Tarnowskie Góry

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

Na początku istnienia miasta większe znaczenie mieli protestanci. Mogli oni korzystać choćby z protekcji pierwszego pana Tarnowskich Gór margrabiego Jerzego von Hohenzollern -Ansbach. Poprzez matkę był siostrzeńcem polskich królów Jana Olbrachta, Aleksandra i Zygmunta Starego. Jego młodszym bratem był Albrecht od 1511 r. ostatni wielki mistrz zakonu krzyżackiego w Prusach. W 1525 r. został pierwszym świeckim księciem Prus i lennikiem Polski. Jego państwo Prusy Książęce było pierwszym na świecie państwem protestanckim. Mając takie koneksje mógł margrabia Jerzy na sporo sobie pozwolić i pozwalał.

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

[madohora1]

• Tarnowskie Góry

[madohora]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

LOKAL GASTRONOMICZNY NIE BĘDZIE JUŻ SZPECIŁ CENTRUM MIASTA - Gazeta.pl - 12.03.2014

[madohora]

SZTOLNIA CZARNEGO PSTRĄGA - Polskie Radio Katowice - 24.03.2014

[madohora]

TARNOGÓRSKIE PODZIEMIA MOGĄ TRAFIĆ NA LISTĘ UNESCO Gazeta.pl/Katowice - 19.04.2014

[madohora]

Po pierwsze nie jest to takie proste jakby się komuś wydawało, po drugie nie spieszyłabym się za bardzo na zasadzie - hurra, będziemy na liście UNESCO - z tego co wiem o taki wpis można się starać tylko raz a jak się nie uda, to przepadło, więc decyzja musi być dobrze przemyślana a wniosek przygotowany na więcej niż bardzo dobrze.

[madohora]

Szkoda by było, gdyby się nie udało. Przecież Tarnowskie Góry to nie tylko sztolnie ale też Kopalnia Srebra, stary rynek oraz tradycje związane z Sobieskim i Gwarkami Tarnogórskimi.

[madohora]

A poza tym uwielbiam to miasteczko, które od niedawna ma nowy dworzec autobusowy z bezpłatnym klopem - brawa dla władz miasta, że pomyślały o tak przyziemnych sprawach!!!

[madohora]

W Kopalni Srebra kolejka wielka
Jeden i drugi przed kasą zerka
Bo tutaj za atrakcje zapłacić trzeba
Więc ja się dzisiaj chyba pogniewam
Z długiej kolejki odeszłam z żalem
Został nam skansen - maszyny stare
I z pewnym panem rozmowa ciekawa
O wytopie srebra. Ot taka sprawa.

[madohora]

[madohora]

ODCISKI ZWIERZĄT

[madohora]

ODCISKI ZWIERZĄT, MINERAŁY, AMONITY

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Zabytkowa Kopalnia Srebra (dawniej Zabytkowa Kopalnia Rud Srebronośnych) – w Tarnowskich Górach to podziemna trasa turystyczna umożliwiająca zwiedzanie podziemi dawnej kopalni kruszców srebronośnych, założonej w triasowych dolomitach i wapieniach. Od 2004 pomnik historii.

[madohora]

Kopalnia znajduje się w Tarnowskich Górach przy ul. Szczęść Boże 81. Została udostępniona do zwiedzania w 1976 roku. Jest częścią podziemnego labiryntu wyrobisk górniczych, chodników i sztolni odwadniających, drążonych w skale dolomitowej od XVI do XX wieku. Labirynt ten ciągnie się pod Tarnowskimi Górami ponad 150 km na kilku poziomach.

Na głębokości 40 m powstał szlak turystyczny o długości 1740 m i kształcie trójkąta, łączący trzy szyby: "Anioł", "Żmija" i "Szczęść Boże". Ze szlakiem sąsiadują trzy komory o wielkości od 500 do 2000 m2. Blisko 300 metrowy fragment trasy trzeba pokonać łodzią. W 2012 roku podziemna trasa turystyczna została udźwiękowiona w autentyczne odgłosy ciężkiej pracy gwarków, efekty zawału kopalnianego, jadących wózków i robót strzałowych. W podziemiach panuje specyficzny mikroklimat o stałej temperaturze 10ºC.

W budynku nadszybia Kopalni Srebra znajduje się multimedialne muzeum (otwarte 20 kwietnia 2012 roku), w którym można zapoznać się z historią, geologią, technikami wydobycia i odwadniania tarnogórskich podziemi. Oko przykuwa animowana maszyna parowa, jedna z pierwszych na kontynencie europejskim, zainstalowana na terenie miasta w 1788 roku. Tuż przy budynku kopalni znajduje się Skansen Maszyn Parowych[1] . Zgromadzono tu ponad 30 eksponatów m.in. parowozy i lokomotywy, maszyny wyciągowe, walec drogowy oraz dźwig parowy.

Zabytkową Kopalnią Srebra oraz Sztolnią "Czarnego Pstrąga" zarządza Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej

Od 19 października 2006 Zabytkowa Kopalnia Srebra znajduje się na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Podziemia zabytkowej kopalni i Sztolnia „Czarnego Pstrąga” zostały uznane za pomnik historii rozporządzeniem Prezydenta RP z 14 kwietnia 2004 roku (Dz.U. z 2004 r. nr 102, poz. 1062).

W styczniu 2013 roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozytywnie rozpatrzyło wniosek Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej o wpis tarnogórskich podziemi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

[madohora]

STARE TARNOWSKIE GÓRY PODCIENIA W RYNKU

[madohora]

[img]https://fotoforum.gazeta.pl/photo/0/wa/qa/uuil/2sunS2iwbFBOGYyORB.jpg/img]

TARNOWSKIE GÓRY PODCIENIA DZISIAJ

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY PODCIENIA DZISIAJ

[madohora]

[madohora]

Historia miasta jest związana z wydobyciem rud srebra, ołowiu, a później również cynku. Według legendy, pierwszą bryłę kruszcu srebronośnego wyorał chłop Rybka ok. 1490 roku, co w 1612 roku w swoim dziele Officina ferraria zanotował Walenty Roździeński następującymi słowami „Srebrny kruszec w Bytomiu, na górach wnet nastał, Iny zasię od kruszca w mili zalanego, znaleziony przez chłopa Rybkę niejakiego”. Od tego czasu na teren dzisiejszego miasta zaczęli przybywać osadnicy, powstawały pierwsze osady górnicze.

[madohora]

Jest to staropolska nazwa komponowana, złożona z dwóch członów: Tarnowskie (co odpowiada we współczesnej polszczyźnie formie tarnowickie) oraz Góry (czyli ze staropolskiego gory, oznaczające ‘kopalnie’). Pierwszy człon pochodzi od nazwy średniowiecznej wsi Tarnowice, wchłoniętej później przez miasto (obecnie dzielnica Stare Tarnowice), której nazwa z kolei wywodzi się od staropolskiej nazwy osobowej (imienia) Tarn, ta zaś od staropolskiego tarna, czyli ‘ciernia’ dzikiego gatunku śliwy – tarniny. Zatem w języku polskim ‘Tarnowskie Góry’ to pierwotnie: gory = ‘kopalnie’ tarnowskie, ewentualnie tarnowickie, bo położone na gruntach właściciela ‘Tarnowic’.
Niemcy zaadaptowali nazwę fonetycznie w sposób najprostszy z możliwych – modyfikacja formantu –ice w –itz – jako Tarnowitz[19], co było zgodne z lokalnym, jeszcze średniowiecznym słowiańskim modelem nazewniczym (np. Gliwice → Gleiwitz) oraz realiami własnościowymi (miasto Tarnowskie Góry powstało na gruntach wsi Tarnowice). Czesi przyjęli ten sam tradycyjny, słowiański model, stąd w czeskojęzycznych dokumentach i piśmiennictwie (również naukowym) miasto ma nazwę Tarnovice, dopiero w nowszych czasach pojawia się równolegle sczechizowana forma Tarnovské Hory, urobiona z polskiej nazwy. Łacińskie zapisy nazwy miasta były tworzone z formy niemieckiej, bądź staropolskiej, np.: singularne Tarnovitium, Tarnomontium, czy pluralne Montes Tarnovicenses.
Niemiecki nauczyciel i krajoznawca Heinrich Adamy zalicza miasto do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się od staropolskiego słowa oznaczającego krzew tarniny lub ‘tarni’ określającego miejsce wegetacji tej rośliny – von tarn = Schwarzdorn, Schlehdorn (Prunus spinosa). W swojej wydanej w 1888 roku we Wrocławiu klasyfikacji nazw miejscowych na Śląsku jako pierwotną wymienia on staropolską formę Tarnowicz, podając jej znaczenie jako 'Schlehdornstadt' = ‘miasto tarniny
Na pierwszej mapie Śląska, którą w 1561 narysował Martin Helwig z Nysy, nazwa miasta brzmi Tarnowitz. Z kolei w pruskim urzędowym dokumencie z 1750 wydanym również w języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego miasto wymienione jest pośród innych śląskich miejscowości jako Tarnowskie Gory.
W 1612 polską nazwę miejscowości Tarnowskie Góry wspomina Walenty Roździeński w swoim staropolskim poemacie o śląskim hutnictwie pt. Officina ferraria abo Huta i warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego. W dziele opisuje on powstanie nazwy miasta oraz moment jego utworzenia za czasów Jana II Dobrego we fragmencie:
Quote-alpha.png
Zatym książę rozkazał, aby wysiekano
On las a na tym miejscu miasto zbudowano.
A stąd ludzie – zszedszy sie zewsząd – w krótkiej chwili,
Robiąc kruszce, niemałe miasto zbudowali,
Któremu od Tarnowic zaraz dali imię
Tarnowskie Góry: to stąd, iż gruntu a ziemie
Wielką sztukę od tej wsi sobie oderwali,
Kędy prawie przednią część miasta zbudowali.

[madohora]

ZABYTKOWE KAMIENICE PRZY ULICY KRAKOWSKIEJ

[madohora]

KOŚCIÓŁ ZBAWICIELA WSPÓŁCZEŚNIE 2019

[madohora]

Studnia z zachowanym XIX-wiecznym brukiem

[madohora]

PODCIENIA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

We wnętrzu najcenniejszymi zabytkami są późnorenesansowe płyty nagrobne Ulricha Pogrela i Magdaleny Janiczkówny

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

DWORZEC AUTOBUSOWY W TARNOWSKICH GÓRACH

[madohora]

Stare Repty
Stare Repty (niem. Alt Repten) to miejscowość[5], średniowieczna wieś, najstarsza część dzisiejszych Tarnowskich Górach. Pierwsza wzmianka pochodzi z bulli papieża Innocentego III z 12 sierpnia 1201 roku. Należała wówczas do klasztoru norbertanów we Wrocławiu. Parafia repecka pw. św. Mikołaja obejmowała praktycznie cały teren dzisiejszego miasta Tarnowskie Góry. Jej pierwszym znanym proboszczem był Witoslaus, wymieniony w dokumencie z 1362 roku.
Na przełomie XV i XVI wieku wieś należała do rodziny Wrochemów. Na początku XVII w. dziedzicem Rept był już Jerzy Ibram z Suchej na Reptach (sędzia ziemski państwa bytomskiego) W połowie XVIII wieku na wschód od osady powstały Nowe Repty. W 1824 roku Repty przeszły na własność rodziny Henckel von Donnersmarck ze Świerklańca:
Karol Łazarz Henckel von Donnersmarck – 1824–1848
Guido Henckel von Donnersmarck – 1848–1916
Kraft Henckel von Donnersmarck – 1916–1945
Po plebiscycie została przyłączona do Polski w 1922 roku. W latach 1945–1954 siedziba gminy Repty Stare

[madohora]

KOŚĆIÓŁ EWANGELICKI W TARNOWSKICH GÓRACH - U GÓRY STARE ZDJĘCIE TUTAJ WIDOK OBECNY

[madohora]

RYNEK W TARNOWSKICH GÓRACH - DAWNIEJ

[madohora]

RYNEK W TARNOWSKICH GÓRACH OBECNIE

[madohora]

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY ULICA KRAKOWSKA DAWNIEJ

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY ULICA KRAKOWSKA DZISIAJ

[madohora]

[madohora]

Tuż przy budynku kopalni znajduje się Skansen Maszyn Parowych . Zgromadzono tu ponad 30 eksponatów m.in. parowozy i lokomotywy, maszyny wyciągowe, walec drogowy oraz dźwig parowy

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

*

[madohora]

Dla mnie Tarnowskie Góry od zawsze były piękne. Mam takie trzy "ulubione" miasta. To
Bielsko Biała
Tarnowskie Góry
i Sławków

[madohora]

Nigdy nie udawało mi się dojechać to może teraz uda mi się zarzucić wędkę w sieci i wziąć udział

[madohora]

No przynajmniej ktoś w Tarnowskich Górach rozsądnie myśli

[madohora]

[madohora]

Ten dworzec jest wzorcowy. I dobrze skomunikowany. Teraz mamy pandemię ale jak wszystko działało to:
- tablice były jasne i czytelne, chyba że w myśl zasady - co by tu jeszcze sp....panowie....
- można było skorzystać z ubikacji, za darmo! - i zawsze było czysto, pani sprzątała na okrągło. To może śmieszyć ale przy dalszej podróży jest to bardzo istotnie
- czasem miałam tak, że trzeba było dość długo czekać na następny autobus - na dworcu można było napić się kawy czy nawet zjeść śniadanie (obiad też, ale kawałek dalej)
- metalowe ławki, hm..a jakie są na dworcu PKP w Katowicach? A te krzesełka pod dworcem?

