaczy.

[Gość: megace]

W Pcach jest cmentarz żydowski. Mieści się prawie naprzeciw Bazyliki Mniejszej
Sanktuarium Maksymiliana Kolbego, gdzie proboszem jest słynny ks. Olszewski.
Nikomu nie przeszkadza z idących do Kościóła ,że płot mijanego cmentarza cały
jest pomalowany sprajem, o treści nie wspomnę (niech by tak cmentach katolicki
był tak pomalowany..). Przy wejsciu na cmentarz żydowski na furtce mała
tabliczka w ang. i polskim, gdzie mozna dostac klucze i napis po polsku: "jeśli
chcecie by szanowano wasze groby za granicą, szanujcie obce u siebie".
tabliczka jest pogięta tak jakby ktoś próbował ją urwać,czy rozbić kamieniem.

[Gość: megace]

Odjazdowe były pochody pierwszomajowe w Pcach. Rozpoczynały się koło szk. podst
nr 5 , koło SDH były trybuny władzy, kończyły na placu koło kościoła mateusza
pod tym betonowym pomnikiem ruchu robotniczego. Lista obecności sprawdzana
przez nauczycieli- od tego zależała m.in. ocena ze sprawowania. Rozdawano
szturmówki, biało czerwone. Trwało długie przemówienie , a chodziło o to żeby
zwiać z tego szybko i miec święto. Na bocznych ulicach milicjanci po trzech po
cywilnemu.
Ktoś to pamiętac musi. To było w końcu wczoraj.

[Gość: megace]

W pabianicach kręcono " Klosa" - jeden odcinek. Grał niemiecki szpital
budynek "Mechanika" z kawałkiem ulicy. Dziś też mógły grać bez dodatkowych
inscenizacji. Na znacznej części Pabianic wydaje śie ze ciągle kręcą jakiś
film.

[grover]

A ja się urodziłem w Pabianicach (bo w Łodzi panowła jakaś choroba), ale, aż
wstyd się przyznać nic o nich nie wiem...:( , ale jak poczytałem te posty, to
się czuję trochę bardziej spokojny, bo już coś o nich wiem:)
Grover

[Gość: megace]

Sto lat temu Pabianice były miastem blusa . Ktoś pamięta "BlueHaze" , przyjazdy
Johna Portera, klub studencki na lutomierskiej?
KoncertySkrzeka w Św. Mateuszu?
Jak teraz wyglągają muzyczne Pce?

Byłem na 100 leciu Okiestydętejw Dobroniu! I szczęka mi opadła - super poziom.

[kropka.]

Qrcze, Megace, jesteś skarbnicą wiadomości! I czegoś się tak pultał przez
miesiąc, zamiast od razu walić o tych Pabianicach! Zmarnowaliśmy tyle czasu bez
sensu.
pozdrawiam

Do Kropki

[Gość: megace]

I też Cięlubię!

[jasam]

Gość portalu: megace napisał(a):

> Pierwsze kini w Pcach "Luna" powstało przed I Wojną!
> Mazur zamkniety , gdyż zawala się strop (grozi zawaleniem)

zapraszam na stronę:
lodz.naszemiasto.pl/wydarzenia/152253.html

I dzięki Megace za tak wiele ciekawych opowieści.
pozdr.

A kto z was spacerował po dachu tego zameczku?

[Gość: JA]

niezła frajda! tam w 39 stał ckm obrony przeciwlotniczej.
Dla mnie Pabianice to dość spokojne miasto, o zdrowych proporcjach .