Dodaj do ulubionych

Kto autorem "Bogurodzicy"?

IP: *.koba.pl / *.koba.pl 29.07.06, 12:12
Pytam, bo nie wiem.
Obserwuj wątek
    • 3promile Re: Kto autorem "Bogurodzicy"? 29.07.06, 14:24
      Najstarsza polska pieśń religijna. Została utrwalona na piśmie w początkach XV
      wieku. Z tego czasu pochodzą dwa - zachowane do dziś - przekazy: 1. kcyński,
      obejmujący dwie początkowe zwrotki wraz z zapisem nutowym; 2. krakowski,
      obejmujący 13 zwrotek, bez nut. Inne przekazy pochodzą z drugiej połowy XV
      wieku, z przełomu XV i XVI oraz z początku XVI stulecia. W roku 1506 pieśń
      ukazała się drukiem w Krakowie w Statucie Jana Łaskiego.

      Pochodzenie pieśni (teza o autorstwie św. Wojciecha została odrzucona) nie jest
      jasne. Zwykło się ją łączyć już to z liturgią łacińską, z tradycją hymnów
      kościelnych, już to z wpływami greckimi czy staro-cerkiewno-słowiańskimi, z
      kulturą Zachodu i Wschodu. Najwcześniej powstały dwie początkowe zwrotki - może
      w połowie, a może pod koniec XIII wieku, niewykluczone też, że dopiero u progu
      XIV stulecia.

      Bogurodzica jest pieśnią modlitewną, której pierwsza zwrotka przynosi błaganie
      skierowane do Chrystusa za pośrednictwem Maryi. Zaczyna się ona apostrofą do
      niej - "Bogurodzicy" (matki Chrystusa), "dziewicy" (panienki, dzieweczki),
      "Bogiem sławienej" (przez Boga wielbionej), "zwolenej" (wybranej). Po apostrofie
      następuje prośba, by Maryja pozyskała u swego syna łaski dla ludzi: "Zyszczy nam
      (pozyskaj dla nas), spuści nam" (ześlij nam). Druga strofa zaczyna się zwrotami
      kierowanymi bezpośrednio do Chrystusa (nazwanego "bożycem", synem Boga) - z
      przywołaniem Jana Chrzciciela, mogącego wesprzeć ludzkie błaganie. Modlitwa
      kończąca tę zwrotkę zawiera prośbę, by Chrystus zapewnił ludziom "na świecie
      zbożny (szczęśliwy) pobyt", a po śmierci "rajski przebyt" (wieczne trwanie w
      niebie). Dalsze zwrotki rozwijały różne motywy: wielkanocne, pasyjne, litanijne
      - z wezwaniami do świętych.

      Bogurodzica była początkowo związana z mszą i procesją, ale już w XV wieku stała
      się pieśnią rycerską. Dzięki Janowi Długoszowi (historykowi, autorowi dzieła
      Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae - Roczniki czyli Kroniki sławnego
      Królestwa Polskiego) wiemy, że została ona odśpiewana pod Grunwaldem w 1410
      roku, a także przed innymi bitwami w późniejszych latach. Towarzyszyła też
      uroczystościom koronacyjnym Władysława zw. Warneńczykiem. Właśnie dlatego nazwał
      Długosz Bogurodzicę "carmen patrium" (pieśnią ojczystą). W ciągu następnych
      stuleci straciła na znaczeniu. Pozycję "pieśni ojczystej" odzyskała w XIX wieku
      i zachowuje ją po dzień dzisiejszy.

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka