Kalendarium oktobrowe

[gajowy555]

No jó, tak mowam oktober. Łobaczywam siuła sia kedajś we łoktobrze wydarzuło...

[gajowy555]

1 października

274 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.39, zajdzie o 18.15. Dzień potrwa 11
godzin i 36 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 30 minut.

Imieniny obchodzą: Danuta, Teresa, Remigiusz oraz Igor.

Urodzeni 1 października są wrażliwi i delikatni. Są konserwatywni, lubią
poruszać się po utartych szlakach. Mają wybitne zdolności i rozwiniętą intuicję,
lecz zbytnią wagę przywiązują do spraw formalnych i ceremonialnych.

1 października to:
Międzynarodowy Dzień Muzyki, ustanowiony w 1975 roku z inicjatywy
Międzynarodowej Rady Muzyki.
Międzynarodowy Dzień Lekarza, obchodzonym od 1984 roku.
Międzynarodowy Dzień Ludzi Starszych, ustanowiony przez ONZ w 1991 roku dla
upamiętnienia inauguracyjnego posiedzenia światowej Organizacji do spraw Ludzi
Starszych.
Światowy Dzień Wegetarianina, obchodzony w Polsce od 1998 roku.

1808- W Warszawie w pałacu Ministra Sprawiedliwości na Końskim Targu przy ul.
Królewskiej otwarto Szkołę Prawa Księstwa Warszawskiego. Po utworzeniu Królestwa
Kongresowego została ona wcielona do nowo otwartego w 1816 r. Uniwersytetu
Warszawskiego jako jeden z jego wydziałów.

1848- Otwarcie zakładów obróbki lnu w Ełku. Tego dnia rozpoczął również pracę w
tym mieście drugi listonosz, a sześć lat później – trzeci.

1857- W Warszawie otwarto Akademię Medyko-Chirurgiczną z wydziałem lekarskim i
farmaceutycznym. W 1861 r. została włączona do nowo powstałej wówczas Szkoły
Głównej w Warszawie.

1880- Utworzony w Olsztynie trzy lata wcześniej sąd okręgowy rozpoczął pracę w
nowo zbudowanym gmachu przy ul. Klebarskiej (dziś Piłsudskiego).

1880- Sąd Krajowy i Powiatowy w Ełku przenoszą się z zamku do nowo wybudowanego
gmachu przy późniejszym Placu Królowej Luizy (dziś ul. Małeckich).

1881- W Ełku otwarto pocztę przy ówczesnej ul. Dworcowej (dziś ul. Armii Krajowej).

1887- Oddano do użytku budynek poczty głównej przy ul. Pieniężnego w Olsztynie.

1894- Ełcka gazeta „Lycker Zeitung” zaczęła ukazywać się codziennie.

1905- W Piliszkach koło Łowicza odbył się tajny zjazd nauczycieli ludowych z
Królestwa Polskiego, uznany za początek ruchu związkowego nauczycielstwa polskiego.

1921- W Polsce powstał Związek Obrony Kresów Zachodnich, którego głównym
zadaniem miała być opieka nad ludnością polską w Niemczech.

1925- Otwarcie Petersschule w Nowej Wsi koło Ełku.

1927- Otwarcie Stadionu Śląskiego w Królewskiej Hucie (od 1934 r. Chorzów).

1932- Siedziba polskiego wicekonsulatu w Ełku została przeniesiona z
Bismarckstraße 20 do nowego lokalu przy Königin-Luise-Platz 2 (dziś ul. 3 Maja).

1941- Hitlerowcy rozpoczęli budowę obozu w Oświęcimiu-Brzezince – Oświęcim II.

1945- Rozpoczął pracę Sąd Apelacyjny w Olsztynie.

1947- Utworzono Oddział Miejski Powiatowej Biblioteki Powszechnej w Ełku.

1949- Proklamowano Chińską Republikę Ludową.

1951- Oddano do użytku Wojewódzki Dom Kultury w Olsztynie.

1952- Zaczął obowiązywać nowy podział administracyjny Olsztyna. Od tej pory w
granicach miastach istniało siedem dzielnic: Stare Miasto, Śródmieście, Olsztyn
Wschodni, Olsztyn Zachodni, Zatorze, Kortowo i Nad Jeziorem Długim.

1961- Otwarto nowy cmentarz komunalny w Olsztynie – przy ul. Poprzecznej.

1961- Powstał pierwszy PGR w woj. olsztyńskim – w Garbnie.

1970- Zmarła Anna Szarzyńska-Rewska, żołnierz oddziału „Dysk”, a od 1944 r.
batalionu AK „Parasol”, uczestniczka zamachu 1 lutego 1944 r. na Franza
Kutscherę, generała SS i dowódcę policji na dystrykt warszawski (ur. 9.04.1915).

1972- Wyższą Szkołę Rolniczą w Olsztynie przemianowano na Akademię
Rolniczo-Techniczną.

1974- Odbyła się inauguracja pierwszego roku akademickiego w Wyższej Szkole
Pedagogicznej w Olsztynie.

1975- Oddano do użytku olsztyński hotel „Kormoran” (przy dworcu).

1996- Zmarł Zygmunt Badura, zasłużony filatelista olsztyński, działacz Polskiego
Związku Filatelistów.

1999- Ogólnopolska inauguracja roku akademickiego w nowopowstałym Uniwersytecie
Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Naukę na 12 wydziałach rozpoczęło 25 tys.
studentów. Pracę w uczelni rozpoczęło 1,7 tys. nauczycieli akademickich.

[rita100]

1961- Otwarto nowy cmentarz komunalny w Olsztynie – przy ul.
Poprzecznej.

[gajowy555]

2 października

275 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.41, zajdzie o 18.13. Dzień potrwa 11
godzin i 32 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 26 minut.

Imieniny obchodzą: Dionizy, Stanimir oraz Teofil.

1413- Król Polski Władysław Jagiełło oraz wielki książę litewski Witold
podpisali w Horodle unię polsko-litewską. Unia wprowadziła instytucję odrębnego
wielkiego księcia na Litwie. Ustalono też, że decyzje dotyczące krajów mają
zapadać przy współudziale szlachty polskiej i litewskiej, co było gwarancją
odrębności Litwy.

1746- We Fromborku zmarł Michał Łaszewski, od 1730 roku biskup sufragan warmiński.

1869- Urodził się Mahatma Gandhi (właśc. Mohandas Karamchand Gandhi; mahatma – w
sanskrycie: wielka dusza), indyjski filozof, pisarz, polityczny i duchowy
przywódca Hindusów przed uzyskaniem niepodległości, jeden z twórców współczesnej
państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej
(zm. 30.01.1948).

1897- „Gazeta Olsztyńska” zaczęła ukazywać się trzy razy w tygodniu.

1928- Ksiądz Jose Maria Escriva de Balaguera utworzył w Madrycie Kapłańskie
Stowarzyszenie św. Krzyża i Dzieła Bożego „Opus Dei”.

1938- Polskie wojska zajęły Zaolzie, czyli część Śląska Cieszyńskiego, na której
przeważała ludność polska, a którą to część po podziale tego regionu w 1920 roku
przyznano Czechosłowacji (tj. powiaty czeskocieszyński, frysztacki oraz część
frydeckiego). Nie podzielonjej jednak według etniczności, jak pierwotnie
ustalono, w związku z czym strona polska wnosiła pretensje do tych terenów. W
1945 r., zgodnie z życzeniem Stalina, przyznano je Czechosłowacji, a 13 czerwca
1958 r. rządy PRL i CSRS podpisały porozumienie ostatecznie zatwierdzające
status quo ante. Ostatecznie po stronie czeskiej pozostało 66 proc. terenu
dawnego Księstwa Cieszyńskiego ze 150 tysiącami żyjących tam Polaków.

1939- Kapitulacja Helu, gdzie walki trwały od 1 września. Polskie oddziały,
ostrzeliwane od morza m.in. przez pancerniki „Schleswig-Holstein” i „Schlesien”
oraz atakowane od Władysławowa przez niemiecką piechotę, poddały się. Trzy
tysiące żołnierzy walczących pod dowództwem kontradmirała Józefa Unruga dostało
się do niewoli.

1940- Niemcy utworzyli getto żydowskie w Warszawie.

1944- W Ożarowie koło Warszawy podpisano akt kapitulacji Powstania
Warszawskiego. Układ o „zaprzestaniu działań wojennych w stolicy” podpisali w
imieniu dowództwa Powstania Warszawskiego pułkownicy Kazimierz Iranek-Osmecki i
Zygmunt Dobrowolski w siedzibie gen. SS Ericha von dem Bacha. Zapewniał
powstańcom prawa kombatanckie – po złożeniu broni żołnierze AK mieli zostać
przewiezieni do obozów jenieckich. Do niewoli dostało się około 15 tysięcy
żołnierzy, w tym dwa tysiące kobiet i 900 oficerów.

1948- Otwarcie odbudowanej po zniszczeniach wojennych linii kolejowej Ełk –
Orzysz – Mikołajki.

1950 -W olsztyńskiej Wyższej Szkole Rolniczej odbyła się inauguracja pierwszego
roku akademickiego. Rektorem uczelni został prof. Marian Gotowiec.

1952- Rozpoczęła pracę Ekspozytura Polskiego Radia w Olsztynie nadając pierwszą
15- minutową audycję.


*** 1984- W wieku 90 lat zmarła w Olsztynie Maria Zientara-Malewska, działaczka
warmińska, nauczycielka szkół polskich na Warmii, poetka i pisarka, autorka
zbiorów wierszy, legend i baśni regionalnych. Wydała dwa tomy baśni i legend
oraz sześć tomików wierszy. ***


1998- Zmarł Jerzy Bińczycki, wybitny aktor i reżyser, przez lata związany z
Teatrem Starym w Krakowie. Milionom Polaków znany z roli Bogumiła Niechcica w
filmie „Noce i dni” (ur. 6.09.1937).

[rita100]

No to je noważniejsze
*** 1984- W wieku 90 lat zmarła w Olsztynie Maria Zientara-Malewska, działaczka
warmińska, nauczycielka szkół polskich na Warmii, poetka i pisarka, autorka
zbiorów wierszy, legend i baśni regionalnych. Wydała dwa tomy baśni i legend
oraz sześć tomików wierszy. ***

Mym mowam na wiyrchu Jij zierszyk:

...Dla ludu mego śpiewać chcę,
Bo lud nasz biedny ukochałam,
Może choć jedną otrę łzę,
A wszystkie otrzeć tak bym chciała....

Warmio ! Co czynić, powiedz mi,
Powiedz mi złotych zbóż szelestem,
A ja czy w ciemne, czy jasne dni
Odpowiem zawsze karnie: "JESTEM"....

Maria Zientara Malewska

No jo, dobrze, coś nie zaboczuł...

[freemason]

Rychtycznie, dzisiaj mowam 63-cio rocznice łupadku warszawśkiego
powstania z 1944 r. Brok ło tim boczyć, o wciórkich łofiarach tego
widarzenia, a i wszyćkich, tych co padli w czas zielkiej wojny 1939-
45, tyz tich, co mnieszkali na Warniji i Mazurach...

Boczym.

['] ['] [']

[rita100]

Ale i dzisioj je śwanto Śś. Aniołów Stróżów
Nichoj jam strózujó i noma tyż

Obrazki z wizerunkiem Anioła Stróża wiszą nad łóżeczkami większości polskich
dzieci, a rodzice oraz dziadkowie, składając po raz pierwszy ręce dziecka do
modlitwy, uczą je modlitwy: "Aniele Boży, Stróżu mój, Ty zawsze przy mnie stój...".

[gajowy555]

3 października
276 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.43, zajdzie o 18.10. Dzień potrwa 11
godzin i 27 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 37 minut.

Imieniny obchodzą: Teresa, Gerard, Jan i Sierosław.

Osoby urodzone 3 października są sympatyczne, uprzejme i towarzyskie. Zbyt
szybko ulegają wpływom innych. Są wszechstronnie uzdolnione. Brak im jednak
wytrwałości w zdobywaniu kwalifikacji i doskonaleniu się.

1501- Aleksander Jagiellończyk został wybrany na króla Polski. W Mielniku
ogłoszono nowy akt unii Polski z Litwą, który przewidywał zniesienie instytucji
odrębnego władcy w Wielkim Księstwie Litewskim.

1670- We Fromborku zmarł Jan Baptysta Nycz, kanonik warmiński, poeta piszący w
języku łacińskim.

1906- W Berlinie odbyła się pierwsza konferencja poświęcona radiotelegrafii.
Uczestnicy zaproponowali przyjęcie sygnału SOS jako sygnału wołania o ratunek.

1981- Zmarł Tadeusz Kotarbiński, filozof, logik i prakseolog, twórca
filozoficznej koncepcji reizmu (ur. 31.03.1886).

1990- Zjednoczenie Niemiec poprzez formalne przyłączenie pięciu landów byłej NRD
do RFN na mocy artykułu 23. ustawy zasadniczej. Od tej pory – święto narodowe
Republiki Federalnej Niemiec.

2000- Zmarł Jerzy Wojciech Has, reżyser filmowy m.in. „Rękopisu znalezionego w
Saragossie”, „Lalki”, „Sanatorium pod klepsydrą”.

[rita100]

Cosik sia na Warniji w tan dzionek nic sia nie działo.

[rita100]

Czias cytelek łotyjnóńć i zrobzić mniejsce no 4 oktobra

[gajowy555]

Jó, mniejsce noma Rita zrobziuła, tak jadziewa...

4 października

277 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.45, zajdzie o 18.08. Dzień potrwa 11
godzin i 23 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 43 minuty.

Imieniny obchodzą: Rozalia, Franciszek, Marek oraz Manfred.

Urodzeni 4 października są inteligentni i wrażliwi. Brak im natomiast
wytrwałości i pracowitości. Zbyt szybko zmieniają poglądy i wpadają w pesymizm.
Brak sukcesów powoduje u nich nerwowość.

Międzynarodowy Dzień Ludzkich Siedzib, obchodzony z inicjatywy Zgromadzenia
Ogólnego Narodów Zjednoczonych.

Światowy Dzień Opieki nad Zwierzętami.

1569- Zmarł Mikołaj Rej, nazywany „ojcem literatury polskiej” i uważany przez
historyków literatury za pierwszego wybitnego pisarza polskiego. Autor m.in.
moralitetów, fraszek, epigramatów oraz traktatów dydaktycznych (ur. 1505).

1582- Zmarła święta Teresa z Avila – hiszpańska karmelitanka, doktor Kościoła,
poetka.

1584- Wprowadzono kalendarz gregoriański – 4 października tego roku stał się 15
października.

1669- Zmarł Rembrandt van Rijn, malarz holenderski uważany za jednego z
najwybitniejszych i najbardziej wszechstronnych twórców w dziejach sztuki.

1704- Stanisław Leszczyński i jego żona zostali koronowani na króla i królową
Polski.

1738- Zmarł Maciej Ernest Boretius, urodzony w Giżycku wybitny lekarz i przyrodnik.

1741- Urodził się Franciszek Karpiński, poeta, przedstawiciel sentymentalizmu,
autor liryk miłosnych, m.in. „Laura i Filon”, pieśni religijnych: „Kiedy ranne
wstają zorze”, „Wszystkie nasze dzienne sprawy”, kolędy „Bóg się rodzi”,
sielanek, elegii, pamiętników, tłumacz „Psałterza Dawida” (zm. 16.09.1825).

1799- Właścicielem podelbląskich Kadyn stał się gdański bankier, Anton Matthy.

1837- Ferdynand Schichau otworzył w Elblągu niewielki zakład mechaniczny, który
z czasem przekształcił się w potężne przedsiębiorstwo przemysłowe, mając
kolosalny wpływ na rozwój gospodarczy i przestrzenny miasta. O uruchomieniu
warsztatu przy ul. Wałowej 10 ukazała się tego dnia notatka w dzienniku
„Elbinger Zeitung”.

1904- Urodził się Franciszek Jankowski, redaktor „Małego Polaka w Niemczech” i
książeczki „ABC dziatwy polskiej w Niemczech”, autor artykułów na temat sztuki
ludowej oraz folkloru warmińskiego i mazurskiego.

1911- W Skajbotach koło Olsztyna urodził się Franciszek Sarnowski, nauczyciel
szkół polskich, członek Związku Polaków w Niemczech.

1918- Generał Józef Haller objął dowództwo armii polskiej we Francji.

1930- W Kielcach urodził się Wiesław Gołas, aktor teatralny, filmowy i
kabaretowy, występował m.in. w filmach: „Ogniomistrz Kaleń”, „Żona dla
Australijczyka”, „Prawo i pięść”, „Potop”, w serialach: „Kapitan Sowa na
tropie”, „Czterej pancerni i pies”, „Droga”, w kabaretach „Koń”, „Dudek” oraz
„Kabarecie Starszych Panów”. Wykonawca słynnej piosenki „W Polskę idziemy”.

1934- Urodził się Zbigniew Pietrzykowski, legenda polskiego boksu,
jedenastokrotny mistrz Polski. Olimpijczyk w latach 1956 – 1964. W walce
finałowej wagi półciężkiej na olimpiadzie w Rzymie w 1960 roku przegrał z
Cassiusem Clayem, późniejszym mistrzem świata zawodowców, znanym jako Muhammad Ali.

1939- W Kępinach Małych powstała filia obozu Stutthoff. Istniała do 29 marca
1941 roku. W byle jak skleconych barakach mieszkało ok. 200 więźniów, w tym Polacy.

1957- Związek Radziecki wystrzelił w kosmos pierwszego sztucznego satelitę Ziemi
– „Sputnik 1”

1959- Zmarł Mieczysław Orłowicz, wybitny polski działacz turystyki i
krajoznawstwa, autor wydanego w 1923 roku „Ilustrowanego przewodnika po Mazurach
Pruskich i Warmii”. Był współorganizatorem Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego,
Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego oraz pierwszego Komitetu Olimpijskiego w
Polsce (ur. 17.12.1881).

1970- Zmarła wybitna amerykańska wokalistka rockowa i bluesowa Janis Joplin (ur.
19.01.1943).

1979- Pierwsi mieszkańcy wielkiego olsztyńskiego osiedla Nagórki wprowadzili się
do mieszkań w budynku przy ul. Orłowicza 10.

1993- W Olsztynie zaczęły kursować minibusy Olsztyńskiej Korporacji, popularnie
zwane okejkami.

2004- Amerykański samolot kosmiczny SpaceShipOne, pierwszy prywatny załogowy
statek kosmiczny, odbył drugi lot w przestrzeń pozaziemską (pierwszy – 29
września), co pozwoliło mu na wygranie Nagrody X Prize (10 mln dolarów).
Ufundowała ją X Prize Fundation w celu wprowadzenia sektora prywatnego do
przemysłu kosmicznego.

[rita100]

> 1959- Zmarł Mieczysław Orłowicz, wybitny polski działacz turystyki i
> krajoznawstwa, autor wydanego w 1923 roku „Ilustrowanego przewodnika po M
> azurach
> Pruskich i Warmii”. Był współorganizatorem Polskiego Towarzystwa Tatrzańs
> kiego,
> Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego oraz pierwszego Komitetu Olimpijskiego w
> Polsce (ur. 17.12.1881).

> 1979- Pierwsi mieszkańcy wielkiego olsztyńskiego osiedla Nagórki wprowadzili si
> ę
> do mieszkań w budynku przy ul. Orłowicza 10.

[gajowy555]

5 października

278 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.47, zajdzie o 18.06. Dzień potrwa 11
godzin i 19 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 47 minut.

Imieniny obchodzą: Apolinary, Marceli, Placyd i Rajmund.

