SYMBOLE

[n.nutella]

Co zdradzają nam symbole?

Symbole przy pomocy kilku skreśleń przekazują kompleksowe wiadomości. Symbole serca czy krzyża znane są w każdym języku i w każdej kulturze, ich znaczenia są niemal na całym świecie jednakowe. Ale istnieje też tysiące innych, skąd się biorą?




Słowo „Symbol” pochodzi od greckiego „Symbolon” („znak rozpoznawczy” ) i odwołuje się do rytuałów z okresu antycznego: na pożegnanie gospodarz przełamywał glinianą tabliczkę lub gliniany krąg i dawał gościowi połowę. Ta służyła, w przypadku możliwej rewizyty jako znak rozpoznawczy. Poprzez połączenie obu części, były gospodarz, lub jego wysłannik mógł się dać rozpoznać jako przyjaciel. Dzisiaj często symbolem określa się przedmiot, który sam posiada jakąś funkcje ale posiada także inne znaczenie. Tak więc gołąb jest symbolem pokoju, wieniec laurowy – symbolem zwycięstwa, a serce – miłości.
Niektóre symbole zmieniły swoje znaczenie na przestrzeni wieków, tak jak Hakenkreuz czy Pentagram. Inne popadły w zapomnienie, być może dlatego, że to co symbolizowały przestało być obecne w codziennym życiu. W Średniowieczu, w czasach panującej cholery, w zwyczaju było malowanie na drzwiach lustrzanego odbicia czwórki – symbol ten miał chronić przed zarazą. Kiedy zaraza zanikła, tego rodzaju ochrona utraciła na znaczeniu i popadła w zapomnienie.




Blisko nieba
Symbolika krzyży umieszczanych na szczytach jest jasna: droga wyżej w górę, prowadzi do Boga.

Miłość i śmierć

[n.nutella]

Każdy człowiek, bez większego zastanowienia, łączy z symbolem serca, najpiękniejsze z uczuć: miłość. Symbolem miłości pierwotnie był jednak liść figowy albo liść bluszczu: bluszcz jest długowieczna roślina – i taka powinna być miłość. Dlatego w kulturze greckiej, rzymskiej i wczesnochrześcijańskiej liść bluszczu symbolizował wieczną miłość. W średniowiecznej poezji miłosnej, liść bluszczu mający formę serca, zabarwiony na czerwono, stal się symbolem miłości w całej Europie, tak właśnie narodził się symbol.

Śmierć ma niejedno oblicze, jednym z nich jest trupia czaszka. Oznacza niebezpieczeństwo, śmierć i ostrzega przed trojącymi substancjami. Dla piratów, Jolly Roger, flaga z trupią czaszką była żądaniem: „poddajcie się, w przeciwnym wypadku nie będziemy mieli litości”. Pentagram jest symbolem, który łączy się z szatanem. Ten znak pojawił się 3000 p.n.e. i od tej pory często zmieniał swoje znaczenie: w okresie antycznym był symbolem zdrowia, w Średniowieczu służył ochronie przeciw demonom i koboldom, w kościele katolickim symbolizował pięć ran Chrystusa. I ten nagły zwrot: ponieważ pentagram często łączony jest z pogaństwem, Kościół zrezygnował z tego symbolu i wskazał go jako symbol diabła. Od tej pory pentagram jest łączony z satanizmem i czarną magią.

Władza i wiara

[n.nutella]

To, że krzyż jest symbolem mistycznym jest znane wielu narodom i pojawia się w różnych wiarach. Jego pierwotne znaczenie jest niezwiązane z żadną określoną religią: oś pozioma oznacza powiązanie człowieka z Ziemią i ludźmi, oś pionowa symbolizuje połączenie z boskim. W początkach chrześcijaństwa, nie krzyż a monogram Chrystusa XP symbolizował wiarę. Po ukrzyżowaniu Chrystusa, XP zastąpił krzyż, symbolizujący Jego śmierć i stał się dla Chrześcijan ważniejszy.


Podobnie jak krzyż, gwiazda Dawida była symbolem używanym przez wiele ludów: w islamie, w chrześcijaństwie w judaizmie noszony był jako talizman chroniący właściciela przed demonami i ogniem. Dopiero około XIV wieku mistycy żydowscy połączyli gwiazdę Dawida z władzą Boga – umieszczona na tarczy, miała ochronić króla Dawida. Pod rządami Nazistów, Żydzi byli zmuszani do „widocznego” noszenia gwiazdy Dawida. Dzisiaj gwiazda Dawida umieszczona jest na fladze Izraela.





Islamabad - Pakistan

Półksiężyc, dzisiaj jest symbolem islamu, pierwotnie był znakiem Konstantynopolu. Muzułmanie nie mieli żadnego symbolu – walczyli pod jednobarwnym sztandarem. Ich proporce były czarne, białe, lub zielone.
Po tym jak Osmanowi I, twórcy Osmańskiego Imperium we śnie ukazał się półksiężyc rozpościerający się nad całą Ziemią, przyjął go jako symbol swoich rządów – a jednocześnie stał się symbolem islamu, dokładniej: znakiem Sunnitów. Szyici, drugi pod względem liczebności największy odłam muzułmanów, do dnia dzisiejszego, nie posiadają, żadnego swojego symbolu.


Trzecia pod względem liczebności religia świata – hinduizm, ma liczne bóstwa – każde ma swoje własne znaki. Stąd u Hindusów pojawia się wiele świętych znaków – najbardziej znany „OM”, to sylaba z sanskrytu. Dla Hindusów, to transcendentalny pierwotny dźwięk, którego wibracja była przyczyną powstania Wszechświata. Jako symbol „OM” wskazuje trzy stany świadomości: przebudzenie, marzenia senne i głęboki sen i odpowiada najwyższemu wyobrażeniu Boga, bezosobowemu aspektowi absolutu, Brahman.


W buddyzmie Koło Dharmy symbolizuje sześć sfer egzystencji czyli samsarę i ośmioraką ścieżkę Buddy. Trzy obracające się segmenty w środku to: Budda, Dharma – nauka i Sangha – wspólnota spirytualna, znamię jest symbolem dyscypliny, promienie symbolizują wiedzę a obręcz – koncentrację.

[al-szamanka]

Sylaba OM jest mi dziwnie bliska, często się w omowanie bawię

Wojna i Pokój

[n.nutella]

Hakenkreuz kojarzy się natychmiast z potwornościami okresu nazizmu. Mało komu przyjdzie do głowy, że pierwotnie był to talizman szczęścia. Krzyż z czterema „haczykami” jest używany od ponad 6000 lat i pochodzi z religii hinduistycznej – jego nazwa „swastyka” oznacza „uzdrawiający”. Symbol ten był przypisany hinduskiemu Bogu szczęścia Ganesch i wschodowi Słońca, także w chińskim oznacza dobrobyt i długie życie. Ustawienie i otwarcie czterech końcówek może być różne, raz są odwrócone w lewo, innym razem w prawo. Można je odnaleźć w Indiach i w Chinach, swastykę znali Germanie i Rzymianie, była umieszczana w chrześcijańskich kościołach i w pogańskich świątyniach. W roku 1920 Naziści przyjęli jako symbol partii swastykę, z załamanymi w lewo hakami, później umieścili ją także na fladze Trzeciej Rzeszy. Od końca drugiej wojny światowej używanie tego symbolu do celów politycznych jest zabronione.
Najbardziej znanymi znakami pokoju, jest gołąbek pokoju i „znak Peace”. Ten został zaprojektował w roku 1958 angielski artysta Gerald Holtom i szybko stał się symbolem pacyfistów, walczących o prawa obywatelskie i ruchów studenckich. Pierwotnie symbolem były litery N i D i odnosiły się do żądania zaprzestania zbrojeń jądrowych (nuclear disarmament). O wiele starszym symbolem jest gołąbek pokoju: byl już czczony przez starożytnych Greków jako „czysty” ptak, biały gołąb stał się symbolem pokoju na podstawie biblijnych opowieści o potopie. Ogólnoświatowym symbolem pokoju, gołąb został uznany dzięki Picasso: gołąb został przez niego umieszczony na flagach Światowego Kongresu Pokoju w 1949 roku.

Sztuka i natura

[n.nutella]

Martwa natura, ale także inne obrazy często zawierają ukryte symbole, najczęściej chrześcijańskie ale także moralizatorskie. Przede wszystkim w sztuce licznie pojawiają się zwierzęta, i tak: wilk i wieloryb symbolizują zło (kaszalot uważany był za smoka mórz, niszczącego porządek świata). Baran jest symbolem męskiej płodności. Małpa pojawia się często na obrazach z lustrem i symbolizuje pychę i lubieżność. W sztuce Dalekiego Wschodu dla odmiany, uważana jest za symbol mądrości.
Wąż był dawniej symbolem odnowy życia, a przyczyną takiego podejścia było zrzucanie skóry. Od Średniowiecza stał się symbolem fałszu i niezgody. Ptaki często były porównywane do duszy, wznoszącej się ku niebu. Jednak każdy ptak ma oprócz tego inne, własne znaczenie: jaskółka jest symbolem zmartwychwstania, wiosny i nadziei. Gołąb symbolizuje miłość i pokój, sowa – mądrość, kruk – nieszczęście a wróbel – rozkosz. Bocian był uważany za „nosiciela dusz”, który zbiera dusze zmarłych. W Średniowieczu był wrogiem zła i przyjacielem dobra.
Także rośliny na obrazach, mają znaczenie: róża oznacza dyskrecję i symbolizuje Matkę Boską, tulipan – bogactwo i dobrobyt, fiołki – skromność, a orzech włoski i krzew winorośli są symbolami Chrystusa.

Złodzieje i oszuści

[n.nutella]

To symbole, które włamywaczom dają informacje na temat interesującego ich obiektu i wskazówki, czy włamanie się opłaca: „gwara złodziejska” istnieje od setek lat i od niedawna, jest znowu coraz częściej spotykana. Te niewielkie znaki podobne do graffiti albo wyryte znaki umieszczane są na ścianach, na skrzynkach pocztowych i drzwiach. Takiego „rozeznania” często dokonuje specjalna banda wyszukująca interesujące obiekty do okradzenia, notuje przyzwyczajenia mieszkańców i w ten sposób dokonane obserwacje, pozostawia „kolegom” w postaci symboli. Oto kilka znaczeń: zygzak, ostrzega: uwaga, ostry pies! Pięć wyrytych kółek: tutaj są pieniądze! Jedno kółko przekreślone dwoma równoległymi kreskami ostrzega: szybko dzwonią po policję. % oznacza, że w domu są sami mężczyźni. Trójkąt: tutaj mieszka samotna kobieta, a krata jest ostrzeżeniem: nie ruszać, tutaj jest niebezpiecznie!