Panewniki

[madohora]

[madohora]

Zachodnia dzielnica Katowic położona nad rzekami Kłodnicą i Ślepiotką, dookoła otoczona lasami. Panewniki dzielą się na:
Stare Panewniki
Wymysłów
Osiedle Bema
Nowe Panewniki
Kokociniec
Do 1951 roku Panewniki stanowiły samodzielną gminę

[madohora]

ŚWIĘTO KWITNĄCYCH GŁOGÓW W LIGOCIE - Dziennik Zachodni - 17.05.2018

[madohora]

[madohora]

PASTERKA W PANEWNIKACH PRZYCIĄGNĘŁA TYSIĄCE WIERNYCH - Nasze Miasto - 25.12.2019

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KIBOLSKIE NAPISY NA MURZE BAZYLIKI W PANEWNIKACH - Nasze Miasto - 28.04.2020

[madohora]

Większość światowej populacji alpak żyje w regionie Altiplano Peru-Chile-Boliwia w Ameryce Południowej. Najwięcej, bo ponad połowa na świecie znajduje się w Peru i liczy 3,3 mln sztuk, 420 tys. żyje w Boliwii oraz 45 tys. w Chile. W związku z tym, że nie występują u nich problemy z aklimatyzacją zwierzęta te występują także na innych kontynentach (Stany Zjednoczone, Australia, Nowa Zelandia, Kanada i Europa) gdzie zostały importowane w latach 1980–1990

[madohora]

Osły wykorzystuje się najczęściej jako zwierzęta juczne, rzadziej jako wierzchowe lub pociągowe, a ostatnio w onoterapii. Często są trzymane w ogrodach zoologicznych. Wyhodowano wiele ras, różniących się ubarwieniem, wielkością i temperamentem.

[madohora]

Króliki

[madohora]

Krolik

[madohora]

Króle

[madohora]

Kaczka – nazwa określająca niektóre gatunki z rodziny kaczkowatych, podrodziny kaczek, w szczególności z rodzajów Anas, Netta i Aythya. W Polsce zwyczajowo kaczki dzieli się na kaczki pływające (kaczki właściwe) i kaczki nurkujące (grążyce).

[madohora]

Udomowione krzyżówki (Anas platyrhynchos) hodowane są przez ludzi głównie ze względu na mięso, rzadziej jaja. Krzyżówki zostały udomowione 2500 lat temu. Najwcześniej kaczki udomowiono na Dalekim Wschodzie. W Polsce, ze względu na obfitość zwierzyny łownej, kaczki udomowiono w X wieku. Udomowione kaczki straciły zdolność latania, co zwiększyło ich masę i wartość konsumpcyjną. Kaczki są również obiektem polowań. W Polsce gatunkami łownymi są: krzyżówka (Anas platyrhynchos), cyraneczka (A. crecca), głowienka (Aythya ferina) i czernica (A. fuligula); wolno polować na nie od 15 sierpnia do 21 grudnia. Mięso kaczek nie jest tak popularne jak mięso kur i gęsi[6]. W produkcji kaczego mięsa przodują Azjaci. W 2013 w Azji wyprodukowano 3660 tysięcy ton mięsa kaczego, na całym świecie 4367 tysięcy ton[8]. W Europie najwięcej mięsa kaczego produkowane jest we Francji i Niemczech

[madohora]

Kościół konsekrował 19 lipca 1908 roku kard. Georg Kopp. Uroczystość zgromadziła 80 tys. wiernych. Do stacji w Ligocie uruchomiono ponad 50 specjalnych pociągów. Do Panewnik przybyli w tym dniu pochodzący z Górnego Śląska posłowie do parlamentu pruskiego. W początkowym okresie działalności franciszkanów w Panewnikach spotykali się oni z ostrymi atakami prasowymi: prasa niemiecka posądzała zakonników o bycie siedliskiem polskości, zaś prasa polska o germanizację. Nabożeństwa i msze św. były odprawiane po łacinie, ataki dotyczyły kazań głoszonych zarówno po polsku, jak i niemiecku.

[madohora]

Ołtarz główny świątyni ukończono w lipcu 1909 roku. Stacje drogi krzyżowej poświęcono 13 lutego 1910 roku. Kościół zamierzano wyposażyć w oświetlenie elektryczne., ale stało się to możliwe dopiero w latach międzywojennych. Po soborze watykańskim II przebudowano prezbiterium, kierując się zasadami reformy liturgicznej. Kościół ten jest bazyliką mniejszą od 12 listopada 1974 roku, tytuł nadał papież Paweł VI

[madohora]

W przedłużeniu prawej nawy bocznej. Ołtarz wykonany w Koblencji. Poświęcony w 1910 roku. Fundacja parafii bogucickiej. Kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej zakupiła rodzina Szklorz z Wełnowca. Polichromię w absydzie wykonał w 1918 roku malarz Otto Kowalewski. Na lewej ścianie przedstawiony został św. Franciszek proszący o odpust Porcjunkuli. Polichromie były dwukrotnie odnawiane przez Romana Pająka oraz Jana Gałaszka. Ostatni raz w 1988 roku.

[madohora]

W prawej absydzie transeptu. Ołtarz zamówiono w 1919 roku w warsztacie rzeźbiarza niemieckiego Georga Schreinera z Ratyzbony. Do Panewnik ołtarz trafił dopiero w 1927 roku. Fundacja rodziny Lapskich z Bytomia. Przedstawia sceny z życia św. Antoniego Padewskiego. Nad ołtarzem znajdują się witraże o wysokości 4,6 m. (również przedstawiające sceny z życia franciszkańskiego cudotwórcy).

[madohora]

Bazylika w Panewnikach

[madohora]

Kalwaria Panewnicka – zespół kaplic pasyjno-maryjnych usytuowanych w pobliżu klasztoru oo. franciszkanów w Katowicach wraz z przyległym terenem parkowym

[madohora]

[madohora]

Panewniki (d. Panewnik) – część Katowic, położona w zachodnim rejonie miasta, w dzielnicy Ligota-Panewniki, nad Kłodnicą.

[madohora]

Po I wojnie światowej w Panewnikach powstały liczne organizacje społeczno-kulturalne i polityczne, w tym gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” czy Towarzystwo Polek. Podczas przeprowadzonego 20 marca 1921 roku na Górnym Śląsku plebiscytu, na 825 uprawnionych mieszkańców gminy Panewniki 667 z nich opowiedziało się za przyłączeniem do Polski, a 147 za przynależnością do Niemiec.

[madohora]

W XIX wieku wpływ industrializacji na rozwój Panewnik, a także innych południowych dzielnic Katowic był mniejszy aniżeli dla pozostałych rejonów miasta. Obszar ten rozwijał się zdecydowanie mniej intensywnie niż pozostałe. W tym czasie w gminie Panewniki funkcjonowała tylko jedna huta żelaza – „Ida”, dla której węgiel kamienny wydobywała nieodległa kopalnia „Szadok”[48]. W połowie XIX wieku prócz huty i kopalni czynne były dwa warsztaty rzemieślnicze i dwa zajazdy

[madohora]

Przy ulicy Medyków na pograniczu Ligoty i Panewnik znajduje się kompleks instytucji opieki zdrowotnej: Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka im. św. Jana Pawła II (jeden z największych szpitali dziecięcych w Polsce, otwarty 29 maja 1999 roku; ul. Medyków 16) oraz Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. Kornela Gibińskiego (funkcjonujący pierwotnie jaki Centralny Szpital Kliniczny od 19 sierpnia 1974 roku; jedna z dwóch placówek; ul. Medyków 14). Są to szpitale Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

[madohora]

Ulica Panewnicka w Katowicach (niem. Klosterstraße) – jedna z dróg w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki. Łączy Ligotę, Panewniki, Wymysłów i Stare Panewniki. Prowadzi do Kochłowic – dzielnicy Rudy Śląskiej. Ulica swoją nazwę wzięła od części Katowic – Panewnik.

[madohora]

kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 39), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

***

[madohora]

Szybki rozwój górnictwa i hutnictwa na Górnym Śląsku w II połowie XIX w. spowodował zwiększenie zapotrzebowania na siłę roboczą w tym okręgu. Gwałtowny napływ ludności z innych prowincji pruskich, szczególnie z Wielkopolski, stał się powodem angażowania do pracy duszpasterskiej zakonników, zwłaszcza znanych i popularnych franciszkanów. Wkrótce duchowieństwo diecezjalne zaczęło rozważać projekt, by sprowadzić ich do okręgu przemysłowego na stałe. W odpowiedzi na propozycję ks. Ludwika Skowronka postanowiono osiedlić franciszkanów w Panewnikach, miejscowości oddalonej od kościoła parafialnego w Mikołowie o ok. 8 km. Atmosfera tego miejsca sprzyja skupieniu i wyciszeniu. Od razu zakupiono większą ilość gruntu, jakby z myślą o przyszłym rozwoju placówki.

[madohora]

Na szczycie wieńczącej świątynię kopuły umieszczono miedziany posąg św. Franciszka. We wrześniu 1907 r. zakonnicy przenieśli się do nowego klasztoru, a w niespełna rok później, 19 lipca 1908 r., książę biskup wrocławski Jerzy kardynał Kopp dokonał uroczystej konsekracji kościoła w obecności około stu tysięcy wiernych.

[madohora]

12

[madohora]

13

[madohora]

14

[madohora]

16

[madohora]

18

[madohora]

19

[madohora]

20

[madohora]

21

[madohora]

22

[madohora]

Wycieczki
Większą uwagę zwracano na wycieczki w porze letniej.
W r. 1920/21 wydano nawet zarządzenie, aby w każdym miesią
cu urządzono jedną wycieczkę, oraz poświęcono w tygodniu pół
dnia na gry i zabawy. Dzieci prowadzono zwykle do Jamny,
do Starej Kuźnicy, do Ligoty, do Piotrowic (1857), Ochojca,
lub Murcek. Sposobność do urządzenia wycieczek dawały
częste uroczystości obchodzone przez szkołę. O wycieczkach
dalszych, np. w góry nie słyszymy

[madohora]

Choroby, epidemie.
Z życia szkolnego wspomnieć jeszcze wypada o chorobach
jakie nawiedzały czasem wieś. Na początku stycznia 1895 r.
wybuchła między dziećmi epidemia kokluszu z taką gwałtow­
nością ze przerwano naukę na przeciąg czterech tygodni. W roku
1904 nawiedziła szkołę epidemia odry i szkarlatyny, pociągająca
za sobą śmierć kilkoro dzieci. Wskutek zatrucia i utonięcia
zmarło w r. 1912 troje dzieci. Z powodu choroby żony nauczy­
ciela i kilkoro dzieci na czerwonkę, przerwano naukę od 17
sierpnia do 13 września 1920 r. W tym samym roku wybuchła
grypa. Umarło 2 dzieci.
W czasie walk wyzwoleńczych na Śląsku szkoła w Kokocińcu
była 4 razy okupowana przez wojska niemieckie. 10 maja 1919
wojsko zajęło 2 klasy. Nauki nie przerwano. Po 4 tygodniach
oddano cały budynek szkolny do dyspozycji korpusu Eulenburg;
szkołę zamknięto. Również d 18. X. do 9- XII. zostały zajęte
wszystkie klasy przez wojsko niemieckie. Naukę wskutek tego
przerwano

[madohora]

PANEWNICKA SZOPKA JUŻ GOTOWA - www.tvp.pl - 21.12.2024

[madohora]

NAJBARDZIEJ ZNANA KATOWICKA SZOPKA GOTOWA - Nasze Miasto - 21.12.2024

[madohora]

Panewniki (d. Panewnik) – część Katowi, położona w zachodnim rejonie miasta, w dzielnicy Ligota-Panewniki, nad Kłodnicą.

[madohora]

Powstały one w XVI wieku w sąsiedztwie Kuźnicy Pszczyńskiej prawdopodobnie jako osada służebna, dla której wytwarzała panwie. W XVII wieku w jednym z przysiółków wsi – Kokocińcu, została wybudowana kuźnica, która działała do XVIII wieku. W 1902 roku do Panewnik przybyli franciszkanie, którzy postawili klasztor oraz neoromańską bazylikę św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP konsekrowaną w 1908 roku. Wokół niej wytworzyła się nowa część gminy – Nowe Panewniki. Gminę Panewniki włączono 1 kwietnia 1951 roku do Katowic, a w 1992 roku Panewniki stały się częścią dzielnicy Ligota-Panewniki.

[madohora]

Klimat Panewnik nie wyróżnia się zbytnio od klimatu dla całych Katowic. Występuje tu klimat umiarkowany przejściowy. Średnia roczna temperatura w wieloleciu 1961–2005 dla stacji w pobliskim Muchowcu wynosi 8,1 °C, a średnia roczna suma opadów dla wielolecia 1951–2005 wynosiła 713,8 mm

[madohora]

Pierwotnie tereny Panewnik porastały lasy będące częścią historycznej Puszczy Śląskiej. Szata roślinna, podobnie jak i inne elementy środowiska przyrodniczego, zostały silnie przekształcone w wyniku procesów urbanizacyjnych i działalności przemysłowej. Wysokimi walorami przyrodniczo-krajobrazowymi charakteryzuje się zwłaszcza kompleks Lasów Panewnickich. Lasy te stanowią jedne z ważniejszych elementów struktury ekologicznej regionu, a w części z nich zachowały się fragmenty zbiorowisk leśnych o charakterze naturalnym[20]. Pod względem siedlisk przeważają tutaj bory sosnowe i mieszane, zaś lasy położone w na północ od Panewnik, przy granicy z Ligotą i Załęską Hałdą – Las Załęski, to lasy liściaste.

[madohora]

Do obszarów o ponadprzeciętnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, znaczących dla ochrony cennych gatunków roślin i zwierząt, bioróżnorodności, zapewnienia ciągłości ekologicznej i ochrony krajobrazu, położnych na terenie Panewnik należą m.in Stare Panewniki – obszar leśno-łąkowy o powierzchni 12,6 ha, miejscami podmokły, w dolinie Rowu Panewnickiego i częściowo Kłodnicy; zachowały się tutaj fragmenty zbiorowisk torfowiskowych i leśnych (bór bagienny), a także stwierdzono tutaj występowanie czterech gatunków roślin chronionych i kilka gatunków chronionych płazów i ptaków.

[madohora]

[madohora]

Panewniki, pierwotnie pod nazwą Panewnik, powstały w XVI wieku (według Marty Chmielewskiej osada ta istniała już prawdopodobnie w XIV wieku), około 1580 roku, nad Kłodnicą u ujścia Ślepiotki, na obszarze księstwa pszczyńskiego. Znajdowała się w sąsiedztwie Kuźnicy Pszczyńskiej (późniejsza Stara Kuźnica), dla której wytwarzała panwie[, będąc dla niej wówczas prawdopodobnie osadą służebną[25]. Panewniki po raz pierwszy w źródłach pisanych pojawiły się w 1586 roku[26] w urbarzu dóbr kameralnych pszczyńskich

[madohora]

Już w XVII wieku istniał we wsi zarząd gminny z wójtem na czele, a jeszcze w tym samym stuleciu w przysiółku Panewnik – Kokocińcu, została wybudowana kuźnia, która działała do początku XVIII wieku a w 1837 roku stanęły w jej miejscu dwa piece fryszerskie[28]. W 1620 roku wzmiankowano o młynie w Panewnikach, znajdującym się wówczas u ujścia Ślepiotki. W 1742 roku tereny miejscowości po wojnach śląskich zostały włączone do Prus. Tereny te stały się częścią powiatu pszczyńskiego.

[madohora]

W II połowie XIX wieku Panewniki obok Ligoty stały się miejscem wypoczynkowo-rekreacyjnym, lecz na przełomie XIX i XX wieku dalej one miały charakter rolniczy. W 1848 roku na terenie gminy Panewniki, w Kokocińcu uruchomiono hutę żelaza „Ida”, a powstała w pobliżu kopalnia „Szadok” dostarczała do zakładu węgiel kamienny.

[madohora]

Pierwsza panewnicka szkoła została otwarta w 1828 (bądź 1825) roku w izbie jednego z zagrodników Wawrzyńca Matury. W 1840 roku powstał nowy, murowany budynek szkoły katolickiej. W 1855 roku w Panewnikach mieszkało 648 osób.

[madohora]

Dnia 16 września 1991 roku Rada Miejska w Katowicach przyjęła uchwałę, na mocy której 1 stycznia 1992 roku podzielono Katowice na 22 pomocnicze jednostki samorządowe określając obszary ich działania. Tym samym powołano jednostkę samorządową nr 6 „Ligota – Panewniki”, w obrębie której znalazły się Panewniki

[madohora]

[madohora]

Do końca XVIII wieku na obszarze współczesnych Katowic, w tym Panewnik, głównym źródłem utrzymania była gospodarka rolna oraz leśna], a jednym z pierwszych zakładów rzemieślniczych na terenie Panewnik była kuźnica w Kokocińcu. Powstała ona na początku XVII wieku Do 1670 roku była ona dzierżawiona przez nieznanego kuźnika, a następnie przejęta przez zarząd dominium pszczyńskiego. W XVIII przestała ona funkcjonować.

[madohora]

W XIX wieku wpływ industrializacji na rozwój Panewnik, a także innych południowych dzielnic Katowic był mniejszy aniżeli dla pozostałych rejonów miasta. Obszar ten rozwijał się zdecydowanie mniej intensywnie niż pozostałe. W tym czasie w gminie Panewniki funkcjonowała tylko jedna huta żelaza – „Ida”, dla której węgiel kamienny wydobywała nieodległa kopalnia „Szadok”. W połowie XIX wieku prócz huty i kopalni czynne były dwa warsztaty rzemieślnicze i dwa zajazdy.

[madohora]

W latach międzywojennych Panewniki miały charakter dzielnicy jeszcze częściowo rolniczej

[madohora]

W latach 70. XX wieku w Starych Panewnikach w rejonie ulic Kuźniczej i Owsianej czynna była fabryka elementów domów z wielkiej płyty. W miejsce Fabryki Domów w Panewnikach powstały po 1989 roku nowe firmy, w tym w 1992 roku PBU „Panewnik”, które produkuje elementy prefabrykowane z betonu i żelbetu. Obszar ten pozostaje miejscem koncentracji działalności gospodarczej w Panewnikach. Siedzibę tam ma wg stanu z połowy 2023 roku m.in. dystrybutor elementów stalowych Stalprofil (ul. Owsiana 60a) i producent części samochodowych Autoneum Poland (ul. Owsiana 60a)[

[madohora]

[madohora]

Pierwotna zabudowa Panewnik zlokalizowana była przy ujściu Ślepiotki do Kłodnicy, a do połowy XVIII wieku zwarte osadnictwo wiejskie koncentrowało się wzdłuż ulic Panewnickiej i Owsianej w Starych Panewnikach, Wymysłowie i wzdłuż ulicy Kruczej w Kokocińcu[60]. Kolejne mapy, wydane pod koniec XVIII i w I połowie XIX wieku wskazywały na stopniowy wzrost gęstości zabudowy Panewnik w tych samych rejonach. Przy ulicy Panewnickiej zachowały się chałupy wiejskie z XIX wieku w tym chata Mrowców, położona przy ulicy Braci Wieczorków 17. Składa się na nią drewniana część mieszkalna i murowana obórka[. W połowie XIX wieku wybudowano w Panewnikach zajazd – późniejszy dom „Maria” (ul. Panewnicka 374b) posiadający charakterystyczne drewniane arkady.

[madohora]

[madohora]

Pomnik wraz z kwaterą poległych znajduje się na Cmentarzu przy ul. Panewnickiej w katowickiej dzielnicy Ligota. W nekropolii spoczywają prochy 105 bohaterskich obrońców miasta. Na cmentarzu przy ul. Panewnickiej pogrzebano najpierw tych, którzy zginęli 4 września 1939 w śródmieściu. Jeden z naocznych świadków, który uczestniczył w pogrzebie swojego bliskiego zaświadczył, że 4 lub 5 września na cmentarz przywieziono wozem magistrackim ok. 20 zwłok w mundurach powstańczych i harcerskich. Pierwszy transport miał miejsce około godziny 9 rano, drugi około 13. Następnego dnia znowu miały miejsce dwa transporty. Mogiłę zrównano z ziemią. Mieszkańcy zapalali na tym miejscu świece w dniu Wszystkich Świętych. Niemcy, by zapobiec oddawaniu czci rozstrzelanym Polakom, przez środek przeprowadzili aleję cmentarną. Ciała ekshumowano po II wojnie światowej, po czym pochowano je w zbiorowym grobie,

[madohora]

Pierwszy pomnik odsłonięto 20 lipca 1961. Przebudowano go według projektu artysty rzeźbiarza Bogumiła Burzyńskiego i ponownie odsłonięto i poświęcono 1 września 2000 roku

[madohora]

W centralnej części pomnika znajdują się szlifowane bloki skalne z napisami: "Tu spoczywają prochy bohaterskich powstańców śląskich, harcerek i harcerzy zamordowanych w 1939 roku przez najeźdźców hitlerowskich w lasach panewnickich, więzieniach i na ulicach Katowic. Przechodniu powiedz Polsce żeśmy polegli posłuszni Jej sprawie".

[madohora]

[madohora]

Krwawy poniedziałek w Katowicach albo zbrodnia w Katowicach – zbrodnia wojenna która miała miejsce 4 września 1939 r. i była jedną z największych popełnionych przez Wehrmacht podczas inwazji na Polskę.

[madohora]

[madohora]

Po ukończeniu budowy panewnickiej bazyliki w 1908, w następnym roku przystąpiono do prac przygotowawczych pod budowę kalwarii. W 1909 zmeliorowano teren i oznaczono miejsca przyszłych kaplic stacyjnych, wbijając drewniane pale i umieszczając na nich obrazy przedstawiające poszczególne stacje Drogi Krzyżowej. W 1911 na słupach zawieszono kapsuły z kamieniami przywiezionymi przez o. Władysława Schneidera OFM z Ziemi Świętej. Poświęcenia stacji dokonał o. Wilhelm Rogosz OFM 16 lipca 1911. Pierwsze trzy drewniane krzyże ustawiono dwa dni wcześniej. Metalowe figury Chrystusa i łotrów, wykonane w Kolonii, zawisły na nich 4 kwietnia 1912. W tych samych latach zasadzono na terenie kalwarii drzewa liściaste. Przed I wojną światową powstały dwa projekty budowy kaplic kalwaryjskich: Maximiliana Sliwki z Zabrza oraz P. Schreinera z Regensburga

[madohora]

Decyzję o budowie podjęto jednak dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W 1936 prowincjał Michał Porada OFM wraz z ojcami Wilhelmem Rogoszem i Karolem Bikiem ogłosili konkurs na projekt kaplic kalwaryjskich, chciano odejść od pierwotnych projektów niemieckich. Konkurs wygrali architekci lwowscy Jan Krug i Tadeusz Brzoza. Wybrano styl neoromański z eksperymentalnymi rozwiązaniami dążącymi w kierunku awangardowym, łącząc funkcjonalizm z modernizmem. Do współpracy zaproszono m.in. Xawerego Dunikowskiego, Antoniego Michalaka, Antoniego Mehla i Mariana Wnuka. Prace budowlane, którymi kierował o. Karol Bik, przerwała II wojna światowa. W chwili jej wybuchu większość kaplic była już wybudowana, brakowało wykończenia. Nie zaczęto jeszcze budować stacji X

[madohora]

W okresie PRL odpowiedzialnymi za budowę byli o. Innocenty Glensk i proboszcz o. Norbert Chudoba. Pomimo wielu trudności prace ukończono w 1953. Zaraz też przystąpiono do budowy piętnastu kaplic różańcowych. Autorami stacji są arch. Andrzej Mastej i arch. Stanisław Sepioła. Iskrą było nadanie w 1954 kościołowi panewnickiemu tytułu Wniebowzięcia NMP i zaliczenie zespołu klasztornego do sanktuariów maryjnych. Kaplice różańcowe części radosnej z rzeźbami Karola Muszkieta zostały poświęcone przez bpa Herberta Bednorza 24 listopada 1957. Ten sam biskup poświęcił 4 października 1959 serię kaplic bolesnej części różańca. Rzeźby do nich wykonali S. Białek, F. Józefowicz i Bronisław Koniuszy z Krakowa. Część kaplic chwalebnych bp Bednorz poświęcił 22 września 1963. Majolikowe płaskorzeźby wykonały do nich krakowskie artystki: Grażyna Borkowska-Niemojewska, Ewa Żygulska oraz Janina Kluziewicz-Karbowska. W 1964 przystąpiono do budowy kaplicy św. Rafała Archanioła, patrona pątników. Brak pozwolenia władz państwowych zadecydował o zaniechaniu budowy

[madohora]

Kaplica Zwiastowania − ukończona w 1956 przedstawia Archanioła Gabriela klęczącego przed Maryją.

