Odwieczna wojna napoleonki z kremówką

[patczar1]

Zawsze mówiłem "na dworze" i wydaje się to poprawne gramatycznie. Po
przyjeździe do Warszawy usłyszałem "na dworzu" i ciągle nie mogę się z tym
pogodzić. A Krakusy mówią "na polu" i to jest w porządku.
Inne warszawskie niegramatyczne zwroty: "tutej" zamiast "tutaj", "po lewo"
zamiast "po lewej/w lewo" i jeszcze sporo by się znalazło. I mówią tak nawet
profesorowie :)

Co do kremówki i napoleonki to chyba jest to juz ujednolicone w cukierniach, z
tym że odwrotnie niż napisał Pan w artykule: napoleonka jest budyniowa, a
kremówka śmietanowa.

Odwieczna wojna napoleonki z kremówką

[bajerok]

Przepraszam ze pytam. A co to jest "KURBLA"? /Na Slasku tak mowiono na korbe/
Prosze o wyjasnienie..

Odwieczna wojna napoleonki z kremówką

[kapitan.kirk]

1.) Pierwsze słyszę, żeby w Małopolsce "bułka paryska" była jakimś
tam "francuzem" - przynajmniej w Krakowie i okolicach, od zawsze
była to i jest weka (nie mylić ze słoikiem ze szklaną
pokrywą, określanym tym słowem w innych częściach kraju).
A "franzuz" to po prostu klucz francuski, gdzniegdzie zwany też w
Polsce "szwedzkim"...
2.) Znaczenie "buca" jest jeszcze szersze iż przytaczane przez
Autora - są np. regiony w Świętokrzyskiem, w których "buc" ma
nieoczekiwanie znaczenie pozytywne (to taki fajny, rozrywkowy facet,
na którym można polegać).
3.) Z obrażaniem się na wulgaryzmy też czasem trzeba uważać - mojego
brata w latach dzicinnych kuzynka z Kujaw pieszczotliwie
nazywała "cipulkiem", zaś wobec zgrozy malującej się na obliczach
małopolskiej gałęzi rodziny, wyjaśniono wkrótce, że chodzi tu po
prostu o małe kurczątko :-)

Pozdrawiam

[spokojny.zenek]

Otóż to. Zwłaszcza w pierwszym punkcie napisałeś to, co zamierzałem.
Nawiasem mówiąc, "weka" to akurat jeden z bardziej znanych w innych regionach
małopolskich regionalizmów.

[2berber]

kapitan.kirk napisał:
> 1.) Pierwsze słyszę, żeby w Małopolsce "bułka paryska" była jakimś
> tam "francuzem" - przynajmniej w Krakowie i okolicach, od zawsze
> była to i jest [b]weka
Różnie to bywa. Weka na Kociewiu to drożdżówka. Weki i tam to
faktycznie słoiki z przykrywką oraz gumką.W Krakowie w latach
60 i 70 chcąc kupić "długą" bułkę prosiło sie o bułkę paryską,
ale to mogło zależeć od środowiska czyli małych społeczności w
których człowiek się obracał a raczej robił zakupy.

[policjawkrainieczarow]

kapitan.kirk napisał:

> 1.) Pierwsze słyszę, żeby w Małopolsce "bułka paryska" była jakimś
> tam "francuzem" - przynajmniej w Krakowie i okolicach, od zawsze
> była to i jest weka

w Krakowie bulka brancuska a weka to dwa rozne rodzaje pieczywa (choc faktem
jest, ze weki nie widzialam od dawna). Weka jest (byla?) tez z bialej, pszennej
maki, ale ksztaltem zblizona do chleba.

> A "franzuz" to po prostu klucz francuski, gdzniegdzie zwany też w
> Polsce "szwedzkim"...

Klucz francuski (faktycznie nazywany francuzem) to inne narzedzie niz klucz
szwedzki.

A poza tym:
W Krakowie nigdy na męskiego członka nie mówiono "buc", więc z tą Galicja to tak
nie do konca.

I zupelnie nie wiem, jak mozna bylo pominac borówki vs jagody?

[tymon99]

policjawkrainieczarow napisała:

> W Krakowie nigdy na męskiego członka nie mówiono "buc"

a grzegórzki to już wg jaśniepanięki nie kraków?

[anuszka_ha3.agh.edu.pl]

> 1.) Pierwsze słyszę, żeby w Małopolsce "bułka paryska" była jakimś
> tam "francuzem" - przynajmniej w Krakowie i okolicach, od zawsze
> była to i jest weka

Popieram.