Urodzeni 5 października potrafią współpracować z innymi. W życiu codziennym
bardzo pomaga im zmysł praktyczny, przeszkadza natomiast nieostrożność i brak
umiejętności przewidywania.

1763- Zmarł August III Sas, elektor saski z dynastii Wettinów i elekcyjny król
Polski. Historycy uważają, że za jego panowania nastąpiła dezorganizacja
ustrojowo-polityczna państwa i wzrosła zależność Polski od sąsiadów (ur. 1696).

1831- Dwudziestotysięczna armia powstania listopadowego, prowadzona przez
ostatniego jego wodza, gen. Macieja Rybińskiego, przekroczyła granicę pruską pod
Brodnicą i przed pruskim gen. mjr von Zeppelinem złożyła broń, udając się potem
do wyznaczonych kwater internowania w Elblągu, Tolkmicku, Malborku, Sztumie,
Kwidzynie, Tczewie i żuławskich wsiach.

1837- Urodził się Carl Ziese, przemysłowiec, inżynier i konstruktor maszyn
parowych, późniejszy zięć i następca elbląskiego przedsiębiorcy, Ferdynanda
Schichau’a.

1874- W Dębowcu Wielkim koło Nidzicy urodził się Bogumił Późny, działacz
mazurski, członek Zjednoczenia Mazurskiego i Związku Polaków w Niemczech.

1879- W Krakowie otwarto Muzeum Narodowe.

1900- W Działdowie urodził się Arno Kant, nauczyciel, działacz społeczny i
dyrygent chórów ludowych.

1905- W Barczewku koło Olsztyna urodził się Franciszek Sznarbach, nauczyciel w
szkołach polskich, działacz oświatowy na Śląsku i Warmii.

1912- Rada Miasta Elbląga nadała przemysłowcowi Carlowi Ziese, w 75 rocznicę
jego urodzin, tytuł Honorowego Obywatela Elbląga.

1936- Urodził się Vaclav Havel, pisarz, prezydent Czechosłowacji od lipca 1990
roku, po podziale tego państwa na Czechy i Słowację został wybrany na prezydenta
Republiki Czeskiej w lutym 1993 roku.

1939- Na Zaspie w Gdańsku hitlerowcy rozstrzelali 38 wziętych do niewoli
obrońców budynku Poczty Polskiej, wśród nich Franciszka Krausego, wuja
niemieckiego pisarza i laureata literackiej Nagrody Nobla, Güntera Grassa.

1939- Ostatnia bitwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” pod dowództwem
gen. bryg. Franciszka Kleeberga z Niemcami, zakończona kapitulacją żołnierzy
polskich. A w Warszawie Hitler przyjął defiladę zwycięstwa oddziałów niemieckich
z trybuny honorowej ustawionej w Alejach Ujazdowskich.

1941- Urodziła się Helena Majdaniec, wokalistka zespołów Czerwono-Czarni i
Niebiesko-Czarni, nazywana „królową twista” (jej przeboje: „Rudy rydz”, „Jutro
będzie dobry dzień”, „Czarny Ali Baba”, „Zakochani są wśród nas”. Od 1968 roku
we Francji. Występowała w USA, Kanadzie, Szwajcarii, Niemczech, Maroku i
Kuwejcie. W 1971 roku śpiewała na festiwalu „Złotej Róży” w Antibes obok Cliffa
Richarda i Olivii Newton-Jones. Do Polski przyjeżdżała wielokrotnie w latach
80/90 na koncerty okolicznościowe i tzw. dinozaurów (zm. 12.01.2002).

1944- Urodził się Andrzej Zieliński, pianista, kompozytor, wokalista, i aranżer,
założyciel i lider zespołu Skaldowie. W 1981 wyjechał ze Skaldami na koncerty do
USA i pozostał tam do dziś. W roku 2000 wydał swoją solową płytę „Znów od zera”,
a w roku 2005 (po 25 latach) nagrał ze Skaldami nowy album „Harmonia świata”.

1947- Pierwsza premiera w olsztyńskim Teatrzyku Kukiełkowym Towarzystwa
Uniwersytetu Robotniczego „Czerwony Kapturek”.

1977- Janusz Peciak i drużyna polska zdobyli mistrzostwo świata w pięcioboju
nowoczesnym.

1983- Lechowi Wałęsie, przywódcy ruchu „Solidarność” i aktywiście praw
człowieka, przyznano Pokojową Nagrodę Nobla.

1994- Zmarł Stanisław Korwek, działacz ruchu ludowego, honorowy prezes Zarządu
Wojewódzkiego PSL w Olsztynie.

2001- Zmarła Emilie Schindler, od 1928 roku żona Oskara Schindlera, pomagała mu
w uratowaniu 1,2 tys. krakowskich Żydów przed zagładą w obozach koncentracyjnych
(ur. 22.10.1907).

2007- Zmarł Władysław Kopaliński (właśc. Jan Stefczyk, przed II wojną światową –
Jan Sterling), językoznawca, leksykograf, tłumacz, wydawca, autor m.in.
„Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych”, „Słownika wydarzeń, pojęć i
legend XX wieku”, „Słownika mitów i tradycji kultury”, „Słownika przypomnień”,
„Słownika symboli” oraz książek: „Koty w worku czyli z dziejów pojęć i rzeczy”,
„Opowieści o rzeczach powszednich”, „125 baśni do opowiadania dzieciom” (ur.
14.11.1907).

[rita100]

1900- W Działdowie urodził się Arno Kant, nauczyciel, działacz społeczny i
dyrygent chórów ludowych.

To tan Arno Kant, co pospołu z Karolem Małłkiem zbzieroł folklor mazurski.

[gajowy555]

6 października

279 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.48, zajdzie o 18.03. Dzień potrwa 11
godzin i 15 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 51 minut.

Imieniny obchodzą Artur, Bronisław, Bronisz i Brunon.

Urodzeni 6 października są ambitni i życzliwi w stosunku do otoczenia. Mają
jednak trudności z realizacją ambitnych celów, ponieważ na przeszkodzie stoi ich
wrodzona niefrasobliwość i lenistwo. Ponadto, jeśli zdobędą upragniony cel,
bywają rozrzutni.

1620- Podczas odwrotu wojsk polskich spod Cecory, zginął Stanisław Żółkiewski,
hetman koronny Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

1641- Ostatni hołd pruski – elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm złożył w
Warszawie hołd lenny królowi polskiemu.

1788- Początek obrad Sejmu Wielkiego, Czteroletniego, podczas którego uchwalono
Konstytucję 3 Maja w 1791 roku. Zakończony został 29 maja 1792 roku.

1882- Urodził się Karol Szymanowski, kompozytor, pianista. Twórca muzyki do
opery „Król Roger”, baletu „Harnasie” i „Stabat Mater” (zm. 29.02.1937).

1885- Urodził się Brunon Gabrylewicz, działacz narodowy na Pomorzu, Warmii i
Mazurach.

1889- Urodziła się Maria Dąbrowska, pisarka, publicystka, tłumaczka i działaczka
społeczna. Autorka powieści „Noce i dnie”. Szczególne miejsce w jej dorobku
stanowią „Dzienniki” (zm. 19.05.1965).

1898- Urodził się Stanisław Pilarczyk, działacz społeczno-gospodarczy, kierownik
Wydziału Prasowego Warmińskiego Komitetu Plebiscytowego, współzałożyciel Związku
Polaków w Prusach Wschodnich.

1914- Rozpoczęła się druga rosyjska okupacja Ełku. Trwała tydzień.

1930- W Łodygowie koło Pisza urodził się Gerard Skok ( pseudonim Jerzy Jantar),
olsztyński dziennikarz i pisarz, autor „Wilczego szańca” i „Zagłady pruskiej
fortecy”.

1942- Zmarł Alfons Żurawski, działacz polskiego ruchu młodzieżowego, członek
Związku Polaków w Niemczech.

1945- Naczelne dowództwo Wojska Polskiego nadaje 5. Brygadzie Saperów,
stacjonującej w Ełku, miano „Mazurskiej”, a społeczeństwo Ełku ofiarowuje jej
tego dnia sztandar bojowy.

1948- Wojewodą olsztyńskim został mianowany gen. Mieczysław Moczar.

1953- Urodził się Jerzy Owsiak, dziennikarz muzyczny, organizator „Przystanku
Woodstock” w Żarach, autor telewizyjnego programu „Róbta co chceta” oraz
współtwórca „Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy”.

1969- W Olsztynie zmarł Jan Ilkiewicz, artysta malarz i pedagog.

1990- Zmarł Henryk Barker (właśc. Henryk Vogelfänger), znany jako Tońcio.
Adwokat (doktor praw), aktor, bard przedwojennego Lwowa, współtwórca audycji
radiowej Wesoła Lwowska Fala. Wraz ze Szczepciem – Kazimierzem Wajdą grał w
komediach „Będzie lepiej” i „Włóczędzy”. Po wojnie został w Wielkiej Brytanii,
przyjął nazwisko Henry Barker, a do Polski powrócił latem 1989. Rok wcześniej
zagrał w dokumentalnym filmie „Tońko, czyli legenda o ostatnim batiarze” (ur.
4.10.1902).

1999- Metropolita warmiński, arcybiskup Edmund Piszcz konsekrował kościół p.w.
św. Jacka w Kętrzynie

2000- Otwarcie w Ełckim Centrum Kultury wystawy „Edykta i patenta” ze zbiorów
miejscowego oddziału Archiwum Państwowego.

2006- W Katowicach otwarto Centrum Sztuki Filmowej z dwiema nowoczesnymi salami
kinowymi (372 i 46 miejsc) oraz salą do projekcji DVD, gdzie równocześnie na
sześciu monitorach można oglądać dowolne przez siebie wybrane filmy. W
katowickim CSF znajduje się również Filmoteka Silesianów.

[gajowy555]

7 października

280 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.50, zajdzie o 18.01. Dzień potrwa 11
godzin i 11 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 5 godzin i 55 minut.

Imieniny obchodzą Amalia, Justyna, Mirela i Marek.

Urodzeni 7 października cieszą się sławą „żywych encyklopedii”. Obdarzeni
szczególną pamięcią, nie wykorzystują jednak swych możliwości w karierze
zawodowej. Są subtelni i dowcipni, czym zjednują otoczenie. Preferują wygodny
tryb życia.

1477- Rozpoczął działalność uniwersytet w Uppsali, najstarsza uczelnia w Szwecji
i krajach skandynawskich.

1873- W Purdzie urodził się Józef Biernat, działacz plebiscytowy, członek
Zjednoczenia Mazurskiego.

1878- Pierwsza próba ogniowa nowo założonej Ochotniczej Straży Pożarnej w Ełku
(pożar na parceli mieszczanina Grigo).

1908- W Płotowie na Kaszubach urodziła się w rodzinie Styp-Rekowskich Władysława
Knosała, nauczycielka szkół polskich na Warmii, działaczka kulturalno-oświatowa.
Wydała m.in. dwa zbiory wspomnień: „Była nas gromadka spora” i „Utrwalić pamięć:
o rodzinie Styp-Rekowskich z Płotowa”.

1913- W fabryce samochodów Forda w Highland Park zainstalowano pierwszą ruchomą
taśmę montażową do produkcji aut. Dzięki niej jeden samochód powstawał niewiele
ponad trzy godziny, a tempo produkcji wzrosło o 3,5 tys. proc. Autorem pomysłu
był założyciel fabryki Henry Ford, uważany za twórcę masowej motoryzacji.

1943- W łagrze w Kotołas w obwodzie archangielskim zmarł Eugeniusz Bodo (właśc.
Eugeniusz Bogdan Junod), amant przedwojennego polskiego kina, piosenkarz,
producent filmowy, grał m.in. w „Pieśniarzu Warszawy”, „Piętro wyżej”, „Strachy”.

1944- Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego wydał dekret o powstaniu milicji.

1949- W Olsztynie otwarto kino „Odrodzenie”. Premierowym filmem był radziecki
obraz „Harry Smith odkrywa Amerykę”.

1949- Na obszarze radzieckiej strefy okupacyjnej proklamowano Niemiecką
Republikę Demokratyczną.

1976- Zmarł Jan Dopatka, członek Związku Polaków w Niemczech, poeta tworzący w
języku niemieckim (tom „U skraju lasu”.

1979- Zmarł Jerzy Petersburski, pianista, kompozytor muzyki rozrywkowej, przed
wojną związany z warszawskimi teatrzykami rewiowymi. Autor popularnych piosenek,
w tym światowego przeboju „Tango Milonga” oraz m.in. „Ja się boję sama spać”,
„Szkoda twoich łez, dziewczyno”, „Ta ostatnia niedziela”. Autor muzyki do wielu
przedwojennych filmów. W 1967 wrócił na stałe do Polski (ur. 20.04.1895).

1997- W Ełckim Centrum Kultury odbyło się spotkanie autorskie poety Tadeusza
Dawidejta, połączone z promocją jego pierwszej powieści „Mała kronika pruska”.

1998- W Olsztynie otwarto nową siedzibę Zespołu Szkół Gastronomicznych – przy
ul. Żołnierskiej w zmodernizowanym budynku dawnego przedszkola.

[gajowy555]

No jó, łobaczta, łuż mowam dzionek krótszy ło całe sześć godzin. I jek tu do
ziosny przeczekać?

8 października

281 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.52, zajdzie o 17.58. Dzień potrwa 11
godzin i 6 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin.

Imieniny obchodzą Brygida, Pelagia, Demetriusz i Wojsław.

Urodzonych 8 października cechuje duże poczucie piękna. Emocje grają w ich życiu
ogromną rolę. Ze względu na duże poczucie humoru i życzliwość bywają lubiani
przez otoczenie.

1250- Zatwierdzenie misji biskupa Anzelma (członka zakonu krzyżackiego) do Prus.
Anzelm później jako biskup warmiński rezydował w Elblągu, choć przebywał również
w należącym do niego grodzie Weklice.

1656- Bitwa pod Prostkami (dzis pow. ełcki), w której sprzymierzone wojska
Rzeczypospolitej i Tatarów pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Wincentego
Gosiewskiego pokonały wojska brandenbursko-szwedzkie generała Jerzego Fryderyka
Waldecka i posiłkującą go jazdę Bogusława Radziwiłła. Następnego dnia Tatarzy
spalili Ełk.

1766- Zmarł Franciszek Bieliński, marszałek wielki koronny, czyli pierwszy
„minister” w Koronie, posiadający kompetencje zbliżone do współczesnego ministra
spraw wewnętrznych, inicjator rozbudowy Warszawy. Na jego cześć jedną z głównych
ulic nazwano w 1770 roku Marszałkowską.

1848- Urodził się Pierre Degeyter, muzyk francuski, w 1888 roku m.in. stworzył
muzykę do słów „Międzynarodówki”. Przez całe lata żył w biedzie – ratowało go
wyłącznie drobne stypendium wypłacane przez radziecką ambasadę w Paryżu
(„Międzynarodówka” przez pewien czas była hymnem ZSRR). Zmarł w 1932 roku.

1910- Zmarła Maria Konopnicka, poetka i pisarka dla dzieci. Najbardziej
popularny był jej „Śpiewnik dla dzieci”, poemat „Na jagody”, baśń prozą „O
krasnoludkach i sierotce Marysi”, opowiadania „Nasza szkapa” czy „Miłosierdzie
gminy” (ur. 23.05.1842).

1929- Zmarł Jacek Malczewski, wybitny malarz okresu Młodej Polski, autor scen z
życia zesłańców, obrazów symbolicznych i pejzaży (m.in. „Melancholia”,
„Autoportret z hiacyntem” (ur. 15.07.1854).

1939- Adolf Hitler wydał dekret o aneksji polskich ziem zachodnich oraz znacznej
części centralnych obszarów Rzeczpospolitej.

1951- W Elblągu urodził się, a w Olsztynie studiował na przełomie lat 60. i 70.
Ryszard Rynkowski, kompozytor i piosenkarz.

1965- Zebranie założycielskie Stowarzyszenia Miłośników Olsztyna.

1992- Radni Ełku podjęli uchwałę o sprzedaniu ełckiej kurii biskupiej kamienicy
przy ul. 3 Maja 10 za symboliczną złotówkę.

1992- Ostatnia stacjonująca jednostka wojsk radzieckich wycofała się z ziem
polskich.

2000- Przy pomniku świętego Jana Nepomucena na moście nad Łyną w Olsztynie
odsłonięto tablicę upamiętniającą powstanie Towarzystwa Miłośników Olsztyna

[rita100]

1951- W Elblągu urodził się, a w Olsztynie studiował na przełomie lat 60. i 70.
Ryszard Rynkowski, kompozytor i piosenkarz.

Jydzie cug z dalyka , ani sili nie czka.....
Nie ziydział am co łón z Elblonga

[rita100]

1976- Zmarł Jan Dopatka, członek Związku Polaków w Niemczech, poeta tworzący w
języku niemieckim (tom „U skraju lasu”.

[rita100]

1641- Ostatni hołd pruski – elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm złożył w
Warszawie hołd lenny królowi polskiemu.

To wybzieram na tan dziań

[gajowy555]

9 października

282 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.54, zajdzie o 17.56. Dzień potrwa 11
godzin i 2 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 4 minuty.

Imieniny obchodzą: Arnold, Bogdan, Dionizy, Jan, Ludwik i Wincenty.

Urodzonych 9 października natura obdarzyła wybitną inteligencją i oryginalnością
myśli. Są przy tym niezwykle przedsiębiorczy i aktywni, nieraz agresywnie dążą
do celu. Ich działania są często powierzchowne.

Światowy Dzień Unii Pocztowej, obchodzony w rocznicę założenia Unii w 1874 roku.

1621- W obozie pod Chocimiem został zawarty pokój polsko-turecki. Na jego mocy
przywrócono granicę między Polską i Turcją na Dniestrze.

1683- Wojska polskie i austriackie dowodzone przez Jana III Sobieskiego odniosły
zwycięstwo w bitwie z Turkami pod Parkanami na Węgrzech.

1841- W Ełku zakończono układanie chodników dla pieszych oraz nawierzchni
brukowej na ówczesnej ul. Głównej (dziś ul. Wojska Polskiego).

1846- Urodził się Maksymilian Gierymski, malarz, twórca pejzaży i scen z
Powstania Styczniowego. Namalował między innymi „Rewizję nocną”, „Patrol
powstańczy”, „Noc”.

1940- W Liverpoolu urodził się John Lennon, brytyjski kompozytor, współtwórca i
solista zespołu The Beatles. Zginął w Nowym Jorku, zastrzelony przez zamachowca
8 grudnia 1980 roku.

1949- Urodziła się Magda Umer, piosenkarka, reżyserka teatralna i estradowa.

1966- W Gdańsku odsłonięto pomnik Bohaterów Westerplatte.

1967- W Boliwii zginął Ernesto „Che” Guevara, legenda partyzantki
latynoamerykańskiej. Jeden z przywódców rewolucji kubańskiej, członek władz
państwowych komunistycznej Kuby. Jego przeciwnicy uważają go za terrorystę,
który starał się zaprowadzić metodami partyzanckimi komunizm w kilku krajach
Południowej Ameryki, nie licząc się z ofiarami swoich działań.

1974- Zmarł Oskar Schindler, niemiecki przemysłowiec, który zasłynął uratowaniem
swoich żydowskich pracowników przed zagładą w obozach koncentracyjnych w czasie
II wojny światowej. Historię Schindlera opisał w swojej powieści „Arka
Schindlera” australijski powieściopisarz Thomas Keneally, zaś Steven Spielberg
wyreżyserował na jej podstawie film „Lista Schindlera”.

1975- PRL i RFN zawarły układ, na mocy którego przyznano Ślązakom, Mazurom i
Warmiakom prawo emigracji do Niemiec Zachodnich w zamian za pokrycie przez
boński rząd zaopatrzenia emerytalnego osobom pracującym podczas II wojny
światowej na rzecz III Rzeszy.

1977- Zmarł Zdzisław Maklakiewicz, aktor teatralny i filmowy. Wraz z Janem
Himilsbachem stworzył niezapomniany duet w „Rejsie” Marka Piwowskiego, we
„Wniebowziętych” Andrzeja Kondratiuka oraz filmie „Jak się to robi”. Urodził się
9 lipca 1927 roku.

1978- Zmarł Jacques Brel, belgijski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów i
reżyser. Był sławnym wykonawcą poezji śpiewanej. Mieszkał i tworzył we Francji.
Urodził się 8 kwietnia 1929 roku.

1989- Prokurator Generalny Rzeczpospolitej wystąpił do Prokuratora Związku
Radzieckiego z wnioskiem o przeprowadzenie śledztwa w sprawie zamordowania w
Katyniu w 1940 roku oficerów polskich oraz tzw. procesu szesnastu.

1993- Po ciężkiej chorobie w wieku 45 lat zmarł Stanisław Franczak – kierownik
literacki Teatru Dramatycznego w Elblągu.

[rita100]

1975- PRL i RFN zawarły układ, na mocy którego przyznano Ślązakom, Mazurom i
Warmiakom prawo emigracji do Niemiec Zachodnich w zamian za pokrycie przez
boński rząd zaopatrzenia emerytalnego osobom pracującym podczas II wojny
światowej na rzecz III Rzeszy.

handelek

[rita100]

Imieniny obchodzą: Arnold, Bogdan, Dionizy, Jan, Ludwik i Wincenty.

Jest patronem archidiecezji warmińskiej
Wincenty Kadłubek urodził sie w roku 1160 w Karwowie po Opatowem. Pochodził z
rodu Porajów herbu Róża. Studiował w Paryżu i Bolonii. Przyjął święcenia jako
kapłan diecezji kraskowskiej. Mając 34 lata objął prepozyturę w kolegiacie
sandomierskiej. W roku 1203 został biskupem w Krakowie. Brał udział w obradach
Soboru Laterańskiego IV. Po kilkunastu latach rządów zrzekł się biskupstwa i
przywdział habit cystersów w Jędrzejowie. Tam zmarł w roku 1223.
Jako pierwszy Polak opisał dzieje narodu w "Kronice polskiej".
Beatyfikował go Klemens XIII w 1764 roku.
Jest patronem archidiecezji warmińskiej oraz diecezji kieleckiej, sandomierskiej.

W IKONOGRAFII bł. Wincenty przedstawiany jest w stroju biskupim.
Jego atrybutami są pastorał oraz infuła u stóp.

[gajowy555]

9 .10. 2006 - zmarł Marek Grechuta, kompozytor, piosenkarz krakowski

[gajowy555]

No jó, łobaczta jekie solenizanty dzisioj. Zwłaszcza lejduje sia noju tan
"Twardostoj"

10 października

283 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.56, zajdzie o 17.54. Dzień potrwa 10
godzin i 58 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 8 minut

Imieniny obchodzą: Daniel, Franciszek, Paulina, Przemysław, Tomiła i Twardostoj.


1410- Wojska dowodzone przez Władysława Jagiełłę pokonały Krzyżaków w bitwie pod
Koronowem.

1794- Rozegrała się bitwa pod Maciejowicami. Wojska Insurekcji Kościuszkowskiej
poniosły klęskę, a Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli i został osadzony w
twierdzy pietropawłowskiej. W kwietniu 1797 roku złożył przysięgę
wiernopoddańczą, w zamian za to car Paweł I ułaskawił go i obdarował 60
tysiącami rubli (pokaźny majątek) oraz wypuścił 20 tys. Polaków.

- no, ładnych rzeczy dowiadujemy się o naszym bohaterze narodowym. Podpisał
lojalkę i jeszcze kasę wziął. Dzisiaj by na nim suchej nitki nie zostawili tzw.
naprawiacze i budowniczowie kolejnych RP (przyp. mój)

1813- Urodził się Giuseppe Verdi, wybitny włoski kompozytor, autor oper:
„Rigoletto”, „Traviata”, „Aida”, „Trubadur” (zm. 27.01.1901).

1840- W Ełku ukazała się pierwsza gazeta – „Das Lycker Gemeinnützige
Unterhaltungsblatt”.

1925- Dwudniowe obchody 500-lecia Ełku.

1945- Powołano do życia Warmijsko-Mazurską Komendę Chorągwi Harcerzy.

1949- Urodził się Andrzej Sikorowski, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor
tekstów grupy Pod Budą.

1956- Inauguracja międzynarodowego festiwalu muzyki wpółczesnej „Warszawska Jesień”.

1958- Wyszedł pierwszy numer tygodnika „Nasza Wieś” jako dodatku do „Głosu
Olsztyńskiego”.

1964- Martin Luter King, czarnoskóry kaznodzieja z USA został laureatem
Pokojowej Nagrody Nobla.

1968- Zmarł Nikifor (właśc. Epifaniusz Drowniak), polski malarz prymitywista
pochodzenia łemkowskiego. Autor akwarel, pejzaży, portretów. Żyjący w nędzy,
pochłonięty pasją malarską, pod koniec życia został doceniony i uznany na całym
świecie za jednego z najwybitniejszych prymitywistów. Urodził się 21 maja 1895 w
Krynicy jako syn Eudokii Drowniak – ubogiej, głuchoniemej Rusinki, która
trudniła się noszeniem wody do krynickich schronisk i pensjopnatów. Postać i
życie Nikifora przedstawił Krzysztof Krauze w filmie fabularnym z 2004 roku „Mój
Nikifor”, z Krystyną Feldman w roli Nikifora.

1982- Ukazał się pierwszy numer dwutygodnika katolickiego „Posłaniec Warmiński”,
wydawanego przez Kurię Biskupią w Olsztynie.

1982- Papież Jan Paweł II kanonizował Maksymiliana Kolbego, franciszkanina,
który 14 sierpnia 1941 roku zmarł w bunkrze głodowym w Oświęcimiu, dobrowolnie
idąc na śmierć za jednego z więźniów, Franciszka Gajowniczka.

1991- W Krakowie został zastrzelony Andrzej Zaucha, wokalista grupy Dżamble,
następnie zespołu Anawa, później realizujący karierę solisty. Przeżył 42 lata.
Zabójca Zauchy, Ives Golais-Leśniak został skazany na 15 lat więzienia i pięć
lat pozbawienia praw publicznych.

1999- Odbyły się konsultacje społeczne w sprawie przynależności Elbląga do
województwa pomorskiego. Głosowało prawie 45 proc. uprawnionych. Za Pomorzem
opowiedziało się 97,8 proc. głosujących.

2003- Zmarł Marek Nowicki, prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. W 1989
roku był jednym z głównych jej założycieli w Polsce. W 1982 roku wraz z grupą
intelektualistów założył Komitet Helsiński w Polsce.

2004- Zmarł Christopher Reeve, amerykański aktor, odtwórca m.in. głównej roli w
filmie „Superman”. Ostatnie dziewięć lat życia spędził na wózku inwalidzkim w
wyniku upadku z konia.

[gajowy555]

11 października

284 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.58, zajdzie o 17.51. Dzień potrwa 10
godzin i 53 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 13 minut.

Imieniny obchodzą: Aldona, Brunon, Burchard, Dobromiła, Dobrosława, Emil,
Emilian i Marian.

1779- W bitwie pod Savannah zginął generał Kazimierz Pułaski, jeden z
najwybitniejszych dowódców konfederacji barskiej i bohater wojny o niepodległość
USA. Rocznica tego dnia jest obchodzona w Stanach Zjednoczonych od 1933 roku
jako „Pulaski Day” (Dzień Pułaskiego).

1830- Pomnik Mikołaja Kopernika został odsłonięty przez inicjatora budowy
Juliana Ursyna Niemcewicza w Warszawie przy Krakowskim Przedmieściu przed
Pałacem Staszica. Pomnik zaprojektowany przez duńskiego rzeźbiarza
B.Thorwaldsena, autorem cokołu był A. Idźkowski.

1830- W Warszawie odbył się pożegnalny koncert Fryderyka Chopina, który w 1831
roku na stałe osiadł w Paryżu.

1894- W Wiedniu w wyniku połączenia polonijnych organizacji „Zgoda” i „Lutnia”
utworzono Związek Polaków w Austrii „Strzecha”.

1929- Do kraju sprowadzono prochy Joachima Lelewela, historyka i publicysty,
jednego z przywódców Powstania Listopadowego, który w 1861 roku zmarł na emigracji.

1938- Prezydent Ignacy Mościcki wydał dekret o zjednoczeniu Zaolzia z Polską. W
opinii Zachodu Polska przyłączyła się do zaplanowanego przez Niemcy rozbioru
Czechosłowacji. Wojska polskie zajęły Bogumin, ostatnią strefę na Zaolziu.

1945- Reaktywowano Bank Ludowy w Olsztynie.

1962- Rozpoczął obrady II Sobór Watykański pod przewodnictwem papieża Jana
XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez papieża Pawła VI. Ostatni, jak dotąd, w
Kościele katolickim. Sobór skoncentrował swe prace wokół dwóch punktów: odnowy
życia kościelnego i dostosowania go do czasów współczesnych oraz pojednania z
innymi wyznaniami chrześcijańskimi. Zapoczątkował reformę Kościoła katolickiego
poprzez otwarcie go na dialog z innymi wyznaniami (dialog ekumeniczny) i reformę
liturgii (m.in. wprowadzenia do niej języków ojczystych zamiast łaciny). Sobór
uchwalił 16 dokumentów, stanowiących syntezę współczesnej nauki Kościoła.

1963- Zmarła Edith Piaf, największa piosenkarka w historii piosenki francuskiej,
obdarzona silnym dramatycznym głosem. Występowała w większości krajów
europejskich. Miała 48 lat. W pogrzebie wzięło udział blisko 40 tysięcy osób.

1969- W Kanadzie zmarł Kazimierz Sosnkowski, generał, legionista, komendant
Związku Walki Zbrojnej. Od 8 lipca 1943 do 30 września 1944 naczelny wódz
Polskich Sił Zbrojnych. Urodził się 19 listopada 1885 roku.

2000- We wsi Ząbie nad jeziorem Łańskim koło Olsztyna archeolodzy odkryli
szkielet człowieka sprzed 4,5 tys. lat.

2001- Zmarł Krzysztof Chamiec, aktor filmowy i teatralny. Grał m.in. w filmach:
„Pierwszy dzień wolności”, „Barwy walki”, „Kazimierz Wielki”, „Kamienne
tablice”. Wielokrotnie występował w Teatrze TV.

[rita100]

2000- We wsi Ząbie nad jeziorem Łańskim koło Olsztyna archeolodzy odkryli
szkielet człowieka sprzed 4,5 tys. lat.

[rita100]

1999- Odbyły się konsultacje społeczne w sprawie przynależności Elbląga do
województwa pomorskiego. Głosowało prawie 45 proc. uprawnionych. Za Pomorzem
opowiedziało się 97,8 proc. głosujących.

Tak buło

[freemason]

rita100 napisała:

> 1999- Odbyły się konsultacje społeczne w sprawie przynależności
Elbląga do
> województwa pomorskiego. Głosowało prawie 45 proc. uprawnionych.
Za Pomorzem
> opowiedziało się 97,8 proc. głosujących.
>
> Tak buło

No i dlaczego ich do Gdańska nazod nie przyłonczyli? Zieta coś na
ten temat?

A propos Elblonga, to je jedna rzecz, w chtórej to mniasto je lepsze
łod Łolsztyna

[gajowy555]

freemason napisał:
> A propos Elblonga, to je jedna rzecz, w chtórej to mniasto je lepsze
> łod Łolsztyna

No jakó na tan przykład? Pewnie elektryszka?

[gajowy555]

No jó, Ameryki, jek Kolumb nie łodkryja, jek poziem co kedajś to buł dziań
Wojska Polskiygo, a teroz krew sia dzieli na lepszó abo gorszó. Take ciasy
nastoły...

285 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 6.59, zajdzie o 17.49. Dzień potrwa 10
godzin i 50 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 16 minut.

Imieniny obchodzą: Cyprian, Edwin, Eustachy, Feliks, Maksymilian, Serafin,
Witold i Witolda

1492- Krzysztof Kolumb dopłynął do wybrzeży dzisiejszej Ameryki. Ówczesną wyspę
Guanahani Kolumb nazwał San Salvador. Od 1977 rocznica tego dnia obchodzona jest
jako święto narodowe Hiszpanii.

1568- Do Elbląga przybyła komisja pod przewodnictwem biskupa kujawskiego,
Stanisława Karnkowskiego, by przeprowadzić zmiany ustroju miasta (ujęte potem w
tzw. Statutach Karnkowskiego) w celu zwiększenia demokratyzacji władzy
miejskiej, gdyż patrycjat Elbląga (i Gdańska) przeciwstawiał się ściślejszemu
zespoleniu Prus z Koroną. Jednak w 1572 roku król zmienił politykę wobec
elbląskiej Rady Miejskiej i zniósł Statuty Karnkowskiego.

1840- Urodziła się Helena Modrzejewska, uznana za największą aktorkę polską i
jedną z najpiękniejszych kobiet epoki. Po emigracji do Kalifornii grała na
scenach Ameryki, Anglii, Szwecji, Irlandii i gościnnie w Polsce. Zagrała 250
ról, w tym 35 w języku angielskim. Była niezrównaną aktorką szekspirowską (zm. w
Kalifornii 08.04.1909).

1856- Urodził się Maksymilian Andryson, działacz społeczno-oświatowy, zasłużył
się zakładaniem bibliotek Towarzystwa Czytelni Ludowych na Warmii i Mazurach.

1919- W Krakowie powstał Komitet Organizacyjny Udziału Polski w Igrzyskach
Olimpijskich, który w 1924 roku przyjął nazwę: Polski Komitet Olimpijski.

1924- Zmarł Anatol France (właśc. Jacques Anatol Thibault), pisarz francuski,
autor m.in. powieści „Historia współczesna”, „Bunt aniołów”. Członek Akademii
Francuskiej, laureat Nagrody Nobla w 1921 roku.

1935- Urodził się Luciano Pavarotti, włoski śpiewak, obok Dominga i Carrerasa
jest jednym z najsławniejszych tenorów naszych czasów. Międzynarodową karierę
rozpoczął w 1963 roku występem w Amsterdamie w roli Elgara w „Łucji z
Lammerrmoor”. Występował na scenach teatrów operowych: mediolańskiej La Scali,
londyńskiej Covent Garden i nowojorskiej Metropolitan Opera. Autor wspomnień
„Historia mojego życia”, zm.6.09.2007r.

1943- Rozpoczęła się bitwa pod Lenino, z udziałem I Dywizji Piechoty im.
Tadeusza Kościuszki oraz pułku czołgów I Brygady Pancernej im. Bohaterów
Westerplatte. Zginęło 614 żołnierzy i oficerów, 1300 zostało rannych, a 116
dostało się do niewoli. Ponadto 728 żołnierzy zaginęło bez wieści. Poniosła tak
ciężkie straty (ok. 25 proc. stanu osobowego), że musiała zostać wycofana z
pierwszej linii. Bitwa trwała do 13 października i była pierwszym bojem
zorganizowanych w ZSRR wojsk polskich. W jej rocznicę od 7 października 1950 do
lat 90. obchodzono Dzień Ludowego Wojska Polskiego – święto LWP (obecnie świętem
Wojska Polskiego jest 15 sierpnia – rocznica bitwy warszawskiej 1920).

1947- Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego w nowo utworzonym Państwowym
Gimnazjum Handlowym w Ełku.

1953- W klasztorze w Stoczku Warmińskim uwięziono prymasa Stefana Wyszyńskiego.

1958- Ukazał się pierwszy tom „Rocznika Olsztyńskiego”.

1963- Patronem Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ełku została I Dywizja im. Tadeusza
Kościuszki.

1968- W Meksyku rozpoczęły się XIX Igrzyska Olimpijskie.

1973- Gerald Ford objął urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych. Jego poprzednik,
którego był zastępcą – Richard Nixon - musiał zrezygnować po aferze „Watergate”.

1996- W Gołdapi odsłonięto pomnik Immanuela Kanta, niemieckiego filozofa
pochodzącego z Królewca.

2002- W terrorystycznym zamachu bombowym na indonezyjskiej wyspie Bali zginęły
202 osoby z 22 krajów, w tym polska dziennikarka Beata Pawlak. Wśród ofiar było
88 turystów z Australii.

[rita100]

1996- W Gołdapi odsłonięto pomnik Immanuela Kanta, niemieckiego
filozofa pochodzącego z Królewca.

Fejn co ło tam pomyśleli, zialgi to był filozof.

[rita100]

1953- W klasztorze w Stoczku Warmińskim uwięziono prymasa Stefana
Wyszyńskiego.

I tam chiba primas tysiónclecia psisoł pamniantniki.

[rita100]

Mnie sia tyż wydaje co Elblóngoziu blizy do Gdańska niżli do
Łolsztina. To buł fyler rzóndu. Elgblóng ma dusze Gdańska i zawdy na
tam tle bandó konflikty.

[rita100]

Brok cytelki łotyjnóńć, bo mnielim łuż 13-go i mowam sztyrnatygo oktobra

[gajowy555]

No jó, brok cytelki łotyjnóńć...

13 października

286 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.01, zajdzie o 17.47. Dzień potrwa 10
godzin i 46 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 20 minut.

Imieniny obchodzą: Daniel, Honorat, January, Maurycy, Teofil i Wenanty.

1307- Na rozkaz króla Francji Filipa Pięknego aresztowano wszystkich
templariuszy. Władze zajęły też majątek zakonu.

1673- Wielki elektor Fryderyk Wilhelm nadał Bractwu Strzeleckiemu w Ełku prawo
organizowania zawodów strzeleckich i wybierania króla kurkowego.

1698- W nocy z 13 na 14 wojska elektora branderburskiego pod dowództwem gen.
Brandta podeszły pod Elbląg, by zająć miasto na mocy traktatu z 7 czerwca.
Elbląg bronił się do 10 listopada, gdy nie doczekawszy się pomocy musiał
skapitulować. Rada miejska nie złożyła elektorowi przysięgi wierności, co
zaowocowało powołaniem do Korony 1 lutego 1700 r.

1705- Zmarł Michał Radziejowski, biskup warmiński w latach 1679 – 1688,
arcybiskup gnieźnieński, kardynał, podkanclerzy koronny.

1734- Urodził się Maciej Kamieński, z pochodzenia Słowak, twórca pierwszej
autentycznej polskiej opery, autor oper: „Nędza uszczęśliwiona”, „Zośka, czyli
wiejskie zaloty”, „Sułtan Wampum” (zm. 25.01.1821).

1884- Ustanowienie południka zerowego w Greenwich. Czas miejscowy na południku
zerowym przechodzącym przez obserwatorium astronomiczne w Greenwich pod Londynem
uznano za tzw. uniwersalny czas średni, czyli GMT – Greenwich Mean Time. W
stosunku do czasu uniwersalnego określa się na całym świecie tzw. strefy
czasowe, zmieniające się o godzinę co 15 stopni długości geograficznej.

1924- Zmarł Anatol France, francuski pisarz, członek Akademii Francuskiej,
laureat Nagrody Nobla.

1925- Urodziła się Margaret Thatcher, przywódczyni Partii Konserwatywnej (1975 –
1990), w latach 1979 – 1990 premier Wielkiej Brytanii. Gdy z powodu recesji
pogorszyły się wyniki gospodarcze Wielkiej Brytanii, została odsunięta od władzy.