[madohora]

Kaplica Nawiedzenia − ukończona w 1956 przedstawia scenę spotkania Matki Bożej ze św. Elżbietą.

[madohora]

Kaplica Bożego Narodzenia − ukończona w 1957 przedstawia scenę narodzenia Chrystusa.

[madohora]

Kaplica Ukrzyżowania − figury Ukrzyżowanego i łotrów z 1911 umieszczone zostały na żelbetonowych krzyżach wysokości 10 m.

[madohora]

Kaplica Zmartwychwstania − przedstawia anioła siedzącego u wejścia do grobu i trzy Marie.

[madohora]

Kaplica Wniebowstąpienia − symboliczne stopy Chrystusa i grupa Apostołów z Matką Bożą.

[madohora]

Dekoracje

[madohora]

Szopkę można oglądać od świąt Bożego Narodzenia do pierwszych dni lutego[4]. W okresie bożonarodzeniowym organizowane są adoracje stanowe i dla różnych grup, np. chórów i zespołów śpiewaczych, w których biorą udział katowiccy biskupi

[madohora]

Ruchoma szopka

[madohora]

W klasztornym ogrodzie od 2002 r. przygotowywana jest żywa szopka ze zwierzętami oraz podświetlane instalacje (od 2023 r.)

[madohora]

Szopki z różnych stron świata

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Szopki z różnych stron świata

[madohora]

Szopki u Fracnciszkanów

[madohora]

Szopki

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Taką szopkę to ja rozumiem

[madohora]

Niezła szopka

[madohora]

Święty Franciszek

[madohora]

Szopka z Australii

[madohora]

Szopka z Australii

[madohora]

Szopka z Australii

[madohora]

[madohora]

[madohora]

...

[madohora]

Tak wyglądały szopki z różnych stron świata

[madohora]

Żywa szopka - kuc

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Owieczka

[madohora]

Powiem tak - stary cap

[madohora]

Kozioł

[madohora]

[madohora]

Nie mów przed nikim
Tam były króliki

[madohora]

Choinka

[madohora]

Panewniki to południowo-zachodnia część Katowic, ściśle związana z Ligotą, z którą tworzy jedną dzielnicę, leżącą nad Kłodnicą, w jej górnym biegu (bardzo górnym, w zasadzie „źródłowym”).
Od ponad stu lat Panewniki słyną z neoromańskiego kościoła (od 1974 jest to bazylika mniejsza) pw. Świętego Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, którego gospodarzami, wraz z przylegającym doń klasztorem, są ojcowie franciszkanie Zakonu Braci Mniejszych.
Panewniccy franciszkanie kontynuują tradycję zapoczątkowaną przez założyciela ich zakonu – świętego Franciszka z Asyżu i co roku, w prezbiterium kościoła, budują jedną z największych i najpiękniejszych szopek bożonarodzeniowych w Europie.
W okresie świąt Bożego Narodzenia bazylikę licznie odwiedzają pielgrzymi i turyści, chcący podziwiać tę wspaniałą szopkę i obserwować zmiany, jakie wprowadzają budowniczowie z roku na rok.
Oprócz tej wewnątrz bazyliki, można zobaczyć również szopkę ruchomą, znajdującą się w pomieszczeniu w zachodniej części zabudowań klasztornych. Poza tradycyjnymi postaciami występują w niej figury świętych oraz różnych polskich postaci historycznych.
W gablotach prezentowane są bardzo ciekawe figurki zabytkowe, ale też takie pochodzące z wielu krajów Europy i świata
Jest i trzecia szopka – żywa stajenka, udostępniona do zwiedzania w ogrodzie klasztornym, w którym spędzanie dowolnie długiego czasu jest nie lada gratką.
Od kilku lat chętnie korzystam z tej możliwości, a w tym roku szczególnie, ponieważ całość jest zbudowana od nowa i robi niesamowite wrażenie.

[madohora]

[madohora]

Budowa kościoła i klasztoru

Wkrótce skończyły się stawiane przez rząd pruski trudności co do budowy kościoła i klasztoru. Zaowocowało to położeniem w 1906 r. kamienia węgielnego i rozpoczęciem wznoszenia zabudowań. Wspaniała sylwetka kościoła w stylu neoromańskim stanęła już w 1907 r.

[madohora]

1913 (21 września)
Sprowadzenie relikwii św. Męczenników – biskupów Romana i Ptolomeusza oraz jednego z 38 współmęczenników.

[madohora]

1913
Budowa dużych rozmiarów żłóbka (dziś jeden z największych w Europie).

[madohora]

2019 (styczeń – grudzień)
Rok 2019 – Rokiem O. Justyna Widucha OFM i O. Ansgarego Maliny OFM – z racji przypadających w tym roku rocznic śmierci: 50-tej O. Ansgarego (w styczniu) i 25-tej O. Justyna (w grudniu).

[madohora]

Syrach Bogdan Janicki OFM (ur. 16 stycznia 1966 w Siemianowicach Śląskich) – polski franciszkanin, doktor teologii, członek Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach.

[madohora]

W 1934 r. obok rozwijającego się parku wybudowano dom parafialny. Realizując idee franciszkańskie w 1936 r. rozpoczęto budowę Drogi Krzyżowej. W drodze konkursu przyjęto rozwiązanie autorstwa architektów Kruga i Brzozy. Większość kaplic Drogi Krzyżowej nosiła charakter “zamknięty” z rzeźbami lub obrazami we wnętrzach. Autorami obrazów do kaplic byli Edward Daniel Czuch ze Lwowa, zaś rzeźb prof. M. Wnuk także ze Lwowa. Realizacji towarzyszyła rozbudowa parku poprzez wytyczenie odpowiednich ścieżek i dróżek. II wojna światowa przerwała budowę kaplic Drogi Krzyżowej. Dzieła dokończono po wojnie. W czasie II wojny światowej klasztor został zamieniony na obóz przejściowy dla niemieckich przesiedleńców ze Wschodu.

[madohora]

Ludwik IX Święty (ur. 25 kwietnia 1214 w Poissy, zm. 25 sierpnia 1270 w Tunisie) – król Francji od 1226 (panował 44 lata), syn Ludwika VIII z dynastii Kapetyngów, święty Kościoła katolickiego. Organizator i uczestnik VI i VII wyprawy krzyżowej. Z uwagi na pozycję Ludwika IX na kontynencie europejskim, angielski kronikarz, Mateusz Paris, nazwał go „królem ziemskich królów”

[madohora]

W Anglii król Henryk III (1216-1272) trwonił autorytet korony niedołężną polityką. Zwracał się nieustannie do papieża jako do swego protektora. Za Pirenejami dopiero rosła potęga królestw Kastylii i Aragonii. Na Wschodzie cesarstwo bizantyńskie podnosiło się dopiero po katastrofie IV krucjaty (1202-1204), odzyskując Konstantynopol w roku 1261 roku. Kuria papieska była pogrążona w konfliktach z Hohenstaufami. Po śmierci papieża Klemensa IV (1265-1268) w Rzymie zapanował zamęt. W tej sytuacji król Francji stał się pierwszoplanową postacią na politycznej scenie. Tradycyjny sojusz Kapetyngów z Kościołem nie oznaczał bynajmniej uległości wobec kurii papieskiej. Ludwik IX, pełen respektu dla spirytualnej władzy papieża, nie ukrywał niechęci wobec papieskich ambicji politycznych. Potępiał chciwość kurii i pompę papieskiego dworu. Zachowywał zręcznie równowagę w konflikcie papiestwa z Fryderykiem II. Zagrożony w Rzymie przez cesarza i jego stronników Innocenty IV przeniósł się do francuskiego Lyonu. Francuzi grozili jednak wymówieniem lyońskiej gościny, jeżeli papież nie pogodzi się szybko z Fryderykiem II. Ojciec święty rozglądał się już za nową siedzibą w należącym do Anglii Bordeaux. Innocenty IV mawiał podobno, że po zwycięstwie nad smokiem (cesarzem) wypadnie zdeptać małe węże (królów Francji i Aragonii). Konflikt z cesarstwem wyczerpał jednak papiestwo i kolejni papieże Urban IV (1261-1264) i Klemens IV (1265-1268) byli Francuzami. Stosunki Ludwika IX z „francuskimi papieżami” były dość dobre, a oni sami nie nie żywili ambicji zdeptania francuskiego węża.

[madohora]

Dwukrotnie wziął udział w wyprawach krzyżowych. W 1248 r. udał się z wojskami na odsiecz zdobytej przez muzułmanów Jerozolimie; podczas tej wyprawy dostał się do niewoli. Wolność odzyskał po zawarciu rozejmu i zapłacie okupu. W roku 1267 poprowadził kolejną wyprawę krzyżową. Po zdobyciu Kartaginy wyruszył do Tunisu, gdzie podczas oblężenia zachorował na tyfus i zmarł 25 sierpnia 1270 r.

[madohora]

Święty Ludwik

[madohora]

Krzyż kamienny

[madohora]

Parafia Św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Panewnikach
22 grudnia 1902 przybyli do Panewnik pierwsi franciszkanie - o. Kamil Bolczyk i o. Wilhelm Rogosz. Głównym celem ich przybycia była budowa klasztoru i kościoła. W 1904 roku rozpoczęto budowę groty lourdzkiej, którą poświęcono 28 sierpnia 1905. W tym samym roku 4 października w uroczystość św. Franciszka rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru. Poświęcenie kościoła przez biskupa wrocławskiego kard. Georga Koppa odbyło się 19 lipca 1908. Od początku kościołowi nadano wezwanie św. Ludwika Króla. W 1954 roku kościołowi i parafii nadano drugi tytuł Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i zaliczono zespół sakralny w Panewnikach do sanktuariów maryjnych.

[madohora]

We wnętrzu bazyliki w Panewnikach znajduje się szereg ołtarzy i kaplic. Przed reformą soborową każdy kapłan odprawiał samemu, tzn. nie w koncelebrze, mszę św. i to w godzinach rannych, stąd większa liczba ołtarzy w bazylice. Konwent panewnicki, obsługujący bazylikę, liczył od kilku do kilkunastu braci (obecnie osiemdziesięciu), w tym trzydziestu kapłanów

[madohora]

Od strony placu znajduje się boczne wejście do bazyliki mniejszej, główne wejście do klasztoru − tzw. furta oraz zaczynają się chodniki prowadzące na teren Panewnickiej Kalwarii. Od wjazdu z ulicy Panewnickiej prowadzi droga do części zabudowań klasztornych, w których ma swoją siedzibę Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych, Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego (FODA), biblioteka prowincjalna oraz muzeum misyjne

[madohora]

Tablica na pomniku Jadwigi Śląskiej

[madohora]

Główną trasą w Wymysłowie jest ulica Panewnicka, która stanowi część jednego z głównych ciągów komunikacyjnych Katowic (tj. ciąg ulic: Kolejowa – Panewnicka). Przez Wymysłów kursują autobusy transportu miejskiego realizowane na zlecenie ZTM-u. Na ulicy Panewnickiej znajduje się dwustanowiskowy przystanek Panewniki Wymysłów, z którego według stanu z połowy 2023 roku odjeżdżały autobusy 5 linii (w tym jedna nocna).

[madohora]

Huta Ida – huta żelaza funkcjonująca w latach 1848–1861, istniejąca na terenie dzisiejszego osiedla Kokociniec w Katowicach, w miejscu gdzie wcześniej działała kuźnica kokocińska

[madohora]

Gmina Ligota używała pieczęci z godłem, w którym pośrodku znajdowało się drzewo liściaste, po prawej stronie dwa mniejsze, a po lewej siedzący na kamieniu ptak ujęty w profilu z uniesionymi do góry skrzydłami. Gmina Panewniki zaś miała pieczęcie z godłem przedstawiającym pierwotnie kociołek z długa rączką stojący na trzech nóżkach na szerokim blacie, a pod nim był ogień. Godło na poczęci z lat 1863–1913 przedstawiało już sam kociołek z długą rączką stojący na trzech nóżkach. Symbole te są współcześnie używane m.in. przez Radę Dzielnicy nr 6 Ligota-Panewniki

[madohora]

HERB PANEWNIK Z ROKU 1930

[madohora]

o. dr Hieronim Dłubis OFM − filolog
o. Antoni Galikowski OFM − prowincjał
o. Bernardyn Grzyśka OFM − prowincjał
o. Ludwik Kasperczyk OFM − prowincjał
Adela Korczyńska – nauczycielka, harcmistrzyni, działaczka społeczna
Bernard Krawczyk – aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
o. Bazyli Machalica OFM (zm. 1994) − filozof
o. Ansgary Malina OFM − kompozytor
o. prof. Jozafat Nowak OFM − antropolog, psycholog
o. Tytus Semkło OFM − prowincjał
o. Alfons Rogosz OFM − misjonarz
o. Wilhelm Rogosz OFM − prowincjał
o. Kolumban Sobota OFM − komisarz prowincjalny
Bolesław Szabelski − kompozytor i pedagog
Antoni Szafranek – skrzypek i pedagog
o. dr Damian Szojda OFM − biblista
o. dr Nazariusz Szojda OFM − filozof
Stanisław Strzyżewski – specjalista w zakresie teorii i metodyki wychowania fizycznego, prof. zw. dr hab.
Nepomucen Wielebski − naczelnik gminy Ligota, fundator cmentarza
o. Wenanty Zubert OFM − kanonista, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

[madohora]

Kościół w Panewnikach

[madohora]

Na początku grudnia 1902 roku pierwsi bracia – Tacjan Hante i Ubald Miera – zajęli tymczasowe lokum: jednopiętrowy dom w Starych Panewnikach, który z pomocą mieszkańców zaadaptowali na klasztor. Urządzili też kaplicę mogącą pomieścić 300 osób. Uroczyste wprowadzenie zakonników do klasztoru nastąpiło 22 grudnia 1902 roku.
Z czasem z pracy duszpasterskiej franciszkanów zaczęli korzystać coraz liczniejsi wierni, nie tylko z Panewnik, ale i dalszej okolicy.

[madohora]

Panewniki powstały około 1580 roku nad rzeką Kłodnicą przy ujściu Ślepiotki. Należały do Kuźnicy pszczyńskiej (dziś Stara Kuźnica) w XVI wieku. Początkowo było jednym z osiedli służebnych wytwarzających panwie. W 1586 roku we wsi Panewniki mieszkało 8 zagrodników, w 1620 było ich 9. W 1629 roku pojawił się tu pierwszy chałupnik. W 1700 roku było ich już 5, a 25 lat później już 25. Do połowy XIX w pracował młyn na Kłodnicy, którego właścicielem był zarząd dóbr dominialnych księstwa Pszczyńskiego. W 1650 roku zarząd dóbr dominialnych księstwa Pszczyńskiego uruchomił na terenie wsi kuźnię, w której mieścił się piec niski lupowy połączony z młotownią. W XVII wieku kuźnia była nieczynna. Do 1964 roku rósł tutaj dąb pamiętający czasy króla Jana III Sobieskiego, który (wg ludowego przekazu) miał wędrować tędy ze swoimi wojskami ulicą Mikołowską (dziś Owsiana) na odsiecz Wiednia. W 1855 roku w gminie Panewniki mieszkało 648 osób, a sześć lat później 718. W 1908 roku władze gminy podjęły decyzję o budowie nowej szkoły na terenie Kokocińca ukończoną w 1913 roku. W 1905 roku gmina Panewnik liczyła około 1 000 mieszkańców. Zamieszkiwała je wyłącznie ludność polska. W pierwszych latach XX wieku na ziemi wykupionej od chłopów, rozpoczęto budowę zespołu klasztornego franciszkanów. Powstanie klasztoru i kościoła oraz groty pątniczej (kopia groty NMP z Lourdes we Francji) w pobliżu dworca kolejowego stworzyło możliwości zabudowy terenu między klasztorem a gminą Ligota oraz w kierunku wsi Panewnik. Nową zabudowę, która powstała wokół klasztoru zaczęto nazywać Nowym Panewnikiem, a pierwotną zabudowę Starym Panewnikiem. Pierwotna nazwa Panewnik uległa więc zmianie w początkach XX wieku.W roku 1924 na terenie Nowego Panewnika utworzono gminę. Powstała nowa nazwa - Panewniki (spotykana na mapach dopiero w 1950 roku), która bardziej odpowiadała rzeczywistości. Łączyła bowiem dwa pojęcia w jedno. W okresie międzywojennym w Panewnikach ożywiło się życie kulturalne. W roku 1923 założono chór mieszany "Wanda", który, oprócz występów śpiewaczych, organizował często przedstawienia amatorskie. We wrześniu 1939 roku hitlerowcy dokonali mordu w lasach panewnickich na harcerzach i powstańcach. Po wojnie ekshumowano ich zwłoki i przewieziono na cmentarz przy ulicy Panewnickiej. W roku 1961 odsłonięto pomnik na wspólnej mogile dla uczczenia pamięci pomordowanych. Nowy etap w dziejach Panewnik rozpoczął się w Polsce Ludowej, zwłaszcza po przyłączeniu gminy w 1951 roku do Katowic. W latach sześćdziesiątych przy ulicy Medyków, na granicy Ligoty i Panewnik rozpoczęto budowę zespołu klinik oraz domów akademickich.
Bazylika franciszkanów
Szczególne zainteresowanie wzbudzają te okolice w okresie Świąt Bożego Narodzenia. Wtedy to właśnie na głównym ołtarzu kościoła można podziwiać największą w Europie szopkę, zbudowaną wewnątrz świątyni. Z boku świątyni można także oglądać ruchomy żłóbek oraz żywą szopkę

Źródło: Wikipedia

[madohora]

Obiekty zabytkowe na terenie Panewnik to

budynek VII Liceum Ogólnokształcącego im. Harcerzy Obrońców Katowic (ul. Panewnicka 13); wzniesiony w 1938 o charakterystycznych detalach architektonicznych takich jak ryzality, przeszklony narożnik oraz poziome i pionowe pasy okien

[madohora]

fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej (ul. Panewnicka 23, 25, 27);

[madohora]

historyczna zabudowa mieszkaniowo-usługowa (ul. Panewnicka 30, 32, 34, 36, 38, 38a, 40); zachowana prosta forma ogrodzeń oraz starodrzew

[madohora]

Jednak tym co najbardziej przyciąga do Panewnik jest Zespół Kościelny i Klasztor Ojców Franciszkanów zbudowany w latach 1905 - 1908 w stylu neoromańskim według planów brata Manswetusa Fromma OFM a budowniczym był ojciec Wilhelm Rogosz. Od 1974 roku kościół posiada status bazyliki mniejszej
W skład zespołu klasztornego wchodzą:
- Bazylika mniejsza Św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
- Klasztor Ojców Franciszkanów w którym znajduje się Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych
- Zabytkowa Kalwaria Drogi Krzyżowej
Co roku w październiku/listopadzie przy Grocie odbywa się msza w której biorą udział ludzie i konie przed corocznym Biegiem za lisem zwanym Hubertusem
Natomiast w okresie Świąt Bożego Narodzenia tym co przyciąga zarówno wiernych, pielgrzymów jak i turystów jest największa w Europie szopka. Szopka ma 730 m2 . Jej konstrukcja zajmuje całe prezbiterium Bazyliki. Szopka ma wymiary 22 m szerokości//25 m wysokości i 12 m głębokości. Znajduje się w niej około 100 figur ludzi i zwierząt naturalnej wielkości. Natomiast na imitacji nieba świeci 2 metrowy księżyc oraz 500 gwiazd.
W Panewnikach znajduje się też "Ruchoma Szopka" z przesuwającymi się figurami oraz od kilku lat Panewniki wzbogaciły się o szopkę z żywymi zwierzętami. W tym roku były to barany, koza, osioł oraz dwa kuce szetlandzkie. Na podwórku, w klatkach można było też zobaczyć ozdobne kurki, bażanty, gołębie oraz strusia. Ta ostatnia szopka najwięcej fradjy oczywiście sprawia dzieciom ale nie tylko

[madohora]

Byłach dzisiej w Panewnikach i widziałach aż trzy betlyjki. O jedny to godajom,że to jest nojwiynkszo betlyjka w Polsce. Godom wom ani zdjyńcia niy umiałach zrobić, bo zajmuje cały ołtorz główny i jeszcze nawy. Potym żech sie obejrzała tako w kiery som ruchomme figurki. Tam jest taki werg i łone sie przesuwajom. Ale tyż mogłach sie połoglondać jakie betlyjki robiom Włochy, Niymcy, Hiszpanie a nawet w Afryce.
Ppotym musiałach sie przelyź przez taki plac a tak wszyńdzie bioło, bo te drzewa i krzoki cołkie zasypane śniygiym. A na końcu tego placu to była szopka z gadzinom. Barany sie szkubały sianko, koza jak to koza patrzyła co by tu zeżryć. Yjzel na nic niy zwracoł uwagi. Były tak tyż dwa kuce - tyn wto sie zno, to wiy że to były szetlandy (kuce szetlandzkie). Jerona tyn jedyn to był jak model, jo biera tyn knips aparat a łon mi sie ustawio a to z jedny a to z drugi strony - no i jak mu niy zrobić zdjyńcio. No sami wiycie, że jo mom fioła na punkcie koni a tyn mi jeszcze łeb wkłodo w rynce. Ja ale jak to betlyjka, to żłóbek z dzieciątkiym tyż tam był. A na placu w klotkach, za siatkom to lotoł struś, bażant no i gołymbie. No i to by było na tela

Panewniki w zeszłym roku

[madohora]

WNĘTRZE KOŚCIOŁA W PANEWNIKACH

[madohora]

BAZYLIKA W PANEWNIKACH - SZCZEGÓŁY ARCHITEKTONICZNE

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Miejsce‎ ‎budowy,‎ ‎styl‎ ‎i‎ ‎zarys. Miejsce‎ ‎budowy,‎ ‎oddalone‎ ‎15‎ ‎minut‎ ‎od‎ ‎dworca‎ ‎w‎ ‎Ligocie (Idaweiche)‎ ‎znajduje‎ ‎się‎ ‎przy‎ ‎szosie‎ ‎wiodącej‎ ‎z‎ ‎Ligoty‎ ‎do Panewnika‎ ‎na‎ ‎pochyłej‎ ‎płaszczyźnie.‎ ‎Pochyłość‎ ‎jest‎ ‎dosyć wielka‎ ‎i‎ ‎nie‎ ‎bardzo‎ ‎nadawało‎ ‎się‎ ‎to‎ ‎miejsce‎ ‎do‎ ‎budowy.‎ ‎Lecz wysokie‎ ‎powożenie‎ ‎tego‎ ‎miejsca‎ ‎miało‎ ‎to‎ ‎do‎ ‎siebie,‎ ‎iż‎ ‎kościół daleko‎ ‎i‎ ‎szeroko‎ ‎mógł‎ ‎być‎ ‎widziany.‎ ‎Okoliczność‎ ‎ta‎ ‎spowodo wała‎ ‎architekta‎ ‎do‎ ‎zbudowania‎ ‎powiedniego‎ ‎kościoła,‎ ‎któryby swem‎ ‎malowniczem‎ ‎ugrupowaniem‎ ‎i‎ ‎dalszym‎ ‎okolicom‎ ‎uciechę sprawiał. Jako‎ ‎styl‎ ‎budowy‎ ‎wybrano‎ ‎styl‎ ‎romański‎ ‎i‎ ‎to‎ ‎reńsko- romański,‎ ‎którego‎ ‎używano‎ ‎w‎ ‎12‎ ‎tym‎ ‎stuleciu.‎ ‎Wybrano‎ ‎ten styl‎ ‎dla‎ ‎tego,‎ ‎ponieważ‎ ‎dla‎ ‎całego‎ ‎zakładu‎ ‎klasztornego‎ ‎był najodpowiedniejszy‎ ‎i‎ ‎inną‎ ‎stroną‎ ‎umożliwiał‎ ‎przez‎ ‎swe‎ ‎bogac two‎ ‎form‎ ‎stworzyć‎ ‎jedno‎ ‎z‎ ‎najpiękniejszych‎ ‎dzieł. Przy‎ ‎opracowaniu‎ ‎zarysu‎ ‎musiano‎ ‎uwzględnić‎ ‎to,‎ ‎iż‎ ‎w‎ ‎ko ściołach‎ ‎klasztornych‎ ‎oprócz‎ ‎głównego‎ ‎ołtarza‎ ‎potrzebna‎ ‎jest odpowiednia‎ ‎ilość‎ ‎ołtarzy‎ ‎bocznych‎ ‎oraz‎ ‎i‎ ‎stosowny‎ ‎podział obszaru‎ ‎i‎ ‎miar‎ ‎celem‎ ‎osięgnięcia‎ ‎dobrej‎ ‎akustyki‎ ‎t.‎ ‎j.‎ ‎dobrego brzmienia‎ ‎głosu.‎ ‎Przypatrzmy‎ ‎się‎ ‎teraz‎ ‎trochę‎ ‎uważniej‎ ‎za rysowi.‎ ‎Widzimy‎ ‎najpierw‎ ‎przedsionek‎ ‎z‎ ‎trzema‎ ‎portalami t.‎ ‎j.‎ ‎drzwiami,‎ ‎potem‎ ‎tyleż‎ ‎przednich‎ ‎części‎ ‎przestrzeliłowych z‎ ‎nad‎ ‎nimi‎ ‎znajdującem‎ ‎się‎ ‎chórem‎ ‎głównym,‎ ‎gdzie‎ ‎organy‎ ‎mają być‎ ‎ustawione.‎ ‎Po‎ ‎obu‎ ‎stronach‎ ‎są‎ ‎wieże‎ ‎a‎ ‎na‎ ‎boku‎ ‎wieżyc‎ ‎znaj dują‎ ‎się‎ ‎wieżyczki‎ ‎dla‎ ‎schodów‎ ‎na‎ ‎chór‎ ‎główny.‎ ‎Widzimy‎ ‎dalej średnią‎ ‎wysoką‎ ‎nawę‎ ‎kościelną,‎ ‎która‎ ‎we‎ ‎wysokości‎ ‎głównych gzymsów‎ ‎szeroka‎ ‎jest‎ ‎12‎ ‎metrów.‎ ‎Następnie‎ ‎po‎ ‎prawej‎ ‎i‎ ‎lewej stronie‎ ‎znajdują‎ ‎się‎ ‎boczne‎ ‎nawy‎ ‎kościelne‎ ‎szerokie‎ ‎5V2‎ ‎metra.

[madohora]

[madohora]

A to sztuczna jest polanka
Tutaj żłóbek jest wśród sianka

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Plac nigdy nie posiadał specjalnej nazwy. Dopiero 10 września 2010 decyzją Rady Miasta Katowice nazwano go placem Klasztornym

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Tak mi się zdaje
Że to inne kraje

[madohora]

Amfiteatr w Parku Zadole
15.00- 15.15 Rozpoczęcie
15.15-15.45 Występ Finalistów XXII Miejskiego Festiwalu Piosenki Przedszkolnej „Wesoły Mikrofon”
15.45-16.15 Występ Finalistów I Festiwalu Pieśni Tradycyjnej "Jedyn, dwa, trzi, sztyry, czyli solo, w duecie, w trio i kwartecie"
16.15-18.15 Program artystyczny MDK „Ligota”
18.15-18.30 Występ Jagody Rataj
18.30-19.30 Gang Marcela
20.00 Gwiazda wieczoru Mateusz Ziółko
21.30 - Pokaz sztucznych ogni

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ZBEZCZESZCZONO KALWARIĘ W PANEWNIKACH - Wyborcza - 25.02.2019

[madohora]

ZBESZCZEŚCILI KAPLICZKI W PANEWNIKACH - Radio Piekary - 25.02.2019

[madohora]

TO ONI ZDEWASTOWALI KALWARIĘ W PANEWNIKACH - Wyborcza - 27.02.2019

[madohora]

WANDALE Z PANEWNIK STANĘLI PRZED KAMERĄ. JEST NOWE NAGRANIE - Wyborcza - 05.03.2019

[madohora]

CZY TO ONI ZBZCZEŚCILI KALWARIĘ - Radio eska - 05.03.2019

[madohora]

SPRAWCY WANDALIZMU NA KALWARII PANEWNICKIEJ ZATRZYMANI - www.tvn24.pl - 06.03.2019

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W pierwszych latach XX wieku na ziemi wykupionej od chłopów, rozpoczęto budowę zespołu klasztornego franciszkanów. Powstanie klasztoru i kościoła oraz groty pątniczej (kopia groty NMP z Lourdes we Francji) w pobliżu dworca kolejowego stworzyło możliwości zabudowy terenu między klasztorem a gminą Ligota oraz w kierunku wsi Panewnik. Nową zabudowę, która powstała wokół klasztoru zaczęto nazywać Nowym Panewnikiem, a pierwotną zabudowę Starym Panewnikiem. Pierwotna nazwa Panewnik uległa więc zmianie w początkach XX wieku. W roku 1924 na terenie Nowego Panewnika utworzono gminę. Powstała nowa nazwa - Panewniki (spotykana na mapach dopiero w 1950 roku), która bardziej odpowiadała rzeczywistości. Łączyła bowiem dwa pojęcia w jedno.

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Panewniki.

[madohora]

Panewniki2

[madohora]

Panewniki3

[madohora]

Panewniki4

[madohora]

Panewniki5

[madohora]

Panewniki6

[madohora]

Panewniki8

[madohora]

Panewniki9

[madohora]

Panewniki10

[madohora]

Panewniki11

[madohora]

Panewniki12

[madohora]

Panewniki13

[madohora]

Panewniki14

[madohora]

Panewniki16

[madohora]

Panewniki17

[madohora]

Panewniki18

[madohora]

Panewniki19

[madohora]

Panewniki20

[madohora]

Panewniki21

[madohora]

Panewniki22

[madohora]

Panewniki24

[madohora]

Panewniki24

[madohora]

Panewniki25

[madohora]

Panewniki26

[madohora]

Kurki

[madohora]

Panewniki kurki ankona

[madohora]

Perlica zwyczajna, perlica, perliczka, perlica dzika (Numida meleagris) – gatunek dużego ptaka z rodziny perlic (Numididae), jedyny przedstawiciel rodzaju Numida

[madohora]

Występuje na południe od Sahary, gdzie zamieszkuje wszystkie środowiska z wyjątkiem lasów deszczowych i pustyń. W południowych częściach kontynentu zasięg rozprzestrzenił się dzięki postępowi rolnictwa

[madohora]

bazylika mniejsza św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny; kamień węgielny pod budowę położono w 1906, świątynia wraz z klasztorem powstała w 1907, budowniczym kościoła był ojciec Wilhelm Rogosz, uroczysta konsekracja miała miejsce 19 lipca 1908, dokonał jej kardynał Georg Kopp, metropolita wrocławski; główny ołtarz umieszczono w prezbiterium w 1909; od 12 listopada 1974 kościół posiada tytuł bazyliki mniejszej, nadanej przez papieża Pawła VI

[madohora]

Powstanie Groty ku czci Matki Bożej z Lourdes

Władze pruskie zwlekały z wydaniem pozwolenia na budowę kościoła i klasztoru, obawiając się, że franciszkanie będą działać na rzecz polskości Śląska. Realizacja pierwotnego projektu budowy była zatem niemożliwa.

[madohora]

Szybki rozwój górnictwa i hutnictwa na Górnym Śląsku w II połowie XIX w. spowodował zwiększenie zapotrzebowania na siłę roboczą w tym okręgu. Gwałtowny napływ ludności z innych prowincji pruskich, szczególnie z Wielkopolski, stał się powodem angażowania do pracy duszpasterskiej zakonników, zwłaszcza znanych i popularnych franciszkanów. Wkrótce duchowieństwo diecezjalne zaczęło rozważać projekt, by sprowadzić ich do okręgu przemysłowego na stałe. W odpowiedzi na propozycję ks. Ludwika Skowronka postanowiono osiedlić franciszkanów w Panewnikach, miejscowości oddalonej od kościoła parafialnego w Mikołowie o ok. 8 km. Atmosfera tego miejsca sprzyja skupieniu i wyciszeniu. Od razu zakupiono większą ilość gruntu, jakby z myślą o przyszłym rozwoju placówki.

[madohora]

Tak na czasie
Indor w pełnej krasie

[madohora]

Drób

[madohora]

Według źródeł archeologicznych lamy i alpaki zostały udomowione ok. 4000–5000 lat p.n.e. w rejonie peruwiańsko-boliwijskiego Altiplano. Alpaka hodowana jest w Andach na obszarze od południowego Peru, Chile po północną Boliwię. Dzięki lepszej od owczej wełnie i dobremu mięsu są hodowane także w innych regionach świata, także w Polsce. Nie niszczą pastwisk za sprawą miękkich poduszek kopyt, a dzięki dwudzielnej wardze, jedząc rośliny, nie wyrywają ich korzeni z ziemi. Przystosowane są do klimatu wysokogórskiego, a do wyżywienia wystarczą im słabe gleby piątej i szóstej klasy o niewielkim areale – na jednym hektarze jest w stanie utrzymać się około 20 sztuk alpak. Wytrzymują trudne zimy dzięki wełnie odpornej na mroźny klimat, która dłużej zatrzymuje ciepło. Ponadto nawóz alpak z dobrym skutkiem można wykorzystać w ogrodnictwie.

[madohora]

Osły mogą krzyżować się z innymi koniowatymi, ale ich potomstwo przeważnie jest bezpłodne. Potomek ogiera osła z klaczą konia to muł, zaś klaczy osła i ogiera konia to osłomuł. Hodowcy dopuszczają do tego typu mieszanek przez wzgląd na dużą użytkowość tych zwierząt. Muły są bardziej wytrzymałe i silniejsze i ze względu na to ta krzyżówka jest bardziej popularna, osłomuły spotyka się rzadko.

[madohora]

Świnka wietnamska

[madohora]

Królik – polska nazwa zwyczajowa kilku gatunków zajęczaków z rodziny zającowatych. Mianem tym określa się zwierzęta należące do rodzajów Sylvilagus (m.in. królak bagienny i królak błotny) oraz Oryctolagus, do którego należy królik europejski (królik dziki) oraz jego udomowiona forma – królik domowy.

[madohora]

Do tego plemienia prócz kaczek morskich należą również tracze, a w niektórych ujęciach systematycznych także i edredon (Somateria mollissima, kaczka edredonowa). U prawie wszystkich kaczek morskich występuje dymorfizm płciowy. Samce są przeważnie czarne lub czarno-białe, nierzadko z opalizującymi zielonymi lub niebieskimi głowami czy błękitnym albo zielonym zabarwieniem niektórych części ciała. Samice reagują na zaloty słabiej niż u kaczek pływających. W przypadku edredonów szczególną wartość ma puch, którym samica wyścieła gniazdo – dla wielu islandzkich farmerów stanowi on źródło dochodu.

[madohora]

Z latami Panewniki przeistaczały się w wielki ośrodek życia religijnego. Po konsekracji kościoła stały się celem licznych pielgrzymek, m.in. bractw kościelnych. Największe rzesze wiernych gromadziły odpusty Porcjunkuli i św. Ludwika IX króla, patrona panewnickiej świątyni.

[madohora]

Z powodu wzrostu liczby ludności w gminie Piotrowice, odłączono tę gminę od stacji duszpasterstwa w Panewnikach, tworząc w 1930 r. zaczątek nowej parafii. W roku 1934 duszpasterstwo prowadzone przez zakonników zyskało status parafii dla gmin Panewniki i Ligota. Parafia pw. św. Ludwika IX, króla erygowana została 12.02.1934 r. Jej administratorem został o. Karol Bik. Granice tej parafii przetrwały aż do 1951 roku, kiedy to utworzono na części jej terenu odrębną parafię Katowice-Brynów.

[madohora]

Na szczycie wieńczącej świątynię kopuły umieszczono miedziany posąg św. Franciszka. We wrześniu 1907 r. zakonnicy przenieśli się do nowego klasztoru, a w niespełna rok później, 19 lipca 1908 r., książę biskup wrocławski Jerzy kardynał Kopp dokonał uroczystej konsekracji kościoła w obecności około stu tysięcy wiernych.

[madohora]

1904
Rozpoczęcie budowy groty lourdzkiej.

[madohora]

1913 (21 września)
Sprowadzenie relikwii św. Męczenników – biskupów Romana i Ptolomeusza oraz jednego z 38 współmęczenników.

1913
Budowa dużych rozmiarów żłóbka (dziś jeden z największych w Europie).

1913
Zawieszenie na wieżach pięciu dzwonów (zużytych później na cele wojenne w czasie I wojny światowej).

[madohora]

1932
Powstanie drukarni.

[madohora]

1951 (13 maja)
Początek kultu MB Fatimskiej w Panewnikach.

