Elfriede Jelinek, "Pianistka". Przeł. Ryszard T...

[Gość: miłośnikliteratury]

Lubię czytać o ludziach którzy mają przerąbane.

[Gość: Jo]

Niedawno ogladalam film nakrecony na podstawie tejze ksiazki- nie uwazam sie za
osobe pruderyjna, ale niekiedy robilo mi sie niedobrze ogladajac
to "arcydzielo"... Nie polecam...

[staua]

Tez mysle, ze film byl okropny. Jeden z najbardziej obrzydliwych, jakie widzialam. Odechcialo mi sie
czytac jakiekolwiek ksiazki Jelinek (nie wiem, czy slusznie i moze kiedys sie przemoge, ale na razie nie)

[broch]

Staua, zamiast kiepskiej Jelinek, wez do reki
"On a Dark Night I Left My Silent House" (polskie tlumaczenie "Pewnej ciemnej
nocy wyszedlem z mojego cichego domu") Hendke'go. Tez Austriak (ale duzo lepszy
pisarz).

[staua]

Dobrze :-) Ufam Twoim rekomendacjom :-))

[Gość: mysz]

film byl okropny, ale książki jestem ciekawa ;-)

[josok]

Brnę przez książkę, filmu chyba nie zobaczę.Nie zachwyca mnie, nie mogę
zaakceptować, że Jelinek wielką pisarką jest- mam mdłości...

Film

[Gość: 5 gwiazdek]

Książki nie czytałam, ale uważam, że film był świetny. Fakt, ze trudno się go
oglądało, ale prawdziwie oddawał emocje. Nikt nie chciałby takiego życia jak
główna bohaterka, ale ile osób ociera się o szlaenstwo nie chcąc. Troszkę
jak "Krzyk" Muncha. Isabelle Hupert była niesamowita.

Huppert - świetna!!!

[Gość: mysz]

fakt

[Gość: josana]

Czytam teraz "Pianistkę". Ten Nobel dla Jelinek to pomyłka!

[Gość: bubu subiektywne]

1. to zycze przyjemnej lektury;) ale Nobel jest za całokształt twórczości, a
nie za jedyną powieść pisarki dostępną w Polsce. Jelinek jest nie tylko
powieściopisarką, ale przede wszystkim autorką wspaniałych sztuk teatralnych.
2. Film 'Pianistka' wspaniały. To wybitny obraz kina europejskiego z wybitnymi
kreacjami aktorskimi.

Huppert świetna

[Gość: mysz]

Huppert w każdym filmie jest świetna
a w "Pianistce" rzeczywiście rewelacja

[Gość: marta]

ja widzialam film akurat wczoraj, na arte i bardzo mi sie podobal, wlasnie to
lamanie steoretypow! wiec tym bardziej zdzagam sie z komentarzem zamieszczonym
tutaj, swietnie, ze w konserwatywnej austrii powstaja takie ksiazki i takie
filmy, a jak ktos sie zbrzydzil, to albo nie rozumie i powinien sobie darowac
dobre kino francuskie i hiszpanskie albo to ja nie rozumiem, ale to chyba efekt
tych wszechstronnych beznadziejnych love stories tak odbiegajacych od realiow,
ze pozniej sie nie rozumie, nie rozumie tego co jest istota...

[Gość: mysz]

można rozumieć , doceniać i jednocześnie pewne sceny mogą być odrażajace
trochę więcej zrozumienia marto ;-)

[staua]

Tez tak mysle, jak Mysz.
Nie zaprzeczam, ze Huppert byla dobra, bo to jest dobra aktorka, znam kino francuskie, wloskie i
hiszpanskie podejmujace podobna tematyke (polecam "Laznie turecka" czy tez inne filmy, ktore
rezyserowal Ozpetek), natomiast niektore sceny w tym filmie przyprawily mnie o mdlosci i nic na to nie
poradze, to reakcja organizmu nie majaca nic wspolnego z moim intelektualnym podejsciem do sprawy
czy tez zrozumieniem problemu.

[Gość: m.]

Tak... Pretensjonalna mamałyga Pana Ozpeteka dla dziewcząt z zaburzeniami cyklu
menstruacyjnego. Że ludzie nabierają się na takie tandetne "Okna"...

[staua]

Dlugo zajela Ci odpowiedz, ciekawe, z jakiego powodu.
Mnie sie podobaja jego filmy, a "Pianistka" nie. I nie wiem, skad Twoj wniosek o zaburzeniach cyklu.
Czy to osobiste doswiadczenia z osobami. ktorym podobaly sie "Okna"? Ciekawe sa takie obrazliwe
argumenty osob, ktore innych argumentow nie maja (tak samo "pretensjonalna mamalyga").