1942- Urodził się Jan Kanty Pawluśkiewicz, architekt i kompozytor, jeden z
bardziej znanych autorów rozrywkowej, teatralnej i filmowej (m.in. do filmów
Kazimierza Kutza), piosenki z jego muzyką w wykonaniu Marka Grechuty i innych
wybitnych artystów były wielokrotnie nagradzane. Twórca m.in. „Nieszporów
ludźmierskich”, za które otrzymał główną nagrodę na Przeglądzie Twórczości
Telewizyjnej.

1979- W Olsztynie w byłej wieży ciśnień otwarto Obserwatorium Astronomiczne.

1997- Brytyjski kierowca Andy Green został pierwszym człowiekiem, któremu udało
się przekroczyć barierę dźwięku na lądzie. Dokonał tego w samochodzie z napędem
odrzutowym. Samochód produkcji brytyjskiej osiągnął na pustyni w Newadzie
prędkość 1.222 kilometrów na godzinę.

[gajowy555]

14 października

287 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.03, zajdzie o 17.44. Dzień potrwa 10
godzin i 41 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 25 minut.

Imieniny obchodzą: Alan, Bernard, Dominik, Fortunat, Gaudenty, Małgorzata i Radzim.

Dzień Edukacji Narodowej, obchodzony w rocznicę powstania w 1773 roku Komisji
Edukacji Narodowej (pełna nazwa: Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór
Mająca).
Międzynarodowy Dzień Normalizacji, obchodzony od 1946 roku.
Międzynarodowy Dzień Zmniejszania Skutków Klęsk Żywiołowych, uchwalony przez ONZ.

1066- W bitwie pod Hastings książę normandzki Wilhelm Zdobywca rozgromił armię
anglo-saską i stał się panem Wysp Brytyjskich. Od tego czasu nie udała się żadna
inwazja na nie.

1257- Urodził się Przemysł II książę wielkopolski i król Polski. Zmarł w 1295 roku.

1271- Książę gdański Mściwój potwierdził przyznane przez swego ojca Świętopełka
obywatelom Elbląga przywileje wolnego przejazdu przez terytorium księstwa.

1773- Sejm Rzeczypospolitej powołał Komisję Edukacji Narodowej. Był to pierwszy
w Europie urząd odpowiedzialny za oświatę. KEN zajęła się reformą studiów
wyższych, założyła seminaria nauczycielskie i szereg szkół. Zorganizowała
Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych, które miało opracowywać podręczniki zgodne z
nowym oświeceniowym programem nauczania.

1851- Utworzono Agencję Reutera – jedną z pierwszych agencji informacyjnych na
świecie.

1864- Urodził się Stefan Żeromski, pisarz, autor nowel, powieści, nowel
historycznych, dramatów, prozy poetyckiej i publicystyki społecznej. Do
najważniejszych należą „Szyzyfowe prace”, „Ludzie bezdomni”, „Przedwiośnie”,
„Popioły” i „Wiatr od morza” (zm. 20.11.1925).

1905- W wyniku strajku młodzieży szkolnej w Królestwie Polskim, rząd rosyjski
zgodził się na zakładanie prywatnych szkół średnich z wykładowym językiem polskim.

1921- W Raszągu koło Biskupca zmarł Jakub Mazuch, rolnik, działacz oświatowy i
polityczny, współorganizator polskich komitetów wyborczych na Warmii.

1927- Urodził się Roger Moore, aktor brytyjski, odtwórca roli Simona Templera w
serialu „Święty” oraz postaci Jamesa Bonda w sensacyjnych filmach o agencie 007.

1934- Na zawodach lekkoatletycznych w Tokio Stanisława Walasiewiczówna pobiła
rekord świata w biegu na 200 metrów osiągając wynik 23,8 sekund.

1964- Przewrót na Kremlu. Nikita Chruszczow został pozbawiony wszystkich funkcji
i urzędów. Przywódcami tej bezkrwawej rewolucji pałacowej byli Aleksiej Kosygin,
który został szefem rządu radzieckiego oraz Leonid Breżniew, kolejny sekretarz
generalny KC KPZR.

1966- W Ełku uroczyście zainaugurowano zajęcia w Punkcie Konsultacyjnym
olsztyńskiej Wyższej Szkoły Rolniczej, mieszczącym się w budynku Studium
Nauczycielskiego przy ul. W. Wasilewskiej.

1969- W Wilimach koło Biskupca zmarł Jan Behnke, działacz społeczny i narodowy
na Pomorzu i Warmii.

1990- Zmarł Leonard Bernstein, amerykański kompozytor i dyrygent, twórca znanego
musicalu „West Side Story”.

1998- Ogłoszono wyniki wyborów do sejmiku samorządowego województwa
olsztyńskiego, które odbyły się 11 października. SLD zdobyło 17 mandatów, AWS
16, a Przymierze Społeczne i Unia Wolności po 6 mandatów.

1999- Nowym marszałkiem województwa warmińsko-mazurskiego (istniejącego od 1
stycznia 1999 r.) został Andrzej Ryński z Sojuszu Lewicy Demokratycznej, który
zastąpił Jerzego Szmita z Akcji Wyborczej Solidarność.

2000- Pochodzący z Pisza 19-letni Radosław Sobczak, student I roku warszawskiej
Akademii Muzycznej, jako jedyny z polskich pianistów zakwalifikował się do
trzeciego etapu 14 Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka
Chopina. W konkursie zdobył siedem nagród pozaregulaminowych (łącznie ok. 145
tys. zł, m.in. stypendium na dalszy rozwój talentu i fortepian firmy Yamaha).

[gajowy555]

15 października

288 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.05, zajdzie o 17.42. Dzień potrwa 10
godzin i 37 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 29 minut.

Imieniny obchodzą: Jadwiga, Teresa, Tekla, Sewer i Brunon.

Międzynarodowy Dzień Niewidomych – „Dzień Białej Laski”, uchwalony przez
Europejską Unię Niewidomych w Warszawie w 1993 roku.

Dzień Pamięci Dzieci Nienarodzonych i Zmarłych.

1243- Zmarła święta Jadwiga, księżna Śląska, kanonizowana 26 marca 1267 roku,
czczona jako patronka Polski i Śląska. Mając 12 lat została żoną Henryka,
księcia Śląska, Krakowa i Wielkopolski zwanego później Brodatym. Oboje stworzyli
ciepłe ognisko domowe, pełne spokoju, szczęścia oraz miłości do swoich
siedmiorga dzieci. W 1209 roku złożyła śluby czystości. Odtąd żyła jak
zakonnica. Ufundowała klasztor cysterek w Trzebnicy, w którym dokonała żywota
(ur. 1174).

1582- Kalendarz juliański został zastąpiony gregoriańskim na mocy bulli papieża
Grzegorza XIII, wydanej 21 marca 1582 r. Po 4 października nastąpił 15 października.

1710- Burmistrz Elbląga wystąpił z wnioskiem do cechu browarników, by ci
pozwolili złotnikom, którzy przystąpili wcześniej do tego cechu, na przyjmowanie
uczniów i czeladników. Sytuację tę wymusiła groźba „wymarcia” cechu złotniczego.

1813- Napoleon Bonaparte mianował księcia Józefa Poniatowskiego marszałkiem Francji.

1815- Napoleon Bonaparte został zesłany na Wyspę Świętej Heleny na południowym
Atlantyku. Przebywał na niej do śmierci 5 maja 1821 roku. Zmarł w 52 roku życia.

1817- Zmarł Tadeusz Kościuszko, generał, naczelnik powstania w 1794 roku,
uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (ur. 04.02.1746).

1833- Zmarł Kleofas Ogiński, kompozytor mazurków i polonezów (m.in. „Pożegnanie
ojczyzny”, a także działacz polityczny, uczestnik powstania 1794 roku na Litwie.

1844- Urodził się Fryderyk Nietzsche, niemiecki filozof, swoje koncepcje zawarł
w pracach: „Tako rzecze Zaratustra”, „Poza dobrem i złem”, „Wola mocy”,
„Zmierzch bożyszcz” (zm. 25.08. 1900).

1848- W Elblągu krwawe rozruchy związane z atmosferą Wiosny Ludów. Napadnięto na
dom von Riesena, który nie udekorował okien na święto związane z urodzinami
króla Prus. W zamieszkach zginęły dwie osoby.
1854 Kanonik Franciszek Thiedig wyświęcił w Ełku pierwszą kaplicę katolicką.

1867- W Olsztynie otwarto Szpital Mariacki ( dziś Miejski).

1877- Oddano do użytku kościół ewangelicko-augsburski przy ul. Zamkowej w Olsztynie.

1889- Uruchomiono w Olsztynie gazownię miejską.

1911- Urodziła się Jadwiga Jędrzejowska, tenisistka, wielokrotna mistrzyni
Polski (zm. 28.02.1980).

1917- Rozstrzelano Matę Hari, agentkę, która zgodziła się szpiegować na rzecz
Niemiec. Była znaną tancerką, pierwsza w Europie występowała na scenie niemal
całkowicie obnażona. Urodziła się w 1876 roku.

1932- W Krutyni koło Mrągowa urodził się Tadeusz Willan, dziennikarz, tłumacz z
języka niemieckiego, wieloletni redaktor naczelny pisma „Warmia i Mazury”, od
początku lat 90. działacz Stowarzyszenia Mazurskiego oraz założyciel i redaktor
naczelny miesięcznika „Masurische Storchenpost” („Mazurska Poczta Bociania”.

1941- Urodził się arcybiskup Wojciech Ziemba, metropolita warmiński. Święcenia
kapłańskie otrzymał 18 czerwca 1967 w Olsztynie. Doktor teologii po Katolickim
Uniwersytecie Lubelskim. Od 25 marca 1992 biskup ełcki, od 16 listopada 2000
arcybiskup metropolita białostocki. 30 maja 2006 papież Benedykt XVI mianował
abp. Ziembę arcybiskupem metropolitą warmińskim.

1951- Inauguracja pierwszego roku nauki w Szkole Felczerskiej w Olsztynie.

1962- Przy olsztyńskim Teatrze im. S. Jaracza rozpoczęła działalność scena
„Eksperyment”. Po kilku sztukach zmieniono jej nazwę na „Margines”. Przetrwała
do 1973 roku, a pokazano na niej 26 premier. Była próbą połączenia teatru małych
form i teatru jednego aktora z teatrem agitacji, zaangażowanym w kształtowanie
postaw obywatelskich.

1964- Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne rozpoczęło wydawanie rocznika „Studia
Warmińskie”.

1964- Zmarł Cole Porter, amerykański kompozytor muzyki rozrywkowej, twórca 25
musicali, m.in. „Kiss Me Kate”, „Can-can”, ponadto muzyki filmowej oraz licznych
piosenek.

1989- W wieku 99 lat zmarł Michał Rola-Żymierski (właśc. Łyżwiński), ostatni
marszałek Polski. W 1931 roku zwerbował go do współpracy wywiad radziecki, a w
1937 roku zerwał z nim kontakty podejrzewając Żymierskiego o dezinformację.
Wznowił je z nim w 1942 roku. Po wprowadzeniu stanu wojennego Żymierski
publicznie poparł gen. Wojciecha Jaruzelskiego.

1991- Powołano Porozumienie Międzygminne, przekształcone później w Związek Gmin
Warmińsko-Mazurskich.

1995- Na zmodernizowanym dawnym lotnisku wojskowym w Szymanach koło Szczytna
wylądował pierwszy samolot pasażerski.

2003- Chiny, jako trzeci kraj na świecie wystrzeliły w kosmos pierwszego kosmonautę.

[rita100]

1995- Na zmodernizowanym dawnym lotnisku wojskowym w Szymanach koło Szczytna
wylądował pierwszy samolot pasażerski.

To znaczy co mozna tam zrobzić lotnisko no areoplanów coby fligram furgać.

[rita100]

1979- W Olsztynie w byłej wieży ciśnień otwarto Obserwatorium Astronomiczne.

To buł dobri pomysł.

[gajowy555]

16 października

289 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.07, zajdzie o 17.40. Dzień potrwa 10
godzin i 33 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 33 minuty.

Imieniny obchodzą: Ambroży, Florentyna, Gaweł, Gerard.

Dzień Papieski, obchodzony od 2001 roku.

Światowy Dzień Żywności, obchodzony od 1981 roku z inicjatywy organizacji
Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

1325- Polska zawarła z Litwą przymierze skierowane przeciwko Krzyżakom,
wzmocnione ślubem 15-letniego syna króla Władysława Łokietka, Kazimierza,
zwanego później Wielkim, z córką władcy Litwinów, 15-letnią Aldoną Giedyminówną

1384- W katedrze wawelskiej koronowano na królową Polski Jadwigę, córkę Ludwika,
króla Polski i Węgier. Dwa lata później wyszła za mąż za Jagiełłę, księcia
litewskiego, koronowanego na króla Polski. Wspomagała chorych i biednych,
otaczała opieką kościoły, wyposażyła klasztor jasnogórski, zadbała o odnowienie
uniwersytetu w Krakowie. W 1997 roku papież Jan Paweł II ogłosił błogosławioną
Jadwigę świętą.

1415- W Elblągu ponownie poświęcono kościół św. Jakuba i przyległy cmentarz,
które z racji położenia za murami miejskimi narażone były na częstą profanację
ze strony najeźdźców.

1678- Wojska szwedzkie uderzyły na Prusy Książęce.

1793- Została ścięta na gilotynie 38-letnia Maria Antonina, królowa Francji.
Słabo wykształcona, za to imponująca urodą, gracją tancerki, zdobiła rauty i
bale w Wersalu. Stała się synonimem rozrzutności i to ją „ulica” oskarżała o
kryzys finansowy państwa.

1810- Urodził się Julian Konstanty Ordon, oficer Wojska Polskiego, dowódca
reduty numer 54 w Warszawie, znanej jako Reduta Ordona w czasie powstania
listopadowego. Jego rzekomą śmierć opisał Adam Mickiewicz w wierszu „Reduta
Ordona”. Ordon 15 stycznia 1887 roku popełnił samobójstwo we Florencji. Lwów
sprowadził jego zwłoki i uroczyście pochował na Łyczakowie, wystawiając piękny
pomnik w Alei Zasłużonych.

1813- Pod Lipskiem rozpoczęła się trzydniowa „bitwa narodów”, w której armia
cesarza Napoleona poniosła klęskę w walce z wojskami koalicyjnymi Austrii, Prus,
Rosji i Szwecji.

1856- W Lesznie koło podolsztyńskiego Barczewa urodził się Michał Wajsner,
warmiński działacz narodowo-oświatowy i plebiscytowy, współpracownik „Gazety
Olsztyńskiej”. Po przegranym plebiscycie działał w Związku Polaków w Niemczech.
Zmarł pod koniec stycznia 1930 r. w rodzinnej wsi.

1886- Urodziła się Lucyna Messal, zwana Messalką (właśc. Lucyna Mischal), jedna
z najwybitniejszych i najbardziej popularnych polskich artystek operetkowych.
Często wyjeżdżała na występy gościnne, wszędzie zdobywając ogromne powodzenie.
Podczas II wojny światowej prowadziła w Warszawie popularny „Bar pod Messalką”.
Po skończeniu wojny występowała w Teatrze Nowym w Warszawie (zm. 10.12.1953).

1914- Podczas I wojny światowej w Biarritz we Francji przeprowadzono pierwszą
transfuzję krwi.

1921- Urodził się Andrzej Munk, scenarzysta i reżyser filmowy m.in. „Człowieka
na torze” , „Eroiki”, „Zezowatego szczęścia” i „Pasażerki”. Zginął w wypadku
samochodowym 20 września 1961 roku.

1927- Urodził się Günter Grass, pisarz niemiecki, laureat Nagrody Nobla z 1999
roku, w którego powieściach często przewijają się motywy polskie, autor m.in.
„Blaszanego bębenka”, zekranizowanego przez Volkera Schlöndorffa. W sierpniu
2006 Grass w wywiadzie dla dziennika „Frankfurter Allgemeine Zeitung”
(12.08.2006) wyznał, że podczas wojny służył w Waffen-SS, zbrojnych oddziałach
SS, uznanych przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze za organizację
zbrodniczą.

1930- Zmarł Piotr Prass, działacz warmiński, korespondent „Gazety Olsztyńskiej”,
działacz plebiscytowy.

1945- Polska podpisała Kartę Organizacji Narodów Zjednoczonych.

1946- Zbrodniarz wojenny Herman Goering, skazany na śmierć w procesie w
Norymberdze, popełnił samobójstwo.

1952- Olsztyński szpital przy ul. Mariańskiej otrzymał imię Mikołaja Kopernika.

1960- W leśniczówce Pranie odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci poety
Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, który tu napisał poematy: „Kronikę
olsztyńską”, „Wit Stwosz” i „Niobe”.

1978- Konklawe wybrało Karola Wojtyłę, arcybiskupa i metropolitę Krakowa na
papieża i przybrał imię Jan Paweł II. Pontyfikat papieża-Polaka trwał blisko 27 lat.

1978- Wanda Rutkiewicz jako pierwsza Europejka i trzecia kobieta na świecie
zdobyła Mont Everest.

1996- Zmarł ksiądz Jerzy Otello, wieloletni proboszcz parafii
ewangelicko-augsburskiej w Nidzicy, działacz społeczny, prezes Towarzystwa Ziemi
Nidzickiej i redaktor „Gazety Nidzickiej”. Urodził się 23 sierpnia 1925 roku w
Toruniu.

1999- W Olsztynie odbyły się uroczystości z okazji 50-lecia powojennej
działalności Wyższego Seminarium Duchownego „Hosianum” i 20-lecia Instytutu
Kultury Chrześcijańskiej. Uczestniczył w nich nuncjusz apostolski w Polsce, abp
Józef Kowalczyk – absolwent „Hosianum”.

2003- Zmarł jeden z najsłynniejszych bokserów świata, Węgier Laszlo Papp. Jako
pierwszy zdobył trzy złote medale olimpijskie – w 1948, 1952 i 1956 roku.
Dwukrotny mistrz Europy i pierwszy bokser z komunistycznego kraju, który
przeszedł na zawodowstwo. Jednym z niewielu, którzy go pokonali, był nasz
mistrz, Zbigniew Pietrzykowski.

[rita100]

1960- W leśniczówce Pranie odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci poety
Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, który tu napisał poematy: „Kronikę
olsztyńską”, „Wit Stwosz” i „Niobe”.

I ło tam wspomnina Kira Gałczyńska we wspomnieniach ło Karolu Małłku

[gajowy555]

No jó, tak dzisioj mowam i wesołe i smutne rocznice. Radujó sia mnieszkańcy
Biskupca (Bischofsburg), bo to rocznica założenia mniasta. Smutno melomanom, bo
dziś rocznica śmierci Fryderyka Chopina. Jano znowój w 1914 łurodziuł sia
Hieronim Skurpski. I tek sia to żucie toczy, roz lepsi, a roz gorzy. Gwołt sia
działo w tan dziań...

17 października

290 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.09, zajdzie o 17.37. Dzień potrwa 10
godzin i 28 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 38 minut.

Imieniny obchodzą: Małgorzata, Ignacy, Wiktor.

Urodzeni 17 października starają się być niezależni i nie podlegać żadnym
rygorom. Wierzą w siebie i w swoje zdolności. Mają jednak trudności w realizacji
planów, czego przyczyną jest często tolerowanie własnych słabostek.

Międzynarodowy Dzień Ograniczenia Promieniowania Radioaktywnego, ogłoszony przez ONZ
Dzień Walki z Rakiem, ustanowiony przez prezydenta RP w 1997 roku
Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem, obchodzony od 1996 roku.