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dla stacji wodnej Zawada
Dziś należą się wielkie brawa
Najpierw wycieczka atrakcji wiele
I na czas wolny i na niedzielę
Mogłeś posłuchać deszczu co pada
I niezłe bajki ci opowiada
A potem patrząc na maszyny w dziurze
Mogłeś się poczuć jak jest na chmurze
I krzyknąć z zimna, poczuć się obco
Bo zgotowali ci przedsmak lodowców
Nawet o prądzie słów parę było
Z przestrogą - by to się nie wydarzyło
Dla dzieci były też czary - mary
Rozruch maszyny w oparach pary
Sfera dla dzieci - tam rysowanie
Ogromnych baniek wodnych puszczanie
Była herbata, była też kawa
I jednym słowem świetna zabawa.

[madohora]

[madohora]

Karchowice (niem. Karchowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

[madohora]

[madohora]

W 1295 w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol."Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego") miejscowość wymieniona jest jako Karchowitz polonico W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Gutenquell

[madohora]

[madohora]

W Karchowicach znajduje się Zabytkowa Stacja Wodociągowa ZAWADA, która znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

[madohora]

PRZEZ CHWILĘ MOGLIŚMY SIĘ POCZUĆ JAK NA CHMURZE ALBO WE MGLE

[madohora]

Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada w Karchowicach przy ul. Bytomskiej 6, to kompleks wodociągowy udostępniony do zwiedzania, który od 19 października 2006 znajduje się na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

[madohora]

[madohora]

Rozwój przemysłu wydobywczego na terenie Górnego Śląska w drugiej połowie XIX wieku spowodował stały spływ wód do wyrobisk górniczych. Deficyt wody w ujęciach powierzchniowych, zmusił władze pruskie do poszukiwań nowych źródeł wody pitnej. W 1874 roku wykonano pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a kilka lat później w tym miejscu wykonano studnię o głębokości 215 m. Budowę wodociągu rozpoczęto w latach 1894-1895 i wzniesiono budynki administracyjne, stację pomp oraz kotłownię parową. W latach 1927-1929 nastąpiła przebudowa hali maszyn i kotłowni. Dodatkowo wybudowano warsztat, łaźnię, garaże, magazyn, budynek straży pożarnej i komin. Wszystkie obiekty stacji wodociągowej wybudowano w stylu modernistycznym

[madohora]

MOŻNA BYŁO SOBIE PRZYPOMNIEĆ ĆWICZENIA Z FIZYKI

[madohora]

W latach 1968-1969 w związku z elektryfikacją zakładu wszystkie urządzenia parowe zostały wyłączone.
W 1991 r. zespół wodociągu „Zawada” został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/1424/91

[madohora]

[madohora]

Boruszowice (niem. Boruschowitz, śl. Boruszowjec) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg. Według statutu gminy Tworóg miejscowość jest częścią sołectwa o nazwie Boruszowice i Hanusek.

[madohora]

W latach 1945-54 wieś była siedzibą gminy Boruszowice. W latach 1950-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

[madohora]

[url=https://web.archive.org/web/20160305044600/www.montes.pl/montes/index.php?option=com_content&task=view&id=497&Itemid=1346]BORUSZOWICE PIĘKNO UTRACONE[/url]

[madohora]

Około połowy XIV wieku na terenie wioski znajdowała się kuźnica. Dokładne ustalenie daty jej powstania jest obecnie niemożliwe do ustalenia, gdyż najazdy husytów z lat 1431-1433 dokonały zupełnego spustoszenia osady[5]. Datowania radiowęglowe, przeprowadzone dla węgli drzewnych pobranych z odnalezionych w okolicy pozostałości mielerzy, określiły pochodzenie najstarszych z nich na przełom XIV i XV w., a nawet na wiek XII. Z czasem urządzenia kuźnicze odbudowano. Z tekstu Officina ferraria, abo huta i warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego autorstwa Walentego Roździeńskiego z 1612 r. dowiadujemy się, że od 1511 r. kuźnik posiadał własny staw hutniczy, a od 1489 r. obok kuźnicy funkcjonowała karczma. Rudę żelaza, dowożoną z okolicznych miejscowości, m.in. z Tarnowskich Gór, przetapiano w prostych dymarkach. W roku 1768 zastąpił je wielki piec, wysoki na 10 metrów, który w 1824 r. wyprodukował 17 tysięcy cetnarów surówki żelaznej[5]. Surówkę przerabiano w kuźnicy wyposażonej w dwa młoty parowe. Huta zaprzestała produkcji w 1884 r., a pozostałości pieca zostały zburzone w roku 1955. W 1894 r. infrastrukturę dawnej huty zaadaptowano na prażalnię wapna i młyn kostny, w których produkowano nawozy wapniowo-fosforowe.

[madohora]

Już w XV w. wzmiankowano we wsi kościół. Na jego miejscu, prawdopodobnie po pożarze, zbudowano w 1593 z fundacji Andrzeja Kochcickiego[potrzebny przypis] obecną świątynię. Kościół orientowany konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej. Prezbiterium zamknięte prostą ścianą, od północy przylega do niego zakrystia. Nawa szersza i wyższa połączona z przedsionkiem od północy. Wieża szalowana deskami, nakryta dachem namiotowym. Dach siodłowy kryty gontem, powyżej nawy sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i baniastym hełmem. Ściany kościoła pobite gontem. Wewnątrz kościoła polichromia szablonowa z 1693 – dzieło Wawrzyńca Grochowskiego.

[madohora]

KOPALNIA SREBRA W TARNOWSKICH GÓRACH - Wyborcza - 09.07.2022

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY CHCĄ SMAKOWAĆ JABŁKAMI - Wyborcza - 10.07.2022

[madohora]

To teraz znowu będziemy zajmować się wszystkim nie tylko tym czym mamy

[madohora]

Pod względem ilości produkcji obecnie Pol
ska zajmuje w przemyśle ołowianym czwarte
miejsce w Europie i ósme w produkcji w szech
światowej; co się zaś tyczy jakości ołowiu, to
pod tym względem Polska zajmuje bezsprzecz
nie jedno z pierwszych miejsc.
W polskiej produkcji ołowiu przodujące sta
nowisko zajmuje i nadaje jej cały kierunek głów
nie Polska Huta Skarbowa Ołowiu i Srebra w'
Strzybnicy, oddalona o 5 kilometrów od powia
towego miasta Tarnowskie Góry na Górnym
Śląsku, i znajdująca się w odległości dwóch kilo
metrów od obecnej granicy polsko - niemieckiej.
Zawdzięczając temu, że w szy scy niemieccy
inżynierowie, majstrowie i w yżsi urzędnicy biu
rowi jako urzędnicy państwowi opuścili swoje
stanowiska w dniu przejęcia przez władze pol
skie Górnego Śląska, huta w Strzybnicy odrazu
całkowicie się spolszczyła i pod tym względem
wraz z fabryką azotową w Chorzowie i skarbo
wym i kopalniami w Królewskiej Hucie stanowi
szczęśliw y wyjątek na Górnym Śląsku. Jako za
kład przem ysłowy huta pod względem technicz
nym zakrojoną jest na bardzo szeroką skalę.

[madohora]

Na eksploratorów czekają pozostawione kaski, rozrzucone po pomieszczeniach, dokumenty, książki i niepowtarzalne widoki na okolicę z najwyższych kondygnacji budynku

[madohora]

Stacja wodociągowa wraz z zabytkowym oraz współczesnym (działającym) wyposażeniem jest obecnie udostępniona do zwiedzania. W ceglanym budynku pompowni z 1929 r. znajdują się między innymi:
tłokowy zespół pompowy o wydajności 11m3/min
turbozespół pompowy o wydajności 25m3/min
dwustopniowa turbina wysokiego ciśnienia z 1928 r.
agregat pompowy z 1923 r.
sprężarki parowe

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

A MOŻE MAŁY CHEMIK?

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

STARY MAGIEL POSŁUŻYŁ DO KOLEJNEGO DOŚWIADCZENIA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

STUDNIA NA RYNKU, REKONSTRUKCJA DAWNEJ MIEJSKIEJ STUDNI

[madohora]

WIDOK NA RYNEK PRZEZ PODCIENIA

[madohora]

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach – rzymskokatolicki kościół parafialny mieszczący się w Tarnowskich Górach przy ulicy Gliwickiej.

Świątynia została zbudowana zapewne na fundamentach katolickiej kaplicy z lat 20. XVI stulecia jako drewniana w 1529 roku przez luteran. Dwa lata później została przebudowana na murowaną, następnie została rozbudowana o prezbiterium w 1545 roku i wieżę w latach 1560–1563. Forma wieży, z wyjątkiem hełmu wymienionego w 1798 roku, została niezmieniona do dzisiaj. Do czasów współczesnych zachował się także zegar z 1586 roku i jest jednym z najstarszych w województwie śląskim. W latach 1723-1724 została wzniesiona późnobarokowa kaplica św. Barbary. W latach 1848–1851 kościół przebudowany w stylu neoromańskim: wybudowane zostały nowy transept i prezbiterium. Kolejne restauracje miały miejsce w latach dwudziestych i osiemdziesiątych XX wieku.

[madohora]

Pomysł świetny ale biorąc pod uwagę na przykład rodzinę to wydatek rzędu 200 zł. Nie każdego na to stać.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

DNI GWARKÓW - POCHÓD 2016

[madohora]

[madohora]

WERNISAŻ WYSTAWY W GALERII CYNAMON - Nasze Miasto - 28.02.2018

[madohora]

[madohora]

Budynek Poczty w Tarnowskich Górach – zabytkowy budynek znajdujący przy ul. Marsz. J. Piłsudskiego w Tarnowskich Górach. Gmach poczty w Tarnowskich Górach to jeden z największych budynków publicznych w centrum miasta.
W 1908 roku rozpoczęto budowę urzędu pocztowego na kupionej od miasta za 44 tysiące marek parceli przy obecnej ul. Marsz.Piłsudskiego. Prace budowlane, wykonywane pod kierunkiem architekta Kleinfelda, pochłonęły 180 tysiące marek. Potężny, dwukondygnacyjny budynek w stylu neobaroku z elementami secesyjnymi, oddany do użytku w listopadzie 1909 roku. Obiekt wpisano do rejestru zabytków 30 kwietnia 1996 (nr rej.: A/1632/96

[madohora]

[madohora]

Do 1894 r. znajdował się w tym miejscu sąd okręgowy, wcześniej – górnośląska szkoła górnicza, zasłużona dla miasta i regionu placówka edukacyjna. W tymże roku magistrat pod kierownictwem burmistrza Simona Kotitschke zakupił parcelę sądową za 57 tys. marek. Stary budynek sądu wyburzono, a w jego miejsce od 1896 r. architekt Carl Benjamin Szametike rozpoczął wznosić ratusz, kolejny już w historii Tarnowskich Gór. Projektantem nowej siedziby władz miejskich był berliński architekt Herman Guth (1851-1924), twórca szeregu obiektów administracyjnych i sakralnych (Jawor, Celle, Spandau, Plauen, Malmö). Pracom budowlanym towarzyszyło tragiczne wydarzenie: 19 listopada 1897 wskutek nieuwagi pracowników spłonął doszczętnie hełm wieży, wznoszącej się prawie 40 metrów ponad płytą rynku. Mimo to kilka miesięcy później, 11 sierpnia 1898, nowy ratusz uroczyście oddano do użytku. Trójkondygnacyjny obiekt o fasadzie obłożonej lśniącą cegłą klinkierową (zniszczoną w trakcie czyszczenia w 2. poł. XX w.), wykorzystywany był pierwotnie w następujący sposób: na parterze zlokalizowano sklepy, na pierwszym piętrze biura magistrackie, na drugim – mieszkanie burmistrza oraz salę posiedzeń rady miejskiej.

[madohora]

ZREKONSTRUOWANA STUDNIA MIEJSKA

[madohora]

APTEKA POD ANIOŁEM

[madohora]

[madohora2]

Najlepsze ciastka na Krakowskiej

[madohora]

Powiem to jasno
Piękne miasto

[madohora]

[madohora]

[madohora]

BAŃKI MYDLANE

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora2]

DNI GWARKÓW TARNOGÓRSKICH PROGRAM

[madohora2]

TARNOWSKIE GÓRY NA STARYCH POCZTÓWKACH

[madohora2]

WYPADEK W STRZYBNICY

[madohora]

NOWE AUTOBUSY W TARNOWSKICH GÓRACH - Fakt - 31.07.2014

[madohora]

POŻAR FABRYKI W TARNOWSKICH GÓRACH - www.tvn24 - 10.08.2014

[madohora]

Może by można było uściślić że to w Czarnej Hucie a nie w centrum Tarnowskich Gór

[madohora]

DNI GWARKÓW TARNOGÓRSKICH - Gazeta.pl - 05.09.2014

[madohora]

DNI GWARKÓW TARNOGÓRSKICH - Radio Katowice - 06.09.2014

[madohora]

DNI GWARKÓW TARNOGÓRSKICH - Gazeta.pl - 06.09.2014

[madohora]

[madohora]

ODRESTAUROWANE KAMIENICE

[madohora]

[madohora]

TAAAAKA FILIŻANKA NA HERBATĘ

[madohora]

KAMIENICA PRZY ULICY KRAKOWSKIEJ

[madohora]

Do Tarnowskich Gor dotrzemy autobusem linii 5 lub M3

ROZKŁAD JAZDY AUTOBUSU NR 5

ROZKŁAD JAZDY M3

[madohora]

W województwie krakowskim Piegłowscy doszli do wysokich godności kasztelanów oświęcimskich: chorąży zatorski i starosta ujski Stanisław był nim w latach 1694-1700, a po nim skarbnik krakowski Jan w latach 1700-1714.

[madohora]

Fakt rezygnacji Franciszki nie zadowalał. Wniosła sprawę do sądu. Wyrok przyznawał sporne dobra wdowie. Sprawa musiała być już głośna. Zainterweniować postanowił sam książę siewierski, biskup krakowski Kajetan Sołtyk. Wyznaczył nowych opiekunów: majora Franciszka Badeniego i starostę siewierskiego Jana Krzysztofa Miroszewskiego z Małobądzia. Opiekunowie oddali majątek w dzierżawę oberstleutnantowi de Straube.

[madohora]

Reptowski las rośnie nieprzerwanie od wieków, na pewno od późnego średniowiecza. Świadczą o tym zapiski w księgach górniczych z XVI wieku. W latach 1820 - 1945 właścicielami parku była niemiecka rodzina Henckel von Donnersmarck. Pod koniec drugiej wojny światowej ich pałac został zniszczony, w 1964 roku wysadzono go w powietrze. Przez lata po wojnie park nie miał gospodarza. Gdy w parku wybudowano Górnicze Centrum Rehabilitacji, przyjął on na siebie także funkcję sanatoryjną. Ale nie tylko pacjenci odpoczywający w GCR odpoczywali spacerując jego alejkami. W 1957 roku Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej udostępniło do zwiedzania 600 - metrowy odcinek sztolni odwadniającej leżący pod reptowskim parkiem - pozostałość po dawnym górnictwie rud srebra i ołowiu. Odtąd Sztolnię Czarnego Pstrąga odwiedza kilkadziesiąt tysięcy osób rocznie.

[madohora]

Odkąd miasto parę lat temu przejęło kontrolę nad parkiem, wykonano w nim szereg inwestycji. Ustawiono kilkanaście ławeczek, które zostały wykonane z pni powalonych drzew, poprzecinanych wzdłuż osi na dwie części. Wzdłuż asfaltowej alejki wiodącej do szybów zejściowych do Sztolni Czarnego Pstrąga ustawiono kilkanaście koszy na śmieci. Na wszystkich drogach wjazdowych do parku ustawiono barierki, aby uniemożliwić dojazd, np. jeżdżenie na skróty traktorom z pól. Przeprowadzony został remont schodów prowadzących na boisko piłkarskie Tarnowiczanki leżące w zachodniej części parku. Oprócz tego trwają rutynowe prace - wykaszane są samosiewy, usuwane wiatrołomy i nasadzane nowe drzewa.

[madohora]

Po Górniczych Zakładach Dolomitowych pozostały dwa kamieniołomy. Jeden mniejszy, przylega do rezerwatu buków Segiet. Drugi, większy, widoczny jest z drogi Katowice - Poznań. Równolegle do niego biegnie linia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych. Głębokość tego drugiego wyrobiska dochodzi do 60 metrów, zaś powierzchnia obu wyrobisk liczy 45 hektarów.

[madohora]

Teren byłych kamieniołomów będzie w przyszłości łatwo dostępny. Władze Tarnowskich Gór w 1997 roku złożyły w Przedsiębiorstwie Komunikacji Tramwajowej w Katowicach wniosek o przedłużenie linii tramwajowej z bytomskiej zajezdni w Stroszku do centrum Tarnowskich Gór. Miałaby ona biec po śladzie zlikwidowanej bocznicy kolejowej Górniczych Zakładów Dolomitowych. Ale nawet jeśli tramwaj nie powstanie, jest jeszcze druga szansa. Równolegle do zlikwidowanej bocznicy normalnotorowej biegnie tor wąskotorówki. Zamiejscowy Wydział Kolei Dojazdowych w Bytomiu od kilku lat przymierza się do uruchomienia regularnej komunikacji wąskotorowej w GOP-ie. Jeśli bytomsko - tarnogórskie dolomity staną się miejscem niedzielnego wypoczynku, być może wąskotorowe pociągi, które na razie przejeżdżają nad skrajem skarpy tylko latem, będą częściej tędy jeździć.

[madohora]

[madohora]

Kościół Jubileuszowy
Kościół św. ap. Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach jako jeden z siedmiu w diecezji gliwickiej, został wybrany Kościołem Jubileuszowym. Oznacza to, że pielgrzymując do tej parafii i spełniając określone warunki można zyskać odpust jubileuszowy.

[madohora]

Chcąc zyskać odpust jubileuszowy trzeba nawiedzić kościół, być w stanie łaski uświęcającej, uczestniczyć w pielgrzymce do Kościoła Jubileuszowego - osobistej lub wspólnej, uczestniczyć we Mszy św., nabożeństwie. Spełniając te warunki wychodzimy z kościoła jubileuszowego obdarzeni szczególną łaską jaką jest odpust jubileuszowy - wyjaśnia ks. Trocha.

[madohora]

Niewątpliwie jednak najstarszym wodociągiem na Górnym Śląsku jest wodociąg miejski w Tarnowskich Górach. Intensywne prace górnicze w kopalni Fryderyk spowodowały całkowity zanik wody w studniach miejskich, co zmuszało mieszkańców do organizowania przywozu wody konnymi beczkowozami. To jednak nie wystarczało na codzienne potrzeby ludności. Brak wody mógł się również okazać katastrofalny w razie pożaru. W tej sytuacji urząd górniczy zobowiązany został do wybudowania wodociągu zaopatrującego miasto w wodę Jego budowę rozpoczęto w 1832 r. Ujęcie wody powstało na wzgórzu Redena - najwyższym punkcie miasta - skąd przez szyb Koehlera czerpano za pomocą potężnej pompy parowej wodę ze sztolni "Boże wspomóż". Następnie, dzięki naturalnemu spadkowi, woda dopływała rurami do zbiorników miejskich zwanych kaszniami, które umieszczono na rynku i w jego okolicach. 21 kwietnia 1835 r. urząd górniczy przekazał wodociąg władzom miasta dopłacając jednocześnie 8000 talarów na rozbudowę sieci i konserwację urządzeń. W krótkim czasie doprowadzono wodę do większości budynków w mieście. (Dla porównania warto zaznaczyć , że w Warszawie budowę nowoczesnej sieci wodociągowej rozpoczęto dopiero w 1851r.)

[madohora]

Niestety nie zachował się dokument nadający osadzie gwarków prawa miasta. Czy na pewno się tak stało? Można by przypuszczać, że miasto, a raczej władze miejskie, czyli burmistrz, wójt, rada, itd. działały jako dodatek do osady górniczej, jaką u zarania były Tarnowskie Góry. Dodatkowo uzasadniałby taki wniosek fakt, iż Urząd Górniczy łączył w sobie również cechy władzy miejskiej. Mistrz Górniczy był zarazem burmistrzem, a urzędnicy radnymi miasta. Gdyby zachował się dokument lokacyjny, o ile w ogóle istniał z 1526 r. z pewnością byłaby tam wzmianka o herbie grodu, która była nie odłączną częścią takiego przywileju. Istnieją jednak wzmianki, że w 1529 r. został nadany miastu herb przez księcia Jana Opolskiego, który wyobrażał złote skrzydło orła w części górnej, natomiast poniżej skrzyżowane narzędzia górnicze żelazko i pyrlik. Niestety nie podano dokładnie barw tego herbu. Dlatego też ten pierwszy herb będzie miał swoje późniejsze różne wersje i tak jako podzielony w pas dolne pole będzie zarówno pokazywane raz jako zielone a raz jako czerwone. Używany odtąd herb pojawiał się zarówno na pieczęci urzędu górniczego jak i miasta.

[madohora]

Dopiero w czasach PRL-u gdy wszystko musiało być politycznie poprawne herb okazał się nagle... niepiastowski. W związku z tym w 1954 r. "przywrócono" herb piastowski, czyli na tarczy dwudzielnej w pas w górnym polu złote skrzydło orła na błękicie a u dołu czarne żelazko i pyrlik na zieleni.

[madohora]

Wieloma językami mówili

Tarnowskie Góry od zarania stanowiły wielonarodowy konglomerat. Mowa o tym już w słynnym Ordunku Górnym: Co nasz [to jest książęcy] bormistrz z[e] swoia radą handlować y sądzić ma. Ponieważ na naszych [to jest książęcych] górach niemieczki, czeski y polski [podkr. DaT] lud gwarcy y robotnicy są, narządzuiemy, aby bormistrz był takowy, co by oboiefną mowę dobrze umiał, do którego bormistrza maią 4 radni panowie niemieczcy, co tez obie mowy umieli, a ieszcze zaś 4 Polacy albo czescy, co by też niemieczki umieli...".

[madohora]

[madohora]

Sedlaczkowe wino
Najpopularniejszym - bo najtańszym - trunkiem spożywanym przez tarnogórzan było piwo z miejscowych browarów lub czasami importowane. W menu była i gorzałka - najczęściej własnej produkcji. Dla najbogatszych lub najwybredniejszych było wino.

[madohora]

Przy jedenastej wołał śmiało:
"Hej panowie, zadam wam
Też zagadkę - jakich mało-
Prawie teraz w głowie mam.
Kto rozwiąże mi ten wątek
Temu w podarunku dam
Dom ten, albo też majątek
Jakby wybrał sobie sam
Więc zgadnijcie - mój podarek
To nie tylko próżny gest -
Która to od wszystkich marek
Moja już najmilsza jest?"
Zawołało całe koło:
"To H 9, wina czar"
Na to odparł król wesoło:
"To omyłka" - zamilkł gwar
Stał gospodarz na uboczu
I podsłuchał mowy treść;
On zawołał, śmiałkiem w oczu
Proszę zważać na mą wieść
"Jeślim śmiały, w swojej mowie,
to ja pewność swoją mam
bo, jak się Sedlaczek zowię
Tak zagadki słowo znam
Królu! Wielki Wasz podarek,
Więc ją biorę na swój kark
Że najmilsza z Waszych marek
Jest Aurora Koenigsmark
Jak słoneczko jest świecąca
Miła, jak uroczy kwiat
Jest jak róża wonna, tląca
Jakiej drugiej nie zna świat
I struchlało dworzan koło
A nie jedna zbladła twarz

[madohora]

Spadkobiercą został wówczas wnuk Jana, Henryk, a po nim prawnuk Jana, Hugon. W 1887 r. podczas kolejnego remontu na ścianie winiarni pojawiły się portrety króla Augusta Mocnego i Aurory Königsmark

[madohora]

Abiturienci tarnogórskiej Szkoły Górniczej w 1844 roku postanowili zrobić oryginalny prezent założycielowi szkoły Rudolfowi von Camallowi. Zamówili w wytwórni w Pradze porcelanowy serwis do herbaty, składający się z 12 filiżanek, dzbanka oraz czajnika. Na filiżankach namalowano związane z górnictwem budowle z Tarnowskich Gór i okolic. Na dzbanku umieszczono wizerunki górniczych młotków i sylwetki gwarków przy pracy w kopalni, a na czajniku-datę 1844 i nazwiska ofiarodawców.
- Na pewno uczniowie dali fabryce porcelany materiał ikonograficzny, który nie przetrwał do naszych czasów - przypuszcza Modrzyński.

[madohora]

Pierwsze stulecia
tarnogórskich chrześcijan

W Tarnowskich Górach od zarania byli i protestanci i katolicy. Najpierw większość stanowili jedni, potem drudzy. Kościół był zawsze jedną z najważniejszych instytucji w mieście.

[madohora]

17 września 1628 roku - w czasie wojny trzydziestoletniej - w obecności hrabiego Dohny został w Tarnowskich Górach zamknięty kościół protestancki. Pastorowie - polski Paweł Calatium i niemiecki Jan Wurm - musieli zaprzestać swych nauk. 6 marca następnego roku cesarz Ferdynand II Habsburg wydał tzw. edykt restytucyjny. Na jego podstawie miano zwracać katolikom kościoły zabrane przez protestantów po 1552 roku.

[madohora]

Aktywna działalność kleru katolickiego i zakonu jezuitów po wojnie trzydziestoletniej, przyniosła efekty. Liczba katolików wzrosła. W 1713 r. doszło do pierwszej pielgrzymki tarnogórzan do Częstochowy

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Do 1894 r. znajdował się w tym miejscu sąd okręgowy, wcześniej – górnośląska szkoła górnicza, zasłużona dla miasta i regionu placówka edukacyjna. W tymże roku magistrat pod kierownictwem burmistrza Simona Kotitschke zakupił parcelę sądową za 57 tys. marek. Stary budynek sądu wyburzono, a w jego miejsce od 1896 r. architekt Carl Benjamin Szametike rozpoczął wznosić ratusz, kolejny już w historii Tarnowskich Gór. Projektantem nowej siedziby władz miejskich był berliński architekt Herman Guth (1851-1924), twórca szeregu obiektów administracyjnych i sakralnych (Jawor, Celle, Spandau, Plauen, Malmö). Pracom budowlanym towarzyszyło tragiczne wydarzenie: 19 listopada 1897 wskutek nieuwagi pracowników spłonął doszczętnie hełm wieży, wznoszącej się prawie 40 metrów ponad płytą rynku. Mimo to kilka miesięcy później, 11 sierpnia 1898, nowy ratusz uroczyście oddano do użytku.

[madohora]

[madohora]

Parafia luterańska w Tarnowskich Górach sięga swymi korzeniami czasów Reformacji. Stanowi ona pozostałość po wielokulturowej przeszłości miasta. Obecnie funkcjonująca parafia w tym mieście jest najstarszą na Górnym Śląsku, gdyż powstała jako pierwsza z górnośląskich parafii luterańskich po roku 1742, gdy pruskim zarządzeniem królewskim zezwolono na ponowne zakładanie kościołów ewangelickich. Kościół Zbawiciela wybudowano w 1780 roku.
Po II wojnie światowej przy parafii pozostał tylko kościół i budynek przy ul. Stalmacha, oraz działka na nowy cmentarz. Pozostały majątek, w tym plebania znajdująca się przy rynku, zdewastowana i rozebrana w 1974 r., nigdy nie został zwrócony. Dzisiejsza społeczność ewangelicka w Tarnowskich Górach jest niewielka.

[madohora]

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY RYNEK WIDOK OGÓLNY

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

PODCIENIA W RYNKU W TARNOWSKICH GÓRACH

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Fakt, iż na początku swego istnienia miasto miało większą rangę aniżeli sąsiedni Bytom pozwolił czerpać z położenia zyski. W myśl przywileju z 1599 r. nadanego przez margrabiego Jerzego Fryderyka, Tarnowskie Góry otrzymały wolność celną i prawo do pobierania opłat od przewożonych towarów. Już w pierwszych latach obowiązywania tego przywileju miasto z czerpanych dochodów zdołało wyasygnować sumy na remont kościoła. W 1607 r. rada miasta wydzierżawiła od margrabiego za 800 talarów dochody z cła w całej ziemi bytomskiej. Komory celne mieściły się w: Tarnowskich Górach, Bytomiu, Miasteczku, Mokrem, Kochłowicach, Bielszowicach, Paniowie, Miedarach i Śmielowicach. Tarnowskie Góry trzymały dzierżawę tych ceł do 1623r.
Wśród przewożonych przez miasto towarów było: zboże, miód, sól, solone śledzie, wino, piwo, sukno, bawełna, bydło, trzoda chlewna.

[madohora]

Warto przypomnieć, iż Tarnowskie Góry nigdy nie miały murów, ale posiadało bramy miejskie. Ich zadaniem nie tyle było zamknięcie miasta ile określenie miejsca gdzie należy uiścić stosowne opłaty, np. cło, czy myto.
Habsburgowie na początku XVIII wieku zaczęli stosować bardziej konsekwentnie politykę chronienia rodzimego przemysłu. W 1718 r. w nowej ustawie celnej ustalono, że wszystkie zagraniczne towary przemysłowe obłożono wysokim 3,5 % cłem przywozowym, a 10 % w przypadku towarów luksusowych. Wolny od ceł był przywóz na Śląsk wszelkiego rodzaju surowców: lnu, konopi, wełny, surowego płótna, nie wyprawionych skór, itp. Zakazano wywozu skóry, koni i zboża. Przepisy te ponawiano w latach 1721 i 1722. Jednocześnie zmniejszano lub czasami całkowicie zniesiono cła wewnątrz krajów Korony Czeskiej (Śląsk należał do Czech od połowy XIV w., a z nimi od 1526 r. znalazła się pod panowaniem Habsburgów).

[madohora]

Górnictwo tutejsze zatrudnia siedemset ludzi. Nie znają oni spoczynku, nie znają różnicy między dniem i nocą, nie znają nawet i święta.
Raz puszczona w ruch machina parowa idzie ciągle i ciągle pilnowaną być musi.
Kosztowała ona 80 000 talarów, prawie połowę tego, co kosztowały meble w pałacu namiestnika. Piece opalają się węglami ziemnymi, które żywo oczyszczają z siarki. Czystego dochodu królowi przynosi 18 000 talarów - lecz jakie korzyści dla kraju!
(...) Miasteczko Tarnowice zawiera 233 domów i 5500 mieszkańców. Jest tam stary niewielki zamek, w którym mieszka pan Boscamp

[madohora]

GMACH SĄDU REJONOWEGO - W 1877 roku otwarto w Tarnowskich Górach sąd rejonowy z siedzibą na Rynku. Pod koniec XIX wieku dotychczasowy budynek sądu okazał się zbyt ciasny. Zapadła więc decyzja o zbudowaniu nowego obiektu. Projekt przygotował i pracami budowlanymi kierował naczelny architekt rejencji opolskiej Eugen Rohr. Za ponad 180 tysięcy marek od sierpnia 1893 prowadzono prace budowlane kończąc je w listopadzie 1895 roku.

[madohora]

(...) Nazajutrz przybyłem wcześnie do Tarnowic, miasteczka u spodu gór tarnowskich położonego. Byłem w kościele famrym na nabożeństwie i kazaniu polskim.
Zadziwiła mię czystość języka w każącym. Każdy mieszkaniec ma na ławce zapisane swe nazwisko; znalazłem wiele imion polskich, wiele już przeniemczonych, i tak Drozdowski nazywa się dzisiaj Drozdius. Kościół podobny do naszych; przez rzadkie zapomnienie Prusacy od roku 1741 nie zdjęli dotąd z ołtarza dwugłowego austriackiego orła.Z pamiątek dwa tylko widziałem groby; i gdy w pierwszym, jakiegoś hoch wohlgebohrenes grafa, czas nie zważający na szlachectwo zatarł już imię, w drugim mieszczanin jakiś. Szpaczek nazwiskiem, jak najczytelniej zachowanym został.
Pan Boscamp, urodzony w Polsce, dyrektor kopalni tarnowskich gór, do oglądania blisko tu będących hut ołowianych wszelką zjednał mi łatwość.

[madohora]

Odtąd widocznie zaczęły się podnosić Tarnowskie Góry, gdzie dziś urzędują najwyższe władze górnicze dla Górnego Śląska, a pod miastem, osobliwie zaś w pobliskiej Strzybnicy (właściwie Śrebricy), kopią ołowiankę, zawierającą w sobie srebro, rudę żelazną i galman.

[madohora]

Budynek przy ulicy Opolskiej wykonany jest z cegły tynkowanej, ze zdobieniami i portalem z czerwonego piaskowca, wspartym na doryckich filarach i poprzedzonym sklepionym krzyżowo podcieniem. W szczycie fasady głównej umieszczono kartusz z orłem. W tym samym czasie z tyłu sądu zbudowany został areszt. Sąd powiększono w 1914 roku, dobudowując od północnego wschodu skrzydło

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ZESPÓŁ SZKÓŁ CHEMICZNO - MEDYCZNYCH W TARNOWSKICH GÓRACH - OBECNIE SIEDZIBA STAROSTWA POWIATOWEGO

[madohora]

ARTYLERZYSTOM POLEGŁYM W LATACH 1939- 1945

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

SYMBOL OZNACZĄJACY ŻE W BUDYNKU POCZĄTKOWO ZNAJDOWAŁA SIĘ APTEKA LUB MIESZKAŁ LEKARZ

[madohora]

PRZEPIĘKNA ZABYTKOWA KAMIENICA, NIESTETY DZISIAJ PUSTA. OBY NIE PODZIELIŁA LOSÓW KAMIENIC W BYTOMIU I KATOWICACH

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dworek Goethego − dworek znajdujący się w Tarnowskich Górach przy ul. Górniczej 7, zbudowany w XVIII wieku jako rezydencja szlachecka.

Dworek posiada belkowany strop oraz klepkowe drzwi. Nazwa dworku upamiętnia pobyt w budynku Johann Wolfgang von Goethe w 1790 roku. W roku 1821 przebywał tu także Julian Ursyn Niemcewicz. Obecnie w dworku mieści się restauracja i galeria "Kałamarz" (organizuje częste koncerty muzyki kameralnej) i oddział PTTK Tarnowskie Góry

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

HALE TARGOWE W TARNOWSKICH GÓRACH

[madohora]

[madohora]

Tarnowskie Góry dysponowały połączeniem kolejowym już od 1854 roku. Dawny budynek dworcowy nie wystarczał jednak dla potrzeb wzmagającego się z roku na rok ruchu pociągowego. Pod koniec XIX wieku każdego dnia odchodziło z Tarnowskich Gór 100 pociągów, na kolei zatrudnionych było 200 urzędników i 300 robotników. Po upaństwowieniu linii kolejowych przystąpiono do przebudowy dworca.

[madohora]

Wzniesiono wtedy obszerną halę dworcową (wedle planów Roberta Honscha, twórcy, m.in. kamienic na wrocławskim Rynku) i przebudowano całe jej otoczenie. Nowy obiekt oddany został do użytku 15 października 1888 roku. Całość prac modernizacyjnych kosztowała 145 tysięcy reichsmarek.

[madohora]

Powstał dwukondygnacyjny budynek w stylu neorenesansowym, z cełgy, na kamiennym cokole. W rondach w drugiej kondygnacji fasady umieszczono herby Wrocławia, Tarnowskich Gór oraz Królestwa Prus (obecnie w jego miejscu jest herb Polski). Wejście zwieńczone jest attyką z półkolistymi okazało się kolejne powiększenie budynku dworcowego. W 1960 roku dokonano zupełnej przebudowy jego wnętrza na styl socrealistyczny.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KOPALNIA I SZTOLNIA NA LIŚCIE UNESCO JEST KILKA PRZESZKÓW - Gazeta.pl - 09.10.2014

[madohora]

Przecież myśmy to już przerabiali. I "przeszkoda" w zasadzie jest jedna. Jeżeli kandydat nie dostanie się na listę UNESCO nie może kandydować drugi raz. Tak więc do stracenia jest bardzo dużo. No i przykład Zamościa, który może utracić swój prestiżowy tytuł z powodu....galerii handlowej którą postawiono w rynku

[madohora]

WIZJA LOKALNA W TARNOWSKICH GÓRACH - Gazeta.pl - 15.10.2014

[madohora]

Wątek do góry
Bo ja lubię Tarnowskie Góry

[madohora]

RESTAURACJA SEDLACZKA PO REMONCIE - Wyborcza.pl - 07.12.2014

[madohora]

[madohora]

W mieście znajduje się szereg osobliwości przyrodniczych. Należą do nich rezerwat leśny Segiet. W jego sąsiedztwie ochroną objęto nieczynne kamieniołomy dolomitu Blachówka ze skamieniałościami morza triasowego, formami krasowymi dolomitu oraz miejsce gniazdowania ptaków, także drapieżnych

[madohora]

[madohora]