[Gość: Zdanka]

Ehmm... Po pierwsze M.Haneke to bardzo specyficzny reżyser ---> jak sobie
pooglądacie jego filmy na jakiejś retrospektywie, to zobaczycie , że wszystkie
są takie ----> patrzy tam, gdzie sami boimy się w siebie zajtrzeć, bo każdy z
nas ma taki ciemny zakątek, z którego wyłazi "złe". A złe to niestety nie
telenowela typu "Klan"... Nie jestem nijak obiektywna , bo filmy Hanekego
uwielbiam - za to, ze nie trzeba pokazuje kteryńskiej sceny 10 minutowego
gwałtu , jak w piekielnie nudnym "Nieodwracalnym", ale wywleka na światlo to,
czego nikt nie chce widzieć w świetle dnia...A problem polega na tym, że każdy
coś takiego Ma. "Wolfzeit" jest obłędny...

[iwka_j]

ja tez wczoraj ogladalam ten film na arte. ksiazki nie czytalam. Powiem tak,
film zrobiony jest wspaniale, wspaniale obrazy, atmosfera, no i huppert
SWIETNA!!! Przez caly film wlasciwie to glownie podziwialam jej aktorstwo i
talent, a juz na koncu filmu ta mina/grymas przy wbijaniu noza w piers powalila
mnie z nog. Arcydzielo aktorstwa!!! Co do tresci, to nawet ciekawe bylo ogladac
co siedzi w takiej na pozor opanowanej osobie...ale jak na moj gust i moje
odczucia to poprostu bylo za wiele, za wiele zboczenstwa, za wiele
okrucienstwa, za wiele swinstwa itd. poprostu nie potrafilam sie "wczuc" ani
zrozumiec glownej postaci... poprostu nie rozumialam jej zachowania!!!ciagle
zadawalam sobie to pytanie dlaczego, jezu,dlaczego ona tak robi???i tak przez
caly film...
I tu mam pytanie do tych co czytali ksiazke,bo tego tez nie rozumiem, moze w
ksiazce bylo dokladniej... Jak myslicie dlaczego Erika wsadzila to szklo do
kieszeni uczennicy???
-byla zazdrosna o tego mlodzienca?
-a moze byla zazdrosna o talent uczennicy? bo nawet matka ja przeciez
przestrzegala, zeby miala sie na bacznosci...
-a moze bylo jej zal uczennicy, moze widziala w niej siebie...i chciala
zakonczyc kariere dziewczyny, zeby w przyszlosci nie cierpiala tak jak ona..
bo ta uczennica to tez przeciez byla niezle pod pantoflem swojej matki...
no niewiem, napiszcie prosze...
a i jeszcze chcialam wiedziec co Erika wlasciwie robila, przy tym samochodzie,
w ktorym kochali sie ci mlodzi???bo w filmie byly takie odglosy jakby sikala...
ale czemu?????
a i zakonczenia tez nie rozumialam... moze ktos mi wytlumaczy.
dzieki i pozdrawiam!

[Gość: A.]

Hej! Milo przeczytac, ze komus ten film sie podoba - tak jak ktos napisal
powyzej, za bardzo jestesmy przyzwyczajeni do komedii romantycznych, które
raczej odrywaja od rzeczywistosci niz nia przedstawiaja. Nie mówie, ze ten film
przedstawia typowa rzeczywistosc, ale tacy ludzie tez sa.

Co do tego szkla w plaszczu uczennicy - postaram sie pomóc: w ksiazce wydaje
sie, ze chodzilo glównie o to, ze Erika byla zazdrosna o Klemmera, który
poswiecil dziewczynie troche uwagi. Erika chciala go miec dla siebie. Ale i w
ksiazce to wydaje sie tylko taka ostatnia kropla, tak naprawde chodzi pewnie o
wszystkie te przyczyny, które wymienilas.

Przy samochodzie Erika podgladala kochajaca sie pare; to sikanie to tak przy
okazji sie zdarzylo, z podniecenia...

A zakonczenie - w filmie tego nie bylo tak widac, w ksiazce bylo wiecej opisów
i przykladów - Erika czerpie przyjemnosc z samookaleczania, ale zawsze robi to
tak, zeby za bardzo nie bolalo, zeby za bardzo, zbyt nieodwracalnie sie nie
uszkodzic - przecina skóre na dloni, ale tak, zeby nie przeciac sciegien, bo
nie moglaby wtedy grac, itp. Boi sie naprawde prawdziwego bólu, np. bólu
emocjonalnego zwiazanego z uczuciem do innej osoby. Ból, który sobie sama
zadaje, jest jakby namiastka czegos prawdziwego. To mial chyba obrazowac ten
ostatni gest - czytelnik/widz mniej by sie chyba zdziwil, gdyby popelnila
samobójstwo, jest przeciez taka nieszczesliwa, niespelniona, umknela jej szansa
na zwiazek i milosc. I moze Erika na to wlasnie ma ochote, ale sie boi, wiec
poprzestaje na namiastce, na teatralnym gescie.

