pitagor
02.03.06, 14:03
Co o tym myślicie:
www.bractworowerowe.ats.pl/7dni.php?id=248
KORONA RADOMIA
Cztery maszty radiostacji na Wacynie są istotnym składnikiem krajobrazu
Radomia. Ustawione na wzniesieniu, nocą oświetlone, widoczne są z wielu miejsc
– ze zjazdu do tunelu w alei Grzecznarowskiego, z alei Szarych Szeregów, znad
zalewu na Borkach... Stanowią ciekawą dominantę wieńcząc zabudowę miasta
niczym korona. Są znakiem, po którym poznają Radom podróżujący drogą E77.
Radiostację założono w roku 1929. Za II Rzeczypospolitej nadawano stąd program
Polskiego Radia za granicę, utrzymywano także łączność ze statkami
dalekomorskimi. W PRL radiostacji na Wacynie przypadło niezmiernie
odpowiedzialne zadanie obrony władzy ludu pracującego miast i wsi przed
zachodnim imperializmem. Obrona polegała na zagłuszaniu Radia Wolna Europa.
Był to zatem obiekt strategiczny. Nie wolno było go fotografować. Oczywiście
nie wolno też było poruszać się po jego terenie.
Kilkadziesiąt lat wyłączenia obszaru radiostacji z użytkowania rolnego
sprawiło, że powstał tam urozmaicony ekosystem. Są i leśne zagajniki, i dzikie
łąki, i miejsca podmokłe, i niewielki potoczek. Możemy zobaczyć poszczególne
stadia zjawiska sukcesji wtórnej – to jest naturalnego wkraczania roślinności
leśnej w miejsca niegdyś wylesione. Wśród zróżnicowanej roślinności spotkamy
ciekawe gatunki zwierząt. Pachnica, kokoszka wodna, modraszek telejus – te
nazwy może niewiele mówią laikowi, ale przecież to właśnie świadczy o
bogactwie fauny. Z większej zwierzyny przebywają tam stale sarny. Obszar nie
jest zresztą dokładnie przebadany. Być może kryje jeszcze przyrodnicze
niespodzianki.
W występowaniu saren, kokoszek i modraszków nie byłoby jeszcze nic
nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że pojawiają się one w odległości zaledwie
dwóch kilometrów – to jest 20 minut spaceru – od centrum miasta. W tym świetle
nawet sarna – to brzmi dumnie. Mamy do czynienia z wyjątkową wartością: obszar
dzikiej przyrody w pobliżu śródmieścia dużego miasta. Nie każde miasto w
Polsce może się taką atrakcją poszczycić.
POMYSŁY RADNYCH I INNE CHOROBY
Chciałoby się rzec – to wspaniale! Tymczasem okazuje się, że owej zielonej
oazie grozi zagłada. Obecnie wykorzystywane są tylko dwa maszty, pozostałe
mogą zostać rozebrane. Możliwość zachowania całego zespołu – jako historycznej
pamiątki – nie jest chyba rozważana. A szkoda. Tym bardziej, że słyszy się już
propozycje, by po rozbiórce masztów podzielić teren na działki budowlane i
sprzedać.
By było to możliwe, rada miejska musi wcześniej podjąć uchwałę o zmianie planu
miejscowego. Taka zmiana przeznaczenia działki skutkuje oczywiście gwałtownym
wzrostem jej ceny. Można by sądzić, że rajcy wpadli na pomysł zasilenia
budżetu miasta. To jednak wniosek błędny – przecież teren nie jest własnością
miasta, lecz Telekomunikacji Polskiej. Zatem ewentualne przekwalifikowanie
gruntów będzie tylko drogim podarunkiem dla Telekomunikacji. Natomiast miasto
straci cenny przyrodniczo obszar. Kto zatem ma w tym interes? Może trzeba
zapytać w urzędzie antykorupcyjnym? A może któryś z radnych upatrzył tam sobie
miejsce na swoją wielko-pańsko-wysoko-rajcowską posiadłość?
