stare, zdrowe odmiany

[tram_ktos]

Obecnie w szkółkach oferowane są przede wszystkim drzewka owocowe odmian
towarowych, stosunkowo nowych. Tymczasem giną bezpowrotnie stare, tradycyjne
odmiany, bardzo dobrze nadające się do przydomowych sadów i ogrodów.
Dodatkowo sprzedawcy oferują drzewka praktycznie wyłącznie (wyjątkiem są
m.in. niektóre czereśnie, śliwy, grusze) na podkładkach ograniczających
wzrost. W efekcie drzewa są mniej odporne na choroby i mróz, żyją znacznie
krócej i wymagają regularnego silnego cięcia i nawożenia, gorzej
przystosowują się do różnych rodzajów gleby.
Tradycyjne, silnie rosnące podkładki to np. siewka Antonówki dla jabłoni,
dzika grusza (ew. kaukaska - trochę słabszy wzrost) dla gruszy, czy czereśnia
ptasia dla czereśni.
Przez długi czas bezskutecznie szukałem informacji na temat szkółkarzy
produkujących silnie rosnące drzewa owocowe starych odmian. Niestety, we
Wrocławiu jak dotąd nie znalazłem. Ale w innych częsciach Polski tak. Na
początku tego roku złożyłem zamówienie w Skierniewicach oraz w
Bolestraszycach.
Informację tę piszę z 2 powodów:
- by zachęcić Państwa do uprawy (i ratowania) starych odmian,
- osoby zainteresowane mogły skorzystać z kontaktów, do których dotarłem.

Poniżej przedstawiam ciekawe linki do stron www (zawierają też dane
teleadresowe). Gwoli ścisłości zaznaczam, że nie reprezentuję żadnej z
poniższych instytucji.

www.ihar.edu.pl/gene_bank/Gardens/Bolestraszyce/ptob.html
Można zamówić jabłonie. Produkcja sadzonek trwa 2 lata. Koszt ok. 10 zł.
Do tego niestety koszty odbioru (k. Przemyśla) lub spedycji (ok. 50 zł).

www.ihar.edu.pl/gene_bank/kurator.html
www.insad.pl/strukturaISK/struktura5_sad.htm
Pani z tej instytucji podała mi telefon szkółkarza ze Skierniewic. Produkcja
sadzonek trwa 1 rok (pod folią). Koszt w pojemniku ok. 10 zł. Do tego
niestety koszty odbioru (Skierniewice).

www.przyrodapolska.pl/wrzesien04/anto.htm
www.dolnawisla.pl/projekty_02.php
www.sie.most.org.pl/raport-03.rtf
www.ekosz.republika.pl/ochrona.html

[nnike]

Dzięki wielkie za linki :)

Napisałam do Ekoszkoły, bo szukam sadzonek ananasa i papierówki, a oni je
mają :)

www.ekosz.republika.pl/dodatki/EKO_OfertaDrzew.doc
www.ekosz.republika.pl/dodatki/EKO_OdmianyDrzew.doc

[gebo13]

Nie wiem jak inni ale Skierniewice są super!

[nnike]

Czy prowadzą sprzedaż wysyłkową?

[pauli7]

a wiecie czemu tak jest?
no, w kazdym razie czesciowo:)
jest sobie pewien mily urzad, ktory zajmuje sie dopuszczaniem owocowych do
sprzedazy; teoretycznie kazdy owocowy krzew i drzewo powinno miec specjalna
etykietke oznaczajaca, ze jest to towar kwalifikowany (specjalne komisje jezdza
i oceniaja material przeznaczony do sprzedazy); to nie jest specjalny problem,
ALE kwalifikacje dostaja te odmiany, ktore sa na ich magicznej liscie - jak
odmiany nie ma, to swiadectwa nie bedzie a bez tego sprzedawac nie wolno
(teoretycznie;));
sens byl taki, zeby wycofac z obrotu gorsze odmiany (podatniejsze na choroby,
nieregularnie plonujace) - ale na liscie nie ma tez wielu bardzo popularnych i
lubianych odmian!!
aha, nie wiem jak z tym jest w tej chwili - np w zeszlym roku borowka
amerykanska nie byla kwalifikowana (a w poprzednich latach tak) a w przyszlym
roku znowu bedzie (unijne przepisy...) wiec jest ogolnie groch z kapusta...

a z tymi podkladkami to ida na lawizne, a ludzie nie protestja, bo im szybciej
plonowac drzewka zaczynaja...:)

Pauli

[basia961]

Jest też druga strona medalu - sadownik uprawia taki odmiany na jakie ma zbyt.
Jabłka wszystkie okrągłe, identyczne, całe czerwone albo czerwono-żółte. Czy nie
wybieracie właśnie takich? Do tego nowe odmiany lepiej się przechowują i lepiej
znoszą transport.
A ziemniaki? Pamiętam, jak byłam dzieckiem, chodziłam z babcią na targ po
jarzyny. Ziemniakami handlował jeden gość, miał tam monopol, kilkanaście
worków, w każdym worku inna odmiana. Sypkie, żółte, różowe z plamkami i bez
plamek - i zawsze zdrowe. Kupowałyśmy "janki z piasku". Teraz ziemniak to
ziemniak, wewnątrz często brązowy-chory. Zawsze loteryjka - będzie sypki albo
mazisty jak plastelina. "Nowe" ziemniaki wprowadzono wiele lat temu,
administracyjnie, biorąc pod uwagę tylko ich plenność, nie bacząc na to że na
różnych glebach udają się różne odmiany.

[tram_ktos]

Właśnie tak! Oczywiście, że tak jest. Dlatego piszę ten post do działkowiczów
lub ogrodników amatorów.
Dla sadowników zawodowców oprócz czynników takich jak długośc przechowywania i
odporność na transport liczą się przede wszystkim krótki okres wchodzenia w
owocowanie i niski, wyrównany wzrost.
Krótki okres wejścia w owocowanie oznacza szybki zwrot poniesionych nakładów
inwestycyjnych. Z kolei niski, wyrównany wzrost ułatwia zbiór i różnego rodzaju
zabiegi agrotechniczne.
Nowoczesne podładki skarlające są w głównej mierze rozmnażane wegetatywnie (np.
przez odkłady, odrosty, hodowlę kultur tkankowych - to drogie ). W ten sposób
uzyskane szcczepki są klonami tej samej rośliny i mają te same cechy. Tymczasem
podkładki tradycyjne rozmnażane są generatywnie, czyli z nasion. W związku z
tym wykazują one zmienność osobniczą (np. siła wzrostu).
Natomiast w przypadku ogródków przydomowych i działek nie jest to aż tak ważne.
Obecnie często obserwuję ludzi sadzących iglaki i inne drzewa ozdobne, bo chcą
mieć kawałek cienia, gdzie można usiąść, zjeść obiad, porozmawiać ze znajomymi,
itp. Tymczasem duże drzewo owocowe, np. jabłoń, może z powodzeniem pełnić te
funkcje (także ozdobne - kwiaty jabłoni to piękna ozdoba na wiosnę, podobnie
jak czerwone czy żółte jabłka jesienią). Zaletą drzew owocowych (i innych
liściastych) w stosunku do iglaków jest też to, że cień rzucają wtylko tedy,
gdy słońca jest bardzo dużo (półrocze ciepłe). Oprócz tego są jeszcze owoce,
które w najgorszym przypadku można po prostu przekompostować.
I właśnie w ten prosty sposób można dołożyć własną cegiełkę do zachowania
różnorodności tradycyjnych odmian w Polsce.

[tram_ktos]

To raczej chodzi o to, że główna produkcja idzie na potrzeby sadowników, a oni
drzew wysokich nie chcą. Więc nie chce się nikomu bawić w hodowlę wysokich
podkładek. Z tymże nie zawsze. Np. dowiedziałem się, że sieki Antonówki nadal
można kupić, ponieważ dzięki większej żywotności i silnemu wzrostowi znajdują
one zastosowanie w sadach zrazikowych.

[jswm]

marzą mi się takie drzewa ale do Wandzina trochę daleko z W-wy :(

[tram_ktos]

Po pierwsze, dużo bliżej Warszawy są Skierniewice.
Pani kierownik Zakładu Odmianoznawstwa, Zasobów Genowych i Szkółkarstwa ISK w
Skierniewicach (email w linku, który wcześniej podałem) podała mi telefon do
tamtejszego szkółkarza, który realizuje takie "specjalne" zamówienia.
Po drugie, Arboretum w Bolestraszycach (koło Przemyśla) na pewno prowadzi
sprzedaż wysyłkową (koszt spedycji to ok. 50 zł za kilka drzewek).
Po trecie, słyszałem, że w Warszawskim Powsinie, jest podobno kolekcja odmian
jabłoni. Może warto tam zajrzeć i porozmawiać z pracownikami. Może też
zaszczepią.
Tak więc moim zdaniem możliwości są. Ja mieszkam we Wrocławiu, a zamówiłem
drzewka w Skierniewicach i Bolestraszycach.

Pozdrawiam i życzą powodzenia w zdobyciu sadzonek

[jswm]

dzięki będę szukała :)

[tram_ktos]

Myślę, że trzeba porozmawiać. Pani kierownik Zakładu Odmianoznawstwa, Zasobów
Genowych i Szkółkarstwa ISK podała mi telefon do szkółkarza, który realizuje
takie "specjalne" zamówienia.

stare,nie ze wszytstkim dobre dla działkowiczów

[wcyrku1]

i malych przydomowych ogrodów jak napisał Tram_ktos. Ja widzę inaczej te sprawy
oddzielając sprawy pokroju/wielkości/ i walory smakowe mając za podstawę
niezależnośc od straganowych skupów przez cały sezon. Przeznaczając 300-400m
pod drzewka owocowe nieporozumieniem jest sadzenie odmian wysokich bo cóż mi
się zmieści - po1,2x jablonie grusze śliwy czereśnie orzechy. Izuloryczna jest
też wielkość plonu np.czereśni z powodu ptaków,robaków trudności ze zbiorem.
Wszystkie drzewa prowadzę nisko/z malutkiej drabiny/. Brzoskwiń mam 6 +2
nektaryny + morela od najwcześniejszej do póznej o różnych smakach/białe i
żółte/, czereśnie 2najwcześniejsze bo najbardziej atrakcyjne smakowo a wolne od
ptaków i robaków. 6 jabłoni przez cały sezon/w tym antonówka malinówka, zamiast
papierówki mam Genewa Early -wcześniejsza i poza zapachem ma same plusy. 4śliwy
węgierki i pochodne, brakuje mi tylko odmiany pażdziernikowej. 4Wiśnie stare
ale po ok.2,5m wysokości dojrzewające w dwóch terminach. Przez całe lato i
jesień 6osobowa rodzina nie musi wychodzić z ogrodu jest co jeść i co do
przerobienia na zimę. Ostatnie wynalazki sprzedawane w marketach - chrupiące
truskawki i winogrona oraz zwiędłe warzywa to naprawdę jakies nieporozumienie,
ale skoro się sprzedaje?

[tram_ktos]

Jak kto lubi. U mnie w przydomowym ogródku o powierzchni 200 m2 rosną 2 stare
przedwojenne jabłonie (owocujące), 20-letnia czereśnia i jest jeszcze miejsce
na nową, wysoką jabłoń, na której sadzonki z niecierpliwością czekam. Pod
drzewami rośnie trawa i gdzieniegdzie kwiatki. Gałęzie są tak podcięte, że po
ogrodzie można swobodnie chodzić.
W niektórych przydomowych ogrodach we Wrocławiu do dziś ostały się
przedwojenne, poniemieckie drzewa i bez problemu się "mieszczą".
Na wsiach ogrody są zazwyczaj jeszcze większe.
Inną sprawą jest to, że ludzie (przynajmniej we Wrocławiu) coraz mniejszą wagę
przywiązują do plonów. Na pierwszy plan wychodzą walory estetyczne ogrodu.
Chodzi mi m.in. o to, że zamiast sadzić brzozy, sosny, jodły, daglezje,
świerki, kasztanowce czy tulipanowce (te wszystkie gatunki rosną znacznie
silniej niż drzewa owocowe) można zdecydować się na duże drzewo owocowe.