Swoja droga, recenzja ksiazki troche upraszcza kwestie Waltera Klemmera - w
filmie moze to tak wyglada, jakby on naprawde byl zakochany w Erice, w ksiazce
widzimy calkiem co innego, traktuje on Erike bardziej jako obiekt
doswiadczalny, po którym ma przyjsc czas na "wlasciwa", mlodsza partnerke.
Zachecam do przeczytania ksiazki tych, którzy nie oczekuja od lektury wylacznie
zapomnienia i optymizmu...

[staua]

Zapewniam, ze nie jest to kwestia przyzwyczajenia do komedii romantycznych (ktorych nie ogladam,
jak i innych komedii, po prostu nie mam czasu). Ale naturalnie moga nam sie podobac rozne filmy i
rozne ksiazki.

[iwka_j]

dziekuje. naprawde to duzo tlumaczy...
a co do klemmerera to rzeczywiscie, w filmie jest przedstawiony, jako
sympatyczny, mily i zakochany studencik.... na poczatku.

[Gość: mysz]

brzmi zachęcajaco
znam tylko film i tak jak statua muszę odreagować
ale po tym co napisałaś na pewno przeczytam

[broch]

"Konserwatywna Austria" ma na swoim koncie wiele ksiazek lamiacych stereotypy.
Radze zapoznac sie z historia lit. "konserwatywnej Austrii" nim zaczniesz
wychwalac nowatorstwo Jelinek w dziedzinie lamania stereotypow.
Film jest stary (~2001) i taki sobie i Huppert niewiele tu zmienia. W Polsce tez
pojawil sie jakis czas temu i nikt sie nim wowczas nie zachwycal. Ksiazka w
nakladzie 10 tys egzemplazy zostala wydana w polsce w 97' (o ile sie nie myle).
Do momentu Nobla naklad nie byl wyczerpany. Teraz, poniewaz dostala (Jelinek)
Nobla, powiesc okazuje sie byc genialna a film znakomity.
Duzo lepszy film powstal na postawie powiastki innego Austriaka pt
"Traumnovelle" ("Dream Story"). Na polski chyba nie tlumaczona. Film za to dosc
znany, rowniez w Polsce.

[Gość: bubu]

Reakcje w Polsce nie są żadnym wyznacznikiem. Film 'Pianistka' zdobył spore
zainteresowanie po licznych nagrodach na międzynarodowych festiwalach, inaczej
kto wie, czy w ogóle byłby dostępny u nas w kraju, poza przeglądami i
festiwalami. Oprócz wymienionego przez Ciebie 'Traumnovelle', warto zwrócić
uwagę na inny prowokacyjny obraz dystrybuowany w Polsce (gitek film) - "Upały".
Ale wracając do Jelinek, naprawdę warto zaznajomić się z całą twórczością
Artystki, mi się udało w 3/4. Szacowna Komisja Noblowska na pewno jest w tej
materii wymagająca. Ja liczyłem w tym roku na Nobla dla Herty Muller - Niemki
pochodzenia rumuńskiego, która w Polsce kojarzona jest z poetycką
powieścią 'Sercątko'.

[staua]

Herta Muller jest duzo lepsza od Jelinek wedlug mnie, jak i jej maz zreszta.

oczywiscie

[staua]

wypowiadam sie tak kategorycznie, a wlasciwie nie powinnam, bo opieram sie na tym nieszczesnym
filmie, jesli chodzi o Jelinek.

[Gość: bubu]

hmm to mnie urzekło, że potrafiłaś się przyznać :)
sięgniesz jednak po Jelinek? :)

[staua]

Jak pisalam powyzej - przez jakis czas nie... Musze odegnac od siebie wspomnienie tego filmu, potem
bede sie zastanawiac. A mzoe jakas jej ksazka jest inna od reszty, a tez dobra i mozna od niej zaczac?

[Gość: bubu]

w Polsce ukazały się jeszcze tylko przekłady jej dramatów scenicznych wydane przez wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego i to w bardzo szczątkowym nakładzie. Na zachodzie Jelinek jest uznana i łatwo dostepna.