Swoją drogą to dziwne. Kiedy gdzieś ma stanąć wieża z choćby małym
nadajnikiem, natychmiast zaczynają się protesty okolicznych mieszkańców. Bo
promieniowanie powoduje raka, defekt mózgu i nie wiadomo jakie jeszcze
paskudztwa. Obawy są na pewno w jakimś stopniu słuszne, ale wydaje się, że
ludzie nierzadko protestują z czystej przekory; albo żeby wyłudzić
odszkodowanie. A tutaj mamy sytuację odwrotną. Przecież dwa maszty nadal będą
wykorzystywane. Znajdują się na nich nadajniki większej mocy niż na jakichś
podrzędnych wieżach. I mimo to ktoś chce tam wepchnąć zabudowę mieszkaniową.
Zapewne też znaleźliby się chętni, żeby tam zamieszkać. Może i ci sami, którzy
w innej sytuacji straszyliby rakiem i defektem mózgu. Czyżby to także z
czystej przekory?
UNIWERSYTET I OGRÓD BOTANICZNY
Miejska Pracownia Urbanistyczna już od dawna wnioskuje o uznanie terenu
radiostacji za użytek ekologiczny. Od dawna bezskutecznie. Zupełnie jakby w
Radomiu roiło się od cennych przyrodniczo obszarów i wielce oświeceni rajcy
naszego miasta obawiali się, że wkrótce może zabraknąć terenów budowlanych.
Zaraz za radiostacją znajduje się kolegium UMCS. Miejmy nadzieję, że radomski
ośrodek uniwersytecki będzie się rozwijać i w przyszłości będą się tu
kształcić również biologowie. Użytek ekologiczny tuż za bramą uczelni jest
znakomitym polem do prowadzenia badań. A może część jego obszaru zostanie
kiedyś wykorzystana na ogród botaniczny? Byłby to na pewno mocny argument za
powołaniem wydziału biologii. Dostępność funduszy unijnych sprzyja obecnie
realizacji takich planów. Spełzną one jednak na niczym, jeśli zamiast użytku
ekologicznego powstanie jeszcze jedno osiedle.
AGRESJA PRZEDMIEŚĆ
Dotykamy tu szerszego problemu. Przedmieścia polskich miast w zatrważającym
tempie ulegają bezplanowej zabudowie. Dzieje się tak również w Radomiu. By
przekonać się o skali tego zjawiska, wystarczy wyjechać w dowolnym kierunku za
miasto. Peryferia ciągną się kilometrami – również na terenie okolicznych
gmin. Skoro mowa tu o Wacynie – przykładem niech będą sąsiednie Bielicha i
Milejowice w gminie Zakrzew.
Z punktu widzenia racjonalnej gospodarki przestrzennej zjawisko to jest wysoce
szkodliwe. Przedmieścia zajmują obszary, które kiedyś – jako pola uprawne,
łąki czy lasy – stanowiły zielone zaplecze miasta. Obecnie, żeby znaleźć dziką
przyrodę czy choćby tylko otwartą przestrzeń wiejską, musimy wyjeżdżać z
miasta coraz dalej. A po drodze mijamy nowe osiedla domków, poprzetykane
hipermarketami i stacjami paliw, upstrzone wielkimi przydrożnymi reklamami.
Brzydota, nuda, potworny bałagan przestrzenny. I coraz bardziej zatłoczone
drogi – bo przecież mieszkańcy przedmieść codziennie dojeżdżają do miasta
samochodami. A nadmierny ruch pojazdów dodatkowo pogarsza warunki życia w
śródmieściu i znów skłania ludzi do ucieczki na peryferia…
Niekontrolowany rozrost przedmieść to zjawisko patologiczne. W cywilizowanych
krajach europejskich – jak Niemcy czy Szwajcaria – przeciwdziała się temu
odpowiednimi środkami prawnymi. Natomiast barbarzyńcy planowania
przestrzennego nie znają. W Polsce każdy buduje, gdzie chce i jak chce. I
potem jeszcze żąda, żeby miasto doprowadziło mu infrastrukturę…
Bractwo Rowerowe będzie dążyć do tego, by teren radiostacji został uznany za
użytek ekologiczny bądź był objęty inną formą ochrony przed zabudową. Wzywamy
do współdziałania wszystkich, którym zależy na zachowaniu cennych przyrodniczo
obszarów na przedmieściach Radomia.