* 1395- Biskupcowi nadano prawa miejskie. *

1696- Urodził się August II, elektor saski i król Polski. Z jego inicjatywy
przebudowano Zamek Królewski, od strony Wisły urządzono też nowe apartamenty
zamkowe (zm. 1733).

1777- Klęska Brytyjczyków w bitwie pod Saratogą – punkt zwrotny w wojnie o
niepodległość Stanów Zjednoczonych.

1781- W Krakowie z inicjatywy Jacka Kluszewskiego założono scenę teatralną,
która dała początek Teatrowi Staremu imienia Heleny Modrzejewskiej.

1813- Urodził się Karl Georg Büchner, niemiecki dramatopisarz, przyrodnik i
rewolucjonista. Autor m.in. „Woyzecka” i „Śmierci Dantona” oraz tłumacz dramatów
Wiktora Hugo „Lukrecja Borgia” i „ Maria Tudor”. Zmarł 19 lutego 1837 roku.

1830- Zmarł Jakub Fryderyk Hoffmann, urodzony w 1758 roku w rodzinie
ostródzkiego aptekarza lekarz, przyrodnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego,
twórca ogrodu botanicznego w Warszawie i jego pierwszy dyrektor. Opracował m.in.
projekt łodzi podwodnej, zrealizowany przez Roberta Fultona w Paryżu; wśród jego
wynalazków są też pas ratunkowy i narzędzie do wydobywania kul z ciała.

1847- Urodził się Władysław Bełza, poeta, dramaturg, publicysta, pisarz dla
dzieci, autor wiersza „Kto ty jesteś? Polak mały”. Zmarł 29 stycznia 1913 roku.

* 1849- W wieku 39 lat zmarł Fryderyk Chopin, kompozytor i pianista o
indywidualnym stylu, łączącym narodowe i ludowe tradycje muzyki polskiej ze
zdobyczami muzyki romantyzmu, autor dwóch koncertów fortepianowych, 58 mazurków,
17 polonezów, 21 nokturnów, preludiów, ballad, sonat i pieśni. *

1863- 37-letni Romuald Traugutt objął dyktaturę powstania styczniowego.

1883- W Klonie koło Szczytna urodził się Karol Pentowski, działacz plebiscytowy,
autor tomu wspomnień „Pamiętnik Mazura”.

1901- Zmarł śmiercią samobójczą 64-letni Michał Bałucki, autor dziesięciu
powieści i dziesięciu komedii, m.in. „Radcy pana radcy”, „Grube ryby”, „Klub
kawalerów”. W satyryczny sposób atakował galicyjską arystokrację, a także
wykpiwał mieszczaństwo w nią zapatrzone.

* 1914- We wsi Skurpie koło Działdowa urodził się Hieronim Skurpski (właśc.
Herman Karol Schmidt), artysta plastyk, historyk sztuki ludowej, związany z
Olsztynem od 1945 roku, działacz kulturalny i społeczny, długoletni prezes
olsztyńskiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków. Twórca i pierwszy
dyrektor Muzeum Mazurskiego (dziś Muzeum Warmii i Mazur), Biura Wystaw
Artystycznych w Olsztynie, współzałożyciel i wieloletni prezes Stowarzyszenia
Społeczno-Kulturalnego „Pojezierze” (zm. 16.09.2006). *

[gajowy555]

c.d. 17 oktobra

1915- Urodził się Arthur Miller, amerykański dramaturg, scenarzysta, eseista i
autor słuchowisk radiowych, syn polsko-żydowskich imigrantów – sukiennika
Isadore i Augusty. Przez cztery lata był mężem Marilyn Monroe. Autor m.in. sztuk
„Czarownice z Salem” oraz „Śmierć komiwojażera”, za którą otrzymał nagrodę
Pulitzera. Zmarł 10 lutego 2005 roku.

1923- Urodził się Henryk Gulbinowicz, metropolita wrocławski, kardynał, od 2004
r. w stanie spoczynku. W 1959 rozpoczął pracę w Olsztynie jako profesor teologii
moralnej i etyki w Wyższym Seminarium Duchownym „Hosianum”. W warmińskim
seminarium pełnił szereg funkcji – od prefekta studiów (1960 – 1963), przez
wicerektora (1963 – 1968), aż do rektora (1968 – 1970). Przez wiele lat kardynał
Gulbinowicz podawał oficjalnie jako datę urodzenia 17 października 1928. W lutym
2005 ujawnił, że jest faktycznie starszy o pięć lat, a prawdziwy wiek z pomocą
rodziców ukrył w 1942 r. idąc za radą jednego z dowódców Armii Krajowej,
generała „Wilka”. Chodziło o to, by uniknąć wywiezienia na roboty do Niemiec.

1939- Zginął rozstrzelany przez Niemców, Mateusz Zabłocki, skazany przez
Sondergericht za udział w powstaniu wielkopolskim i za zorganizowanie obrony
Gniezna we wrześniu 1939 roku.

1940- W Jartyporach koło Węgrowa urodził się Józef Wysocki, od 25 marca 1992
roku biskup pomocniczy diecezji elbląskiej, wykładowca Wyższego Seminarium
Duchownego w Elblągu, założyciel i redaktor naczelny pism katolickich „Martyria”
i „Wspólnota. Aby stanowili jedno”.

1967- W Pekinie zmarł ostatni cesarz Chin – Puyi I – z dynastii mandżurskiej
Quing, abdykował w 1911 roku.

1971- Beatyfikacja Maksymilinana Kolbego. W czasie II wojny światowej
Maksymilian Kolbe, wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, zgłosił
się dobrowolnie na śmierć zamiast jednego z wyznaczonych współwięźniów.

1973- Słynny mecz na Wembley – polscy piłkarze zremisowali z Anglią 1:1 i
awansowali do finału mistrzostw świata w Niemczech w 1974 roku.

1975- Zmarł Jerzy Bronisław Braun, pisarz, poeta, dramaturg, krytyk literacki,
publicysta, scenarzysta, filozof, działacz polityczny, ostatni Delegat Rządu na
Kraj od czerwca 1945. Autor m.in. 13 tomów wierszy, trzech powieści, dwóch
dramatów oraz bardzo popularnej harcerskiej pieśni „Płonie ognisko i szumią
knieje” (ur. 1.09.1901).

1979- Matka Teresa z Kalkuty, słynna na całym świecie misjonarka pochodzenia
albańskiego, otrzymała pokojową Nagrodę Nobla. Nazwana „aniołem umierających”,
zmarła 5 września 1997 roku w Kalkucie. Papież Jan Paweł II beatyfikował ją 19
października 2003 roku.

1990- Zmarł Jan Jałoszyński, pracownik muzeów w Szczytnie, Lidzbarku, Olsztynku
i Olsztynie, satyryk, autor tomu „Festiwal dla wuja”.

1996- W Olsztynie rozpoczęły się pierwsze „Dni Halland” – szwedzkiego regionu
współpracującego z Olsztynem.

1997- Weszła w życie nowa konstytucja, uchwalona przez Sejm 2 kwietnia 1997
roku, podpisana przez prezydenta Polski 16 lipca 1997.

1997- Jerzy Buzek został premierem Polski.
2002- Zmarła Alina Pieńkowska, pielęgniarka, sygnatariuszka Porozumień
Sierpniowych, działaczka Solidarności, (żona Bogdana Borusewicza).

[rita100]

* 1395- Biskupcowi nadano prawa miejskie. *

No jo, toć Biskupiec mo dzisioj śwanto

[rita100]

* 1914- We wsi Skurpie koło Działdowa urodził się Hieronim Skurpski (właśc.
Herman Karol Schmidt), artysta plastyk, historyk sztuki ludowej, związany z
Olsztynem od 1945 roku, działacz kulturalny i społeczny, długoletni prezes
olsztyńskiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków. Twórca i pierwszy
dyrektor Muzeum Mazurskiego (dziś Muzeum Warmii i Mazur), Biura Wystaw
Artystycznych w Olsztynie, współzałożyciel i wieloletni prezes Stowarzyszenia
Społeczno-Kulturalnego „Pojezierze” (zm. 16.09.2006). *

Hieronim Skurpski je pochowany na Poprzecznej w Olsztinie ?

[rita100]

1883- W Klonie koło Szczytna urodził się Karol Pentowski, działacz
plebiscytowy,autor tomu wspomnień „Pamiętnik Mazura”.

Brok by buło to pocitoć

[rita100]

psyrsza cytelek łotyjna dzisioj ))
Gajowy sobzie pospoł

[gajowy555]

rita100 napisała:
> psyrsza cytelek łotyjna dzisioj ))
> Gajowy sobzie pospoł

No jó, a dyć ciasam i pospać trocha łoddo...

18 października

291 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.11, zajdzie o 17.35. Dzień potrwa 10
godzin i 24 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 42 minuty.

Imieniny obchodzą: Bogumił, Julian, Łukasz.

Urodzeni 18 października cieszą się dużą sympatią otoczenia. Cechuje ich chłonny
i otwarty umysł oraz życiowy entuzjazm. Mają rozwinięte poczucie piękna i
harmonii. Ich dużą zaletą jest uprzejmość. Często uciekają od rzeczywistości i
wolą żyć w świecie fantazji.

Dzień Poczty Polskiej.


1405- Urodził się Enea Silvio Piccolomini, humanista, historyk, poeta, biskup
warmiński od 1457 r. Zatwierdzony przez papieża Kaliksta III nie objął jednak
diecezji, ponieważ uniemożliwił to król Kazimierz Jagiellończyk, który nie
chciał widzieć na ważnej stolicy biskupiej rzecznika interesów Habsburgów. W
następnym roku, 19 sierpnia, Eneasz Sylwiusz Piccolomini został papieżem Piusem
II. Jako papież powołał na swojego następcę na warmińskiej stolicy biskupiej
Pawła Legendorfa.

1523- Urodziła się Anna Jagiellonka, córka Zygmunta Starego i Bony, królowa
polska od 1575 r. W dniu ślubu ze Stefanem Batorym (1 maja 1576 r.) koronowana z
mężem na króla Polski. Owdowiała w 1586 r., a rok później przeprowadziła
skuteczną elekcję swojego siostrzeńca, szwedzkiego królewicza Zygmunta III Wazy,
na polski tron. Zmarła w 1596 roku.

1558- Król Zygmunt August aktem podpisanym w Warszawie ustanowił pierwsze w
Polsce, międzynarodowe połączenie pocztowe między Krakowem a Wenecją.
Przełożonym poczty król mianował swego dworzanina, Prospera Prowanę. Dzień ten
uważa się za datę powstania poczty w Polsce.

1663- Stany Prus Książęcych złożyły w Królewcu hołd elektorowi Fryderykowi
Wilhelmowi.

1697- Urodził się Giovanni Antonio Canal, zwany Canaletto – malarz i grafik
włoski. Malował pejzaże oraz sceny rodzajowe na tle architektury, odznaczające
się wiernością i precyzją szczegółów. Jego uczniem był Bernardo Belotto, także
nazywany Canaletto.

1831- W Elblągu zjawiła się największa grupa żołnierzy powstania listopadowego:
231 oficerów i 1931 żołnierzy. Wśród oficerów byli m.in. generałowie: Rybiński,
Bem, Chłapowski, Dembiński, Dłuski, Lewiński, Małachowski, Suchorzewski,
Woyczyński, Wroniecki i Ziemięcki.

1879- Urodził się Grzegorz Fitelberg, dyrygent, propagator muzyki Karola
Szymanowskiego, współtwórca orkiestry Polskiego Radia. Zmarł 10 czerwca 1953 roku.

1893- Zmarł francuski kompozytor Charles Gounod, twórca muzyki religijnej i
operowej. Jego „Ave Maria” i opera „Faust” zyskały światową popularność (ur.
17.06.1818).

1904- Urodził się Czesław Centkiewicz, pisarz i podróżnik, uczestnik wypraw
polarnych, autor m.in. książek: „Biała foka”, „Anaruk, chłopiec z Grenlandii”,
„Wśród lodów północy”. Z żoną Aliną (1907 – 1993) napisał m.in. powieści:
„Zdobywcy bieguna północnego”, „Odarpi, syn Egigwy”, „Tumbo z Przylądka Dobrej
Nadziei”. Zmarł 10 lipca 1996 roku.

1909- Urodził się Jan Maza, nauczyciel, działacz ruchu młodzieżowego, kierownik
szkoły polskiej w Unieszewie. Rozstrzelany 24 lutego 1940 r. w Hohenbruch –
obozie dla politycznych przeciwników Hitlera, założonym przed wojną na pustkowiu
nad Zalewem Kurońskim.

1913- W Ełku świętowano setną rocznicę bitwy narodów pod Lipskiem, w której
wojska koalicji Prus, Austrii, Rosji i Szwecji rozgromiły ostatecznie armię
Napoleona I. Z okazji tej rocznicy w mieście przemianowano trzy ulice i park w
centrum.

1916- Zamieszki w Elblągu wywołane trudnościami w aprowizacji wojennej miasta
oraz zapowiedzią wprowadzenia kolejnych kartek – na ziemniaki. Tłum
niezadowolonych robotników wtargnął do ratusza i splądrował Biuro Rozdzielania
Żywności oraz kilka sklepów spożywczych i piekarni. Podobne zamieszki wybuchły
tego dnia również w Gdańsku.

1931- Zmarł Thomas Edison, amerykański wynalazca, który wymyślił instalację
automatycznego sygnału, wynalazł żarówkę, telefon i kinematografię, opracował
wzór dalekopisu. Urodził się 11 lutego 1847 roku.

1995- Akcje olsztyńskiej spółki oponiarskiej „Stomil” po raz pierwszy notowano
na giełdzie.

2001- W wypadku samochodowym zginął 53-letni biskup radomski Jan Chrapek,
przewodniczący Rady Episkopatu Polski ds. Środków Społecznego Przekazu, członek
Papieskiej Rady ds. Środków Masowego Przekazu oraz wykładowca na Wydziale
Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego i na Uniwersytecie Kardynała Stefana
Wyszyńskiego. Kilka dni po jego śmierci utworzono kapitułę, która corocznie
przyznaje dziennikarską nagrodę „Ślad” jego imienia.

[rita100]

Ciajżko co wybrać z tygo dzionka. Poczkam na łutro z wyboram.

[gajowy555]

19 października

292 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.13, zajdzie o 17.33. Dzień potrwa 10
godzin i 20 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 46 minut.

Imieniny obchodzą: Paweł, Piotr, Skarbimir, Ziemowit.

Urodzeni 19 października kierują się w życiu intuicją. Stale poszukują nowych
idei i rozwiązań. Odznaczają się zdecydowaniem i konsekwencją w działaniu.

1466- Zawarto drugi pokój toruński między Polską a Zakonem Krzyżackim, kończący
wojnę trzynastoletnią 1454 – 1466. Na mocy tego traktatu Polska odzyskała
Pomorze Gdańskie, część Powiśla (Malbork, Elbląg, Sztum), Ziemię Chełmińską i
Warmię. Ziemie te po roku 1466 nazywane były Prusami Królewskimi, a pozostałą
część Prus zachował Zakon Krzyżacki w charakterze lenna (potem Prusy Książęce.

1617- Do biskupa warmińskiego w Lidzbarku Warmińskim udała się delegacja
obywateli Elbląga, by pertraktować warunki powrotu katolickiego proboszcza do
kościoła św. Mikołaja. Świątynia została wcześniej przejęta przez protestantów,
za co Zygmunt III Waza ogłosił wygnanie Elbląga z ojczyzny (tj. skazał miasto
banicję).

1620- Wojsko polskie, dowodzone przez hetmana wielkiego koronnego Stanisława
Żółkiewskiego, poniosło klęskę w bitwie z armią turecką pod Cecorą. Hetman
Żółkiewski zginął podczas odwrotu.

1626- Elbląg otrzymał przywilej główny króla szwedzkiego Gustawa Adolfa,
pozwalający na bicie monety w mieście oraz pozostawanie w nim Angielskiej
Kompanii Handlowej. Po jego wprowadzeniu w mieście tym funkcjonowały dwie
mennice: przy ul. Mostowej i ul. Wodnej.

1813- W czasie osłaniania odwrotu armii napoleońskiej spod Lipska zginął w
nurtach Elstery książę Józef Poniatowski. Pełnił funkcję ministra wojny,
naczelnego wodza Księstwa Warszawskiego oraz marszałka napoleońskiego. Był
uczestnikiem wojny 1792 r., powstania 1794 r. oraz kampanii napoleońskich 1809 i
1812 roku. Urodził się 7 maja 1763 roku.

1862- Urodził się Auguste Lumière, francuski chemik, który razem z bratem
Louisem zasłynął jako wynalazca kinematografu. Bracia Lumière nakręcili pierwszy
w świecie film („Wyjście robotników z fabryki” i pokazali go 22 marca 1895
roku. Zmarł 10 kwietnia 1954 roku.

1892- W Tomaszkowie koło Olsztyna zmarł Paweł Turowski, nauczyciel, działacz
społeczny, członek Związku Polaków w Niemczech.

1903- Urodziła się Otylia Teszner-Grothowa, nauczycielka, działaczka
społeczno-oświatowa, wychowawczyni przedszkoli polskich. Wydała dwa tomy
wspomnień: „Gdy zabrakło miłości” i „W kręgu spraw ojczystych”.

1918- Powołanie na Śląsku Cieszyńskim przez polskie stronnictwa – Rady Narodowej
Księstwa Cieszyńskiego, na której czele stanęli: ksiądz Józef Londzin, Jan
Michejda i Tadeusz Reger.

1921- Urodził się Bogusław Klimczuk, kompozytor, pianista, kierownik zespołów
rozrywkowych, pracował w Polskim Radiu, gdzie organizował zespół Studio M-2.
Tworzył muzykę instrumentalną, orkiestrową, pieśni, kantaty oraz operetki i
musicale („Och, Laleczko!”. Jego radiowa orkiestra występowała na festiwalach w
Opolu i Sopocie. W dorobku zostawił ok. 250 piosenek, w tym takie przeboje jak:
„Cóż wiemy o miłości”, „Czarny Alibaba”, „Andriusza” i „Rudy rydz”. Zmarł 12
kwietnia 1974 roku.

1940- Urodził się Jerzy Kulej, bokser, dwukrotny złoty medalista Igrzysk
Olimpijskich (1964, 1968) oraz mistrz Europy (1963, 1965).

1945- Inauguracja pierwszego roku akademickiego w Wyższej Szkole
Prawno-Ekonomicznej w Olsztynie.

1957- W Olsztynie otwarto po kapitalnym remoncie kino „Polonia”, przystosowane
do wyświetlania filmów szerokoekranowych.

1970- premiera filmu „Rejs” Marka Piwowskiego.

1973- W wieku 60 lat zmarł Marian Gotowiec, pierwszy rektor Wyższej Szkoły
Rolniczej w Olsztynie, wiceminister państwowych gospodarstw rolnych, później
pracownik Centralnego Zarządu Kółek Rolniczych, potem wieloletni przewodniczący
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie (1960-72) i zastępca członka
Komitetu Centralnego PZPR (1968-1971), w ostatnim okresie życia poseł na Sejm
PRL VI kadencji.

1984- Ksiądz Jerzy Popiełuszko został uprowadzony, a następnie zamordowany przez
funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa – kpt. Grzegorza Piotrowskiego, Leszka
Pękalę i Waldemara Chmielewskiego.

1987- Zmarł Igor Newerly, pedagog, pisarz i scenarzysta filmowy, autor m.in.
powieści: „Chłopiec z salskich stepów”, „Pamiątka z Celulozy”, „Archipelag ludzi
odzyskanych”, „Za Opiwardą, za siódmą rzeką”, Wzgórze błękitnego snu”, „Zostało
z uczty bogów”. Urodził się 24 marca 1903 roku.

1995- Zmarła Laura Hess, długoletnia dyrektorka I Liceum Ogólnokształcącego dla
Pracujących w Olsztynie.

1996- Olsztyn odznaczono „Złotą Gwiazdą Współpracy Bliźniaczej”, przyznaną przez
Unię Europejską i Parlament Europejski za współpracę partnerską z fińskim
miastem Rovaniemi.

2000- Stowarzyszenia niemieckie z Warmii i Mazur obchodziły w Teatrze im.
Stefana Jaracza jubileusz 10-lecia.

2003- Beatyfikacja założycielki zakonu Sióstr Misjonarek Miłości, Matki Teresy z
Kalkuty, w sześć lat po jej śmierci.

[gajowy555]

No jó, teki goróncy cias welunkowy, tak coby bez łikend spokojnó głoziczka
mować, eszcze dwa dzioneczki ze historyji Waju wrzucim...

20 października

293 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.14, zajdzie o 17.31. Dzień potrwa 10
godzin i 17 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 49 minut.

Imieniny obchodzą: Irena, Kleopatra, Jan i Witalis.

Urodzeni 20 października mają silną wolę i przejawiają konsekwencję w działaniu.
W tym co robią są niezwykle staranni i metodyczni.

1552- Urodził się Szymon Rudnicki, biskup warmiński w latach 1604 – 1621,
sekretarz koronny. Był dobrym gospodarzem diecezji oraz m.in. fundatorem budowli
sakralnych i stypendiów. W 1616 roku konsekrował kościół w Królewcu, w 1617
odzyskał na rzecz katolików koścół św. Mikołaja w Elblągu, w 1619 konsekrował
kaplicę w Świętej Lipce. Zmarł 4 lipca 1621 roku w Lidzbarku Warmińskim.
Pochowany został w katedrze we Fromborku.

1677- Urodził się Stanisław Leszczyński, król Polski od 4 października 1705
roku. Po abdykacji 26 stycznia 1736 roku przyjął tron Księstwa Lotaryngii. Był
filozofem, pisarzem i mecenasem kultury. Zmarł 23 lutego 1766 roku.

1871- Urodził się Karol Adwentowicz, aktor, reżyser i dyrektor, jedna z legend
teatru polskiego, autor książki „Wspominki”. Dyrektor artystyczny olsztyńskiego
Teatru im. Stefana Jaracza od 1 sierpnia do 31 października 1946 r.,
wyreżyserował wówczas i zagrał mistrzowsko Rotmistrza w „Ojcu” Strindberga. W
1950 r. związał się na stałe z Teatrem Polskim w Warszawie. Zmarł 19 lipca 1958
roku.

1898- W podolsztyńskich Jarotach urodził się Alojzy Barczewski, nauczyciel i
działacz warmiński.

1919- Marszałek Józef Piłsudski zainaugurował działalność Akademii Górniczej w
Krakowie, obecnie Akademii Górniczo-Hutniczej.

1921- Rada Ambasadorów zatwierdziła decyzję Ligi Narodów o podziale Górnego
Śląska między Polskę i Niemcy.

1926- W Nowym Targu urodził się Andrzej Waligórski, poeta, satyryk, dziennikarz.
Zasłynął jako twórca tekstów piosenek (m.in. „Ballada o cysorzu”, stworzył
postać Dreptaka oraz m.in. popularną piosenkę-toast „Hej, szable w dłoń”. Był
kierownikiem wrocławskiego radiowego magazynu rozrywkowego „Studio 202”, gdzie
wypromował, a następnie współpracował z kabaretem „Elita”. Zmarł 10 maja 1992 roku.

1945- W Szczytnie Państwowa Roszarnia Lnu i Konopi, powstała na miejscu
zdewastowanego przez czerwonoarmistów przedwojennego zakładu lniarskiego,
otrzymała budynek, w którym w kwietniu 1946 roku rozpoczęła produkcję jako
pierwszy tego typu zakład w Okręgu Mazurskim.

1953- Janusz Sidło wynikiem 80,15 m ustanowił rekord Europy w rzucie oszczepem.

1992- Zmarł Jan Weber, muzykolog i krytyk muzyczny, świetny popularyzator muzyki
poważnej, twórca wielu audycji radiowych. Urodził się w 1930 roku.

1994- Zmarł Siergiej Bondarczuk, rosyjski aktor i reżyser filmowy, twórca m.in.
9-godzinnego filmu „Wojna i pokój”, za który w 1968 roku otrzymał Oscara dla
najlepszego filmu obcojęzycznego.

1995- Zmarł Andrzej Woyciechowski, szef kabaretu „Stodoła”, dziennikarz,
organizator i właściciel pierwszego w powojennej Polsce, prywatnego radia –
„Zet”, działającego od 1990 roku. Urodził się w 1946 roku.

[gajowy555]

No jó, tygo dnia jidziewam wszystkie na welunek. Coby noju żoden we chałupsie
nie łostoł sia. Bo tlo tan może potam jadozić i jamrować, chtóren sztyma łoddoł,
a nie na ślómbanku leżoł...

21 października

294 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.16, zajdzie o 17.28. Dzień potrwa 10
godzin i 12 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 54 minuty.

Imieniny obchodzą: Celina, Urszula, Hilary i Jakub.

Urodzeni 21 października mają wszechstronne uzdolnienia. Prezentują oryginalne
poglądy i w dużym stopniu polegają na własnej intuicji. Na co dzień są skromni i
pracowici.

WYBORY PARLAMENTARNE 2007 !!!

1594- We Fromborku zmarł Maciej Hein, kanonik warmiński, kanclerz kapituły
warmińskiej.

1833- Urodził się Afred Nobel, szwedzki chemik, przemysłowiec, wynalazca
dynamitu, fundator nagrody swojego imienia. Zmarł 10 grudnia 1896 roku.

1877- Urodził się Tadeusz Maciej Dykier, ksiądz katolicki, dziekan generalny
Polskich Sił Zbrojnych byłego zaboru pruskiego, działacz plebiscytowy.

1893- W Krakowie otwarto Teatr Miejski, od 1909 roku Teatr im. Juliusza Słowackiego.

1894- W Żelazowej Woli odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina.

1904- W Tomaszkowie koło Olsztyna urodził się Edward Turowski, nauczyciel,
działacz społeczno-oświatowy.

1905- Utworzono rejencję olsztyńską, administracyjny odpowiednik województwa.

1913- W Ełku wyświęcono i otwarto nowo wybudowany gmach urzędu powiatowego
(Landratsamt).

1915- Po raz pierwszy przesłano przez Atlantyk ludzki głos drogą radiową.
Transmisję z USA do Paryża przeprowadziła firma American Telephone and Telegraph
Company.

1917- Urodził się Dizzy Gillespie, murzyński trębacz i kompozytor jazzowy,
współtwórca stylu be bop. Zmarł 6 stycznia 1993 roku.

1947- Stanisław Mikołajczyk, premier rządu RP na uchodźstwie, a w latach 1945-47
przywódca PSL w kraju i poseł do KRN, uciekł do USA w obawie przed aresztowaniem
po porażce w sfałszowanych przez obóz rządzący wyborach parlamentarnych w 1947
r. Do śmierci pozostał aktywnym politykiem na wygnaniu. Sejm PRL pozbawił go
obywatelstwa polskiego. Zmarł 13 grudnia 1966 r. w Waszyngtonie. Jego doczesne
szczątki zostały pochowane dopiero w wolnej Polsce, na Cmentarzu Zasłużonych
Wielkopolan w Poznaniu.

1949- Wodowanie pierwszego zbudowanego po wojnie w Polsce statku pełnomorskiego
- s/s Sołdek.

1956- Olsztyński oddział Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich zwołał wiec
mieszkańców Olsztyna – tak Olsztyn rozpoczął swój udział w polskim Październiku.
Przyjętą na wiecu rezolucję wysłano do Komitetu Centralnego PZPR.

1964- Sztafeta polskich sprinterek 4 x 100 metrów – Teresa Ciepły, Irena
Kirszenstein, Halina Górecka i Ewa Kłobukowska – zdobyła złoty medal na
olimpiadzie w Tokio i pobiła rekord świata z czasem 43,6 sekundy.

1976- Otwarto drogę szybkiego ruchu Warszawa – Katowice.

1980- W kościele Serca Jezusowego w Olsztynie zainaugurował działalność Instytut
Kultury Chrześcijańskiej im. Jana Pawła II.

1983- W Łodzi wmurowano akt erekcyjny pod Pomnik-Szpital Centrum Zdrowia Matki
Polki.

1994- Zmarł Burt Lancaster, aktor amerykański, grał w 70 filmach, początkowo
głównie w westernach i filmach przygodowych. Otrzymał nagrodę Oscara za
pierwszoplanową rolę w „Szarlatanie” oraz Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji za
rolę w „Więźniu z Alcatraz”. Urodził się 2 listopada 1913 roku.

2000- Powstał Zespół Szkół z Ukraińskim Językiem Nauczania w Górowie Iławeckim.

[rita100]

1956- Olsztyński oddział Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich zwołał
wiec mieszkańców Olsztyna – tak Olsztyn rozpoczął swój udział w
polskim Październiku. Przyjętą na wiecu rezolucję wysłano do
Komitetu Centralnego PZPR.

[gajowy555]

Prosza Państwa !

Dwudziestygo psierszygo łoktobra, wyrokiem wyborców zakóńczyła niesławnygo
żywota IV Rzeczypospolita ...

[rita100]

Motto dnia je:
"Strzeż się obrazić kogo, bo przepraszać jest niebłogo."

Jan Kanty.

[rita100]

1898- W podolsztyńskich Jarotach urodził się Alojzy Barczewski, nauczyciel i
działacz warmiński.

[rita100]

1903- Urodziła się Otylia Teszner-Grothowa, nauczycielka, działaczka
społeczno-oświatowa, wychowawczyni przedszkoli polskich. Wydała dwa tomy
wspomnień: „Gdy zabrakło miłości” i „W kręgu spraw ojczystych”.

Brok i te ksiójżeczki posznupać

[rita100]

1987- Zmarł Igor Newerly, pedagog, pisarz i scenarzysta filmowy, autor m.in.
powieści: „Chłopiec z salskich stepów”, „Pamiątka z Celulozy”, „Archipelag ludzi
odzyskanych”, „Za Opiwardą, za siódmą rzeką”, Wzgórze błękitnego snu”, „Zostało
z uczty bogów”. Urodził się 24 marca 1903 roku.

A łón buł tyż przyjacielem 'Króla Mazur' czili Karola Małłka

[gajowy555]

No jó, i po welunku ! Czy mowam nowó Polska, to sia łokaże. Czy wszistkie sztyma
łoddali? Tak teroz nie jamrowoć, tlo za robota sia bzierzma...

22 października

295 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.18, zajdzie o 17.26. Dzień potrwa 10
godzin i 8 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 6 godzin i 58 minut.

Imieniny obchodzą: Józef, Filip i Marek.

1626- Król szwedzki Gustaw Adolf podczas okupacji Elbląga mianował generalnym
gubernatorem Prus Królewskich i zwierzchnikiem wojsk kanclerza Axela
Oxenstiernę. Po zakończeniu pięcioletniej kadencji Oxenstierna opuścił Elbląg 6
grudnia 1631 r. Jego następcy nie nakładali na miasto już tak wysokich kontrybucji.

1656- Bitwa wojsk polskich z siłami szwedzko-brandenburskimi pod Filipowem
niedaleko Suwałk. Dowodzona przez hetmana Wincentego Gosiewskiego 8,5-tysięczna
armia polska uległa 9-tysięcznemu korpusowi generała Gustawa Ottona Stenbocka i
Jerzego Fryderyka księcia Waldeck. W zamieszaniu bitewnym udało się uciec
księciu Bogusławowi Radziwiłłowi, trzymanemu pod strażą w Filipowie. Przegrana
osłabiła znaczenie wojskowe i propagandowe niedawnej, zwycięskiej bitwy pod
Prostkami.

1708- W oficynie Samuela Preussa wydano poprawioną ordynację Rady Miejskiej
Elbląga w sprawie ubiorów, która uzależniała bogactwo stroju od przynależności
do warstwy społecznej.

1848- W Bytomiu powstał Klub Narodowy, organizacja polityczna ludności polskiej
na Śląsku, walcząca o prawa dla języka polskiego i żądająca równouprawnienia
Polaków na Górnym Śląsku z Niemcami.

1883- W Nowym Jorku otwarto Metropolitan Opera House, jedną z najsłynniejszych w
świecie scen operowych. Inaugurację uświetniła premiera „Fausta” Charles'a
Gounoda. Pierwszym dyrektorem opery został Henry Eugene Abbey.

1893- Otwarcie Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

1895- Uruchomienie pierwszych tramwajów elektrycznych w Elblągu. Początkowo
kursowały na dwóch liniach: nr 1 od dworca kolejowego do przystani żeglugowej
nad rzeką Elbląg na Starym Mieście i nr 2 – od Placu Słowiańskiego do ul.
Królewieckiej (w okolicy dzisiejszej ul. płk Dąbka).

1906- Zmarł Paul Cézanne, francuski malarz impresjonista, uznany za jednego z
czołowych twórców sztuki nowoczesnej (ur. 19.01.1839).

1913- Otwarcie linii kolei wąskotorowej Ełk – Laski Małe – Borzymy (25 km).

1923- Urodził się Henryk Jaskuła, pierwszy polski żeglarz, który samotnie
opłynął Ziemię bez zawijania do portów.

1943- Urodziła się Urszula Dudziak, wokalistka jazzowa, kompozytorka.

1948- Zmarł Augustyn Hlond, kardynał, prymas Polski przez 22 lata. W ostatnim
roku II wojny światowej został aresztowany przez Niemców. Wrócił do kraju w
lipcu 1945 r. Ustanowił polską administrację na tzw. ziemiach odzyskanych (ur.
5.07.1881).

1973- Zmarł Pablo Casals, hiszpański (kataloński) wiolonczelista światowej
sławy, dyrygent i kompozytor (ur. 29 grudnia 1876).

1987- Zmarł Mieczysław Szczepański, dziennikarz „Głosu Olsztyńskiego” i „Gazety
Olsztyńskiej” (ur. 1929).

1993- Zmarł Georg Hermanowski, urodzony w Olsztynie niemiecki pisarz, tłumacz,
autor przewodników po Prusach Wschodnich.

2000- Zmarła Franciszka Cegielska, minister zdrowia od marca 1999 roku,
wcześniej prezydent Gdyni, wiceprezes Konfederacji Miast Polskich,
przewodnicząca sejmiku pomorskiego. Urodziła się w 1946 roku we Francji.

[rita100]

1993- Zmarł Georg Hermanowski, urodzony w Olsztynie niemiecki
pisarz, tłumacz, autor przewodników po Prusach Wschodnich.

Przewodniki po Prusach Wschodnich tyż mogó być ciykawó lektutą.

[gajowy555]

24 października

297 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.22, zajdzie o 17.22. Dzień
potrwa 10 godzin i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i 6 minut.

Imieniny obchodzą: Antoni, Marcin i Rafał.

Urodzeni 24 października są odważni i waleczni. Wierzą w swoje siły i własne
koncepcje. W tym co robią są zdecydowani i wytrwali. W kręgu najbliższych są
krytykowani za egoizm i kłótliwość.

Dzień ONZ, obchodzony w rocznicę wejścia w życie Karty Organizacji Narodów
Zjednoczonych (1945).

Światowy Dzień Informacji, obchodzony z inicjatywy ONZ od 1972 r.

1526- We Fromborku zmarł Jan Sculetti, kanonik i archidiakon warmiński,
humanista i pisarz.

1648- Podpisanie pokoju westfalskiego zakończyło wojnę trzydziestoletnią w Europie.

1795- Trzeci rozbiór Polski – Rosja, Austria i Prusy podpisały traktat
rozbiorowy w Petersburgu.

1882- Urodził się Imre Kálmán, kompozytor węgierski, przedstawiciel operetki
wiedeńskiej, autor m.in.: „Księżniczki czardasza” i „Hrabiny Maricy” (zm. 1953).

1929- „Czarny czwartek” – krach na giełdzie nowojorskiej. Początek światowego
kryzysu finansowego.

1935- Urodził się Marek Piwowski, reżyser filmowy, scenarzysta, twórca filmów
„Rejs”, „Przepraszam, czy tu biją?” i „Uprowadzenie Agaty”.

1942- W odwet za publiczną egzekucję 50 więźniów Pawiaka grupa bojowa Gwardii
Ludowej dokonała zamachu na przeznaczoną tylko dla Niemców kawiarnię „Café Club”
w Warszawie. Tego samego dnia obrzucono granatami niemiecką restaurację
„Mitropa” na Dworcu Głównym i drukarnię gadzinowego dziennika „Nowy Kurier
Warszawski”.

1948- Zmarł Franciszek Lehar, węgierski kompozytor operetkowy, autor
kilkudziesięciu utworów, z których „Wesoła wdówka” czy „Kraina uśmiechu” weszły
na stałe do repertuaru operetki XX w. Lehar pierwszy połączył śpiew z tańcem i
ruchem muzycznym oraz „wprowadził do operetki łzy”, odrzucając happy end (ur.
30.04.1870).

1954- W Olsztynie odbył się I Zjazd Naukowy Lekarzy Warmii i Mazur.

1956- Wiec mieszkańców Warszawy na Placu Defilad. Wyraz poparcia dla Władysława
Gomułki.

1957- Zmarł Christian Dior, francuski dyktator mody (ur. 21.01.1905).

1980- W warszawskim Sądzie Wojewódzkim wstępnie zarejestrowano Niezależny
Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.

1986- W Elblągu uruchomiono przedłużenie linii tramwajowej od ul. Obrońców
Pokoju do pętli przy ul. Ogólnej.

1989- Polski alpinista Jerzy Kukuczka zginął w Himalajach. Był pionierem wielu
przejść w Tatrach, Alpach i Hindukuszu. Zdobył wszystkie ośmiotysięczniki (14).
Zginął dwieście metrów pod szczytem Lhotse, wytyczając nową drogę na trzeci
wierzchołek świata. Autor książki „Na szczytach świata” (ur. 24.03.1948).

1992- Zmarł Peyo (właśc. Pierre Culliford), belgijski rysownik, twórca Smurfów.

2001- Zmarła Zofia Radwańska-Paryska, botanik, taternik, ratownik tatrzański,
współautorka „Encyklopedii Tatrzańskiej”.

[rita100]

1986- W Elblągu uruchomiono przedłużenie linii tramwajowej od ul. Obrońców
Pokoju do pętli przy ul. Ogólnej.

No jo! W Elblóngu wydłuzono linie sztrasenbany, a w Uolsztinie ło niaj łuż
zaboczyli.

[gajowy555]

No jó, wczoraj am bez pomyłka podał kalendarium na 24 oktobra, tak dzisioj Waju
podam na 23 oktobra. We przirodzie nic nie zginie...

23 października

296 dzień roku.
Słońce w znaku Wagi wzeszło w Olsztynie o 7.20, zajdzie o 17.24. Dzień potrwa 10
godzin i 4 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i 2 minuty.

Imieniny obchodzą: Iga, Marlena i Seweryn.

Urodzeni 23 października mają niezwykle bogate życie wewnętrzne. W stosunku do
otoczenia bywają skryci i nieufni. Na co dzień cechuje ich silna wola,
opanowanie i stanowczość.

1550- W Lidzbarku Warmińskim zmarł Tiedemann Giese, biskup warmiński od 1549 r.,
humanista, mecenas nauki, przeciwnik Krzyżaków, przyjaciel Kopernika,
zdecydowany rzecznik interesów Polski na Warmii (ur. 1.06.1480).