Ciekawym słowem, używanym na Podkarpaciu, jest sztangiel. Czyli mała,
podłużna bułka. Coś jak rozprostowany rogalik. Z tego co wiem, słowo jest gdzie
indziej raczej nieznane.

Na Podkarpaciu mawia się też łupa na to, co gdzie indziej nazywa się
skórką od jabłka, albo od kiełbasy. Pamiętam, gdy byłam mała, mama mnie pytała:
Chcesz jabłko z łupą, czy obrane?

[spokojny.zenek]

anuszka_ha3.agh.edu.pl napisała:


> Ciekawym słowem, używanym na Podkarpaciu, jest sztangiel. Czyli mała,
> podłużna bułka. Coś jak rozprostowany rogalik. Z tego co wiem, słowo jest gdzie
> indziej raczej nieznane.

Zgadza się. Ewentualnie sztangielka :-))

> Na Podkarpaciu mawia się też łupa na to, co gdzie indziej nazywa się
> skórką od jabłka, albo od kiełbasy. Pamiętam, gdy byłam mała, mama mnie pytała:
> Chcesz jabłko z łupą, czy obrane?

Zgadza się.

Jeszcze nieśmiertelne "prochy", które się ściera :-))

[gothmucha]

W Łodzi bułka paryska to angielka. Szkoda, że autor tego nie ujął :-)

[rasklaat]

"W Warszawie kupujemy drożdżówkę, która na ścianie wschodniej jest po prostu słodką bułką, na Górnym Śląsku kołoczkiem (lub kołaczykiem)."

Ale macie śmieszne określenia na sznekę z glancem!

[szabo]

"Niegramatyczne"? A kto o tym decyduje? Pozostałości paru warszawskich gwar,
raczej skarb a nie "niegramatyczne". Jeżeli jakiś zwrot lub forma są w
powszechnym użyciu i spełniają swoje zadanie komunikacyjne to są jak najbardziej
"gramatyczne". Niegramatyczne jest indywidualne odstępstwo od normy albo
odstępstwo uniemożliwiające zrozumienie lub wprowadzające redundantną
wieloznaczność.

patczar1 napisał:

> Zawsze mówiłem "na dworze" i wydaje się to poprawne gramatycznie. Po
> przyjeździe do Warszawy usłyszałem "na dworzu" i ciągle nie mogę się z tym
> pogodzić. A Krakusy mówią "na polu" i to jest w porządku.
> Inne warszawskie niegramatyczne zwroty: "tutej" zamiast "tutaj", "po lewo"
> zamiast "po lewej/w lewo" i jeszcze sporo by się znalazło. I mówią tak nawet
> profesorowie :)
>
> Co do kremówki i napoleonki to chyba jest to juz ujednolicone w cukierniach, z
> tym że odwrotnie niż napisał Pan w artykule: napoleonka jest budyniowa, a
> kremówka śmietanowa.

Odwieczna wojna napoleonki z kremówką

[massila]

Zawsze śmieszył mnie ten krakowski pęd do wykazania mi, że ich "pole" jest
lepsze od mojego "dworu". Hu kers? Niech każdy mówi jak mu się podoba;
wykazywanie, że jakiś regionalizm jest lepszy od drugiego moim zdaniem jest
trochę bez sensu.

A kremówka i napoleonka to oczywiście zupełnie dwa różne ciastka. Uwielbiam
budyniowe napoleonki, a ohydnych śmietanowych, słodkich kremówek do ust nie
wezmę. Wyglądają podobnie, ale smak inny. ;)

[policjawkrainieczarow]

> A kremówka i napoleonka to oczywiście zupełnie dwa różne ciastka. Uwielbiam
> budyniowe napoleonki, a ohydnych śmietanowych, słodkich kremówek do ust nie
> wezmę. Wyglądają podobnie, ale smak inny. ;)

to budyniowe to karpatka! (w Krakowie)

[maura4]

Nie, karpatka to zupełnie inne ciastko. Jego powierzchnia jest
pofałdowana jak Karpaty. Napoleonka jest płaska.

[spokojny.zenek]

maura4 napisała:

> Nie, karpatka to zupełnie inne ciastko. Jego powierzchnia jest
> pofałdowana jak Karpaty. Napoleonka jest płaska.

Tak jest.

[tymon99]

akurat pod względem skłonności do glajchszaltungu prl od ii rzeczypospolitej się
nie różnił.

Z tatem, tatowi, do tata

[anuszka_ha3.agh.edu.pl]

Protestuję przeciwko przypisywaniu regionalizmów południowo-polskich wyłącznie
Krakowowi!

Na pole, oglądnąć, borówki (prawidłowa nazwa tzw. jagód!) -
mówi się nie tylko w Małopolsce, lecz i na Podkarpaciu, czyli ogólnie w dawnej
Galicji.

Natomiast Kraków ma cały zestaw słów typowo krakowskich, nie znanych w innych
regionach południowej Polski (krakowiacy często myślą, że wszędzie w dawnej
Galicji tak się mówi, a tymczasem nieprawda): flizy - płytki łazienkowe,
podworzec - podwórze, zwłaszcza kamienicy, "doktor Iksiński
ordynuje w godzinach ..." - (czyli: przyjmuje) napisy na gabinetach
lekarskich.

Na Podkarpaciu używa się jednocześnie słów kojarzonych z Małopolską oraz słów
kresowych. Moim ulubionym regionalizmem jest odmiana słowa tata: z
tatem (zamiast: z tatą), tatowi (zamiast: tacie). To jest bardzo
powszechne, choć już niewielu ludzi, tak jak niegdyś moja babcia, odmienia
również konsekwentnie: do tata (zamiast: do taty). Jest to bardzo
czcigodny sposób odmiany, charakterystyczny dla kresów wschodnich. Mickiewicz w
"Powrocie taty" pisał: Czyście tęskniły do tata?

Dobrze, że powstał ten artykuł. Bardzo nie lubię, gdy Polacy traktują
regionalizmy jako nieprawidłowy język, coś, czego trzeba się wstydzić.

Poprawne jest to, co jesz używane

[lmblmb]

anuszka_ha3.agh.edu.pl napisała:

> Protestuję przeciwko przypisywaniu regionalizmów południowo-polskich wyłącznie
> Krakowowi!
>
> borówki (prawidłowa nazwa tzw. jagód!)

To nadinterpretacja. Dla mnie jest dokładnie odwrotnie: to wy źle nazywacie
jagody. To samo dotyczy bąka (owada) błędnie nazywanym "trzmielem", i kilku
podobnych.

No i kto ma rację? Ten, kto drukuje słowniki, a te niestety są wydawane głównie
przez krakowskie wydawnictwa (lub pod wpływem tychże). Niestety - bo autorzy nie
wiedzą co to "unbiased research". Nikt nie przeprowadza badań ilościowych, nie
liczy kto jak mówi. Bo co to by się stało, gdyby nagle straciło się rację?


> Bardzo nie lubię, gdy Polacy traktują regionalizmy jako
> nieprawidłowy język, coś, czego trzeba się wstydzić.

Tego szybko nie zmienisz. Polska to nie Szwajcaria, gdzie język niemiecki ma
statut niechcianego bękarta.

[anuszka_ha3.agh.edu.pl]

> To nadinterpretacja. Dla mnie jest dokładnie odwrotnie.

Aaa, i tu cię mam! ;-)
pl.wikipedia.org/wiki/Bor%C3%B3wka_czarna
pl.wikipedia.org/wiki/Bor%C3%B3wka_brusznica

[anuszka_ha3.agh.edu.pl]

Ale piszę to z przymrużeniem oka, o poprawność może chodzić jedynie w sensie
nazewnictwa przyrodniczego.

Sama pisałam wyżej, że regionalizmów nie należy uważać za niepoprawne. :-)

[lmblmb]

anuszka_ha3.agh.edu.pl napisała:

> Sama pisałam wyżej, że regionalizmów nie należy uważać za niepoprawne. :-)

Ale nie można uważać ich za "jedynie słuszne i obowiązujące", a z takim
zachowaniem dość często można się spotkać.

[lmblmb]

anuszka_ha3.agh.edu.pl napisała:

> > To nadinterpretacja. Dla mnie jest dokładnie odwrotnie.
>
> Aaa, i tu cię mam! ;-)
> pl.wikipedia.org/wiki/Bor%C3%B3wka_czarna
> pl.wikipedia.org/wiki/Bor%C3%B3wka_brusznica

No właśnie, trzmiela w miejsce bąka też tam znajdziesz.

Autor androny wypisuje

[lmblmb]

Autor ewidentnie przeczytał kilka książek, ale coś mu/jej się pokręciło.

* w Wielkopolsce "sklep" dawno stracił znaczenie piwnicy. Nie jest to wyraz
archaiczny (znany, ale nie używany), a zupełnie zapomniany.

* "czerstwy" jest rzeczywiście bohemizmem, ale w żadnym wypadku nie używanym w
Wielkopolsce. Przy okazji, jest to wyraz, który w czeskim pochodzi z
polskiego. Po prostu czerstwy kiedyś znaczył "świeży".

