amoremio
28.03.06, 18:20
Friedrich Wilhelm Graf von Reden 1752-1815
Friedrich Wilhelm von Reden (ur. 23 marca 1752 w Hameln, Dolna Saksonia - zm.
3 lipca 1815 w Bukowcu (niem. Buchwalth) Sudety) – dyrektor Wyższego Urzędu
Górniczego we Wrocławiu, a później minister w rządzie pruskim, zasłużony dla
rozwoju przemysłu Górnego Śląska. W 1786 r. obdarzony przez króla Fryderyka
Wilhelma II tytułem hrabiowskim.
Życie i działalność
Urodził się w rodzinie o bogatych tradycjach górniczych. Górnikami byli jego
stryj Klaus Fryderyk oraz jego kuzyn Fryderyk Otto Burchard. To właśnie stryj
Klaus Fruderyk zadecydował o górniczym wykształceniu Friedricha Wilhelma von
Reden. Decydującą rolę w karierze i ukształtowaniu się zainteresowań Redena
przemysłem odegrał jego wuj i protektor Fryderyk Anton von Heinitz (od 1777
r. minister kierujący pruskim Departamentem Górnictwa i Hutnictwa).
W młodości, ulegając oświeceniowej modzie, Reden dużo podróżował: zwiedził
m.in. Austrię, Francję, Holandię i Włochy. W 1779 r. zostaje dyrektorem
Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu. 15 października 1786 z rąk Fryderyka
Wilhelma II otrzymuje tytuł hrabiowski, a do jego herbu dodany zostaje hełm
górniczy z młotkami (pyrlik). Z inicjatywy Redena wprowadzono wówczas na
Górnym Śląsku innowacje technologiczne podpatrzone w Anglii i rozpoczęto
wiele inwestycji przemysłowych, głównie w trójkącie: Tarnowskie Góry -
Gliwice - Królewska Huta. Zasługą Redena było m.in. uruchomienie pompy
parowej w kopalni rud ołowiu i srebra w Tarnowskich Górach (sprowadzonej z
Anglii i zainstalowanej, jako jedna z pierwszych na kontynencie, w 1787 r.) i
wybudowanie pierwszych piecy hutniczych na paliwie mineralnym w państwowych
hutach w Gliwicach (1796 r. i Królewskiej Hucie (1802 r.).
Górny Śląsk zawdzięczna mu ożywienie gospodarcze spowodowane rozwojem
przemysłu. Poza wymienionymi inwestycjami z jego inicjatywy wybudowano w
okolicy Tarnowskich Gór kopalnię rud oraz hutę Fryderyk, kopalnię węgla
kamiennego i hutę Król co dało impuls do budowy miasta Królewska Huta, w
Zabrzu zaś powstała kopalnia węgla kamiennego Luiza. Sprowadza na Górny Śląsk
inżyniera metalurga Johna Baildona- uważanego za ojca wsółczesnej metalurgii.
Razem z nim zakłada odlewnię żelaza w Gliwicach (obecnie Gliwickie Zakłady
Urządzeń Technicznych) oraz wspomnianą Królewską Hutę. Zaprojektował też
transportowe szlaki wodne (częściowo w tunelach) z kopalni Król i kopalni
Luiza do Gliwic.
W 1781 r. wspólnie ze swym współpracownikiem inżynierem Karolem Steinem Reden
podróżował po Polsce, w rezultacie czego powstał cenny dla historyków
gospodarki raport o Rzeczypospolitej. W 1802 po śmierci Heinitza kieruje
Departamentem Górnictwa i Hutnictwa, od 1803 w randze ministra. Po pokonaniu
Prus przez Francję Reden pozostał na urzędzie, złożywszy Napoleonowi
przysięgę na wierność. Za to też, po zawarciu pokoju w Tylży, w roku 1807
został zwolniony ze stanowiska bez prawa do emerytury.
Resztę życia spędził w swoim majątku (który nabył w 1795 roku inne źródła
1785) w Sudetach w Bukowcu (niem. Buchwalth) koło Jeleniej Góry. W 1802roku
zawiera związek małżeński z Fryderyką Karoliną Riedesel zu Eisenbach. Po
śmierci został pochowany w krypcie na terenie swojego majątku. Zmarł nie
doczekawszy się potomka.
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii.