Żmudzini chcą mieć ojczyznę

[Gość: l]

Kaj jes nosz Lietuvis???Widza co we Litfie majom problym niy inno ze
Polokami:-))))))))


Żmudzinom nie wystarcza status mniejszości. Pragną choćby autonomii. Wilno
nie chce o tym słyszeć


Problemy z powodu narodowości mają na Litwie nie tylko Polacy. Tutejsi
nacjonaliści twierdzą, że to spolonizowani Litwini, których trzeba "nawrócić
na litewskość". Żmudzini zaś, zdaniem rządowych prawników, to tylko jedna z
pięciu mniejszości etnicznych.


Początek batalii sądowej

Ministerstwo Sprawiedliwości odmówiło Żmudzinom prawa do zmiany narodowości
litewskiej na żmudzką. W tym tygodniu Żmudzini rozpoczęli batalię sądową o
oficjalne uznanie ich za naród. Część żmudzkich działaczy deklaruje, że nie
mieliby nic przeciwko uzyskaniu autonomii terytorialnej.

Trzeba przyznać, że do niedawna Żmudzini -choć wielu animatorów życia
kulturalnego i pisarzy podkreślało swą odrębność -w większości zadowalali się
statusem mniejszości etnicznej. Wilno z kolei patrzyło pobłażliwie na zespoły
ludowe, radio nadające po żmudzku czy powstawanie kolejnych organizacji
społecznych Żmudzinów. Przymknęły oko nawet na wydawanie w stolicy Żmudzi -
Telszach - żmudzkich paszportów, na których okładce wytłoczono zamiast
litewskiej Pogoni niedźwiedzia -herb Żmudzi. Takie paszporty otrzymali
wszyscy członkowie Stowarzyszenia Żmudzinów.

Zawrzało dopiero wtedy, gdy grupa działaczy żmudzkich postanowiła
rozstrzygnąć sprawę w sposób radykalny, deklarując, że są członkami odrębnego
narodu. - Jeśli istnieje słowo "Żmudzin", istnieje i język. Jeśli jest język,
powinna być również narodowość - mówi jeden z nich, Antanas Kontrimas.

Na reakcje Wilna nie trzeba było długo czekać. Urząd Stanu Cywilnego odmówił
Żmudzinom prawa do zmiany narodowości. Nic dziwnego: jej uznanie
spowodowałoby bowiem prawdopodobnie zmniejszenie liczby Litwinów.


Jedna trzecia Litwy
Trudno dziś wprawdzie oszacować, ile osób byłoby zainteresowanych zmianą
narodowości, jest natomiast faktem, że Żmudź zajmuje przeszło 21 tysięcy
kilometrów kwadratowych, czyli jedną trzecią powierzchni Republiki
Litewskiej.

Oficjalnie Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadniło swoją odmowę tym, że
zmiana narodowości w dokumentach możliwa jest tylko wówczas, gdy odmiennej
narodowości jest jeden z rodziców lub dziadków. Tymczasem przodkowie
Żmudzinów byli z reguły uważani za Litwinów.

O ile władze wstrzymują się na razie z oceną odrodzenia narodowej świadomości
Żmudzinów, o tyle komentarze na litewskich portalach internetowych są
jednoznaczne. Dominuje przekonanie, że to już nie jest żadna zabawa w
folklor, lecz separatyzm i próba rozbicia Litwy.

Poeta i krytyk literacki Vytautas Rubavičius twierdzi, że z czasem elity
żmudzkie dostrzegą w czymś, co jest dziś ruchem kulturowym, istotny potencjał
polityczny. Nie kryje zainteresowania stworzeniem żmudzkiej partii
politycznej, od której oczekiwałby walki o autonomię "nie tylko kulturową,
lecz również terytorialną".

Czy żmudzka partia polityczna miałaby jakiekolwiek szanse?

Wydaje się, że spore. Świadczy o tym sukces innej partii etnicznej, Akcji
Wyborczej Polaków na Litwie, która od kilkunastu lat niepodzielnie rządzi na
Wileńszczyźnie.

ROBERT MICKIEWICZ z Wilna

------------------------------------------------------------------------------
--

Małe narody, których nikt nie uznaje
W Europie żyje wiele grup etnicznych, które mogłyby pójść śladem Żmudzinów i
domagać się uznania swojej narodowości. Na przykład mieszkańcy Śląska w
spisach ludności przeważnie deklarują narodowość polską, czeską lub
niemiecką, a rzadziej śląską. Niedawno Biblioteka Kongresu USA wpisała jednak
język śląski do rejestru języków świata. Na Ukrainie, ale też na Słowacji,
Węgrzech, w Serbii, Chorwacji i Rumunii żyją Rusini - w Polsce znani jako
Łemkowie. Większość z nich, około miliona, zamieszkuje zachodnie tereny
Ukrainy i od lat domaga się autonomii. Na Białorusi żyją potomkowie
Jaćwingów - dawnego ludu pogańskiego spokrewnionego m.in. z Litwinami.
Wołosi, ludność pasterska spokrewniona z Rumunami, dziś rejestrują swoje
stowarzyszenia w Bułgarii, Rumunii i Serbii. Na Bałkanach jest też grupa
osób, która walczy o uznanie narodowości jugosłowiańskiej i taką podaje w
ankietach.


Pięć wieków księstwa i diecezji


Pięć wieków księstwa i diecezji. Księstwo Żmudzi ma dawne tradycje
Dolna Litwa, czyli Księstwo Żmudzi, wymieniane było w kronikach od XIII
wieku. W granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego ostatecznie znalazło się w
roku 1413. Do trzeciego rozbioru Rzeczypospolitej zachowywało odrębność
administracyjną.

www.rzeczpospolita.pl/teksty/wydanie_070802/swiat_a_4-1.F.jpg
www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_070802/swiat/swiat_a_4.html?k=on;t=2007080220070802