[madohora]

1964 (13 lutego)
Zmarł w opinii świętości o. Euzebiusz Wieczorek.

[madohora]

1992 (25 marca)
Utworzenie archidiecezji katowickiej.

[madohora]

2002 (22 grudnia)
100-lecie przybycia franciszkanów do Katowic.

[madohora]

2007 (24 marca)
Pierwsze Misterium Męki Pańskiej „Kalwaria Śląska”

2007 (25 grudnia) – 2009 (2 lutego)
Rok Jubileuszowy 100-lecia konsekracji bazyliki.

[madohora]

2013 (6/7 grudnia)
Pierwsza nocna adoracja Najświętszego Sakramentu – zapoczątkowanie dzieła wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu.

[madohora]

2019 (styczeń – grudzień)
Rok 2019 – Rokiem O. Justyna Widucha OFM i O. Ansgarego Maliny OFM – z racji przypadających w tym roku rocznic śmierci: 50-tej O. Ansgarego (w styczniu) i 25-tej O. Justyna (w grudniu).

2019 (1 czerwca)
Zakończenie i podsumowanie akcji „Śląskie dzieciom z Aleppo”.

2019 (14 września)
Nasza parafia włączyła się w ogólnopolską akcję „Polska Pod Krzyżem”.

2019 (3 listopada)
Ukazał się 200 numer miesięcznika parafialnego „Głos Św. Ludwika”

[madohora]

1950 − nieopublikowany rękopis Mariologia. Wykłady
1976 − Apostolstwo dobroci (kazania franciszkańskie), Katowice
2002 − Nauka Jana Dunsa Szkota o roli miłości Bożej w planie stworzenia i zbawienia, Katowice-Lublin, ISBN 83-85214-51-8

[madohora]

Panewniki Pieta

[madohora]

Panewniki powstały około 1580 roku nad rzeką Kłodnica przy ujściu Ślepiotki. Należały do kuźnicy pszczyńskiej (dziś Stara Kuźnia) w XVI wieku. Początkowo było jednym z osiedli służebnych wytwarzających panwie. W 1586 roku we wsi Panewniki mieszkało 8 zagrodników, w 1620 było ich 9[2]. W 1629 roku pojawił się tu pierwszy chałupnik. W 1700 roku było ich już 5, a 25 lat później już 25. Do połowy XIX w pracował młyn na Kłodnicy, którego właścicielem był zarząd dóbr dominialnych księstwa pszczyńskiego. W 1650 roku zarząd dóbr dominialnych księstwa Pszczyńskiego uruchomił na terenie wsi kuźnię, w której mieścił się piec niski lupowy połączony z młotownią. W XVII wieku kuźnia była nieczynna. Do 1964 roku rósł tutaj dąb pamiętający czasy króla Jana III Sobieskiego, który (według ludowego przekazu) miał wędrować tędy ze swoimi wojskami ulicą Mikołowską (dziś Owsiana) na odsiecz Wiednia.

[madohora]

Szczególne zainteresowanie wzbudzają te okolice w okresie świąt Bożego Narodzenia. Wtedy to właśnie na głównym ołtarzu kościoła można podziwiać największą w Europie szopkę, zbudowaną wewnątrz świątyni. Z boku świątyni można także oglądać ruchomy żłóbek, żywą szopkę oraz wystawę małych szopek z różnych stron świata.

[madohora]

Pierwsza zmiana dyrektora nastąpiła w 1950 roku, kiedy to funkcję p.o. dyrektora powierzono nauczycielowi chemii Andrzejowi Niemcowi. Przed nim, w czerwcu 1951 roku, pierwszy egzamin dojrzałości przeprowadzany w szkole, zdawali pierwsi uczniowie. Było ich wówczas zaledwie 50. Od 1951 roku szkołę „objął we władanie” dyrektor Józef Kamiński. Pełnił on tę funkcję przez 23 lata, ale oficjalną nominację otrzymał dopiero w 1962 roku.

[madohora]

1 września 1988 roku dyrektorem mianowano mgr Aleksandra Bytomskiego. W trakcie jego kadencji wykonano kolejne remonty, przebudowano salę gimnastyczną, wyposażono siłownię, pracownie komputerową. Prężnie działał Szkolny Klub Ligi Morskiej, który w 1988 r. wypłynął w rejs do Helsinek. Sztorm większość uczestników położył (dosłownie) na łopatki. W kwietniu 1996 roku szkoła świętowała jubileusz 50-lecia szkoły. Wówczas miała już 3756 absolwentów, a szkołę wtedy kończyło jeszcze kolejnych 109.

[madohora]

fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej (ul. Panewnicka 23, 25, 27); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały oraz płaski dach

[madohora]

zabytkowa kalwaria ze stacjami drogi krzyżowej.

[madohora]

Nową placówkę zakonną powstałą w Panewnikach podniesiono do rangi konwentu, którym zarządza gwardian, w 1907. Od samego początku duża liczba braci wpłynęła na ukonstytuowanie się przy gwardianie rady, nazywanej w Zakonie Braci Mniejszych dyskretorium konwentu. Zarząd ekonomiczny klasztoru spoczywał w rękach syndyka apostolskiego – instytucja zniesiona w XX wieku. Klasztor należał administracyjnie do 1911 do Kustodii św. Jadwigi we Wrocławiu, która z kolei podlegała prowincjałowi saksońskiemu. Konwent został włączony do Prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP w Wielkopolsce 17 marca 1923, stając się tym samym siedzibą kurii prowincjalnej[6] i jej głównym ośrodkiem duszpasterskim. Nazwę prowincji zmieniono 13 października 1932 na Prowincja Wniebowzięcia NMP w Polsce. W okresie przed II wojną światową większość braci mieszkających w klasztorze była rzemieślnikami. W latach 1929-1939 Panewniki posiadały własne wydawnictwo z drukarnią. Bracia kapłani prowadzili pracę duszpasterską w kościele klasztornym oraz pomagali w okolicznych parafiach diecezjalnych, m.in. głosząc misje święte i rekolekcje. Ostatecznie decyzją bpa katowickiego Stanisława Adamskiego 12 lutego 1934 powstała w Panewnikach samodzielna parafia.

[madohora]

Staw w Panewnikach

[madohora]

Bazylika św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – neoromański kościół klasztorny w Katowicach-Panewnikach z początku XX wieku, centrum pielgrzymkowe w okresie Bożego Narodzenia ze względu na budowaną rokrocznie szopkę. Wraz z przyległą kalwarią miejsce kultu Męki Pańskiej. Jest kościołem parafialnym dla prowadzonej przez franciszkanów z Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach parafii.

[madohora]

Budowa całego zespołu klasztornego kosztowała 1 166 215 marek, nie wliczając bezpłatnych dobrowolnych prac ludności oraz ofiar materialnych darczyńców (drewno, piasek, kamień itp.). Wśród najznamienitszych darczyńców kroniki klasztorne wymieniają: Łazarza IV Henkel von Donnersmarcka z linii bytomsko-siemianowickiej z żoną Marią von Schweinitz, Franciszka II Xavera Grafa von Ballestrem z Pławniowic z żoną Jadwigą von Sauerma-Jeltsch oraz małżeństwo hrabiego Hansa Urlicha von Schaffgotsch z Kopic koło Grodkowa i Joanny Schaffgotsch.

[madohora]

Na wnętrze bazyliki składają się trójdzielny korpus nawowy, transept i dwuczęściowe prezbiterium. Bazylika ma długość 76 m. Jej wewnętrzna szerokość wynosi 22,5 m. Nawa środkowa ma wysokość 17,5 m, nawy boczne 7 m. Sklepienie krzyżowo-żebrowe z gurtami opiera się na systemie filarów i kolumn. Konsole głowic filarów ozdabiają anielskie głowy. Po obu stronach nawy środkowej w galerii blend arkadowych umieszczono w 1963 roku malowidła autorstwa Norberta Paprotnego ze scenami z życia św. Franciszka z Asyżu. W nawie głównej i transepcie zawieszone są stacje drogi krzyżowej, wykonane przez firmy niemieckie w Trewirze i Gladbach. Po lewej stronie nawy głównej znajduje się ambona, po prawej rzeźba przedstawiająca św. Ludwika Króla – pierwszego patrona panewnickiej świątyni.

[madohora]

W przedłużeniu lewej nawy bocznej. Pierwotnie w tym miejscu znajdował się ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa. Nowy ołtarz wykonano w 1914 roku we Wrocławiu. Na mensie znajduje się relikwiarz, nad nim dolomitowe cyborium. Relikwiarz próbowano ukraść 12 stycznia 1970 roku. Polichromię ze św. Maksymilianem Kolbe wykonali malarze ze Smoleńska w 1987 roku. Polichromię w absydzie przedstawiającą męczeństwo świętych Romana i Ptolemeusza z Nepi wykonał Roman Pająk. Malowidła zostały odnowione w 1988 roku przez Jana Gałaszka.

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Plac Klasztorny − plac w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki, stanowiący część posesji klasztoru franciszkańskiego przy bazylice św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Z placem sąsiaduje ulica Panewnicka.

[madohora]

Na placu znajdują się:

pomnik św. Jadwigi Śląskiej
głaz upamiętniający przybycie franciszkanów do Panewnik
dąb papieski, oznaczony nrem 60, posadzony 18 maja 2008
Krzyż Misyjny z symbolicznym grobem dzieci nienarodzonych i przedwcześnie zmarłych
Plac ogrodzony jest murem klasztornym. Na placu znajdują się miejsca parkingowe.

[madohora]

W okresie PRL odpowiedzialnymi za budowę byli o. Innocenty Glensk i proboszcz o. Norbert Chudoba. Pomimo wielu trudności prace ukończono w 1953. Zaraz też przystąpiono do budowy piętnastu kaplic różańcowych. Autorami stacji są arch. Andrzej Mastej i arch. Stanisław Sepioła. Iskrą było nadanie w 1954 kościołowi panewnickiemu tytułu Wniebowzięcia NMP i zaliczenie zespołu klasztornego do sanktuariów maryjnych. Kaplice różańcowe części radosnej z rzeźbami Karola Muszkieta zostały poświęcone przez bpa Herberta Bednorza 24 listopada 1957. Ten sam biskup poświęcił 4 października 1959 serię kaplic bolesnej części różańca. Rzeźby do nich wykonali S. Białek, F. Józefowicz i Bronisław Koniuszy z Krakowa. Część kaplic chwalebnych bp Bednorz poświęcił 22 września 1963. Majolikowe płaskorzeźby wykonały do nich krakowskie artystki: Grażyna Borkowska-Niemojewska, Ewa Żygulska oraz Janina Kluziewicz-Karbowska. W 1964 przystąpiono do budowy kaplicy św. Rafała Archanioła, patrona pątników. Brak pozwolenia władz państwowych zadecydował o zaniechaniu budowy

[madohora]

Drzewa zostały posadzone zaraz po ukończeniu bazyliki i klasztoru w 1909. Na obszarze kalwarii rosną: klony pospolite, jawory, lipy drobnolistne, brzozy brodawkowate, robinie akacjowe, olsze czarne (niektóre bardzo okazałych rozmiarów), dęby szypułkowe, jarzębiny, topole, modrzewie i sosny. Nad Kłodnicą zachował się fragment łęgu jesionowo-olszowego. W zachodniej części rośnie dąb szypułkowy[9] o obwodzie 3,55 m

[madohora]

Pomnik Jadwigi Śląskiej w Panewnikach

[madohora]

Pomnik stoi na placu Klasztornym. Na cokole od strony północnej znajduje się tablica z inskrypcją: „Święta Jadwigo, Patronko Śląska i Prowincji Ojców Franciszkanów na Śląsku – módl się za nami”. Pierwotnie były trzy tablice z napisami w językach: niemieckim, polskim i łacińskim. W 1945 wszystkie tablice zostały zniszczone przez żołnierzy Armii Czerwonej. Odtworzono jedynie tablicę polską.

