różnice językowe w Polsce

[a.k.wasik]

Pochodze z Lodzi, kilka late temu wybralam sie z siostra (ktora juz kilka lat mieszkala na Slasku) do teatru we Wroclawiu...w sztuce padl dowcip: Co robi blondynka z nosem w trawie?
Kozy pasie...Widownia rzy, moja siostra tez...a ja jak ta glupia palka siedze i nie wiem o co chodzi - bo kto by pomysla, ze 'kozy' na Slasku, to potocznie za przeproszeniem 'babole' w nosie... ;)

[Gość: trash]

ja pochodzę z podkarpacia i faktycznie idziemy na pole; mówię bagietka oraz używam kapci. Nie używamy słowa papucie - natomiast koleżanka z Lubelszczyzny tak mówi. Faktycznie używamy spinaczy do przypinania prania a nie klamerek.

Poza tym:
Mówimy też że coś będzie zrobione na zicher (na pewno) , do cięcia drewna używamy krajzegi (piła tarczowa napędzana przez pas transmisyjny). Mój dziadek (też tu urodzony) często też używa wyrażenia na sermater (czyli byle jak). Jak mówi o jakimś urządzeniu, którego dokładnej nazwy nie zna i może nawet nie do końca potrafi określić jego przeznaczenie to mówi wichajestr. Ja częściej używam słowa traktor ale mój dziadek preferuje słowo ciągnik.

[Gość: gość]

a nei wichajster? to z niemieckiego jest.

[justinehh]

A w Nowym Sączu można się zmarać.

[Gość: Wroclaw]

Pracowalem w Niemczech i kolega ze Sciany Wschodniej nie wiedzial co to jest "koza z nosa" (oni na to mowia "baby"). Dla mnie szok jak mozna takiej rzeczy nie wiedziec.

Czy jest jakies naukowe okreslenie tej wydzieliny?

[Gość: gość]

smarki
a tej kozy w życiu nie słyszałam:)

[Gość: k.wro]

smarki to coś innego.
koza z nosa to raczej takie stwardniałe smarki które dzieciaki lubią wydłubywać paluchami. to własnie kozy z nosa;p

[Gość: nett1980]

Na Mazurach tez byly kozy, slyszalo sie smarki i fąfle. A na krosty mowilo sie burchle, dziwi mnie tez, ze w reszcie Polski nikt nie jarzy, co to znaczy wiszczeć.

[Gość: Mirek]

Pochodze z Lubelskiego i zawsze się mówiło kozy, na Mazowszu usłyszałem okreslenie znowu żaby

[Gość: houseofcards]

A w Poznaniu nosi się porannik (jakież było moje zdziwienie, gdy koleżanka z Wawy nie wiedziała o co mi chodzi - a chodzi o szlafrok :) No i bluzki wieszamy na ramiączkach, czyli wieszakach.
Uczniowie chodzą na blauki, ołówki ostrzymy ostrzytkiem, odbijamy bilety.
I podobno mówimy "czydzieści czy" ;)

[Gość: houseofcards]

a i Poznań kulinarnie:
szagówki (bo cięte na szagę - po skosie) - kopytka
pyzy - w większości Polski to chyba kluski na parze
skibka - kromka chleba
kromka - piętka
sznytki - kanapka (taka do szkoły lub pracy)
szabelek - fasolka
plinze/plenze - placki ziemniaczane
pyry z gzikiem :)))

[Gość: gość]

i ajntop(f)

[ducha_0]

Czytam, kwiczę i nie mogę powstrzymać się przed dorzuceniem paru groszy. Mieszkałam w Radomiu, teraz mieszkam w Lublinie, sytuacja gdzieś z początku mojego mieszkania tam. Idziemy do sklepu z chłopakiem:
- Dzień dobry, poprosimy gryzkę (widzimy, że leży na półce za panią)
Pani zrobiła wielkie oczy, nie wie, o co nam chodzi, to pokazujemy i tłumaczymy:
- Taka bułka, co wygląda jak chleb. :D
Pani:
- Aaaaaaaaaaaa, parówka!
Tutaj my zrobiliśmy wielkie oczy. :D
Do szału doprowadza mnie na Lubelszczyźnie "półtorej tygodnia", półtorej chleba", zamiast "półtora tygodnia, półtora chleba". Rozbraja mnie forma "któro", zamiast "które", np. "któro zdjęcie".
Zauważyłam też, że na Lubelszczyźnie i Podkarpaciu mówią "więcej jak 2 tygodnie", kiedy ja bym powiedziała "więcej niż 2 tygodnie".
Moja babcia z Radomia mówi "duchówka" zamiast piekarnik, "załóż trepy", czyli kapcie lub ciapy, jak dla mnie.
Ach, no i oczywiście radomianka, w innych miejscach Polski znana jako wuzetka.
Strugam, ewentualnie temperuję kredki i ołówki strugaczką/temperówką/ostrzałką.
Duża łycha do zupy to dla mnie chochla.
Bułki słodkie czy drożdżówki - jeden diaboł, tak samo jak mówię "za rogiem" lub "za winklem".
Do zupy dodaję makaron, ale jem też zupę z kluskami. Druga babcia mówi np. "nadusić" zamiast "wcisnąć".
Słyszałam też, że w niektórych rejonach Lubelszczyzny mówi się "ładować" zamiast "naprawiać", ewentualnie "reperować".
Często spotykam się również z określeniem "pretensjonalny" nie na ludzi egzaltowanych i sztucznych, lecz z pretensjami.
Tata mojej koleżanki z Włodawy jeździ na ryneczki lub na ryneczek, ja idę na targ, a mój chłopak, chociaż z tego samego miasta, na bazar.
No i "sznycel" lub "sznycelek", czyli kotlet panierowany w jajku, mące i bułce tartej.
Na razie pamiętam tylko tyle, ale na pewno było tego więcej. :)

[ducha_0]

I w nosie są gile albo kozy.
A pierwsza lub ostatnia kromka chleba to dupka albo piętka. O.

[silling]

zaloze sie, ze nie pochodzisz z Jeleniej Gory/Hirschberg,
tylko twoi rodzice albo dziadkowie przyjechali tam po wojnie,
a pochodzisz z centralnej Polski albo Kresow...

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - + - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
A Year in the Life
www.youtube.com/watch?v=WBVCMINYPDo

[Gość: PM]

pochodzę z Radomia, obecnie mieszkam w Toruniu, gdzie poznałam ludzi z różnych regionów :)
parę przykładów różnic, które nieraz wprawiły mnie w osłupienie ;) :

u mnie mówi sie STRUGACZKA do ostrzenia kredek - tu prawie każdy używa TEMPERÓWKA
kłeby kurzu u mnie to KOTY - koleżanka z Zielonej Góry mówi na to UŁY !!
wagary - wajsy/waksle/bałny !! to ostatnie koleżanka z Biskupina ;)
chochelka - nabierka
spinacze - klamerki
zmywać naczynia - pomywać naczynia

i ostatnie do czego trudno bylo mi sie przekonac to :

TARG - RYNEK

jak mozna mowic na targowicho z warzywami ze jest sie na rynku??;)

[mia_siochi]

Gość portalu: PM napisał(a):
> kłeby kurzu u mnie to KOTY - koleżanka z Zielonej Góry mówi na to UŁY !!

Widocznie pochodzi z części kraju, w której się tak mówi. Nie ma czegoś takiego jak gwara/dialekt zielonogórski. Zielona Góra to Ziemie Odzyskane, mieszka tam sama ludność napływowa/przesiedleńcy.

[akabe]

> jak mozna mowic na targowicho z warzywami ze jest sie na rynku??;)

W Poznaniu każdy targ to rynek, np. rynek Wielkopolski, Łazarski, Jeżycki, itd. Tam kupuje się warzywa i owoce. Chcąc zobaczyć ratusz i inne zabytki trzeba iść na Stary Rynek :)

Pozdrawiam serdecznie
akabe

[knokkelmann1]

urodzony na lubelszczyźnie ale wychowany na pomorzu pamiętam dokładnie, że:

naładować - naprawić (np. rower, łańcuch w rowerze itp)
byliśta, robita itp - jak najbardziej używane i znane
żem się wku...ł, zmęczył itp
odtegować/zategować - odkręcić, zakręcić, złożyć, rozłożyć itp
wichajster - rączka, dzwignia
komórka - piwnica,
zatyłki - tylnia część gospodarstwa, najczęściej teren za stodołą, oborą - na zatyłkach, przejść zatyłkami
używanie przyimka na zamiast w, w odniesieniu do nazw miejscowości:
na malińcu, na świnkach, itp
jechać na łebka (wymawiane łepka)/łapać okazję - czyli podjechać autostopem
zapieczony - np. sworzeń, tzn zmieszany z dużą ilością brudu uniemożliwający jego odkręcenie
więcej nie pamiętam

acha - tanie wino - berbelucha/barbelucha

[Gość: jawiem]

U nas w Świętokrzyskiem jadało się kluski z rosołem i ziemniaki z barszczem.

[Gość: annag]

Ja i moi rodzice z Wrocławia, dziadkowie ze Lwowa, mąż też Dolny Śląsk,teściowa spod Łodzi.Rodzina rozrzucona po całej Polsce.
Równocześnie fukncjonuje u nas :
za rogiem/za winklem,
galareta/studzienina/zimne nóżki ,
kartofle/ziemniaki,
słodka bułka/drożdżówka,
długa bułka/bułka wrocławska/weka,

Z Poznania

[mitko32]

Prawdziwi poznaniacy (zwłaszcza z Jeżyc) chodzili nie do sklepu, a do składu. Śmieci natomiast wyrzucało się na gemylę.
Zamknąć coś mocno i solidnie to zamknąć na fest.

I tak jak już ktoś powyżej wspomniał, sztandarowym daniem były pyry z gzikiem. Do tego popijało się kwaśnym mlekiem, które przed spożyciem trzeba było rozkwyrlać.

Szkoda, że ten najpiękniejszy polski dialekt zamiera.

[Gość: gość]

dlaczego najpiękniejszy? wszystkie dialekty i gwary mają swój urok.

[mitko32]

Niby tak, ale są ładniejsze i brzydsze, tak samo jak kobiety :) Dialekt wielkopolski, mimo naleciałości niemieckich (a może dzięki nim) jest, moim zdaniem, najpiękniejszy.

[mimbla.londyn]

Cudo wątek :D

[tomek854]

No dobra, a jak tak już sobie rozmawiamy, to jadąc ostatnio poznańską bimbą zastanawiałem się skąd się wzięło to ichnie "tej" i czy to w ogóle ma jakieś znaczenie poza wykrzyknikowym takim? ;-)

[Gość: ja-ja]

Warszawa - pierwszy (ostatni) kawałek chleba to przylepka. Tak mnie Babcia nauczyła. Pozdrawiam!

[Gość: kalka]

takie same przylepki na Dolnym Slasku.

[pluskotka]

W Bełchatowie ( i zapewne w wielu innych miastach) gdy jadę emzetką, wcale nie siedzę na motocyklu. Polonistka mówiła, że masowo mówimy pomóż ci, zamiast pomóc ci. :)

[baas1]

Moi kochani, ja to mam niezły przegląd językowy w mojej najbliższej rodzinie. Pochodzę z Mazur, moi rodzice z Mazowsza (ok. Makowa Maz.), jeden mój brat mieszka w Krakowie od 30 lat, drugi został na Mazurach, ja wiele lat mieszkałam w Gdańsku, a teraz pod Warszawą. Jak się spotkamy, szczególnie z "krakowiakami" to dopiero jest jazda!
Temat 1: rynek, targ, itp.
W Polsce "poniemieckiej", a przynajmniej na Mazurach i Gdańsku mówiłam "idę na rynek", znaczy, żeby kupić coś z warzyw, owoców itp. ze straganów. Moi teściowie, a teraz i ja odkąd mieszkamy pod Warszawą idziemy sobie na targ, a na rynek to do sklepów w centrum miasteczka, bo tam jest Rynek. Funkcjonuje jeszcze bazarek, taki malutki, w innym miejscu.
W Krakowie paręnaście lat temu, kiedy mój bratanek miał komunię stoję sobie przed kościołem i widzę, że ludzie niektórzy mają kwiatki białe dla dzieci. A to myślę sobie tu kwiatki sprzedają na ryneczku nieopodal. Kupiłam. Bratowa mnie pyta potem: a gdzie ty te kwiatki kupiłaś? Ja że na rynku. To Ty aż na Rynek po nie jechałaś? Zajarzyłam, że o Rynek Główny jej chodzi i mówię: nie to tutaj, blisko. A, to na placu kupiłaś!
Temat 2: weka, pantofle i na pole, o których tu była mowa. Dzieci brata, jak były małe i przyjeżdżały na Mazury na wakacje, to mówiły: to ja idę na pole na dwór. Potem zawsze bratowa mówiła, że jak wróciły do Krakowa, to jakoś dziwnie mówiły. I intonację miały inną: zamiast opadającej - wznoszącą.
Temat 3 - chodzenie na nogach. W Krakowie chodzą na nogach, w przeciwieństwie do tych, którzy chodzą na rękach:), u nas pieszo, albo na piechotę.
I jeszcze piękne wyrażenie mojej Mamy i jej siostry: co Ty taka zabita jesteś? Znaczy przygnębiona. Nie słyszałam, żeby ktoś inny tak mówił.
I można by tak długo jeszcze, różnorodność jest piękna, nie uważacie?

[Gość: ssdd1975]

ciut z innej beczki (tzn zapozyczneia z innych jezykow)

Dlaczego w Polsce na rower mowi sie rower...???

Ano dlatgeo ze pierwszym rozpowszechnionym modelem byl rower produkowany przez angielska firme Rover.. :) i sie przyjelo...

[zmija_w_niebieskim]

Mnie na przykład ręce opadają, kiedy słyszę wykształcone koleżanki, mówiące "pora" zamiast por. Np. sałatka z pory, pokroiłam porę...Kurczę, pora to jest na dobranoc!

[boryska]

W Łodzi mówiliśmy w domu buchta na ciasto drożdżowe i na coś pogniecione, że jest wyduźdane.

[czarnykapturek]

no tak , JELONKA rządzi, uf moje miasto, niestety przez tyle lat niewidziane............z czasów panieństwa, miałam chłopaka z Gliwic, i on właśnie mówił, WEKI na KAWIARKI, no i jeszcze FAIERMANY (za pisownie, przepraszam, jakby co....)na strażaków........pamiętam,ze po miesiącu wakacji u niego, wróciłam do Jelonki, i nikt nie mógł mnie zrozumieć :)

[Gość: ja]

w Zakopanem weki to bułki zw wrocławskie

[Gość: meg]

W łodzi istnieje też piękne określenie "chęchy" na krzaki, zarośla, gęstwinę roślin...

[Gość: wefwer]

W łodzi istnieje też piękne określenie "chęchy" na krzaki, zarośla, gęstwinę roślin...

w wersji ekstremalnej po po paru głębszych "chynchy" ;)

[Gość: Marcin z Pieniezna]

Buraki sieje sie,a nie sadzi. Dotyczy to calej Polski, oprocz Jeleniej Gory.

[czerwona_skarpeta]

Z krakowskich wyrażeń to mi się jeszcze przypomniała chyba najgorsza obraza dla rodowitego mieszkańca: ty bucu :D Mniej więcej równoznaczne z "ty ch..u"
Z ciekawszych jest jeszcze "klarnecie bosy", ale nigdy nie słyszałam by ktoś tak powiedział.
Cała Polska ma "dupczyć" (przepraszam, wulgaryzm niezbędny), my "dupCyć"

Z tym cwibakiem jednak coś jest, bo mój były chłopak, urodzony w Krakowie, ale z rodzicami z okolic Bielska- Białej i Częstochowy zrobił wielkie oczy, jak usłyszał to słowo i musiałam mu tłumaczyć co to za ciasto. I jeszcze namiętnie używa "nakastlika" jako szafki nocnej, a czasem to nawet odmienia, że coś jest "na kastliku" - na szafce nocnej.
I od niego jeszcze przejęłam "zaś" jako "znowu", np. co zaś? - co znowu?

Z innych wyrażeń z Krakowa i Polski południowej: do szkoły nosiłam preparatkę (taki mały zeszycik, jak dzienniczek w klasach 1-3), czasem targały mi się rajtki, wiążę buty na sznurówki ( w innych regionach chyba sznurowadła są popularniejsze), w portfelu mam kartę tramwajową, na choince mam bańki, na obiad jadam sznycle :) I do zupy wrzucam włoszczyznę, nie żadną jarzynę! I nabieram ją chochlą (a nie łyżką wazową, co to jest?). Kurtki zaś mają kapuzy, a maluchy - cumelki.

I mimo że to było już omawiane n+1 razy, to jestem z Krakowa, chodzę na pole i się tego nie wstydzę, a co! I się urodziłam o dwudziestej CZeciej CZYdzieści :D

[czerwona_skarpeta]

Ups, errata co do włoszczyzny/jarzyny: to jarzyna jest krakowska, włoszczyzna ogólnopolska. Mój błąd. Choć ja i tak daję do zupy włoszczyznę, skąd by nie była.
I te okrągłe wypieki sprzedawane przy Rynku, to precle, nie obwarzanki! Wiem, obwarzanki są uświęcone, popularne i oficjalne i tak się je reklamuje, ale nie jest mi to w stanie przejść przez gardło, mieszkam w Krakowie od zawsze i od zawsze jadam precle.
A przed wyjście po precla oczywiście ubieram kurtkę i buty, nie zakładam ;)
A jak mi ktoś spróbuje zabrać, to zawołam No weźże czy nawet "No wejżeee!", a jak mnie ktoś zirytuje, to mu tylko powiem "aaa, idże ty.." , wersja alternatywna, "aaa, idze ty.." :)
I jak mówicie na bezpieczniki, korki czy stopki? Może jeszcze inaczej? U mnie to od zawsze korki.

[vilez]

Odlotowy wątek :D

Meldują się kujawy:

Pijemy mliko, jemy chlib i parzychę, którą nalewamy chochelką.
Jutro pójdzim do kościoła, przyszlim z zakupów i pojedzim do ciotki.
Dziecioki lotają na podwórku lub na dworze. Bywa, że i po chynchach.
Niektórzy mają w domu antrejkę, a w antrejce ryczkę.
Zakupy robimy na targu.
W domu chodzimy w laczkach, na dworzu w trzewikach.
Najlepsze są świeże drożdżówki, ale i placek jest dobry.
Kolega mieszka w naszym fyrtlu.
Chodzimy na szagę.
I najważniejsze: na "tak" mówimy:jo i che.

Tłumaczyć? ;)

[vilez]

Ps. do ciotki pojedzim za tydziń...

[Gość: Dominika]

Ja jestem z Poznania i uzywam ostrzytka. Moja kolezanka z Radomia uzywa strugaczki albo strugotki. Nie pamietam dokladnie ale chodzi o temperówkę. Aha, I ja wychodze na dwór. A jak ktos mi mowi ze on na dworze mieszka a wychodzi na pole a ja z pola musze na dwor to poprawiam ze ja nie z pola. Ja z palacu. Na pole mi nie wypada :D :D

[Gość: joa]

Kasiu, Twoj maz raczej mowi gwara krakowska, nie podkarpacka. I weka, bo wek to rzeczywiscie sloik na przetwory.