[wcyrku1]

tram_ktos napisał: > jak kto lubi > 3 jablonie + czereśnia czyli masz ogród a
jesteś stalym klijentem straganów, po gruszki śliwki wiśnie brzoskwinie morele
jagody winogrona. Mam sąsiadów POD i wlaśnie widzę że nie są w stanie
zagospodarować nawet części plonów z takich drzew. Ja nie neguję Twojego " jak
kto lubi" tylko przedstawiam inne rozumienie bycia posiadaczem ogródka.
Piszesz: > że ludzie coraz mniejszą wagę przywiązują do plonów < moim zdaniem
wynika to z faktu że nie wiedzą że można ze swojego ogrodu mieć bez przerwy
owoce od ostatnich dni maja - czereśnia - do końca pażdziernika w pełnym
wyborze. Dlatego powinny być to małe drzewa - 2,5do3m wys. dojrzewające co
10do14dni /w moim ogrodzie/. Małe dlatego że w tym czasie jesteśmy w
stanie/6osób/ zjeść owoce z danego drzewa i tyle trwa przydatność do spozycia
owoców prosto z drzewa.

[hannaa]

piszesz, że masz 2 wczesne odmiany czereśni .
Czy mógłys()mogłabyś) podać jakie i gdzie są do kupienia ?
W sklepach jest Rivan jako jedyna wczesna i taką kupiłam
chciałabym posadzić jeszcze jedną
hannaa

[wcyrku1]

Drugą jest "Burłat" dotychczas ta odmiana była najwcześniejszą znaną czereśnią
w Polsce. Rivan jest na tyle nową odmianą, że jeszce w ob.roku nie spotkałem
jej na straganach/owoców/. W spr. zakupów Ci nie poradzę, swoje kupiłem
jakieś 4lata temu chyba we Wrocku, od tamtej pory drz.owocowymi sie nie
interesowalem. Jesienią w "Działkowcu" wyczytałem o nowej odm.śliwy wegierki
pażdziernikowej, wyciąłem 3 "Stanleye" -g... warte i zacząłem szukać.

[hannaa]

wielkie dzięki !
nie wiedziałam,że burłat owocuje także "przed robakami"
widze, że w-wa jest uprzywilejowana - Rivan jest we wszystkich dużych sklepach
hannaa

[tram_ktos]

Ja mam na ogródku Burlat i robaki się trafiają w owocach.
Z tymże słyszałem o sposobie na poradzenie sobie z nimi. Trzeba teren pod
drzewem przekopać na głębokość wideł. Podobno wtedy wylęgające się z ziemi
motyle nie są w stanie wydostać się na powierzchnię.
Ale jeszcze nie sprawdzałem.

odmiany, które nie robaczywieją

[tram_ktos]

Oto parę odmian niewrażliwych na nasionnicę trześniówkę:

Rivan
Bladoróżowa - najbardziej odporna na mróz z czereśni, odporna na choroby!
Karesova
Merton Premier
Vanda
Kuzego

Źródło: www.odr.net.pl/publikacje/0120.pdf

Bladoróżowa jest do dostania w Skierniewicach.

[nnike]

Super! Mam nadmiar wiśni i ani jednej czereśni w sadzie.
Która z tych odmian jest tą najsmaczniejszą, z dużymi, ciemnymi owocami?

[szarafiga]

Stare odmiany drzew owocowych znalazłam w Szkółce Grzywa w Opolu Lubelskim.
Zresztą przy okazji poszukiwań azjatyckich grusz i śliw.

[tram_ktos]

Owszem, widziałem ofertę tej szkółki. Z tymże jest 1 ale. Wprawdzie są stare
odmiany, jednak szczepione na podkładkach hamujących wzrost (M, P, a nie siewka
Antonówki).

[wini3]

A może łatwiej byłoby przeszczepić to co paosiadamy? Zrazy też byłoby łatwiej i
taniej przesłać. Właśnie podziwiam młode przeszczepione pędy na gruszy, której
nie lubiłam /konferencja/. Może szybciej doczekam ulubionej bery, paryżanki i
bonkreta .

[basia961]

Szarafigo, w Stawku koło Kijan (od Lublina w stronę Włodawy, w Łuszczowie
skręcasz w lewo - piszę dokładnie bo skoro w Opolu Lub. to może tam masz blisko)
jest producent który ma stare odmiany jabłoni, jak mnie zapewniał, na
tradycyjnych podkładkach. Pozdrawiam

[szarafiga]

Dzięki Basiu961 za informację. Wprawdzie bliżej mi zdecydowanie do Bolestraszyc
(podkarpacie się kłania), ale na Lubelszczyźnie czasem bywam. A ponieważ
przymierzam się do zagospodarowania własnych "hektarów", to informacja tym
bardziej cenna.

pytanie do szkółki

[tram_ktos]

Napisałem do p.Grzywy z ciekawości. Zapytałem się, czy można mu zlecić
wyprodukowanie jabłoni na siewce Antonówki. Czekam na odpowiedź.