[madohora]

Tereny tej części Katowic geologicznie położone są w niecce górnośląskiej[3], a obszar ten ma budowę zrębową. Zapadlisko to w okresie karbonu zostało wypełnione przez zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste zawierające pokłady węgla kamiennego. W okresie trzeciorzędu utworzyły się główne rysy rzeźby terenów Panewnik. W tym czasie spękaniu uległa wtedy płyta antyklinorium śląsko-krakowskiego, tworząc m.in. rów Kłodnicy zaczynający się na zachód od Ochojca i ciągnący się w kierunku zachodnim przez tereny Ligoty i dalej Panewnik. W czwartorzędzie obszar osady został prawdopodobnie pokryty przez lądolód skandynawski dwukrotnie. Większą część terenu Panewnik budują plejstoceńskie piaski i żwiry fluwioglacjalne, a w mniejszym udziale piaski i żwiry glacjalne z głazami na glinie zwałowej. W trwającym współcześnie holocenie następują zjawiska niszczenia i wyprzątania pokryw osadów plejstoceńskich. Osady rzeczne występują w dolinach rzek, m.in. w dolinach Kłodnicy i Ślepiotki.

[madohora]

Do obszarów o ponadprzeciętnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, znaczących dla ochrony cennych gatunków roślin i zwierząt, bioróżnorodności, zapewnienia ciągłości ekologicznej i ochrony krajobrazu, położnych na terenie Panewnik należą m.in Stare Panewniki – obszar leśno-łąkowy o powierzchni 12,6 ha, miejscami podmokły, w dolinie Rowu Panewnickiego i częściowo Kłodnicy; zachowały się tutaj fragmenty zbiorowisk torfowiskowych i leśnych (bór bagienny), a także stwierdzono tutaj występowanie czterech gatunków roślin chronionych i kilka gatunków chronionych płazów i ptaków

[madohora]

Pierwsi ojcowie franciszkanie do Panewnik przybyli w 1902 roku. Stało się to z inicjatywy proboszcza bogucickiego ks. Ludwika Skowronka, który częściowo pokrył koszty zakupu gruntów pod kościół i klasztor. Pierwszymi zakonnikami byli ojcowie Kamil Bolczyk i Wilhelm Rogosz. Pierwszą siedzibą franciszkanów był budynek przy ulicy Panewnickiej 439 w Starych Panewnikach. Po wybudowaniu w latach 1905–1908 klasztoru i kościoła oo. franciszkanów[36] Panewniki stały się ważnym ośrodkiem kultu religijnego dla okolicznych miejscowości. Wówczas też zaczął się kształtować podział Panewnik na Nowe i Stare. Zabudowa, która powstawała w pobliżu klasztoru od strony Kokocińca zaczęto nazywać Nowym Panewnikiem, zaś pierwotną część wsi Starym Panewnikiem.

[madohora]

Do końca XVIII wieku na obszarze współczesnych Katowic, w tym Panewnik, głównym źródłem utrzymania była gospodarka rolna oraz leśna, a jednym z pierwszych zakładów rzemieślniczych na terenie Panewnik była kuźnica w Kokocińcu. Powstała ona na początku XVII wieku. Do 1670 roku była ona dzierżawiona przez nieznanego kuźnika, a następnie przejęta przez zarząd dominium pszczyńskiego. W XVIII przestała ona funkcjonować

[madohora]

Lata 1945–1989 były czasem asymilacji urbanistycznej Zadola i Ligoty, Panewnik i Kokocińca. Trwała dalsza rozbudowa Starych Panewnik w kierunku wschodnim, a pomiędzy dawnymi gospodarstwami w Wymysłowie i Kokocińcu powstały nowe osiedla mieszkaniowe. W latach 70. XX wieku w Kokocińcu w rejonie ulic Kruczej, Zielonej, Kijowskiej i J. Wybickiego wybudowano osiedle mieszkaniowe dla pracowników kopalni „Śląsk”. Po 1989 roku na terenach Panewnik zaczęły powstawał nowe, liczne osiedla mieszkaniowe, w szczególności pomiędzy Starymi Panewnikami a Kokocińcem

[madohora]

W połowie 2023 roku na terenie Panewnik swoją siedzibę miały następujące placówki oświatowe (szkoły podstawowe i wyższe szczeble edukacji):
Niepubliczna Specjalna Szkoła Podstawowa „Arka Noego” (ul. Gromadzka 59),
Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Brzechwy w Katowicach (ul. Panewnicka 172),
Szkoła Podstawowa nr 67 z Oddziałami Integracyjnymi im. Komisji Edukacji Narodowej w Katowicach (ul. Zielona 5)

[madohora]

W 1958 roku ojcowie franciszkanie otrzymali budynek starej restauracji Waleski Schwertfeger w Starych Panewnikach przy ulicy Panewnickiej 463. Otwarto w nim kaplicę św. Antoniego z Padwy oraz dom zakonny. Osobną parafię, wydzieloną z parafii panewnickiej, utworzono 22 marca 1981 roku

[madohora]

Gmina zbiorowa (o charakterze jednostkowym) Panewniki powstała w grudniu 1945 w powiecie katowickim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim)

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Las Załęski – kompleks leśny o charakterze półnaturalnym, znajdujący się na granicy Chorzowa, Katowic i Rudy Śląskiej. Stanowi północny przyczółek dawnej dziedziny książąt pszczyńskich – Lasów Pszczyńskich (Puszcza Śląska), współcześnie leśnym pasie ochronnym GOP.

[madohora]

Bracia mniejsi z konwentu panewnickiego od samego początku pracowali w środowisku dwujęzycznym i dwunarodowościowym. Spotykali się przez to z różnego rodzaju trudnościami, czego echem może być prowadzona w prasie lokalnej dyskusja przy okazji powstania pomnika św. Jadwigi Śląskiej na placu Klasztornym w 1912. Poza zwykłymi formami duszpasterstwa parafialnego po 1934 zakonnicy opiekowali się licznymi bractwami. Dla nich wybudowano tzw. Dom Związkowy (obecnie ul. Związkowa). Do Panewnik przybywano na odpusty: św. Antoniego Padewskiego, Porcjunkuli, św. Ludwika, św. Franciszka i św. Barbary. Tak kształtowało się panewnickie sanktuarium; oficjalne sanktuarium maryjne od 1954, kiedy to kościołowi nadano drugi patronat Wniebowzięcia NMP. Z duchowości franciszkańskiej wyrastał kult Wcielenia Pańskiego i budowa Panewnickiej Betlejki[8] oraz Męki Pańskiej[9] i budowa stacji Drogi Krzyżowej na Panewnickiej Kalwarii

[madohora]

Spośród gatunków zwierząt występuje tu m.in. sarna, tchórz, łasica i wiele gatunków ptaków typowych dla środowiska leśnego. Dzięki sąsiedztwu z Lasami Panewnickimi łatwa jest migracja różnych gatunków zwierząt.

[madohora]

Z odpadów produkowanych przez kopalnię „Halemba” z Rudy Śląskiej, począwszy od lat 60. XX w., usypana została tzw. Hałda Panewnicka. Ma wysokość ok. 12 metrów i zajmuje powierzchnię ok. 100 hektarów. W ramach unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, kosztem 30 mln zł, do 2026 planuje się rewitalizację tego terenu i likwidację hałdy. Hałda była eksploatowana przez miłośników quadów i sportów motorowych

[madohora]

Ulicą kursują autobusy Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP)

[madohora]

kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 24), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 35), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 62), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 105), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 124b), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

krzyż na postumencie (ul. Panewnicka 260), wzniesiony na początku XX wieku

[madohora]

dawny pensjonat – tzw. „zameczek myśliwski” (ul. Panewnicka 374b), wzniesiony w połowie XIX wieku, później przebudowany

[madohora]

10 listopada i 9 grudnia 2019 roku katowiccy radni – Barbara Mańdok i Józef Zawadzki – złożyli interpelację do prezydenta Katowic Marcina Krupy o przekazanie budynku dawnego pensjonatu na rzecz stowarzyszenia SPES celem stworzenia w nim ośrodka wsparcia. W odpowiedzi podano informację, iż w tym czasie nie było możliwe przekazanie domu na rzecz stowarzyszenia z uwagi na użytkowanie budynku na cele mieszkalne, lecz z uwagi na zabytkowy charakter budynku były rozważane różne koncepcje docelowego zagospodarowania nieruchomości.

[madohora]

Gmach jest własnością miasta Katowice, a zarządcą budynku jest Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach

[madohora]

Po II wojnie światowej siostry nadal starały się o urządzenie wnętrza klasztoru. W sierpniu 1949 do nieukończonego domu przeniesiono nowicjat. W maju 1950 oficjalnie przeniesiono do klasztoru siedzibę zarządu prowincji. Był to okres ciągłego niepokoju związanego z groźbą przejęcia zabudowań przez polskie władze komunistyczne. Z tej okazji 28 października 1951 służebniczki poświęciły się wraz z całym narodem Najświętszemu Sercu Pana Jezusa. Siostry wciąż przeżywały najścia różnego rodzaju komisji państwowych, które domagały się oddania pomieszczeń. By uchronić przed przejęciem salę na parterze domu, postanowiono przerobić ją na kaplicę, której poświęcenie miało miejsce 6 grudnia 1951. Pomieszczenie przejęto. Zwrócono je zakonnicom 16 marca 1957. W 1967 klasztor gościł prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego, który przybył do parafii franciszkanów z okazji uroczystości zakończenia peregrynacji obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej na terenie diecezji katowickiej. Jedno ze skrzydeł domu prowincjalnego zostało oddane na potrzeby Okręgowego Szpitala Kolejowego

[madohora]

Pomnik bł. Edmunda Bojanowskiego przed głównym wejściem do domu prowincjalnego.

[madohora]

[madohora]

o ewangeliczne ziarno rzucone w ziemię małej wioski poznańskiej rozrosło się w największe polskie zgromadzenie żeńskie. W obecnej chwili Zgromadzenie swoją posługą obejmuje ziemię polską i cały świat. Rozwija swój charyzmat w duchu Maryi Niepokalanej w różnych formach; siostry posługują w przedszkolach-ochronkach, oddają się służbie jako katechetki oraz służą chorym i potrzebującym. Szczególną troską dla nas są wciąż dzieci i rodziny. Siostry rozwijają posługę również na terenach misyjnych.

[madohora]

Lata 1956 - 1968 to czas, w którym funkcje rektora Kaplicy pełnili: ks. Józef Tchórz, a następnie ks. Jerzy Leichman i ks. Ignacy Żydziok,
Prawdziwy przełom w historii Kaplicy nastąpił z chwilą powierzenie funkcji Rektora księdzu Prałatowi Dobromirowi Sieradzkiemu, co miało miejsce jesienią 1968 roku. Jego osobowość, podejmowane inicjatywy spowodowały, że wierni Kaplicy zaczęli tworzyć jedyną w swoim rodzaju WSPÓLNOTĘ. W Kaplicy zawierano małżeństwa ( pierwsze już w grudniu 1968 roku), udzielano sakramentu chrztu św, a także wyprowadzanie zmarłych na miejsce wiecznego spoczynku.

[madohora]

Klasztor Franciszkanów w Panewnikach – neoromański zespół klasztorny powstały w latach 1903–1908 wraz z przyległą kalwarią w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki, siedziba franciszkańskiej Prowincji Wniebowzięcia NMP w Polsce.

[madohora]

W ciągu swej ponad stuletniej historii klasztor był: siedzibą kurii prowincjalnej i rezydencją ministra prowincjalnego, siedzibą Kolegium Serafickiego (niższe seminarium duchowne, lata 1922-1928), domem nowicjackim dla braci zakonnych (1932–1938), siedzibą wydawnictwa prowincjalnego (1929–1930), domem formacji początkowej (seminarium duchowne i juniorat dla braci zakonnych)[

[madohora]

Bazylika św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – neoromański kościół klasztorny w Katowicach-Panewnikach z początku XX wieku, centrum pielgrzymkowe w okresie Bożego Narodzenia ze względu na budowaną rokrocznie szopkę. Wraz z przyległą kalwarią miejsce kultu Męki Pańskiej. Jest kościołem parafialnym dla prowadzonej przez franciszkanów z Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach parafii.

[madohora]

Budowa całego zespołu klasztornego kosztowała 1 166 215 marek, nie wliczając bezpłatnych dobrowolnych prac ludności oraz ofiar materialnych darczyńców (drewno, piasek, kamień itp.). Wśród najznamienitszych darczyńców kroniki klasztorne wymieniają: Łazarza IV Henkel von Donnersmarcka z linii bytomsko-siemianowickiej z żoną Marią von Schweinitz, Franciszka II Xavera Grafa von Ballestrem z Pławniowic z żoną Jadwigą von Sauerma-Jeltsch oraz małżeństwo hrabiego Hansa Urlicha von Schaffgotsch z Kopic koło Grodkowa i Joanny Schaffgotsch.