* "Wielkopolsce kibel to po prostu wiadro i nic więcej" - znowu ciekawostka...
wiadro to w Wielkopolsce "wymbor".

* "Wychodząc z domu na ulicę, przechodzimy przez górnośląską furtkę albo przez
wielkopolską uliczkę." - znowu bzdura: furtka to "furtka" lub "brama" (bez
względu na rozmiar).

Komentarze o Gwiazdorze i elektroluksie są poprawne.

[spokojny.zenek]

lmblmb napisał:

> * "czerstwy" jest rzeczywiście bohemizmem, ale w żadnym wypadku nie używanym w
> Wielkopolsce. Przy okazji, jest to wyraz, który w czeskim pochodzi z
> polskiego. Po prostu czerstwy kiedyś znaczył "świeży".

Zachowało się w złożeniu "czerstwo wyglądać" (o człowieku).

Słówka z Kaszub

[kaper_trojgard]

Artykuł zupełnie pomija Kaszuby (może idąc za literą ustawy kwalifikującej
kaszubski jako nie-polski język regionalny :-), dlatego podaję kilka
tutejszych słówek (w wersji spolszczonej):

bulwy 'ziemniaki'
ru...ki 'racuchy (drożdżowe)'
plińce 'placki ziemniaczane'
kołacz 'bułka'
kuch 'ciasto'
szneka z glancem 'drożdżówka z lukrem'
prażnica 'jajecznica' (a "jajecznica" to 'handlarka jajami')
(h)eltka 'dzikie, kwaśne jabłko (lub jabłoń)'
sznaps 'wódka (pierwotnie lepsza, gatunkowa)'
kornus 'wódka (pierwotnie tania, najgoszego sortu)'

W Trójmieście wychodzi się "na dwór", bardzo zdziwiłem się pierwszy raz
słysząc, że znajomi z Tczewa idą "na pole".

Spór między gwiazdorem a św. Mikołajem jest fałszywy. Gwiazdor to jeden z
kolędników, niosący gwiazdę. Kaszubska wersja pochodu kolędników nazywała się
"Gwiôzdka" - to była też nazwa najważniejszej postaci tego pochodu, ubranej w
słomiany strój i używająca słomianego powrósła "kòrbôcza" do chłostania
niegrzecznych dzieci. Grzeczne dzieci dostawały od Gwiazdki owoce (cukierki
dla biednych chłopów były niedostępne). Gwiazdka chodziła w Wigilię, a dzień
św. Mikołaja to 6 grudnia. Moim zdaniem, wraz ze wzrostem zamożności ludzi,
zwiększeniem liczby i wartości prezentów oraz porzucaniem zwyczajów ludowych i
religijnych, Gwiazdka/Gwiazdor i św. Mikołaj połączyły się w uniwersalnego
dostawcę prezentów pod choinkę.

Jak już ktoś napisał, klucz francuski nie jest tym samym co klucz szwedzki.
Klucz szwedzki każdy zna, to jest ten z ruchomą szczęka przesuwaną ślimakiem.
Francuz jest przedstawiony na znaku drogowym D26 "stacja obsługi technicznej",
jego dolną szczękę przesuwa się kręcąc rączką.

[kaper_trojgard]

Widzę że cenzor automatyczny zadziałał, dlatego próbuję jeszcze raz przepchać
racuchy:

ru
chan
ki

Odwieczna wojna napoleonki z kremówką

[pani_bozia]

mieszkam na ścianie wschodniej (chwilowo), wcześniej - zachód Polski. ten
artykuł to jakaś porażka

Npoleonka w Warszawie

[witekjs]

Nazwa tego ciastka wywodzi się od pierwszej cukierni Feliksa Gołaszewskiego,
mieszczącej się przy Świętokrzyskiej 26, stojącej frontem do placu Napoleona.
Plac nadał nazwę cukierni, a nazwa cukierni przeszła na sprzedawane tam ciastka
z kremem. Tą samą nazwę - "Napoleonka" nadał Gołaszewski także swojej drugiej
kawiarni, mieszczącej się w kamienicy przy ulicy Nowy Świat 53 ( dawna
"Kresowa") , którą zakupił w 1930 roku. Poza tym, okazuje się, że nazwa
"napoleonka" funkcjonuje głównie w Polsce środkowo-północnej. Na południu, w
Krakowie, ciastko składające się z ciasta francuskiego przełożonego kremem
budyniowym to "kremówka", natomiast "napoleonka" to coś zupełnie innego. W
Warszawie jest podobnie - kremówka i napoleonka to dwa różne ciastka. :)


passionfruit.blox.pl/2009/11/Napoleonka.html