[tram_ktos]

Dzisiaj przyszła odpowiedź. Drzewek na siewce Antonówki nie mają i nie można
ich zamówić. Napisano mi jednak, że jest możliwość zamówienia drzewek na
podkładce A2 (odbiór jesienią 2006), która podobno rośnie tak silnie jak
Antonówka. Chciałbym się o niej czegoś więcej dowiedzieć. Ktoś z forumowiczów o
niej coś wie?

[dominikams]

Napisz na końcu wątku, bo tak w środku to może zostać przeoczone.

[tram_ktos]

No nie wiem właśnie. Z drugiej strony jest opcja "pokaż od najnowszego".

[nnike]

Już wiem, że do Ekoszkoły w Wandzinie, trzeba jechać po sadzonki.

Chciałabym je dostać pocztą.
Jak i gdzie konkretnie mogę je zamówić?

[basia961]

Zadzwoń do informacji o TPsa. Jeśli to Wandzin koło Lublina to w książce tel. go
nie ma.

[nnike]

Nie o taką odpowiedź mi chodziło. Ekoszkoła w Wandzinie ma w ofercie różne
odmiany starych jabłoni, ale nie prowadzi sklepu internetowego.

Kto prowadzi taki sklep internetowy, w którym mogę zamówić sadzonki starych
jabłoni z dostawą do domu?

[tram_ktos]

Mi udało się zamówić jabłonie z dostawą do domu w Arboretum w Bolestraszycach.

Na stronie

www.ihar.edu.pl/gene_bank/Gardens/Bolestraszyce/ptob.html
są podane email, adres, telefon.

Pani stamtąd napisała mi, że w zasadzie wysyłkowej sprzedaży nie prowadzą, ale
w końcu powiedziała, że drzewka może mi przesłać. Koszt wysyłki w przypadku
kilku sztuk to ok. 50 zł.
Z tymże oni to robią na zamówienie. Szczepią teraz, bo na przełomie marca i
kwietnia potwierdzono mi, ża zamówienie przyjęte. Sadzonki będą gotowe jesienią
2006 r.

Czasem na email długo nie odpowiadają, więc można też zadzwonić, zwłaszcza gdy
zależy Ci na czasie.

Pozdrawiam

[nnike]

Dzięki :)

[tram_ktos]

I co? Udało się zamówić?

[nnike]

Nie tylko zamówić :)

Znalazłam szkółkę, 10 km od siebie:
www.krupinski.intermania.pl/cgi/formularz_krupinski.php
Natychmiast dostałam odpowiedź na maila i pojechałam.
Już rośnie papierówka, czereśnia Rivan, grusza Stryjeńska (podobno jakaś
najnowsza odmiana, bardzo soczysta) i wczesna gruszka bonusowa, "którą bardzo
lubią dzieci", tak powiedział właściciel szkółki.

Niestety ananasa jeszcze nie mają :(

[wcyrku1]

nnike napisała:

> Nie tylko zamówić :)
>
> Znalazłam szkółkę, 10 km od siebie:
> www.krupinski.intermania.pl/cgi/formularz_krupinski.php
> Natychmiast dostałam odpowiedź na maila i pojechałam.
> Już rośnie papierówka, .... <
W ofercie Krupiński ma jabłonkę Genewa Early jezeli masz miejsce polecam, jest
wcześniejsza od papierówki i moim zdaniem oprócz aromatu jaki ma papierówka to
więcej zalet ma G E.

[nnike]

O, dobrze wiedzieć :)
Mam miejsce :)

[tram_ktos]

Ja napisałem na email ze strony krupinski.intermania.pl/onas.html
i jescze odpoweidzi nie dostałem.

[nnike]

Zadzwoń :)
Oni tam mają teraz urwanie "torby" ;)

[tram_ktos]

Ok, spróbuję.

[tram_ktos]

Zadzwoniłem. Nie produkują drzewek na siewe Antonówki. Nie są zainteresowani
przyjęciem zamówienia na wyhodowanie takich sadzonek.

[nnike]

Szkoda. Ananasa też na razie nie mają :(

[wcyrku1]

wcyrku1 napisał:

>
> >
> > <
> W ofercie Krupiński ma jabłonkę Genewa Early jezeli masz miejsce polecam, jest
>
> wcześniejsza od papierówki i moim zdaniem oprócz aromatu jaki ma papierówka to
> więcej zalet ma G E.
><><><><>< Właśnie zaczyna od tygodnia dojrzewać G E, skończyła morela Early
Orange i zaczyna Kijowska Wczesna ><><><><><

[tram_ktos]

Z tego co patrzyłem wynika, że jabłonie u p. Krupińskiego są na podkładkach
skarlających.

NOWE LINKI

[tram_ktos]

Udało mi się znaleźć trochę nowych ciekawych linków na temat starych odmian
drzew owocowych.

www.staresady.republika.pl/index.html
www.wiz.pl/1999/99064500.asp
www.lists.most.org.pl/archiwum/eko-news/2004-May/000659.html
www.tpdw.pl/
www.lkp.org.pl/ekoregion_warta/8/sady.html
www.lkp.org.pl/pipermail/wiadomoscikp/2003-October/000033.html
www.ekoimy.most.org.pl/02_2001_10_artykul.htm
www.ogrod-powsin.pl/kolekcje/sady.html
www.eko.org.pl/kropla/28/sady.html
www.przyrodapolska.pl/wrzesien04/anto.htm
www2.ukie.gov.pl/WWW/serce.nsf/0/FFD838E7428221BAC1256E7700457398?Open
www.otop.org.pl/start.php?poddzial=nowosci&wypisz=81
www.ekoimy.most.org.pl/02_2005_01_artykul.htm
www.ihar.edu.pl/gene_bank/obanku.html
www.biodiversity-chm.org.pl/4/r4_618.htm
www.gridw.pl/strateg/3_2.htm
www.bocian.org.pl/aktualnosci/014aktu.html
www.icppc.pl/pl/gmo/index.php?id=gmo_broszura
www.sie.most.org.pl/raport-03.rtf

www.zb.eco.pl/zb/174/ekosoc.htm
www.zielonyprocent.pl/inicjatywa.php?id=7

co to A2?

[tram_ktos]

2 dni temu przyszła odpowiedź ze szkółki p. Grzywy z Opola Lubelskiego. Drzewek
na siewce Antonówki nie mają i nie można
ich zamówić. Napisano mi jednak, że jest możliwość zamówienia drzewek na
podkładce A2 (odbiór jesienią 2006), która podobno rośnie tak silnie jak
Antonówka. Chciałbym się o niej czegoś więcej dowiedzieć. Ktoś z forumowiczów o
niej coś wie?

Jest szkółka wysyłkowa starych jabłoni!!! :):)

[nnike]

Proszę bardzo:
grzywa.szkolka.w.interia.pl/stare_odmiany.htm
Właśnie dostałam potwierdzenie mailem, że zamówienia są przyjmowane już teraz,
potwierdza się je w październiku i zaraz potem drzewka są wysyłane priorytetem,
za zaliczeniem pocztowym.
BĘDĘ MIAŁA ANANASA!!! i RENKLODY!!! :)

[bea975]

A czy nikt już nie pamięta o kosztelach :( Moje ulubione jabłka, mniam...
Niestety drzewo w babcinym sadzie chyli się już ku upadkowi.

[tram_ktos]

Kosztelę można zamówić w Bolestraszycach (da się wynegocjować wysyłkę, trzeba
zamówić), Opolu Lubelskim u p. Grzywy (jeśli na silnie rosnącej podkładce, to
trzeba zamówić z rocznym wyprzedzeniem, wysyłka możliwa) lub Wandzinie (można
zamówić już teraz na jesień br., niestety konieczny odbiór osobisty).
Kosztela na podkładce z siewki Antonówki rośnie bardzo silnie, jest odporna na
mróz i choroby i długowieczna (nawet 200 lat!). Odmiana stara, znana już za
czasów króla Jana III Sobieskiego.