1677- Urodził się Stanisław Leszczyński, elekcyjny król Polski w latach 1704 –
1709, dożywotni posiadacz Lotaryngii i Baru. Był ojcem Marii Leszczyńskiej –
królowej Francji w latach 1725 – 1768, żony Ludwika XV. Zmarł 23 lutego 1766 roku.

1752- Czeladnicy szewscy wywołali rozruchy w Elblągu. W wyniku starć ze strażą
miejską i stróżami nocnymi miasta po obu stronach było dużo rannych, a jednego z
czeladników aresztowano. Dopiero przybyłe wojsko zaprowadziło spokój.

1808- W Kowalkach koło Gołdapi urodził się Marcin Giersz, nauczyciel i pisarz
mazurski.

1817- Urodził się Pierre Larousse, francuski encyklopedysta, leksykograf i
publicysta (zm. 3.01.1875).

1831- Przedstawienie wrocławskiego teatru muzycznego na deskach teatru w
Elblągu, zorganizowane na cześć internowanych w tym mieście i okolicach oficerów
polskich.

1927- Urodził się Leszek Kołakowski, filozof, pisarz, pedagog, autor
eseistycznych powieści moralistyczno-filozoficznych: „Trzynaście bajek”, „Klucz
niebieski”, „Rozmowy z diabłem”.

1940- Urodził się Pele (właśc. Edson Arantes do Nascimento), brazylijski piłkarz
uważany za piłkarskiego króla wszech czasów. Dzięki niemu reprezentacja Brazylii
zdobyła kilkakrotnie tytuł mistrza świata.

1943- Pluton Gwardii Ludowej im. „Czwartaków” pod dowództwem Lecha
Kobylińskiego-„Konrada” dokonał zamachu na „Bar Podlaski” przy ulicy
Nowogrodzkiej, dostępny tylko SS i policji. Zginęło 18 hitlerowców, 32 zostało
rannych.

1944- W Lublinie zainaugurował działalność Uniwersytet im. Marii Skłodowskiej-Curie.

1945- Nakładem spółdzielni wydawniczej „Zagon” ukazał się pierwszy numer „Głosu
Ziemi”, którego redaktorem był Feliks Murawa.

1948- Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Ełku otworzyła „Gospodę” w budynku
obok teatru przy ul. Armii Czerwonej.

1956- Na Węgrzech wybuchło powstanie przeciwko komunistycznemu reżimowi.
Początkiem stała się w Budapeszcie manifestacja solidarności z „polskim
Październikiem”. Powstanie zostało krwawo stłumione 4 listopada po wkroczeniu
wojsk radzieckich. 23 października jest świętem narodowym Węgier.

1968- Otwarto Krakowski Ośrodek Telewizyjny.

1992- Spotkanie społecznych komitetów telefonizacji z przedstawicielem Urzędu
Telekomunikacji w sprawie telefonizacji Ełku.

1995- W Olsztynie zainaugurowano pierwszy rok akademicki Warmińsko-Mazurskiego
Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

2002- Terrorystyczny atak czeczeńskich bojowników na moskiewski teatr na
Dubrowce, zakończony 26 października operacją rosyjskich oddziałów
bezpieczeństwa. Zginęło wówczas 41 czeczeńskich bojowników i 128 osób cywilnych.

[gajowy555]

25 października

298 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.24, zajdzie o 17.20. Dzień
potrwa 9 godzin i 56 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
10 minut.

Imieniny obchodzą: Daria, Inga, Kryspin i Sambor.

Urodzeni 25 października mają zdolności przewodzenia innym, duży zasób sił
witalnych i są pracowici. Mają melancholijne usposobienie i najlepiej czują się
w samotności.

1586- Maria, królowa Szkocji, zamieszana w spisek na dworze angielskim, na
którym przebywała jako uciekinierka, została skazana na śmierć. Po podpisaniu
wyroku przez jej kuzynkę, królową Anglii, Elżbietę, Maria została ścięta 8
lutego 1587 roku w głównej sali zamku Fotheringhay. Jej głowa spadła dopiero za
drugim uderzeniem katowskiego topora, a świadkowie egzekucji zaklinali się, że
usta 44-letniej Marii poruszały się w szeptanej modlitwie jeszcze przez
piętnaście minut.

1703- W Bartoszycach zmarł Kazimierz Benedykt Leżeński, biskup sufragan warmiński.

1825- Urodził się Johann Strauss młodszy, syn Johanna Straussa, określany dziś
mianem króla walca. Skomponował słynne operetki: „Zemsta nietoperza” i „Baron
cygański”, a także niezwykle popularne walce „Nad pięknym, modrym Dunajem”,
„Wino, kobieta i śpiew” i „Wiedeńska krew” (zm.1899).

1838- Urodził się George Bizet, francuski kompozytor, autor oper, m.in.
„Carmen”, utworów orkiestrowych i fortepianowych (zm. 3.06.1875).

1867- Urodził się Józef Dowbór-Muśnicki, generał, naczelny dowódca sił zbrojnych
w Powstaniu Wielkopolskim (zm. 28.10.1937).

1893- W Klusach koło Ełku urodził się Gustaw Sawitzki, współzałożyciel Związku
Mazurów i redaktor „Cechu”.

1924- Sprowadzone ze Szwajcarii prochy Henryka Sienkiewicza zostały złożone w
warszawskiej katedrze św. Jana.

1941- Armia Czerwona zatrzymała ofensywę niemiecką pod Moskwą.

1945- Urodził się Krzysztof Piesiewicz, adwokat, polityk, scenarzysta filmowy; w
okresie stanu wojennego obrońca w procesach politycznych m.in. „Solidarności”
Huty Warszawa i Ursusa, Radia „Solidarność”, a także oskarżyciel posiłkowy w
procesie o uprowadzenie i zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki; członek
amerykańskiej Akademii Filmowej.

1952- Ze studia telewizyjnego w Warszawie nadano pierwszy ogólnopolski program
Telewizji Polskiej.

1975- Program I Polskiego Radia nadał tysięczny odcinek popularnej powieści
„Matysiakowie”. Na antenie znajduje się ona do dzisiaj, obecnie nadawana jest
przez PR I w każdą sobotę o godzinie 13:05.

1983- Zmarł Aleksander Kupcewicz, trener drużyny piłkarskiej OKS Stomil.

* 1986- Zmarła Izabella Garglinowicz, pianistka, pedagog, organizatorka życia
muzycznego w Olsztynie, wieloletnia dyrektorka Państwowej Szkoły Muzycznej. *

2000- W Klebarku Wielkim otwarto Stację Opieki Socjalnej i Medycznej „Lazarus”,
szóstą tego typu placówkę na Warmii i Mazurach.

2005- Zmarła Mira Kubasińska, wokalistka blues rockowego zespołu Breakout. Jej
najbardziej znane przeboje pochodzą z pierwszej płyty grupy Breakout „Na drugim
brzegu tęczy”: „Poszłabym za tobą”, „Gdybyś kochał, hej” oraz tytułowa. W
Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie artystka kończyła szkołę, corocznie odbywa się
bluesowo-rockowy festiwal jej imienia „Wielki Ogień” (ur. 8.09.1944).

[rita100]

* 1986- Zmarła Izabella Garglinowicz, pianistka, pedagog, organizatorka życia
muzycznego w Olsztynie, wieloletnia dyrektorka Państwowej Szkoły Muzycznej. *

Słyszał yś cosik ziancej łó Niaj ?

[gajowy555]

rita100 napisała:

> * 1986- Zmarła Izabella Garglinowicz, pianistka, pedagog, organizatorka życia
muzycznego w Olsztynie, wieloletnia dyrektorka Państwowej Szkoły Muzycznej. *
> Słyszał yś cosik ziancej łó Niaj ?

Jó, am codziań Jó słuchoł. To buła mojo Póni Dyrechtór. Nazywaliśwa Jó "Babcia".
Drugi taki pedagog am ziency nie zidzioł.
Pewnie Tralala tyż eszcze ni zaboczuła ło Babci...

[rita100]

1808- W Kowalkach koło Gołdapi urodził się Marcin Giersz, nauczyciel i pisarz
mazurski.

[gajowy555]

26 października

299 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.26, zajdzie o 17.17. Dzień
potrwa 9 godzin i 51 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
15 minut.

Imieniny obchodzą: Bonawentura, Damian, Ewaryst, Lutosław.

Urodzeni 26 października biorą życie na serio, nie pobłażają sobie ani innym.
Mają umiejętność prawidłowej oceny osób i faktów. Wśród znajomych cieszą się
niekwestionowanym autorytetem.

1206- Ukazała się bulla papieża Innocentego III, skierowana do kościoła
polskiego, nakazująca poparcie misji cystersów w Prusach, uznawana za początek
drugiego etapu (po św. Wojciechu) chrystianizacji Prus.

1538- Przywilej lokacyjny dla wsi Ostrykół koło Ełku.

1685- Urodził się Domenico Giuseppe Scarlatti, włoski kompozytor, autor oper i
oratoriów (zm. 23.07.1757).

1866- Urodził się Ignacy Daszyński, działacz socjalistyczny, premier i minister
spraw zagranicznych pierwszego - Tymczasowego Rządu Ludowego w Lublinie,
utworzonego w 1918 roku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości (zm. 31.10.1936).

1906- Zmarł Jan Dzierżoń, ksiądz, najwybitniejszy pszczelarz europejski,
odkrywca dzieworództwa pszczół (ur. 6.01.1811).

1911- Urodziła się Mahalia Jackson, amerykańska pieśniarka stylu negro
spirituels (zm. 27.01.1972).

1917- Brazylia wypowiedziała Niemcom walkę w I wojnie światowej.

1927- Ze Szwajcarii przywieziono do Polski urnę z sercem Tadeusza Kościuszki
oraz zbiory Muzeum Rapperswilskiego.

1940- W Paryżu zmarła malarka Olga Boznańska, wybitna portrecistka,
przedstawicielka polskiego impresjonizmu (ur. 1865).

1945- Uruchomienie Zakładu Sprzedaży Polskiego Monopolu Tytoniowego w Ełku, ul.
Kościuszki 10.

1945- Powstała Polska Agencja Prasowa.

1953- Urodził się Krzesimir Dębski, kompozytor, aranżer, dyrygent i skrzypek.

1957- Zmarł Nikos Kazandzakis, pisarz grecki, autor m.in. powieści „Grek Zorba”,
„Kapitan Michał” i „Chrystus ukrzyżowany po raz wtóry” (ur.18.02.1887).

1963- W Brzeźnie koło Dąbrówna zmarł Antoni Kremski, działacz plebiscytowy.

1964- Zmarła Agnes Miegel, pochodząca z Prus Wschodnich pisarka i poetka
niemiecka, autorka wielu ballad i opowiadań dotyczących tych ziem.

1965- Członkowie zespołu The Beatles zostali odznaczeni Orderami Imperium
Brytyjskiego przez królową Elżbietę II.

1987- Zmarł Tomasz Malisz, lekarz, organizator służby zdrowia na Warmii i Mazurach.

1990- Przez sześć godzin przebywał w Olsztynie Lech Wałęsa. Uczestniczył w wiecu
przedwyborczym w hali „Urania”, na który przybyło prawie 7 tys. osób.

2000- W olsztyńskim Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym
przeprowadzono pomyślnie operację przyszycia ręki 9-letniemu pacjentowi.
Uratowanie ręki chłopiec zawdzięcza zespołowi dr. Jacka Wiejeka, wówczas
35-letniego chirurga dziecięcego.

2004- Olsztyński pisarz Erwin Kruk otrzymał Nagrodę im. prof. Hugo Steinhausa za
książkę „Warmia i Mazury”, wydaną w serii „A to Polska właśnie” Wydawnictwa
Dolnośląskiego. Nagrodę przyznaje Polska Fundacja Upowszechniania Nauki
Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauki.

[rita100]

1964- Zmarła Agnes Miegel, pochodząca z Prus Wschodnich pisarka i poetka
niemiecka, autorka wielu ballad i opowiadań dotyczących tych ziem.

Jij tomik poezji ciójgle czka na tłumaczenie na jajzyk polski. Cziajśc mowam tu
na Forum jij poezji.

[rita100]

2004- Olsztyński pisarz Erwin Kruk otrzymał Nagrodę im. prof. Hugo Steinhausa za
książkę „Warmia i Mazury”, wydaną w serii „A to Polska właśnie” Wydawnictwa
Dolnośląskiego. Nagrodę przyznaje Polska Fundacja Upowszechniania Nauki
Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauki.

Gratulujemy

[gajowy555]

27 października

300 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.28, zajdzie o 17.15. Dzień
potrwa 9 godzin i 47 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
19 minut.

Imieniny obchodzą: Iwona, Sabina oraz Wincenty.

Urodzeni 27 października są tolerancyjni i wyrozumiali. Odznaczają się dobrym
gustem i poczuciem piękna. Cenią sobie towarzystwo bliskich osób. Często są
krytykowani przez otoczenie za nieustępliwość i próby narzucania swojego zdania.

Światowy Dzień Modlitwy o Pokój, obchodzony w rocznicę pierwszego spotkania w
Asyżu w 1986 roku.

1430- Zmarł wielki książę litewski Witold, syn Kiejstuta, brat stryjeczny
Władysława Jagiełły (ur. około 1352 r.).

1492- Wyprawa Krzysztofa Kolumba dotarła do Wielkich Antyli.

1548- W Lidzbarku Warmińskim zmarł Jan Dantyszek (właśc. Johannes von Höfen), od
1530 roku biskup chełmiński rezydujący w Lubawie, a od 1537 – warmiński. Poeta
polsko-łaciński, sekretarz królewski, dyplomata dworu Zygmunta Starego, mecenas
sztuki i podróżnik. Z Lidzbarka Warmińskiego uczynił centrum nauki i kultury.
Założył bibliotekę biskupią, kolekcjonował dzieła sztuki, utrzymywał na dworze
biskupim artystów, wspomagał edycje utworów swoich przyjaciół, fundował
zagraniczne stypendia naukowe dla zdolnej młodzieży. Urodził się 1 listopada
1485 roku w Gdańsku, stąd przydomek Dantiscus, po polsku – Dantyszek.

1724- Zmarł Jan Chryzostom Rogalli, kanonik dobromiejski, notariusz apostolski,
sekretarz królewski, kanclerz biskupów warmińskich.

1728- Urodził się James Cook, angielski żeglarz, który po raz pierwszy znalazł
się na morzu jako 14-letni chłopiec. Odbył trzy podróże dookoła świata, podczas
których odkrył Nową Kaledonię, kilka wysp z grupy Fidżi i Wyspy Bożego
Narodzenia. Jego podróże zmieniły wyobrażenia o zarysach lądów i mórz. Zginął 14
lutego 1779 roku na wyspie Hawaii w potyczce z tubylcami.

1782- Urodził się Niccolo Paganini, włoski skrzypek wirtuoz i kompozytor, autor
„24 Kaprysów na skrzypce solo” oraz koncertów skrzypcowych (zm. 27.03.1840).

1919- Na Górnym Śląsku odbyły się wybory samorządowe. Polacy uzyskali 60 procent
głosów.

1920- Decyzją Rady Ambasadorów proklamowano Gdańsk Wolnym Miastem.

1939- Prezydent Warszawy Stefan Starzyński został aresztowany przez gestapo.
Zginął w Dachau 17 września 1943 roku.

1946- Na skwerze za olsztyńskim zamkiem odsłonięto popiersie Mikołaja Kopernika
dłuta rzeźbiarza niemieckiego Johannesa Goetza.

1946- W Olsztynie odbył się Kongres Polaków Autochtonów i zjazd byłych członków
Związku Polaków w Niemczech.

1980- Ośrodkowi Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego oddano
odrestaurowany Dom Polski w Olsztynie.

1990- Zmarł Wacław Kowalski, aktor. Debiutował małą rolą w „Zakazanych
piosenkach”. Sławę mu przyniosła rola Kazimierza Pawlaka w filmie „Sami swoi”
(1967) oraz dozorcy Ryszarda Popiołka w telewizyjnym serialu „Dom” (ur. 2 maja
1916).

1999- W Mrągowie odsłonięto pierwszy na Warmii i Mazurach pomnik papieża Jana
Pawła II.

2000- W Olsztynie otwarto Centrum Pielęgnacyjne, prowadzi je założone w 1995
roku Stowarzyszenie na Rzecz Długotrwale Unieruchomionych „Niebieski Parasol”.
Otwarto także trzeci hipermarket – francuski Leclerc.

[gajowy555]

28 października - CZAS ZIMOWY !!!

301 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.30, zajdzie o 17.13. Dzień
potrwa 9 godzin i 43 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin
i 23 minuty.

Imieniny obchodzą: Szymon oraz Tadeusz.

Osoby urodzone 28 października są odważne i konsekwentne w działaniu, a także
operatywne i przedsiębiorcze. To typ indywidualistów, którzy nie czują się
najlepiej w towarzystwie, a i towarzystwo nie przepada za nimi. Bywają bowiem
kłótliwe, egoistyczne i władcze. Czasami brak im poczucia humoru.

1138- Zmarł Bolesław Krzywousty, od 1102 roku władca Polski. W walkach z bratem
Zbigniewem przywrócił jedność państwa. W 1116 roku opanował Pomorze Gdańskie, a
później narzucił zwierzchnictwo Pomorzu Zachodniemu. W licznych wojnach obronił
niezależność Polski od Czech i Niemiec. W 1138 roku podzielił kraj między trzech
pełnoletnich synów, co rozpoczęło długotrwały okres rozbicia feudalnego. Urodził
się 20 sierpnia 1085 roku.

1412- Powołanie przez wielkiego mistrza krzyżackiego Henryka von Plauena stałej
rady krajowej (Landesrat), której zadaniem było zinstytucjonalizowanie zjazdów
stanów. Tworzyli ją przedstawiciele szlachty i miast pruskich, w tym dwóch
obywateli Elbląga.

1492- Krzysztof Kolumb odkrył wyspę, której nadał nazwę Hispaniola. Jest to
dzisiejsza Kuba.

1575- W Działdowie urodził się Szymon Rippius, prawnik i pedagog królewiecki,
ogłosił m.in. w 1603 roku naukową rozprawę o języku polskim „De linguae
Polonicaeprima origine et antiquitate” (zm. w 1648).

1786- Urodził się Fryderyk Krieger, ksiądz ewangelicki, superintendent ełcki,
obrońca języka polskiego na Mazurach.

1860 -Kanałem Elbląskim popłynęły pierwsze statki.

1925- Papież Pius XI wydał bullę „Vix dum Poloniae unitas”, która regulowała
podział terytorium Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce na pięć metropolii i
biskupstwo polowe Wojska Polskiego.

1947- Z wieży olsztyńskiego ratusza po raz pierwszy zabrzmiał hejnał, odegrany
przez trębacza.

1950- W Olsztynie rozpoczęła pracę nowa centrala telefoniczna.

1950- W Polsce przeprowadzono wymianę pieniędzy. W jej wyniku siła nabywcza
złotówki spadła aż o dwie trzecie. Reforma zabrała z kieszeni Polaków 3 mld
nowych zł, czyli ok. 750 mln dolarów.

1950- W Polsce weszła w życie ustawa o zakazie posiadania walut obcych, złotych
monet, złota i platyny. Zaostrzono także kary za niektóre przestępstwa dewizowe.

1952- Urodził się Jerzy Ignaciuk, poeta i pisarz olsztyński, autor tomów poezji
i opowiadań (zbiory „Łowca kamieni”, „Posłuszni”, powieści: „Dwie”, „Martwe
dzielnice”, „Tomasz niewierny” oraz śpiewogry „Pieśń o drodze” i widowiska
„Oratorium”. Pisał też książki dla dzieci (o przygodach Gacoperka), a po śmierci
Zbigniewa Nienackiego podjął się kontynuacji serii „Pan Samochodzik i...”. Do
swojej śmierci 30 lipca 2000 roku zdążył wydać pod pseudonimem Jerzy Szumski
cztery „Samochodziki”.

