Pytanie do eksperta

[m.matkowski]

Mam w sobotę czas na pracę w ogrodzie - porządki, grabienie liści, itp.
Przy okazji planuję kilka cięć - bardziej ze względu na to, że wiele gałęzi
przeszkadza w chodzeniu po ogrodzie i dlatego, że część jest tak ciężka, że
się urywa (już lub tak będzie wiosną i latem) pod własnym ciężarem.
Co mogę zatem tak doraźnie przyciąć:
- jabłonie ? (po kilka gałęzi na drzewie (zwykle drzewa kilkunasto- i
kilkudziesięcioletnie)
- grusze ? (jak wyżej)
- morele ? (jedna bardzo stara)
- porzeczki białe, czerwone i czarne? (chodzi o zabiegi czysto estetyczne)
- wiśnie?

Pozdrawiam

[jerzy.wozniak]

Witam na forum Gazety!
Poniżej co nieco o cięciu. Rodzaje drzew, które Pan wymienił kwitną dość
wcześnie i tniemy je w lutym gdy nie ma mrozu. Ponieważ obecnie przyszło
gwałtowne ocieplenie jest już za późno na te zabiegi. Zresztą jak pisałem
drzewa owocowe tniemy co najmniej dwa razy w roku. Na przedwiośniu w lutym i
marcu oraz po owocowaniu. A teraz co nieco o cięciu.

Wydawać by się mogło, że pora cięcia drzew nie ma większego znaczenia jednak z
punktu ich fizjologii jest to bardzo istotne.

Zbędne czy niezbędne?
Jeśli chcemy mieć w ogrodzie piękne, regularnie ukształtowane i obficie
kwitnące rośliny to wszystkie gatunki w ramach ich pielęgnacji musza być cięte.
Jest to zabieg niezbędny w każdym wieku życia roślin, począwszy od ułatwienia
przyjęcia się świeżo posadzonym roślinom i właściwe uformowanie ich pokroju,
poprzez skracanie gałęzi stymulujące wzrost, kwitnienie i owocowanie aż po
zabiegi odmładzające stare słabo kwitnące okazy. Nawet zwykłe usuwanie
zwiędłych kwiatów jest rodzajem cięcia pielęgnacyjnego, a ścinanie kwiatów do
domowego bukietu to ciecie pobudzające roślinę do tworzenia nowych kwiatostanów
i przedłużenia okresu kwitnienia. Oczywiście zależnie od gatunku rośliny różnie
reagują na usuwanie pędów, jedne pobudza to do intensywnego wzrostu i
odmładzania inne odchorowują nawet niewielkie ciecie. Należy więc zawsze zanim
sięgniemy po sekator przeczytać czy dany gatunek zniesie zamierzony zabieg,
oraz jak prawidłowo powinien on być przeprowadzony.

Cięcie cięciu nie równe.
Zależnie od tego co jak i kiedy tniemy ogrodnicy wyróżniają szereg rodzajów
ciecia drzew i krzewów. Najważniejsze to:
· Cięcie formujące
Wykonujemy je, aby nadać roślinie określony kształt. Prawidłowo uformowana
korona drzew, czy regularny kształt krzewów czy pnączy, w przyszłości ułatwi
nam ich pielęgnację i sprawi że będą zdrowsze.
· Cięcie pielęgnacyjne
Cięcie pielęgnacyjne to przede wszystkim usuwanie chorych połamanych i słabych
pędów najbardziej podatnych na atak szkodników. Należy tu również
prześwietlanie, czyli usuwanie zbyt gęsto rosnących gałęzi co ułatwia ruch
powietrza wewnątrz korony i pozwala na jej większe nasłonecznienie. Utrudnia to
infekcje grzybowe oraz intensywne rozmnażanie się szkodników.
· Cięcie odmładzające
Wycinanie lub skracanie starych słabo rosnących i kwitnących gałęzi sprawiamy,
że na ich miejscu wyrosną nowe zdrowe pędy. Jeśli gałęzi jest dużo należy
cięcie rozłożyć na kilka etapów.
· Utrzymanie równowagi pomiędzy wzrostem, a kwitnieniem - owocowaniem.
Jest podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym u drzew owocowych. Ogranicza wzrost
korony na korzyść ilości zawiązywanych pąków kwiatowych.

Podstawa to narzędzia
Jak każda praca tak i cięcie drzew wymaga odpowiednich narzędzi. Ostre i czyste
narzędzia zapewniają nie tylko szybkie i bezpieczne wykonanie danej czynności,
ale również sprawią że rana po cięciu szybko się zagoi, a zarodniki grzybów nie
zainfekują drewna. Brudne narzędzia o stępionych krawędziach tnących miażdżą
drewno ułatwiając infekcje grzybowe. Zapoznajmy się również z ich
przeznaczeniem, aby zawsze prawidłowo i bezpiecznie ich używać.

Jak ciąć?
Zanim utniesz gałąź czy pęd najpierw dokładnie przyjrzyj się jak są
rozmieszczone pąki. Jeśli są umieszczone na przemian powinieneś wykonać cięcie
5mm nad pąkiem tak aby powierzchnia ciecia była nachylona pod kątem 450. Cięcie
nie powinno być zbyt daleko od pąków gdyż hormony w nim zawarte przyśpieszają
gojenie się rany.
U roślin które mają pąki umieszczone parami, tnij pod kątem prostym do
łodygi tak blisko pąków jak to możliwe. Uważaj jednak abyś ich nie uszkodził.
W pierwszej kolejności usuwaj chore, uszkodzone lub martwe pędy. Następnie usuń
wszystkie cienkie, powykrzywiane i słabe, tak aby pozostały tylko silne i
zdrowe. Po tym zabiegu można decydować o sposobie formowania wyglądu rośliny.

Tylko dla zaawansowanych.
Drzewa owocowe są najtrudniejsze do cięcia nie tylko ze względu na to, że jego
termin i intensywność ma wielki wpływ na obfitość plonów, ale przede wszystkim,
dlatego że nawet w obrębie jednego rodzaju zależnie od odmiany ciecie ma inne
terminy oraz jest przeprowadzane w odmienny sposób. Ma to związek z tym, że
kwiaty, a co za tym idzie owoce pojawiają się u nich nie na wszystkich pędach
lecz tylko na niektórych. Dodatkowo więc należy umieć je rozpoznawać co nie
jest takie łatwe. Na przykład wiśnie takie jak Szklanka kwitną na krótkopedach,
Wołyńska kwitnie na krótko i długopędach, zaś Łutówka tylko na długopędach.
Odróżnienie pędów owoconośnych i od tych na których rozwijają się tylko liście
wcale nie jest proste, a nieprawidłowe cięcie może skutkować brakiem owocowania
nawet przez kilka sezonów. Każdy, kto lubi i uprawia drzewa owocowe powinien
koniecznie zaopatrzyć się w specjalistyczny podręcznik dokładnie omawiający ich
cięcie.
Pozdrawiam,
Jerzy Woźniak