DOLOMITY SPORTOWA DOLINA to ośrodek wyjątkowy pod wieloma względami. Wybitnie korzystna pod względem przyrodniczym lokalizacja ośrodka - dolina otoczona lasami, oraz korzyści zdrowotne związane z zalegającą wokół i w kilku miejscach wciąż odkrytą skałą dolomitową. Utrzymujący się w dolinie mikroklimat polegający na obniżeniu średniej temperatury w stosunku do otaczającego terenu o 2 stopnie C pozwala na dłuższe utrzymywanie się śniegu i stwarza lepsze możliwości do jego wytwarzania.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Sztolnie służyły dwojakim celom: odprowadzały wody i dostarczały
powietrza. Często znajdowano na poziomie sztolni kruszce, słowem, dostęp
do nich stawał się łatwiejszym, gdyż rozjeżdżanie na boki i wgłąb przyczy
niało się do rozbudowy podziemi.
P rzy budowie sztolni potrzeba było więcej ludzi i pieniędzy; stąd
przeprowadzanie ich oddawano pojedynczym lenszofnikom albo tow arzyst
wom. W górnictwie górnośląskiem miały zastosowanie różne sposoby od
prowadzania wody z czeluści kopalnianych. Brano wzory z sąsiednich kra
jów i używano własnych doświadczeń.
Praw dziw ego przew rotu w górnictwie dokonało wzięcie udziału w niem
obcych gwarków. Bieda, trudności eksploatacyjne, głębsze szyby, odwad
nianie, przewietrzanie i t. p. zmuszało, że uciekano się do zamożnych obcych
panów.
Żegluga górnicza, to także właściwość wyjątkowa w górnictwie. Czę
sto sztolnie, któremi odpływała woda, były używane jako drogi transportowe.
W łodziach przewożono urobek z przyległych kopalń. Do prac takich
używano nieraz słabszych robotników, chłopców i t. d.
Już w ustawie górniczej z r. 1528 jest w artykule 4 mowa o głębokich
sztolniach, prawdopodobnie jednak odnosi się do tych, które dopiero budo
wać zamierzano, gdyż owa stara sztolnia, o której protokuł z przesłuchów
z r. 1574 wspomina, i która miała być przeprowadzona do Srebrnej Góry,
a ujście miała mieć w Blechówce koło Stroska, jak i ta, o której pochodzi
wzmianka z r. 1675, i która miała się koło Stolarzowic znajdować, nie moż
być uważana za głęboką i prawdopodobnie były to tylko próby dokonywane
w starszych okresach górnictwa.
O korzyściach sztolni w górnictwie wiedziano już przy otwarciu
tarnogórskiego górnictwa, lecz doświadczenie wnet wykazało, że przy
znacznej długości można tylko niewielką głębokość osięgnąć, i że spowodu
kurzawki tylko wielkiemi kosztami da się uzyskać jakieś dodatnie wyniki..
Niektórzy spodziewali się bardzo wiele po tych kosztownych środkach po
mocniczych górnictwa. Szczególnie wiele sobie obiecywano z dwóch tarno-
górskich sztolni, św. Jakóba i Krakowskiej, zwłaszcza górm istrz M an»
zaliczał się do tych, którzy wierzyli, że z pomocą sztolni tych będzie stwo
rzone potężne kopalnictwo.
M iała istnieć ustaw a o sztolniach z r. 1544, ale już w dawnych cza
sach nie zdołano jej odszukać. Posługiw ano się nową z r. 1553, z której
można poznać dawny ustrój górniczy. Znalezione wiadomości o sztolniach,
które od r. 1526 w ruchu były, są bardzo skąpe, i tylko najważniejsze z nich
można tutaj wymienić.
W kwietniu 1557 r. donosi starosta górniczy m argrabiem u, że K rako
wianin Jan Paczka usiłuje osuszyć odwadniarką konną zatopione kopalnie
w Sowicach 1).
W edług Abta ważniejsze sztolnie przeprowadzone dla celów górnic
twa tarnogórskiego budowano w latach następujących

[madohora]

8 Podziemia tarnogórskie
jeszcze tylko 90 sążni, ale właśnie wtedy spowodowała największe przeszkody
kurzawka.
Gwarkowie cofnęli się teraz o 100 sążni spowrotem i przebili przecz­
nicę. S tary kierunek prowadził w prost na południe, teraz jednak zwrócono
się w prost ku południowi, opisując w ten sposób kąt, tak że zamiast tych
90 łatrów przebito teraz 226 łatrów, stąd 116, według innych wiadomości 11 o
łatrów więcej. Sprawozdanie górm istrza T rappa głosi, że gwarkowie stra­
cili przez to ominięcie 3 lata i mogli już (1583) być w Lyszczu, jak więk­
szość twierdzi. Jednak od 12 sierpnia 1582 do 5 września 1584 ujechano
tern okoleniem w 110 tygodniach 220 łatrów, co kosztowało 1190 flor. 17 gr.
6 hal. a doliczywszy jeszcze drzewo, 8109 flor. 24 gr. 10 hal. co okazało się
0 wiele tańszem od pracy Trappa.
W latach 1571— 1576, więc w 6 latach ujechano 656 łatrów, a od stycz­
nia 1577 do stycznia 1578, 114 łatrów. W r. 1597 posunięto się głównym
gankiem sztolni 28 łatrów naprzód, a r. 1598, 31 łatrów. W r. 1599 spowodu
nadzwyczaj tw ardego kamienia tylko 9 łatrów , w r. 1600, 16 łatrów , w r.
1601 w tw ardym kamieniu, 25 łatrów , a w miękkim 51 łatrów , w r. 1602
w siedmnastu tygodniach posunięto się 14 łatrów.
W całości więc długość sztolni wynosiła 1200 łatrów, a zapewnie jeszcze
więcej. Spowodu jednak brakujących wiadomości można to tylko w ten
sposób dowieść, że wiadomo jest, iż sztolnia szła przez miasto, gdyż już w r.
1586 skarżono się na brak wody w studniach w mieście, które musiano po­
głębić. Więcej jeszcze dowodzi tego sprawozdanie rządu karniowskiego z r.
1590, które opiewa, że sztolnię wprawdzie doprowadzono do szybu M agda­
leny i spodziewano się bardzo wiele po niej, jednak znaleziono bardzo mało
kruszców. K ruszce te bowiem już przez dawne górnictw o były eksploato­
wane kilka razy. Stąd bito sztolnię pod miastem w pustem polu w kamieniu
1 na poziomie jej i w innym kierunku do Lyszcza, gdyż pocieszano się róż­
nego rodzaju wskazówkami.
Czy sztolnię św. Jakóba bito dalej w rew irze „Lyszcz“ niewiadomo,
gdyż nie dochowały się żadne wiadomości, podobnie jak brak wszelkich da­
nych o tern, czy przeciwległa sztolnia K rakow ska także aż dotąd została do­
prowadzona.
Już wspomniano, że wybito podkop poniżej sztolni i rozjechano się
gankami. Dla wyjaśnienia należy dodać, że górm istrz T rapp doszedł po­
czątkowo w głębokości 1 do 2 łatrów pod sztolnią do kruszców, a wody z te­
go poziomu ściągał do sztolni głównej. Ten niższy poziom osiągnięto szy­
bem „Do szczęśliwego Nowego R oku“ i w niedługim czasie dobyto z niego
1112 niecek czyli 2502 centnarów kruszcu. Ponieważ koszta ściągania wody

[madohora]

Podziemia tarnogórskie 13
wać łatwo o wielkich kosztach. Abt daje zestawienie rachunków z 26 lat.
Ze 14 lat nie udało mu się odnaleźć rachunków, są jednak w przecięciu po-
. W edług rachunków wydano:
w roku flor. 4) groszy halerzy
1563 975 18 —
1564 2357 10 —
1565 2411 U -—
1566 5176 25 4
1567 5279 28 8
1568 1890 4 —
1569 1088 — —
1570 1038 i 4
1571 1350 8 —
1572 904 — —
1573 1808 — —
1574 3607 22 —
1575 2192 — —
1576 1814 24 8
1577 5672 4 8
1578 5701 6 —
1579 7976 i 4
O
0010
M 7051 3 —
1581 4200 — -—
1582 3479 11 —
czyli w 20 latach 65973 12 4
Rachunki z 14 lat, od r. 1583— 1596, brakują.
Rząd karniowski donosi r. 1583, że sztolnia (1580) już przeszło 90000
flor. kosztuje. Obliczywszy przeciętne koszta roczne na 3 500 flor., to
wynoszą one przez 14 lat 49000 flor. W ogóle aż do r. 1602 138804 flor.
31 gr. i 13V2 hal.
Jeżeli zaś w okresie tych 40 lat liczono florena po 1 talarze i 12 gr.,
to wynosi to przeszło 208000 talarów. Zważywszy, że cały ruch nie trw ał
długo, to trzeba się dziwić nadzwyczajnym wkładom w przedsiębiorstwo.
Dla lepszego przeglądu służy poniższy wyciąg rachunku budowy
sztolni św. Jakóba w Tarnowskich Górach od stycznia aż do końca grudnia
1598 r.
Zarobek szlamowaczy sztolni wynosił 52 flor. 8 gr. 6 hal. W r. 1602
wynosił on 145 flor. 12 gr.

[madohora]

-sowych, aby ściągnąć od wszystkich mieszkańców Tarnowskich Gór daniny
pod nazwą „zamkosty“ z pomocą której to m iernej opłaty od czasu do
czasu niecoś osiągano.
Obecnie zapadliska i pasma zwałów, wielka ilość hałd w sąsiedztwie,
iktóre się zwolna znosi i wyrównuje oznaczają kierunek sztolni. Ślady te
nietylko pozwalają przypuszczać o dawnem potężnem górnictwie, ale po­
tw ierdzają to, co się powyżej powiedziało. U jście sztolni zostało później
przez założony staw m łynarski zakryte i tylko przy spuszczeniu wody było
widoczne

[madohora]

V. S Z T O L N IA „W IM IĘ P A Ń S K IE O B IE C A N A “
Sztolnię tę zgłosił jako dziedziczną na gruncie tarnowickim M arcin W ojtek,
w r. 1567 wciągnięto ją do księgi hipotecznej. Gwarectwo tej sztolni po­
siadało ćwiartki, także “An części i zgłosiło w r. 1568, 32 szyby w tarnowic­
kim lesie dębowym. Gdzie się ten las znajdował, jakie było powodzenie
sztolni, albo kiedy upadła, o tern nie istnieją już żadne ślady

[madohora]

Sztolnia tarnogórska
O statnia sztolnia, o której przed ponownem otwarciem górnictwa ta r-
nogórskiego w r. 1784 pomyślano, jest ta, którą chciał prowadzić nadsztygar
Scholle z pomocą gwarectwa pod nazwą: „Głęboka sztolnia dziedziczna pod’
Tarnowskiemi Góram i“. Zgłosił on się z tego powodu w m arcu 1769 r.
w królewskiej komorze domen i wojen. Budowę tej sztolni rzeczywiście-
rozpoczęto w okolicy Starych Tarnowie, ale wkrótce potem zabił tenże
Scholle w stanie pijanym człowieka i uciekł. W taki sposób ostatnia próba
ożywienia tarnogórskiego górnictwa z pomocą gwarków wzięła swój koniec

[madohora]

nia. Przez te ciągłe przyłączania nastąpił w r. 1892 ponowny wielki brak
wody i to tak w centrum m iasta jak i na peryferjach. Szyb K ohlera mógł
był zaopatrzyć m iasto Tarnowskie Góry w wodę dostatecznie, brakowało tyl­
ko silniejszej sieci rur, któraby wychodziła od samego wodociągu. Trzeba
było koniecznie założyć drugą rurę, któraby wychodziła od wodociągu rów- ,
nolegle z istniejącą ru rą do miasta, i aby odgałęzienia od obu ru r były od-'
powiednio rozdzielone. Ale także sam wodociąg zawiódł w r. 1893, kiedy
skargi na niedostateczne doprowadzenie wody, szczególnie w wyższych pię­
trach domów stały się głośne, aż nagle w środę 22 m arca 1893 r. wodociąg
zupełnie przestał działać i nie m ógł tak potrzebnego środka życiowego do­
starczyć ani gospodarstwu domowemu ani zakładom przemysłowym. W kwe-
stji zaopatrzenia we wodę przez miejski wodociąg na górze Reden a i nagłe­
go braku wody dał nauczyciel szkoły górniczej W abner z Tarnowskich Gór
godne uwagi i rzeczoznawcze oświadczenia, które w teraźniejszym czasie
znalazły ponowne zainteresowanie publiczne.
Doskonały znawca miejscowych stosunków wskazał nasam przod na po­
ruszenie mieszkańców miasta, kiedy wystraszeni spostrzegli jak nagle
miejscowy wodociąg odmówił posłuszeństwa w dniu 22 m arca 1893 r. i za­
przestał tak koniecznie potrzebnej wody do picia i do gospodarstwa dostar­
czać. Przedstaw iw szy pokrótce skutki takiego nieszczęścia, szczególnie
w czasie pożaru, co przedewszystkiem spowodu drewnianych jeszcze wtedy
domów i rozległości miałoby nieobliczone następstwa, przeszedł do przyczyn
zniknięcia wody. W yjaśnił on to popularnie następującemi słowy: „Gdy wy­
wiercimy w dnie miednicy, napełnionej w odą otwór, to woda musi z niej
wyciec“ . W ten tak prosty sposób należy sobie wytłumaczyć owo nagłe
zniknięcie wody. Ta naturalnie wielka i na powierzchni nie widoczna mied­
nica w ziemi, z której wodociąg miejski ciągnie wodę na powierzchnie, już
dawno m a w sobie otwór poważny. Jest to owa sztolnia Redena, o której
górnicy obeznani ze stosunkami kopalni Fryderyka wiedzą, a która niedaleko
szybu Adolfa obecnie Staszyca, państwowego wodociągu, łączy się z głęboką
sztolnią Fryderyka i do niej wlewa wielkie ilości wody“.
Ganek Redena leży 5 m etrów wyżej ponad poziomem sztolni Fryderyka
i ma ujście swoje nie w prost do sztolni, tylko jest połączony z poziomem
sztolni 250 metrów na północ od szybu Staszyca gankiem pochylniowym, któ­
ry uchodzi do głównego ganku, a który znów ma ujście w sztolni Fryderyka.
Oba ganki, tak północny główny jak i 5 m etrów wyżej leżący Redena są
równolegle do siebie przeprowadzone, dotykają praw ie dokładnie w północ­
nym kierunku m iasta i należy je uważać jako dwóch wrogów miejskiego
wodociągu, ponieważ stale odciągają wodociągowi miejskiemu ogromne
ilości wody, a dostarczają zato głębokiej sztolni Fryderyka, która ma swo-

[madohora]

[madohora]

Tradycje górnictwa węglowego regionu są tematem muzeum w Tarnowskich Górach, na terenie dawnej czynnej kopalni.

[madohora]

XVI i XVII w. ośr. reformacji; zniszczenia w okresie wojny trzydziestoletniej (1618–48) oraz prześladowania protestantów spowodowały zastój górnictwa; w 2. poł. XVII i 1. poł. XVIII w. miasto rzemieślniczo-handl.; od 1742 w państwie pruskim; w 2. poł. XVIII w. ponowny rozwój górnictwa; 1784–86 uruchomiono kopalnię oraz hutę ołowiu i srebra Fryderyk (w XIX w. jedna z najnowocześniejszych w Europie); 1803 powstała pierwsza na ziemiach pol. szkoła górnicza (czynna do 1933); w XIX w. rozwój górnictwa i hutnictwa cynku i żelaza, też drobnego przemysłu; od 1857 połączenie kol.; udział mieszk. w powstaniach śląskich 1919–21; w wyniku plebiscytu od 1922 w Polsce. W okresie okupacji niem. 3 oddziały robocze jeńców bryt., wł. i sow.; 1939–45 niem. więzienie sądowe (łącznie ponad 37 tys. więźniów), 1940–45 dwa obozy pracy przymusowej dla więźniów różnych narodowości (w Lasowicach — ok. 5 tys. osób, oraz Starych Tarnowicach). Po 1945 znaczna rozbudowa miasta; 1973 do Tarnowskich Gór włączono wieś Repty, 1975 — 2 miasta: Miasteczko Śląskie (od 1994 samodzielne miasto) i Strzybnicę; do 1975 siedziba powiatu.

[madohora]

Tarnowskie Góry - Oficjalny serwis informacyjny
Biuletyn Informacji Publicznej

MENU
SZUKAJ
Wpisz czego szukasz...
Szukaj na stronieMenu główne
Aktualności

O mieście
Urząd Miejski

Historia miasta

Honorowi Obywatele

Sławni Tarnogórzanie

Nagrody i wyróżnienia

System Informacji o Terenie

Współpraca z zagranicą

Organizacje pozarządowe

Dla mieszkańca
Ważne adresy

E- Urząd

Budżet miasta

Rada Miejska
Sesje

Interpelacje

Sesje na żywo

Ochrona Danych Osobowych

Edukacja

Bezpieczeństwo

Zapraszamy do udziału w programie „Rodzina 5+”

500+

Karta dużej rodziny

Planowanie przestrzenne

Ochrona środowiska

Zielona Akupunktura

Serwis Gospodarowania Odpadami Komunalnymi

Info SMS

Komunikacja i transport

Osoby ze szczególnymi potrzebami

Budżet obywatelski

Pomoc społeczna

Zdrowie

Kultura
Kalendarz imprez

Miejskie Instytucje Kultury

Pozostałe Instytucje Kultury

Koncerty Organowe w Konwikcie

Tarnogórski Festiwal Orkiestr Dętych im. Józefa Szweda

Tarnogórskie Wieczory Muzyki Organowej i Kameralnej

Biznes
Ważne adresy – biznes

E- Urząd

Budżet miasta

Tereny Inwestycyjne

Kierunki Rozwoju

Projekty UE

Zamówienia publiczne

Lokale do wynajęcia

Turystyka
Ważne adresy – turystyka

O mieście

Historia

UNESCO

Atrakcje w mieście

Atrakcje w okolicy

Trasy turystyczne

Trasy rowerowe

Komunikacja i transport

Sport
Spartakiada

Obiekty Sportowe

Kluby Sportowe

Wydarzenia sportowe
Historia miasta
13.08.2018
Tarnowskie Góry zawdzięczają swoje istnienie bogactwom ziemi: rudom ołowiu, srebra, cynku i żelaza. Legenda mówi, że pierwszą bryłę kruszcu srebronośnego wyorał chłop Rybka ok. 1490 r. Zaczęli przybywać osadnicy, powstały pierwsze osady górnicze. Na gruntach wsi Tarnowice powstają „gory” (po staropolsku) czyli kopalnie – stąd nazwa miasta Tarnowskie Góry. Ówczesny właściciel tych ziem Jan II Dobry, książę opolski, oraz margrabia Jerzy Hohenzollern von Ansbach w 1526 r. nadali m.in. powstającemu miastu przywilej wspierający górnictwo tj. „akt wolności górniczej”. W tym samym roku prawdopodobnie „gród gwarków” otrzymał prawa miejskie, a w dwa lata później ogłoszony został tzw. „Ordunek gorny”. W 1529 roku powstał w mieście Urząd Górniczy. Był to okres szybkiego rozwoju górnictwa rud srebronośnych oraz miasta, w którym równie intensywnie rozwijały się handel i rzemiosło. Wtedy też wybudowano wiele do dziś istniejących kamienic. W połowie XVI w. Tarnowskie Góry były nie tylko największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Górnym Śląsku, ale także jednym z największych w Europie. Dnia 25 lipca 1562 r. Jerzy Fryderyk von Ansbach nadał Tarnowskim Górom herb oraz potwierdził wszystkie przywileje, które do tej pory zostały nadane miastu.


Wielu zwolenników znalazła tu reformacja. Jej utrwalenie nastąpiło po śmierci księcia Jana II (1532r.), kiedy miasto przeszło pod panowanie Hohenzollernów. W 1529 r. zwolennicy reformacji wybudowali pierwszy drewniany kościół, a w dwa lata później na jego miejscu – murowany. W 1531 r. utworzono różnowierczą szkołę, której rektorem na przełomie XVI i XVII w. był Daniel Franconius, wybitny ariański pedagog i poeta.

XVII-XVIII w.

W mieście odbywały się spotkania literatów protestanckich, organizowane pod patronatem jednego z czołowych śląskich luteran – Andrzeja Kochcickiego. Gościli tu m.in. Walenty Roździeński i Szymon Pistorius. Świetności miasta kres położyła wojna trzydziestoletnia, która toczyła się w latach 1618-1648. W 1676 r. w Tarnowskich Górach wybuchła zaraza, która ustąpiła po „procesji błagalnej” do Piekar. Na pamiątkę tego zdarzenia tarnogórzanie zobowiązali się udawać corocznie w niedzielę po 2 lipca do Sanktuarium Matki Boskiej Piekarskiej. Tradycja ta trwa do dzisiaj. 16 grudnia 1740 roku, wkroczeniem wojsk pruskich na Śląsk, rozpoczęły się Wojny śląskie.

[madohora]

[madohora]

MAŁE ZOO W DOLOMITACH

[madohora]

PLAC ZABAW PRZY OŚRODKU W DOLOMITACH

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Historia tego miejsca zaczyna się w 1856 roku, kiedy to spółka akcyjna "The Henckel von Donnersmarck -Beuthen Estates Ltd." otworzyła tutaj kopalnię dolomitu. Była to najstarsza kopalnia tego typu na Śląsku, nazwę swoją wzięła od pobliskiej osady górniczej Blachówka. Kopalnia ta wydobywała dolomit, który używany był jako topik w przemyśle hutniczym, stąd surowiec trafiał do hut Julia w Bobrku, Hermina w Gliwicach - Łabędach.

[madohora]

[madohora]

Ciekawostką jest fakt, że kopalnia w latach 70-tych XX wieku wstrzymała wydobycie właśnie z powodu sąsiadującego z nią rezerwatu Segiet co w czasach powojennego rozwoju przemysłu było pewnym ewenementem w skali kraju.

[madohora]

[madohora]

W 2002 roku w nieczynnym wyrobisku powstał ośrodek rekreacyjno - sportowy "Dolomity Sportowa Dolina", który umożliwił uprawianie sportów zimowych oraz rekreację rowerową dzięki licznym okolicznym trasom.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Segiet – leśny, częściowy rezerwat przyrody, leżący w obrębie Garbu Tarnogórskiego, na granicy Bytomia i Tarnowskich Gór. Rezerwat położony jest w szczytowych partiach Srebrnej Góry (347 m n.p.m.), będącej jednym z wyższych wzniesień zachodniej części Garbu Tarnogórskiego.

[madohora]

[madohora]

Powołany został zarządzeniem Ministra Leśnictwa z dnia 27 kwietnia 1953 r. (M.P. z 1953 r. Nr 42, poz. 511). Rezerwat o powierzchni 24,29 ha powołano w celu zachowania ze względów naukowych, dydaktycznych i społecznych fragmentu naturalnego lasu bukowego z domieszką świerka i jodły na obszarze dawnych wyrobisk górniczych.

[madohora]

[madohora]

Podłoże obszaru rezerwatu budują głównie osady środkowego triasu: wapienie, margle oraz kruszconośne, diploporowe lub margliste dolomity. W nielicznych miejscach są one przykryte utworami czwartorzędowymi, głównie piaskami polodowcowymi.

[madohora]

[madohora]

Już w 1908 r. zostały podjęte starania o utworzenie rezerwatu na Srebrnej Górze, w obrębie kompleksu leśnego, zwanego Lasem Segieckim. W czerwcu 1916 r. odbyto wizję lokalną z udziałem przyrodników, nadleśniczego i przedstawiciela hrabiego Donnersmarcka, będącego właścicielem tych terenów. Późniejsze wielokrotne starania o utworzenie rezerwatu, zarówno przyrodników polskich jak niemieckich, zakończone zostały powodzeniem dopiero w 1953 r. Dobrze zachowany 150-letni drzewostan bukowy z domieszką jaworu, świerka, sosny, jarzębu, w którym buki osiągają wysokość 35-40 m, jest efektem naturalnej sukcesji lasu na terenach znacznie przekształconych przez gospodarkę człowieka

[madohora]

[madohora]

Na terenie rezerwatu reprezentowane są trzy zespoły leśne:
kwaśna buczyna niżowa (Luzulo pilosae-Fagetum) – w części północnej;
ciepłolubna buczyna storczykowa (Cephalanthero-Fagenion) – w części południowej, pokrytej lejami i zapadliskami po dawnych szybach;
żyzna buczyna, będąca prawdopodobnie zdegradowaną, niżową formą żyznej buczyny karpackiej (Dentario glandulosae-Fagetum) – na pozostałych obszarach.

[madohora]

[madohora]

Flora rezerwatu składa się z (dane zbliżone) 15 gatunków drzew, 9 gatunków krzewów oraz 103 gatunków roślin zielnych i 40 gatunków mszaków. Wśród roślin zielnych występuje szereg storczykowatych: buławnik czerwony, gnieźnik leśny, kruszczyk rdzawoczerwony czy kruszczyk szerokolistny i najokazalszy z polskich storczyków – obuwik pospolity. Pozostałe chronione gatunki roślin w okolicy rezerwatu : lilia złotogłów, orlik pospolity, śnieżyczka przebiśnieg, tojad dzióbaty i wawrzynek wilczełyko

[madohora]

[madohora]

Rezerwat "Segiet" bezpośrednio sąsiaduje ze stanowiskiem dokumentacyjnym "Blachówka" będącym nieczynnym kamieniołomem dolomitu. Stare wyrobisko dolomitu, powstałe na przełomie XIX/XX wieku, zostało objęte ochroną w 1995 r. ze względu na jego wyjątkowe walory naukowe, dydaktyczne, historyczne i krajobrazowe. Strome ściany wyrobiska są siedliskiem ptactwa (również drapieżników) oraz rzadkich kserotermicznych roślin.
Z rezerwatem "Segiet" oraz wyrobiskiem "Blachówka" związane są tzw. Podziemia Tarnogórsko–Bytomskie, powstałe w wyniku eksploatacji górniczej trwającej od XII do XXw. Powstałe w ten sposób sztolnie oraz szyby, chodniki, komory i wybierki, których długość wynosi ponad 300 km, stały się największym na Górnym Śląsku stanowiskiem zimowania nietoperzy. Występowanie w podziemiach gatunków nietoperzy ujętych w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej stało się powodem objęcia tego terenu ochroną jako ostoja Natura 2000 Podziemia Tarnogórsko-Bytomskie o powierzchni 3490,799 ha[1]. Przyrodnicy oznaczyli na tym terenie aż 10 gatunków nietoperzy, m.in. nocek duży, gacek brunatny (największe w Europie zimowisko tego nietoperza). W południowej części nieczynnego wyrobiska Blachówka, w ścianie eksploatacyjnej znajdują się otwory wlotowe, którymi nietoperze przemieszczają się z podziemi na zewnątrz, pełnią one również funkcję otworów wentylacyjnych dla systemu podziemnych korytarzy. Na terenie "Segietu" można znaleźć liczne ślady dawnego górnictwa srebra i ołowiu takie jak: leje, zapadliska.

[madohora]

[madohora]

W najbliższym sąsiedztwie rezerwatu Segiet i wyrobiska Blachówka powstał kompleks sportowo-rekreacyjny Dolomity Sportowa Dolina (całoroczne stoki narciarskie z wyciągami i kompleksem usługowym), na potrzeby którego wykarczowano znaczne połacie Lasu Segieckiego stanowiącego ścianę ochronną dla rezerwatu. Funkcjonowanie tego obiektu w granicach obszarów chronionych nasiliło antropopresję na te obszary, kompleks sportowo-rekreacyjny organizuje liczne imprezy masowe: zloty pojazdów militarnych, rajdy quadów, aut terenowych i motorów. Kolejnym zagrożeniem jest budowa osiedla ponad 30 domów jedno- i wielorodzinnych (docelowo powstanie jeszcze osiedle ponad 100 domów, pawilonu handlowego, przychodni, garaży), która pociąga za sobą dalszą wycinkę Lasu Segieckiego, wnikanie terenów zabudowanych na obszary rezerwatu. Inwestycje zagrażają występującej w sąsiednich podziemiach populacji nietoperzy, ze względu na kurczenie się bazy pokarmowej i niszczenie miejsc żerowania tych ssaków, a także możliwe zasypywanie w trakcie robót budowlanych otworów w wyrobiskach, którymi nietoperze przedostają się do podziemnych korytarzy

[madohora]

[madohora]

Zagrożeniem jest konieczność wycinki dużej ilości chorych drzew Lasu Segieckiego stanowiącego otulinę Rezerwatu Przyrody Segiet. Najpoważniejsze ubytki powstaną od strony południowej rezerwatu. Leśnicy przewidują, że nastąpi nadmierne naświetlenie lasu bukowego stanowiącego drzewostan rezerwatu. W skrajnym przypadku może to doprowadzić do wymierania buczyny

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Sucha Góra (niem. Trockenberg) – dzielnica Bytomia od 1975. Sucha Góra została założona w 1778, w latach 1822–1972 była samodzielną gminą, a w latach 1972–1975 dzielnicą Radzionkowa.

[madohora]

Już od XIII wieku prowadzono tu wydobycie galeny. Po wyczerpaniu się jej zasobów w połowie XVIII wieku rozpoczęto eksploatację złóż galmanu, który wydobywano do początku XX wieku. W roku 1889 uruchomiono w sąsiedztwie Suchej Góry kopalnię dolomitu „Blachówka”. Dzielnica miała typowo górniczy charakter, ale w odróżnieniu od innych śląskich miast nie wydobywano tutaj węgla.

[madohora]

Po plebiscycie na Górnym Śląsku Sucha Góra znalazła się w granicach Polski. Sama natomiast leżała bardzo blisko niemieckiego wówczas Bytomia.

[madohora]

Suchogórskie centrum znajduje się przy skrzyżowaniu ul. Strzelców Bytomskich i ul. 9 maja. Dzielnica posiadała kiedyś mały rynek, który znajdował przy poczcie. W okolicach Suchej Góry zaczęły powstawać niewielkie osady, które z czasem przerodziły się w kolonie. Były to

[madohora]

Kolonia Lazarówka (położona przy obecnej ul. Lazarówka)
Kolonia Blachówka (położona w okolicach DSD)
Kolonia Malok (położona przy ul. Wyszyńskiego na wysokości ul. Galmanowej)

[madohora]

Kolonia Ruda (położona w okolicach dzisiejszego parku Grota)

[madohora]

Park Grota kiedy? służył mieszkańcom Suchej Góry do wypoczynku znajdowała się tutaj plaża nad wodą była kawiarenka, a nawet w pewnym okresie były tutaj umieszczone kampingi i motorówki. Park ten składa się z dwóch stawów "Groty" i "Galmonu" stawy te to pozostałoś?ci po szybach tutejszych kopalń. Lecz Grota to nie tylko stawy i park. Znajduje się tu także przepiękna grota ku czci Matki Boskiej. Jest ona wykonana przez ś?lusarza (ale też doskonałego murarza) Wacława Przybylskiego. Ten ołtarz ufundował w 1938 roku Ks. J. Knosała, ówczesny proboszcz parafii Radzionkowskiej. Grota została odnowiona w 1985 roku, wymieniono także figurkę Matki Boskiej, a całą grotę zabezpieczono żelazną kratą. Teraz Park Grota jest w posiadaniu Związku Wędkarskiego, jest trochę zaniedbany, ale to z powodu braku funduszy. Latem odbywają się tu zawody wędkarskie każdego dnia można nad stawem spotkać moczykijów.
--

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Obecnie wszystkie byłe kolonie wraz z centrum tworzą jedną dzielnicę. Warto zauważyć, że prawie połowę Suchej Góry stanowi rezerwat przyrody „Segiet”, przez co nigdy nie zostanie ona zabudowana.

[madohora]

##1744: Powstała kolonia fryderycjańska
##1822: Sucha Góra została samodzielną gminą
##1867: Sucha Góra liczyła 956 mieszkańców
##1874: Powstała szkoła podstawowa
##1896: Powstała ufundowana przez mieszkańców i karczmarza Jakobowitza kapliczka (jako przebłaganie za upijanie suchogórzan)
##1902: Powstała ochotnicza straż pożarna
##1904: Sucha Góra została podłączona do wodociągu z szybu „Adolf”
##1920: Powstał Klub Sportowy Czarni Sucha Góra
##1945: Wkroczyła Armia Czerwona, mordy i prześladowania ludności niemieckojęzycznej
##1959: Wyświęcony został długo oczekiwany kościół na Suchej Górze
##1972: Sucha Góra została przymusem przyłączona do Radzionkowa
##1975: Sucha Góra jako dzielnica Radzionkowa została przyłączona wraz z całym Radzionkowem do Bytomia
##2005: Klub Sportowy „Budowlani” powrócił do dawnej nazwy „Czarni”
##2012: Odsłonięcie na cmentarzu płyty upamiętniającej ofiary tragedii górnośląskiej 1945–1948
##2012: Otwarcie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Suchogórski Labirynt Skalny”

[madohora]

##Neogotycka kaplica z 1896
##Kamienice oraz inne zabudowania przy ul. Strzelców Bytomskich i ul. 9 maja
##Dawny kamieniołom dolomitu
##Betonowy krzyż przy ul. Strzelców Bytomskich z 1890

[madohora]

[madohora]

W 1840 gdy działająca już od kilkudziesięciu lat kopalnia Fryderyk otworzyła tutaj płuczkę. Kopalnia - słynąca z pierwszej na kontynencie maszyny parowej do odwadniania podziemnych wyrobisk - prowadziła swe prace nie tylko w rejonie Tarnowskich Gór - posiadała swoje zakłady także w Stolarzowicach i Miechowicach. Płuczka stanowiła potężny zakład przeróbczy: wpierw sortowano dostarczony wozami materiał, później - rozbijano go przy pomocy młotów na drobne kawałki. Następnie tak przygotowany materiał umieszczano w ogromnych zbiornikach z wodą. Ponieważ galman czy galena są cięższe niż drobiny dolomitowej skały w której się znajdują, po wielokrotnym płukaniu można było oddzielić cenny surowiec od odpadów. Odpady zaś gromadzono na hałdzie popłuczkowej

[madohora]

[madohora]

Do czasu zamknięcia płuczki w 1912 roku, usypano górę o wysokości siedemnastu metrów i powierzchni równej 1,5 kilometra kwadratowego. Pozyskany z galeny ołów oraz cynk z galmanu - stało się towarem handlowym. Gdy z rejonu tego odeszli górnicy, zostawili po sobie wyloty dwóch szybów świetlikowych (dostarczających powietrze) - "Zofia" i "Przyjaźń" zamykających od wschodu teren hałdy oraz wysokie wzgórze rozbitej, dolomitowej skały.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W 1840 gdy działająca już od kilkudziesięciu lat kopalnia Fryderyk otworzyła tutaj płuczkę. Kopalnia - słynąca z pierwszej na kontynencie maszyny parowej do odwadniania podziemnych wyrobisk - prowadziła swe prace nie tylko w rejonie Tarnowskich Gór - posiadała swoje zakłady także w Stolarzowicach i Miechowicach. Płuczka stanowiła potężny zakład przeróbczy: wpierw sortowano dostarczony wozami materiał, później - rozbijano go przy pomocy młotów na drobne kawałki. Następnie tak przygotowany materiał umieszczano w ogromnych zbiornikach z wodą. Ponieważ galman czy galena są cięższe niż drobiny dolomitowej skały w której się znajdują, po wielokrotnym płukaniu można było oddzielić cenny surowiec od odpadów. Odpady zaś gromadzono na hałdzie popłuczkowej.

[madohora]

[madohora]

Do czasu zamknięcia płuczki w 1912 roku, usypano górę o wysokości siedemnastu metrów i powierzchni równej 1,5 kilometra kwadratowego. Pozyskany z galeny ołów oraz cynk z galmanu - stało się towarem handlowym. Gdy z rejonu tego odeszli górnicy, zostawili po sobie wyloty dwóch szybów świetlikowych (dostarczających powietrze) - "Zofia" i "Przyjaźń" zamykających od wschodu teren hałdy oraz wysokie wzgórze rozbitej, dolomitowej skały

[madohora]

[madohora]

Pod koniec drugiej wojny światowej górujące nad otoczeniem wzniesienie zwróciło uwagę konstruktorów niemieckiej linii obronnej. Na zboczach hałdy umieszczono pięć tak zwanych "garnków Kocha" - do dziś obecnych powszechnie na Górnym Śląsku indywidualnych stanowisk strzeleckich

[madohora]

A TYLE ZOSTAŁO Z DAWNYCH BUDYNKÓW KOPALNI

[madohora]

[madohora]

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Doły Piekarskie” – zespół przyrodniczo-krajobrazowy znajdujący się w południowo-wschodniej części Tarnowskich Gór, w dzielnicy Bobrowniki Śląskie-Piekary Rudne, przy granicy z Bytomiem. Utworzony został na mocy uchwały Nr LXVI/581/2006 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z 4 października 2006 i jest drugim zespołem przyrodniczo-krajobrazowym w mieście (po Zespole "Park w Reptach i Dolina Dramy").

[madohora]

Południową granicą zespołu jest granica Tarnowskich Gór i Bytomia, a wschodnią Tarnowskich Gór i Radzionkowa. Granicę północną i zachodnią stanowią grunty przebiegające wzdłuż ulic: Korola i Kruczej.

[madohora]

Teren Zespołu "Doły Piekarskie" obejmuje obszary powyrobiskowe, na których od 1890 do początku XX wieku funkcjonowała kopalnia odkrywkowa żelaziaka brunatnego (limonitu) i dolomitu. Część obecnego obszaru była także gruntami ornymi, które zostały rozcięte w kilka wachlarzowato uformowane dolinki, do których w celu wywożenia urobku została doprowadzona kolejka wąskotorowa. Przed II wojną światową, teren ten, już nie wykorzystywany, był pozbawiony roślinności. Na początku lat 60. XX w. teren wyrobisk został częściowo sztucznie zalesiony, jednak w większości nastąpiła naturalna sukcesja. Pod koniec wojny na wzniesieniach powstał fragment niemieckiej linii obrony B-2 biegnącej od Siewierza do Miedar, na który składały się żelbetowe stanowiska ogniowe potocznie nazywane kochbunkrami.

[madohora]

W zespole przyrodniczo-krajobrazowym "Doły Piekarskie" wyznaczona została w 2007 roku ścieżka dydaktyczna. Poprowadzono ją w tak, by ingerencja w środowisko naturalne była jak najmniejsza. Ścieżka jest oznakowana - umieszczonych zostało na niej 5 tablic informujących między innymi o wartości przyrodniczej zespołu i o działaniach zabronionych na jego obszarze.

[madohora]

Obszar Dołów Piekarskich jest bardzo mocno zróżnicowany. Na skutek wcześniejszej eksploatacji powstały liczne zapadliska i doliny. Jednocześnie utworzyły się strome grzbiety, grzędy, pagórki i wąwozy (gwałtowne różnice poziomów mogą dochodzić tam do nawet kilkunastu metrów).

[madohora]

Obecnie tereny dawnych wyrobisk porasta wielogatunkowy las najbardziej zbliżony jednak do grądu. Dendroflorę (czyli ogół gatunków drzew) tego obszaru tworzą głownie drzewa liściaste: grab zwyczajny, lipa drobnolistna, brzoza brodawkowata, klon, olsza czarna, robinia akacjowa, dąb szypułkowy. Z drzew iglastych najliczniej reprezentowana jest sosna zwyczajna i modrzew europejski.

[madohora]

Zbocza dolinek lokalnie porastają zbiorowiska murawowe, gdzie występują gatunki ściśle chronione, tj. dziewięćsił bezłodygowy, kruszczyk szerokolistny oraz gatunki chronione częściowo, np. kruszyna pospolita i konwalia majowa. Zanotowano wśród nich także jedyne w granicach gminy stanowisko goryczki orzęsionej.

[madohora]

W jednym z powyrobiskowych zagłębień znajduje się oczko wodne z fragmentami roślinności szuwarowej. W pobliżu stawu żyje wiele płazów m.in. trzy gatunki żab oraz ptaki np. pliszka żółta, skowronek i gąsiorek.