1955- Urodził się Bill Gates (właśc. William H. Gates), współzałożyciel firmy
komputerowej Microsoft.

1958- Włoski kardynał Angelo Giuseppe Roncalli został wybrany na papieża,
przybrał imię Jan XXIII.

1963- Urodził się Eros Ramazzotti, włoski wokalista i gitarzysta, znany z
przebojów „Terra promeassa”, „Cose della vita”.

1967- Rozpoczęły produkcję Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych. Wstęgę
przecinał ówczesny szef PZPR i najważniejsza osoba w państwie, Władysław Gomułka.

1967- Urodziła się Julia Roberts, amerykańska aktorka. Grała między innymi w
filmach „Stalowe magnolie”, „Pretty women”, „Teoria spisku”, „Raport pelikana”.
Za rolę w filmie „Erin Brockovich” otrzymała Oskara.

1986- Zmarł prof. dr hab. Piotr Znaniecki, wieloletni dziekan Wydziału
Zootechnicznego Akademii Rolniczo-Technicznej. Jego imieniem nazwano ulicę na
olsztyńskim osiedlu domów jednorodzinnych na wzniesieniu za laskiem obok
hipermarketem „Real”.

1992- W wieku 82 lat zmarł w Ełku Czesław Nalborski, ps. „Dzik”, podczas II
wojny światowej szef wywiadu AK na południową część Prus Wschodnich, harcmistrz
Szarych Szeregów. Dzięki przygotowanej pod jego kierownictwem akcji,
przeprowadzonej 31 października 1943 roku, ocalało trzystu przeznaczonych do
likwidacji jeńców rosyjskich, włoskich i więźniów polskich z obozu w Boguszach
pod Prostkami. W powojennym Ełku tworzył i prowadził drużyny wzorowane na
przedwojennym harcerstwie. Więziony za działalność w AK i w konspiracyjnym
harcerstwie. W latach 80. odsunięty od społecznej pracy w harcerstwie za
zapoznawanie młodzieży z wydawnictwami emigracyjnymi przedstawiającymi prawdziwą
historię. Odznaczony orderem Virtuti Militari.

1999- Po dwóch latach budowy w Miłkach koło Giżycka uroczyście oddano do użytku
radiowo-telewizyjne centrum nadawcze, czwarte w północno-wschodniej Polsce. Jego
maszt ma 326 metrów i jest drugą pod względem wysokości budowlą na Warmii i
Mazurach (po maszcie radiowo-telewizyjnym w olsztyńskim Pieczewie).

2003- W wieku 94 lat zmarł Edward Hartwig, artysta fotografik, legenda polskiej
fotografii, jeden z założycieli Związku Polskich Artystów Fotografików.

[gajowy555]

29 października

302 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.32, zajdzie o 16.11. Dzień
potrwa 9 godzin i 39 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
27 minut.


Imieniny obchodzą: Daria, Wioleta, Jacek i Narcyz.

Urodzeni 29 października są wytrwali i cierpliwi, w czym pomaga im duża ambicja.
Na ogół działają ostrożnie, nigdy nie ryzykując zbyt wiele. Są wrażliwi, lecz
nie okazują swych uczuć. Bywają podejrzliwi i nieufni.


29 października

302 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.32, zajdzie o 16.11. Dzień
potrwa 9 godzin i 39 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
27 minut. Początek czasu zimowego.

Imieniny obchodzą: Daria, Wioleta, Jacek i Narcyz.

Urodzeni 29 października są wytrwali i cierpliwi, w czym pomaga im duża ambicja.
Na ogół działają ostrożnie, nigdy nie ryzykując zbyt wiele. Są wrażliwi, lecz
nie okazują swych uczuć. Bywają podejrzliwi i nieufni.


1831- Druk w języku polskim wiersza pt. „Oda Piąty Maja”. Z języka włoskiego
przetłumaczył go płk Ludwik Kamiński ze sztabu głównego wojsk polskich, a
wydrukował, mimo szykan ze strony administracji pruskiej, elbląski drukarz i
księgarz Fryderyk Traugott Hartmann.

1903- W Korolówce pod Tarnopolem urodził się Mieczysław Jastrun (właśc.
Agatstein), poeta, prozaik i eseista. W jego twórczości lirycznej dominuje nurt
refleksyjno-filozoficzny. Autor wielu tomów wierszy (m.in. „Dzieje nieostygłe”,
„Punkty świecące”, zbiorów esejów (m.in. „Wolność wyboru”, „Podróż do Grecji”,
powieści biograficznych o Mickiewiczu, Słowackim i Kochanowskim, twórca m.in.
antologii „Poezja Młodej Polski” oraz tłumacz poezji francuskiej i niemieckiej
(zm. 23.02.1983).

1924- Urodził się Zbigniew Herbert, poeta, autor licznych zbiorów wierszy (m.in.
„Struna światła”, esejów („Barbarzyńca w ogrodzie” i dramatów. Wykładał
współczesną literaturę europejską w California State College w Los Angeles
(zm.1998).

1938- Do Polski wypędzono z Niemiec około 13 tysięcy Żydów, obywateli polskich.

1944- Oddziały I Dywizji Pancernej pod dowództwem generała Stanisława Maczka
wkroczyły do Bredy w Holandii, gdzie były entuzjastycznie witane przez mieszkańców.

1945- W USA pojawiły się w sprzedaży długopisy.

1950- W Warszawie i Krakowie reaktywowano działalność Akademii Sztuk Pięknych
(warszawska założona w 1903 roku, a krakowska w 1900).

1956- Prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński został zwolniony z miejsca
odosobnienia w Komańczy niedaleko Sanoka, gdzie 16 maja 1956 roku napisał m.in.
tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego. Powrócił do Warszawy po
czteroletnim uwięzieniu.

1957- Ukazał się pierwszy numer kwartalnika historycznego „Komunikaty
Mazursko-Warmińskie”.

1990- Zmarła Władysława Dąbrowska, docent olsztyńskiej Akademii
Rolniczo-Technicznej, współorganizatorka Wydziału Rybackiego ART.

1992- Powołanie przez Radę Miejską portu komunalnego w Elblągu.

1992- Ceremonia poświęcenia gmachu nowo utworzonego Wyższego Seminarium
Duchownego w Ełku oraz pierwsza inauguracja roku akademickiego.

2002- Zmarł Andrzej Bolewski, profesor, jeden z wykładowców aresztowanych przez
Niemców w 1939 roku podczas „Sonderaktion Krakau”, autor kilkudziesięciu książek
z dziedziny mineralogii, m.in. „Encyklopedii surowców mineralnych”.

[rita100]

1957- Ukazał się pierwszy numer kwartalnika historycznego „Komunikaty
Mazursko-Warmińskie”.

[rita100]

1903- W Korolówce pod Tarnopolem urodził się Mieczysław Jastrun (właśc.
Agatstein), poeta, prozaik i eseista. W jego twórczości lirycznej dominuje nurt
refleksyjno-filozoficzny. Autor wielu tomów wierszy (m.in. „Dzieje
nieostygłe”,„Punkty świecące”, zbiorów esejów (m.in. „Wolność wyboru”, „Podróż
do Grecji”,powieści biograficznych o Mickiewiczu, Słowackim i Kochanowskim,
twórca m.in.
antologii „Poezja Młodej Polski” oraz tłumacz poezji francuskiej i niemieckiej
(zm. 23.02.1983).

Chyba mowam ziersz Jastruna, ale dzie ?

[rita100]

1947- Z wieży olsztyńskiego ratusza po raz pierwszy zabrzmiał hejnał, odegrany
przez trębacza.

[rita100]

1952- Urodził się Jerzy Ignaciuk, poeta i pisarz olsztyński, autor tomów poezji
i opowiadań (zbiory „Łowca kamieni”, „Posłuszni”, powieści: „Dwie”, „Martwe
dzielnice”, „Tomasz niewierny” oraz śpiewogry „Pieśń o drodze” i widowiska
„Oratorium”. Pisał też książki dla dzieci (o przygodach Gacoperka), a po śmierci
Zbigniewa Nienackiego podjął się kontynuacji serii „Pan Samochodzik i...”. Do
swojej śmierci 30 lipca 2000 roku zdążył wydać pod pseudonimem Jerzy Szumski
cztery „Samochodziki”.

[rita100]

1430- Zmarł wielki książę litewski Witold, syn Kiejstuta, brat stryjeczny
Władysława Jagiełły (ur. około 1352 r.).

[rita100]

1946- Na skwerze za olsztyńskim zamkiem odsłonięto popiersie Mikołaja Kopernika
dłuta rzeźbiarza niemieckiego Johannesa Goetza.

[gajowy555]

30 października

303 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.34, zajdzie o 16.09. Dzień
potrwa 9 godzin i 35 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
31 minut.

Imieniny obchodzą: Edmund, Gerard, Julian, Klaudiusz, Makary, Maksym, Marceli,
Przemysław, Saturnin, Zenobia.

Urodzeni 30 października są inteligentni, pracowici i ambitni. W życiu chcą
osiągnąć znaczącą pozycję lub majątek, co czasami powoduje, iż są przez
otoczenie uważani za dorobkiewiczów. Z natury są ludźmi prawymi o dużym poczuciu
godności osobistej.

1447- Urodził się Łukasz Watzenrode, biskup warmiński (1489 – 1512), polityk i
dyplomata, mecenas nauki i sztuki, wuj Mikołaja Kopernika. Jako zwierzchnik
diecezji przeprowadził synod diecezjalny (1496), doprowadził do nominacji
pierwszego stałego biskupa pomocniczego (Jana Wildego), mianował także
pierwszego archidiakona kapituły warmińskiej (1502 – Jana Scultetiego). W 1497
mianował kanonikiem warmińskim swojego siostrzeńca Mikołaja Kopernika, nad
którym roztoczył opiekę (potem wprowadził do kapituły także brata Mikołaja,
Andrzeja).

1648- Rada Miejska Elbląga upoważniła swych reprezentantów na wolną elekcję do
poparcia kandydatury Jana Kazimierza na tron polski.

1657- Na zjeździe w Bydgoszczy, na którym ważyły się losy Elbląga po najeździe
szwedzkim, spotkali się polski król Jan Kazimierz i książę Prus Fryderyk Wilhelm
(zwany wielkim elektorem) z małżonkami. Dzięki poparciu Gdańska, Jan Kazimierz
nie oddał elektorowi Elbląga.

1907- Otwarto sanatorium przeciwgruźlicze w Olsztynie.

1933- Urodził się Tadeusz Chyła, piosenkarz kabaretowy, występował m.in. w
teatrze gdańskich studentów „Bim-Bom”, w kabarecie „Wagabunda” i z „Silną Grupą
pod Wezwaniem”, autor muzyki i wykonawca m.in. „Ballady o cysorzu” oraz „Ballady
o mumiach”.

1938- Audycja radiowa zatytułowana „Wojna światów”, na podstawie powieści H. G.
Wellsa, spowodowała panikę w Stanach Zjednoczonych.

1947- Olsztyn został patronem parowca Polskich Linii Oceanicznych. Pierwszym
kapitanem m/s „Olsztyn” był Stanisław Kinitzy. Statek wybudowano przez II wojną
światową w jednej ze stoczni niemieckich i nosił nazwę „Inkenturm”. W 1945 roku
skonfiskowali go Anglicy i przechrzcili na „Empire Gautry. W drodze podziału
zdobyczy wojennych trafił następnie do ZSRR przemianowany na „Teodozję”. W 1947
roku został przekazany Polsce. M/s „Olsztyn” przez lata kursował na trasie
Gdynia – Szczecin – porty śródziemnomorskie. W ostatni rejs (dowodził kapitan
Lucjan Kownacki) wyruszył 21 stycznia 1971 roku – do Bugge w Belgii, gdzie
został pocięty na złom.

1947- W Wichrowie koło Dobrego Miasta urodził się Krzysztof Daukszewicz,
satyryk, felietonista, tekściarz, poeta, gitarzysta, kompozytor. Studiował w
Olsztynie na WSP. W latach 1975-78 współtworzył szczycieński kabaret Gwuść, a w
latach 1983-86 współtworzył z Januszem Gajosem kabaret Hotel Nitz. Od 1986 do
1990 występował w Kabarecie pod Egidą. Od tamtej pory występuje z własnymi
programami satyrycznymi. Autor kilkunastu książek.

1953- Zmarł Imre Kálmán, kompozytor węgierski, twórca wielu operetek, m.in.
„Księżniczki czardasza”, „Arizona Lady” oraz „Bajadera” (ur. 24.10.1882).

1973- W Stambule oddano do użytku most wiszący przez cieśninę Bosfor, łączący
Europę i Azję.

1987- Zmarł Józef Mickiewicz, redaktor i publicysta miesięcznika „Warmia i Mazury”.

1992- Watykan ogłosił oficjalną rehabilitację Galileusza, włoskiego astronoma,
fizyka i matematyka. Galileo Galilei odkrył prawa ruchu wahadła i swobodnego
spadania ciał, stwierdził obrót Słońca dookoła własnej osi oraz zastosował
lunetę do obserwacji astronomicznych.

1995- Po remoncie i modernizacji otwarto Urząd Pocztowy nr 1 przy ul.
Pieniężnego w Olsztynie.

[rita100]

1947- W Wichrowie koło Dobrego Miasta urodził się Krzysztof Daukszewicz,
satyryk, felietonista, tekściarz, poeta, gitarzysta, kompozytor. Studiował w
Olsztynie na WSP. W latach 1975-78 współtworzył szczycieński kabaret Gwuść, a w
latach 1983-86 współtworzył z Januszem Gajosem kabaret Hotel Nitz. Od 1986 do
1990 występował w Kabarecie pod Egidą. Od tamtej pory występuje z własnymi
programami satyrycznymi. Autor kilkunastu książek.

[gajowy555]

A tu mowam póna Krzysia na wystampsie na Torgach Gburskich we Łolstynie, w roku
2006...

schlesien.nwgw.de/foto/albums/userpics/Obraz%20005%7E11.jpg

[gajowy555]

1947- W Wichrowie koło Dobrego Miasta urodził się Krzysztof Daukszewicz,
satyryk, felietonista, tekściarz, poeta, gitarzysta, kompozytor.

No jó, tak 100 lat winszujewam i zdrozia i szczajścia naszamu Warnijakoziu, coby
naju eszcze bez długie roki lejdowoł swojó artystycznó duszó...

I za zdrozie póna Krzysztofa po jednamu potokniewa !

schlesien.nwgw.de/foto/albums/userpics/Obraz%20007%7E19.jpg

[gajowy555]

No jó, tak dzisioj sia łodzitujewam z Herr Łoktobrem. Łutro łuż Nowamber do noju
przylyzie i Śwanto Pomerłyych. Bandzie matyjaszno i komudnie. Tak lichtarnio i
śwyczki na grobach zapolić łoddo i przybanczyć naszych przodków, co do
wieczności łodeszli...
A dzisioj Śwanto Łolstyna !

31 października

304 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.36, zajdzie o 16.07. Dzień
potrwa 9 godzin i 31 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
35 minut.

Urodzeni 31 października to osoby wojownicze i zaborcze. Cechuje je entuzjazm i
energia życiowa. W uczuciach są niezwykle ekspansywne, a w towarzystwie
bezceromonialne. Zdaniem otoczenia zachowują się zbyt swobodnie; bywają aroganckie.

Dzień Reformacji, obchodzony w Kościele luterańskim.
Światowy Dzień Oszczędności.


*** 1353- Kapituła warmińska wydała przywilej lokacyjny dla miasta Olsztyna. ***

1424- Urodził się Władysław III Warneńczyk, syn Władysława Jagiełły i Zofii
Holszańskiej, król Polski od 1434 i król Węgier od 1440 roku. Zginął w bitwie z
Turkami pod Warną 10 listopada 1444 roku.

1517- Marcin Luter wywiesił na drzwiach katedry w Wittenberdze 95 tez
dotyczących reformy Kościoła.

1848- W Wiedniu wojska cesarskie stłumiły rewolucję zwaną Wiosną Ludów.

1868- Zmarł Eduard Birkner, właściciel Kadyn, syn elbląskiego kupca. Majątek
odziedziczył syn Artur i w 1898 roku przekazał go w darze cesarzowi Wilhelmowi II.

1901- Prapremiera dramatu „Dziady” Adama Mickiewicza w Teatrze Starym w Krakowie
w inscenizacji Stanisława Wyspiańskiego.

1912- Położono kamień węgielny pod budowę nowego ratusza w Olsztynie.

1926- W warszawskich Łazienkach odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina projektu
Wacława Szymanowskiego.

1938- Urodził się Bohdan Łazuka, aktor i piosenkarz związany z warszawskimi
teatrami, grał m.in. w filmach: „Pan Anatol szuka miliona”, „Nie lubię
poniedziałku”, „Poszukiwany, poszukiwana”, „Romans czterdziestolatka”.

1943- Grupa partyzantów Armii Krajowej pod dowództwem Władysława Świackiego
„Sępa”, zlikwidowała hitlerowskie komando śmierci, zwane „Widmem śmierci”,
wiozące jeńców włoskich z Ełku do obozu w Boguszach pod Prostkami. Dzięki tej
akcji ocalało 300 więźniów przeznaczonych do likwidacji i zaprzestano masowych
egzekucji jeńców rosyjskich, włoskich i więźniów polskich z obozu w Boguszach.

1943- Urodził się Salvatore Adamo, włoski piosenkarz, znany z wykonania „La
Malice”, „En ton nom” czy „Tombe la neige”.

1945- Zmarł Wincenty Witos, działacz ruchu ludowego, współzałożyciel i przywódca
Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast", polityk, kilkakrotny premier rządu
Rzeczpospolitej i publicysta (ur. 21.01.1874).

1949- Prasa doniosła, że we wsi Chrościele w pow. ełckim powstała pierwsza na
ziemi mazurskiej spółdzielnia produkcyjna.

1993- Zmarł Federico Fellini, włoski reżyser, autor m.in. filmów „La Strada”,
„Noce Cabiri”, „Amarcord”, „Miasto kobiet”, „Ginger i Fred”. Czterokrotny
zdobywca Oscara „za najlepszy film zagraniczny” (ur. 20.01.1920).

1995- Zmarła Janina Pokorska, polonistka, długoletnia nauczycielka II LO w
Olsztynie.

1997- Zmarł Tadeusz Janczar, aktor, żołnierz powstania warszawskiego w 1944
roku, grał m.in. w filmach: „Pokolenie”, „Kanał”, „Krajobraz po bitwie” Andrzeja
Wajdy, „Zezowate szczęście” Andrzeja Munka, a także w telewizyjnych serialach
„Stawka większa niż życie”, „Królowa Bona”, „Dom”. Był odtwórcą roli Stacha
Matysiaka w radiowej powieści „Matysiakowie” (ur. 25.04.1926).

2002- Papież Jan Paweł II został honorowym obywatelem Rzymu.

[rita100]

*** 1353- Kapituła warmińska wydała przywilej lokacyjny dla miasta Olsztyna. ***

Jek tan cias leci.... hoho

[rita100]

1517- Marcin Luter wywiesił na drzwiach katedry w Wittenberdze 95 tez
dotyczących reformy Kościoła.

[rita100]

1912- Położono kamień węgielny pod budowę nowego ratusza w Olsztynie.

[rita100]

Ano potoknóńć mozna za zdrozie pona Krzysztofa coby eszcze długase lata śpsiewoł
całó duszó.

[rita100]

Tero brok cytelek łotyjnóńć łod novamberga )))