[broch]

Mnie szlo wlasnie o reakcje w Polsce. Poniewaz wsrod czytelnikow zachwyty
pojawily sie po Noblu (choc tlumaczenie bylo dostepne wczesniej), mozna uznac ze
nie sa prawdziwe. Znam dwie i 3/4 powiesci Jelinek (jednej nie do czytalem ze
wzgledu na powtarzajace sie schematy). Nie wydaje sie wybitna, ani szczegolnie
kontrowersyjna. Jej dramatow ne znam byc moze iz sa lepsze niz proza. Oczywiscie
ze mozna czytac Jelinek, chocby po to aby przekonac sie czy taka literatura jest
interesujaca.

[Gość: czytelnik]

Przeczytałem kilka utworów Jelinek w oryginale.Uważam, że warto zapoznać się z
tą literaturą ze względu na walory językowe - oczywiście barierę stanowi tu
warunek znajomości języka. Co do warstwy fabularnej, to "Pianistka" jest
zdecydowanie najlepszą książką (czy dlatego, że jest to pierwsze "dzieło"
Jelinek?). Wszystkie późniejsze powieści to epatowanie się erotyką, będące na
graniczu pornografii.Czytając np. "Die Lust"dziwi, że takie coś mogła napisać
kobieta. Cóż, bardzo rozbudowane fantazje na tej niwie to chyba jedyna rzecz,
jaką pani Elfriede może się pochwalić. Tegoroczna nagroda Nobla jest w tym
kontekście lekkim nieporozumieniem. No, ale nie nam, czytelnikom dane było
decydować, choć mawiają, że vox populi - vox Dei...

transgresja

[Gość: bubu]

śmiało klasyfikuje literature Jelinek w poczet literatury transgresyjnej.
Zachwyca mnie język i gra słowna, którą w fenomenalny sposób Jelinek
syntetyzuje. Oczywiscie czytelnik zapoznający się z tylko z przekładem, a nie z
oryginałem...traci bardzo bardzo dużo.

ZACHĘTA-PIANISTKA

[Gość: tomasi]

hej a może ktoś był na "Pianistce" w Zachęcie swego czasu? jakieś 3 lata temu.

[kvinna]

To jest świetna książka (zaznaczam, ze film mi się nie podobał), ale najpierw
trzeba ją...przeczytać :)
Wirtuozeria, jeśli chodzi o język, pranie po głowie, jeśli idzie o treść.
Literatura wysoka, wedle rozróżnienia m.in. Marii Janion.
Zachęcam bardzo mocno.

[Gość: otto]

Są dwa rodzaje odbioru Jelinek: drobnomieszczańskie odrzucenie, "bo to takie
nieestetyczne" oraz nie mniej głupie i zaprogramowane wychwalanie "pisarskiej
odwagi". Jestem daleki od pruderii, ale z zupełnie innych powodów uważam, że ta
książka jest po prostu banalna, ani trochę nie przekracza poziomu
felietonistycznej ideologii, którą do niej dorobiono. Ani trochę nie
wymagająca, ani trochę oryginalna. To po prostu dokładne spełnienie wzoru dla
zachwycających się wszystkim papierowych krytyków społeczeństwa. Polecam, warto
przekonać się samemu.

[Gość: Miłośniczka litera]

jestem tego samego zdania

[Gość: Kasandra]

Ja filmu nie widziałam, ale właśnie mi się ściąga i nie mogę się już doczekać.
Zachęciliście mnie.
Co do książki to dostałam ją na urodziny i skończyłam czytać kilka dni temu..
Książkę potraktowałam jako świetne doświadczenie literatury, ponieważ nigdy
wcześniej nie spotkałam się z podobnym obrazowaniem i podobną estetyką.
Swietnie skonstruowane metafory, figury retoryczne, porównania. No i oczywiście
zabawa językim (łamanie schematów, słowo brudnie, niechlujne, Jelinek wymyka
się współczenym konwencjom...). Jelinek fantastycznie operuje tymi wszystkimi
elementami.
Oryginalne obrazowanie i skonstruowanie postaci, dawno nie skotkałam się z taką
bohaterką.
To w ogóle ważna pozycja jeśli chodzi o kobietę jako postać literacką. I bardzo
żałuję, że nie przeczytałam jej w oryginale zaraz po jej ukazaniu się - to
musiało modelować zupełnie inny odbiór ale niestety byłam za mała.
Podobało mi się.
Pozdrawiam.