[madohora]

Z "Dołami Piekarskimi" graniczy Zespół przyrodniczo-krajobrazowy "Suchogórski Labirynt Skalny" utworzony na mocy uchwały Rady Miejskiej w Bytomiu z 2008 roku. Suchogórski Labirynt obejmuje prawie 20 hektarowy obszar wyrobisk pogórniczych i grzęd skalnych położony przy granicy Bytomia z Tarnowskimi Górami. W "Suchogórskim Labiryncie Skalnym" na uwagę oprócz roślinności (tożsamej do tej, która rośnie w "Dołach Piekarskich"), zasługuje wyjątkowa rzeźba terenu - skały i wąwozy tworzą tam skomplikowany labirynt - która została podkreślona w nazwie zespołu). Ponieważ oba zespoły graniczą ze sobą (niekiedy błędnie utożsamiane są ze sobą), władze miast postanowiły wspólnie je promować. W tym celu utworzono projekt "Bytomsko-Tarnogórski Labirynt Skalny" - tak wydzielony obszar zajmuje niemal 50 hektarów.

[madohora]

[madohora]

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Park w Reptach i Dolina Dramy” – zespół przyrodniczo-krajobrazowy znajdujący się na terenie Tarnowskich Gór i gminy Zbrosławice.

[madohora]

Pomimo że Park został utworzony uchwałą Nr 46/02 wojewody śląskiego dopiero z 11 lipca 2002 roku, jednak już od 1966 roku miał status cennego zabytku. Obejmuje obszar 475,51 ha, z czego 233,63 ha na terenie Tarnowskich Gór, a 241,88 ha w gminie Zbrosławice.

[madohora]

[madohora]

Park w Reptach założono w XIX wieku. W latach 1820-1945 właścicielami lasu była rodzina Henckel von Donnersmarck, która stworzyła tutaj park-zwierzyniec przeznaczony do polowań. W 1840 zbudowano zameczek myśliwski, a w latach 1893-1898 powstał okazały pałac. Cały park otoczono murem z kamienia wapiennego, którego fragmenty znajdują się do dziś. Donnersmarckowie prowadzili również prace adaptacyjne drzewostanu leśnego w park w stylu angielskim. Nasadzono około 10 000 nowych drzew, a teren sztucznie zmodyfikowano poprzez zwiezienie ziemi z okolicznych pól. W 2002 roku utworzono zespół przyrodniczo krajobrazowy w celu ochrony tych terenów.

[madohora]

[madohora]

Zespół w Reptach to największe na Górnym Śląsku skupisko drzew pomnikowych. Około ⅔ całego lasu to drzewostany, które przekroczyły 100 lat. Przeważają buki, ale występują tam też kasztanowiec zwyczajny, olsza czarna, lipa szerokolistna, wiąz szypułkowy, modrzew polski i drzewa pochodzenia egzotycznego (głównie północnoamerykańskiego). Jest 13 rodzajów paproci w tym 7 chronionych.

[madohora]

[madohora]

Iglaste
- Choina kanadyjska,
- Daglezja zielona,
- Cyprysik groszkowy,
- Sosna wejmutka

[madohora]

Liściaste
Klon pensylwański,
Dąb węgierski,
Kasztanowiec biały,
Tulipanowiec amerykański,
Czeremcha amerykańska

[madohora]

Na terenie parku występuje dużo owadów (np. chrząszcz biegacz), stosunkowo mało płazów i gadów (spotyka się ropuchy i żaby oraz jaszczurki), a wszechobecne są ptaki (np. gołębie grzywacze, wróblowate). Ssaki na terenie Parku: nietoperze, lis, dzik i inne.

[madohora]

[madohora]

Przez Park płaską dolinką płynie rzeka Drama. Brzeg wiosną porasta kokorycz pusta.

[madohora]

##Dwa szyby Sztolni Czarnego Pstrąga: „Ewa” i „Sylwester”.
##rzeka Drama
##Salezjański Ośrodek Szkolno-Wychowawczy
##Górnośląskie Centrum Rehabilitacji „Repty

[madohora]

[madohora]

Sztolnia Czarnego Pstrąga – 600-metrowy fragment najdłuższej w rejonie Tarnowskich Gór sztolni odwadniającej zw. Głęboką Sztolnią Fryderyka, należącej do założonej w 1784 roku kopalni rudy ołowiowo-srebrowej Fryderyk (niem. Friedrichs-Grube, w późniejszym okresie nazwa została zmieniona na Kościuszko).

[madohora]

Sztolnię rozpoczęto drążyć 21 kwietnia 1821 roku. Część podziemną o długości 4568 m drążono jednocześnie z 14 przodków, udostępnionych wykopanymi w linii przebiegu sztolni szybikami. Ostatecznie dla celów wentylacji przodków zgłębiono wzdłuż trasy sztolni 25 szybików (niem. Lichtschächte) i dodatkowo 2 szyby odwadniające, na których zamontowano maszyny parowe o średnicach cylindrów 24 i 40 cali. Budowę sztolni zakończono w lipcu 1834 roku. Ujście części podziemnej ujęto klasycystyczną bramą, murowaną z bloków piaskowca[1]. Wody ze sztolni uchodzą do rzeki Dramy.

[madohora]

Sztolnię można zwiedzać od 1957 roku. Jest ona jedną z atrakcji Szlak architektury Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Sztolnia Czarnego Pstrąga i podziemia Zabytkowej Kopalni Rud Srebronośnych zostały uznane za pomnik historii rozporządzeniem Prezydenta RP z 14 kwietnia 2004 roku.

[madohora]

Trasa turystyczna znajduje się pomiędzy szybami Ewa (1826) i Sylwester (1828). Podczas wycieczki, która odbywa się łodziami, można obserwować niewielkie, tworzące się współcześnie stalaktyty i oryginalne partie chodnika sztolniowego wykutego w skale dolomitowej.

[madohora]

Zwiedzanie obiektu rozpoczyna się od zejścia krętymi schodami do podziemnej przystani znajdującej się w szybach „Ewa” lub „Sylwester” (ruch wahadłowy). Kilkadziesiąt metrów pod ziemią turyści wsiadają do łodzi i w tajemniczej scenerii, przy świetle migocących lamp karbidowych przepływają odcinek 600 m. To najdłuższy w Polsce podziemny przepływ łodziami. Przewodnik odpychając łódki od ociosów opowiada o historii tarnogórskiego górnictwa.

[madohora]

SZYB SYLWESTER

[madohora]

[madohora]

SZYB EWA

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY

Szachty kruszcy srebrnych przy Górach Tarnowskich przypadkiem odkryte były. Gdy bowiem byk kawał czyli bryłę kruszczu wytoczył, którą wędrowni saksońscy górnicy znaleźli, z trafunku tego, bacznymi będąc, dalsze śledztwa uczynili. Tak Góry Tarnowskie dzięki ryciu byka mają powstanie swoje do podziękowania (Zapis 1042)

[madohora]

Lokalizacja skansenu nawiązuje do historii górnictwa tarnogórskiego, którego decydującym elementem dynamicznego rozwoju w XIX w. było wprowadzenie nowoczesnej techniki parowej. W latach 1788 - 1804 sprowadzono do Tarnowskich Gór 8 maszyn parowych, które do 1834 roku pompowały wodę z 17 szybów. Docelowym stosowaniem pomp parowych było wydrążenie rozległej sieci chodników i skrócenie terminu wdrożenia sztolniowego systemu odwadniania wyrobisk górniczych

[madohora]

[madohora]

Równolegle z odbudową Kopalni Zabytkowej i działającym od 15 lat Społecznym Komitetem Odbudowy Kopalni Zabytkowej, Zarząd SMZT powołał w październiku 1973 roku Społeczny Komitet Budowy Skansenu Maszyn Parowych i Kotłów. Jednak idea zorganizowania takiego Skansenu w Tarnowskich Górach w sąsiedztwie Kopalni Zabytkowej zrodziła się już na początku 1968 roku. Zdecydowała o tym historia i tradycja tego miasta. Maszyna parowa uruchomiona w 1788 r. na polach bobrownickich w niewielkiej odległości od szybu „Anioł” oraz 7 kolejnych eksploatowanych na tym terenie postawiły rejon tarnogórski w rzędzie najbardziej nowoczesnych ośrodków techniki parowej. W mieście od długich lat z zawodem kolejarskim – parowozami – związanych było wielu mieszkańców.

[madohora]

[madohora]

Pomysłodawcami zbudowania Skansenu byli: ówczesny członek Zarządu SMZT - Czesław Piernikarczyk i wiceprzewodniczacy Zarządu, pracownik Polskich Kolei Państwowych i poseł Ziemi Tarnogórskiej - Franciszek Bogus. Z ich inicjatywy powołano z członków Stowarzyszenia komisję, która stworzyła w grudniu 1969 roku projekt koncepcyjny Skansenu Maszyn Parowych i Kotłów pod nazwą "Tempark". Projekt zakładał budowę Skansenu w trzech etapach realizacji.

[madohora]

[madohora]

Etap I - na terenie obejmującym obiekty Zabytkowej Kopalni Srebra o powierzchni 2,6 ha, a budowa miała być zakończona w 1974 roku. Etap II - na terenie w kształcie wieloboku o powierzchni 17 ha, a budowa obejmowała lata 1975-1980. Granicami tego terenu miała być: od północy obwodnica, od strony zachodniej nasyp kolejki waskotorowej, od południa i wschodu drogi polne. Etap III - na terenie 19,3 ha w bezpośrednim sąsiedztwie szybu "Staszic". Budowa i gromadzenie eksponatów realizowane miały być po roku 1980. Docelowa powierzchnia Skansenu miała wynosić 38,9 ha.

[madohora]

[madohora]

Zamiarem Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej było wyeksponowanie starych maszyn parowych wszystkich typów, kopalnianych maszyn wyciągowych, napędów parowych do pomp i agregatów prądotwórczych, pojazdów o napędzie parowym oraz kotłów parowych różnych typów wielorakiego stosowania.

[madohora]

[madohora]

Od 1971 r. zaczęto gromadzić zabytkowe parowozy i inne maszyny parowe na stacji kolejowej Tarnowskie Góry i stacji wąskotorowej Repty Śląskie. W wyniku przeprowadzonych studiów uzupełniono założenia projektowe, bowiem Skansen miał być centralnym, krajowym ośrodkiem gromadzenia, opracowania i upowszechniania wiedzy o historii techniki parowej. Ministerstwo Komunikacji wydało polecenie wszystkim Dyrekcjom Okręgowych Kolei Państwowych zatrzymania, jako eksponaty muzealne, ostatnich parowozów ze skreślonych serii i przekazania na adres wysyłkowy: Tarnowskie Góry, Oddział Trakcji, z przeznaczeniem do tworzącego się Skansenu.

[madohora]

W ciągu dwóch lat zgromadzono – chwilowo – na grupie OB. stacji Tarnowskie Góry oraz wąskotorowej Repty – 21 parowozów, 7 pomp i kotłów. 6 września 1976 r. w dniu oddania do ruchu turystycznego Zabytkowej Kopalni Srebra udostępniono również do zwiedzania Skansen Maszyn Parowych, na którym wyeksponowano pierwsze 10 zabytków techniki parowej.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY

[madohora]

DLACZEGO ZDJĘCIE BRUKU? DLA PORÓWNANIA Z BRUKIEM NA NASZYM RYNKU? NIE. CHODZI O TO ŻE TUTAJ KAMIENIE SĄ UŁOŻONE W KSZTAŁT KOŁA CO ŚWIADCZY O ŚREDNIOWIECZNYM POCHODZENIU. TAKIE KOŁO MIAŁO ZNACZENIE, MOŻNA BYŁO SIĘ W NIM SCHRONIĆ ALE NIE CHODZI O ZAKLĘTE KOŁO Z HORRORÓW, CHOCIAŻ CO NIECO MA Z NIM WSPÓLNEGO.

[madohora]

[madohora]

DAWNY DZWON GWARKÓW

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY PODCIENIA

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY RATUSZ

[madohora]

[madohora]

[madohora]

RYNEK W TARNOWSKICH GÓRACH

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

CHOINKA NA RYNKU W TARNOWSKICH GÓRACH

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

APTEKA POD ANIOŁEM

[madohora]

[madohora]

SZCZEGÓŁY NA KTÓRE NIE ZAWSZE ZWRACAMY UWAGĘ

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ULICA KRAKOWSKA STYLOWO OŚWIETLONA - Gazeta.pl - 23.12.2014

[madohora]

SZLAK ZABYTKÓW TECHNIKI CORAZ BLIŻEJ UNESCO - Gazeta.pl - 28.12.2014

[madohora]

****

[madohora]

PROJEKT OŚWIETLENIA CENTRUM TARNOWSKICH GÓR - Radio Katowice - 18.04.2015

[madohora]

KOŚCIÓŁ W TARNOWSKICH GÓRACH SŁUŻYŁ ZA EKRAN ŚWIETLNY - Gazeta.pl - 20.04.2015

[madohora]

[madohora]

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY - ZLOT ZABYTKOWYCH SAMOCHODÓW - Nasze Miasto - 19.09.2016

[madohora]

TARNOWSKIE GÓRY. RYNEK. KOŚCIÓŁ EWANGELICKI