[daria13]

Ponieważ wątek stary i dość obszernie omówiony zarówno przez zwolenników jak i
przeciwników obu przekazów tego dzieła, chcę tylko powiedzieć, że podpisuję się
obiema rączkami pod wypowiedziami Zdanki i Kasandry. Książka zupełnie, dla
mnie, powalająca z nóg tak w warstwie treści jak i formy (patrz wypowiedź
Kasndry). Myślę, że jest to lektura bardziej jednak trafiająca do kobiety,w
końcu napisana przez kobietę i o kobiecie.
Jeśli ten wątek czyta ktoś,kto ma przed sobą zarówno lekturę jak i film, mam
jedną radę; nie oglądajcie filmu bezpośrednio po przeczytaniu książki. Ja tak
zrobiłam i miałam zbyt świażo wszystkie wątki z książki, żeby nie zauwżyć
niedociągnięć filmu, który z natury rzeczy niegdy nie będzie potrafił przenieść
na język obrazu wszystkich tych niewyobrażalnie skąplikowanych, pokręconych i
naładowanych do granic możliwości emocjami problemów głównej bohaterki. Uważam,
że zarówno książkę jak i film powinien obejrzeć każdy, kto ma aspiracje bycia
intelektualistą, choćby po to żeby wyrobić sobie zdanie. W moim odczuciu warto,
z zastrzeżeniem, żeby zrobić sobie większą przerwę między jednym a drugim
przekazem.
Apel do Stauy: musisz, po prostu musisz, przeczytać Pianistkę!
Pozdrawiam:)

[nienietoperz]

Po raz kolejny na tym forum wypowiadam sie w sposob czesciowo tylko
usprawiedliwiony (tzn. obejrzawszy film, nie przeczytawszy ksiazki), ale
chcialbym zwrocic uwage na jeden aspekt w Waszej dyskusji, mozno zdominowanej
przez kobiety - dla mnie historia opowiedziana w Pianistce to w duzej czesci nie
tyle historia Eriki, ale historia Walthera. Erika jest osoba na tyle trudna i
skomplikowana, ze trudno bylo mi ja w pelni zrozumiec poza plaszczyzna czysto
intelektualna; trudno bylo emocjonalnie zaangazowac sie w to, co ona przezywa,
czego potrzebuje. Walther jest inny, w jakis sposob `na wierzchu zwyczajny'.
Haneke stawia nie tyle pytanie: kim bys byl, co bys zrobil, gdybys byl w tak
specyficznej relacji z rodzicami, z takim emocjonalnym CV - na takie pytanie
trudno odpowiedziec, niewielu z nas w takiej sytuacji zyje. Pytaniem dla mnie
bylo - jak reagowalbys, gdyby taka osoba pojawila sie w Twoim zyciu,
zaangazowala cie emocjonalnie; to moze sie zdarzyc kazdemu, i odpowiedz na taka
sytuacje jest ciekawsza i znacznie zdaje sie trudniejsza.

Pozdrowienia,
nntpz
P.S. Nienietoperzowa twierdzi, ze reakcje Walthera sa bardzo meskie (w znaczeniu
typowe dla mezczyzn), i chyba mnie do tego troche przekonala:-)

[Gość: daria13]

Nienietoperzowa ma sporo racji. O ile w filmie Walther jest dość miłym, młodym
człowiekiem, zakochanym w starszej, imponującej mu kobiecie, to w książce jest
zwykłym dupkiem, który chce zaliczyć romans ze starszą kobietą, zanim zacznie
szukać czegoś na poważnie. Książkowego Walthera zdecydowanie nie lubię.
Pozdrowienia:)

[abnegacja_moralna]

A ja jednak myslę,że tym razem najpierw powinno sie obejrzeć film Hanekego, a
potem gdzieś po tygodniu przeczytać ksiązkę....Film ten zresztą powinno sie
oglądać na duzym ekranie, bo żadne DVD nie odda tego co w tym filmie wazne -----
>voyeryzmu, podobnego do tego, który odczuwa się w kinie:)))))

I zdecydowanie nie jest to ani literatura dla kobiet, a już w zupełnosci nie
jest to film dla kobiet...Powiedziałabym, że obie te rzeczy bardzo trafiają do
ludzi, którzy, chcąc nie chcąc , mają podobne przeżycia, choć może nie
wnijkajmy w ich istotę:)))) Dużo mogłabym tu napisać o analizie filmu i
analizie ksiązki, choćby na tak banalnym szczególe się opierając,jak to, że
Eryka kocha Schumanna i dlatego Klemmer gra Schoenberga:))))

Tak ktoś gdzieś wspomina film "Upały" Seidla - polecam zwłaszcza w tej
aurze:))))))) No coż, można by teraz sporo napisać o dziwaczności austriackiej
kultury, bo jest o czym pisać, ale to zbyt banalne na taki watek:)))))))