[madohora]

Fasada ma wysokość 28 m. W jej dolnej części znajduje się trójdzielny portyk. Jego sklepienie wspiera się na kolumnach z piaskowca. Portyk dekorowany jest fryzem z blend arkadowych. W niszy w arkadzie środkowej umieszczona została figura św. Floriana. Boczne drzwi do bazyliki znajdujące się pod wieżami w fasadzie ozdabiają arkadowe portale. W centralnej części fasady znajduje się rozeta witrażowa o średnicy 7 m, ograniczona z czterech stron fryzem z kształtek ceramicznych o czterolistnym motywie. W narożnikach znajdują się koliste blendy. Na szczycie fasady umieszczono figurę Matki Bożej, a nad nią krzyż. Po bokach fasady wznoszą się sześciokondygnacyjne wieże o wysokości 48 m. Szczytowe kondygnacje są ostro ścięte w górę i pokryte dachem. W 1913 roku w wieżach zamontowano zegary.

[madohora]

W tyle lewej nawy bocznej. Rzeźba w nastawie przedstawia św. Barbarę z Nikomedii ratującą górników. Nastawę wykonano w Bawarii w 1920 roku.

[madohora]

W tyle prawej nawy bocznej. Rzeźbę w nastawie ołtarzowej wykonał w 1920 roku Bruno Tschötschel z Wrocławia[7]. Przedstawia Pietę. Fundacja Bractwa Matek Chrześcijańskich z Panewnik.

[madohora]

W latach 1956–1986 organistą w bazylice był Wiktor Pinkawa. Urodzony w Gogolinie 7 października 1917 roku. Po zetknięciu się z o. Ansgarym Maliną w kolegium franciszkańskim w Kobylinie, zaczął grać do mszy świętej. Od 1928 roku zamieszkał z rodziną w Ligocie. Podczas II wojny światowej amputowano mu nogę. Ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach. Pracował najpierw jako nauczyciel muzyki w VII Liceum Ogólnokształcącym w Ligocie, następnie w Szkole Szafranków w Rybniku. Był akompaniatorem panewnickiego Chóru im. św. Grzegorza. Komponował i opracowywał utwory chóralne, m.in. pieśń na chór „Niepokalana”. Zmarł 5 czerwca 2007 roku w Katowicach. Pochowany na cmentarzu komunalnym w Ligocie.

[madohora]

Plac nigdy nie posiadał specjalnej nazwy. Dopiero 10 września 2010 decyzją Rady Miasta Katowice nazwano go placem Klasztornym

[madohora]

W okresie reformacji klasztory franciszkańskie ulegały likwidacji, by w trakcie kontrreformacyjnego ruchu ponownie się zawiązać. Edykt o sekularyzacji był powodem rozwiązania zakonu w roku 1810. Swą działalność franciszkanie wznowili dopiero w 1887 roku.

[madohora]

Obchody 50. rocznicy objawień Matki Bożej w Lourdes natchnęły zakonników do stworzenia pomnika ku czci Matki Bożej, który stałby się zarazem obszernym miejscem do odprawiania nabożeństw. Miała to być grota na wzór lourdzkiej. Rząd pruski zezwalał na stawianie tego rodzaju obiektów, więc już w marcu 1905 roku ruszyły prace budowlane pod nadzorem niemieckiego architekta Karola Bauma. Konstrukcję groty wykonano z 188 tys. cegieł. Wymurowaną budowlę obłożono wulkanicznym tufem trachitowym. Ciemnobrązową skałę trachitową w ilości 150 ton sprowadzono z wulkanicznych gór Eifel nad Renem. Pochodzi ona z kamieniołomu w miejscowości Andernach.

[madohora]

Franciszkanie, kultywując tradycję swojego zakonu, każdego roku w grudniu, przypuszczalnie od r. 1908, ustawiali stajenkę bożonarodzeniową.
Adoracja przy żłóbku ściągała zawsze do kościoła w Panewnikach tłumy wiernych. Co roku w okresie świąt stajenka betlejemska gromadzi w każdą sobotę i niedzielę wiernych archidiecezji katowickiej według różnych stanów, m.in.: kobiety, mężczyzn i dzieci, chóry kościelne, młodzież i chorych

[madohora]

Franciszkanie, dysponując własną profesjonalną drukarnią, prowadzili duszpasterstwo także poprzez ożywioną działalność wydawniczą; ukazywały się periodyki „Szkoła Seraficka” i „Głos Świętego Franciszka”.

[madohora]

Panewniki Anioł

[madohora]

Wkrótce skończyły się stawiane przez rząd pruski trudności co do budowy kościoła i klasztoru. Zaowocowało to położeniem w 1906 r. kamienia węgielnego i rozpoczęciem wznoszenia zabudowań. Wspaniała sylwetka kościoła w stylu neoromańskim stanęła już w 1907 r.

[madohora]

W 2006 r. konstrukcja miała 25 m wysokości, 20 m szerokości i 12 m głębokości i zajmowała powierzchnię około 730 m². Co roku wymiary szopki ulegają zmianie. Stajenka budowana jest z bali i desek jodłowych. Nad szopką rozciąga się – namalowane na płótnie – sklepienie niebieskie, jakie pojawia się w wigilijną noc nad Katowicami.

[madohora]

W 1998 r. Magdalena Piekorz nakręciła film dokumentalny pt. Franciszkański spontan poświęcony stawianiu szopki w Panewnikach, który w roku następnym został wyróżniony na Małym Przeglądzie Form Dokumentalnych w Szczecinie

[madohora]

Oprócz tradycyjnego żłóbka w bazylice można również zwiedzać żłóbek ruchomy (wychodząc głównym wyjściem z bazyliki, należy kierować się w prawo). Ze żłóbka ruchomego można przejść na teren ogrodu klasztornego do żywego żłóbka, w którym atrakcją są żywe zwierzęta: kucyk, oślica, alpaki, bażanty, kaczki, kury, gołębie i świnki wietnamskie.

[madohora]

10

[madohora]

1909
Postawiono główny ołtarz w prezbiterium.

[madohora]

1931
Zawieszenie piątego dzwonu poświęconego św. Antoniemu z Padwy.

[madohora]

1950 – 1963
Wybudowano 15 kaplic różańcowych.

[madohora]

1960
Sprowadzenie z Fatimy figury Matki Bożej.

[madohora]

1974 (12 listopada)
Papież Paweł VI podniósł kościół do godności Bazyliki Mniejszej.

[madohora]

1998
Uroczyste obchody 90-lecia poświęcenia świątyni.

[madohora]

2005
Rozbudowa żłóbka – dobudowa lewego skrzydła w nawie bocznej.

[madohora]

2010 (23 maja)
Jubileusz 650 lat Ligoty i 430 lat Panewnik.

[madohora]

2016 (6 stycznia)
Uroczyste uruchomienie nowej iluminacji bazyliki w ramach projektu „Bazylika światłem obleczona”.

2016 (14 maja)
Jubileusz 50-lecia Franciszkańskiego Ośrodka Duszpasterstwa Akademickiego (FODA)

2016 (12 czerwca)
W ramach Artystycznego Weekendu w Panewnikach wystawiona została Opera Góralska „Ojciec Święty Jan Paweł II na Podhalu” autorstwa Franciszka Łojasa-Kośli z Poronina, będąca hołdem dla św. Jana Pawła II.

2016 (19-25 lipca)
Światowe Dni Młodzieży. W ramach „Dni w diecezji” gościliśmy młodzież z Francji, Irlandii, Republiki środkowej Afryki oraz delegację młodzieży boliwijskiej pod opieką panewnickiego misjonarza o. Paschalisa, a także niespodziewanych gości z Włoch.

2016 (27 sierpnia)
Uruchomiona została nowa strona internetowa parafii.

2016 (11 września)
Na terenie naszej parafii zamieszkała rodzina syryjskich uchodźców z ogarniętego wojną Aleppo.

2016 (13 października)
Wizyta ministra generalnego Zakonu Braci Mniejszych o. Michaela Perry’ego OFM i definitora generalnego o. Ivana Sesara OFM.

[madohora]

O. Euzebiusz prowadził szeroką działalność duszpasterską. Troszczył się o ubogich , chorych i starszych, a także o rozwój III Zakonu św. Franciszka. Z jego inicjatywy, w każdy 13 dzień miesiąca (dzień fatimski), odprawiane są nabożeństwa dla chorych. W panewnickim klasztorze Sióstr Służebniczek NMP służył jako ojciec duchowny, rekolekcjonista i spowiednik. 3 lutego 1964 przybył do Szpitala im. Ludwika Rydygiera w Bogucicach, aby poddać się obserwacji. Jednak wskutek komplikacji pooperacyjnych, dziesięć dni później zmarł. Spoczął w kwaterze ojców franciszkanów na cmentarzu panewnickim w Ligocie.

[madohora]

**

[madohora]

Ilekroć gromadzimy się w kościele nasz wzrok w którymś momencie zawsze koncentruje się
w jednym miejscu. Wielu z nas pamięta, że nie zawsze ołtarz w naszej bazylice usytuowany
był w miejscu, w którym stoi obecnie. Inaczej wyglądało również zejście do krypty.
W chodząc do bazyliki
ukazuje się nam w nętrze p o ­
dzielone kolum nam i z wielkimi
lukam i głównej nawy, pom ię­
dzy kolum nam i granitowe słupy
trzym ają łuki okrągłe tworzące
sklepienia krzyżowe ze sklepie­
niam i naw bocznych. Spoglądając
w górę nawy głównej m ożna zoba­
czyć konsole ozdobione głowami
aniołów. W zrok przyciąga kopu­
ła wieńcząca miejsce przecięcia
się nawy głównej z poprzeczną.
Z tego miejsca rozpoczynają się
także wielkie schody ozdobione
różnym i figurami, wiodące nie­
gdyś przez 16 stopni do obszernego
prezbiterium . Po obu ich stronach
były kiedyś usytuowane zejścia
do krypty. U początku schodów
stały kiedyś także dwa kam ienne
anioły trzymające świeczniki. Dziś
w spom niane figury stoją w Sali
kominkowej Fody.
Prezbiterium zaczyna się
już w części dolnej nawy głównej.
Samo słowo prezbiterium oznacza
z łac. część kościoła przeznaczoną
dla prezbiterów, czyli kapłanów,
stanowi ono jakby przedłużenie
głównej nawy kościoła. Tu znaj­
duje się ołtarz oraz miejsce odczy­
tywania słowa Bożego - ambona.
O łtarz (z łac. miejsce składania
ofiary ) zwykle zajmuje central­
ne miejsce w kościele. Pierwszym
chrześcijanom za ołtarze służy­
ły norm alne stoły w domach,
w których grom adzili się na „łam a­
nie chleba”, czyli Mszę św. Jeszcze
w pierwszych wiekach chrześci­
jaństwa ołtarz posiadał form ę p ro ­
stego stołu z drew na lub kamienia.
W okresie od IV do XII w. Nad
ołtarzem budow ano baldachim ,
rodzaj daszku z drew na lub m ar­
m uru, oparty na czterech kolu­
mienkach. Ta m ała budowla m ia­
ła przypom inać grób Chrystusa
w Jerozolimie. O d X w. Stawiano
w kościołach więcej ołtarzy. Był
więc ołtarz główny i ołtarze boczne
w kaplicach lub przy filarach. O d
XI w. Ołtarz główny otrzym ał tzw.
nastawę, czyli bogato zdobione tło
dla stołu - ołtarza. Posiadała ona
wygląd płyty szafowej składającej
się z części środkowej i dw u otwie­
ranych skrzydeł. Były to tzw. try p ­
tyki lub poliptyki, jeżeli było wię­
Głos Św. Ludwika - Wrzesień 2006
cej skrzydeł. W XVI w. W ykształcił
się typ ołtarza przyściennego
z drew na lub m arm uru, z nastawą
sięgającą do sklepienia kościoła.
W środku nastawy umieszczano
obraz. Obecnie, po reform ie litur­
gii Soboru Watykańskiego II ołtarz
znowu wraca do swej pierw ot­
nej form y stołu, co m a przybliżyć
ofiarę Mszy św. wiernym. Kapłan
prawuje Mszę św. twarzą do ludu,
dzięki czem u w ierni łatwiej m ogą
uczestniczyć w ofierze. O łtarz sta­
nowi symbol samego Chrystusa,
składającego Bogu Ojcu ofiarę
swego Ciała i Krwi wraz z całym
Kościołem. Zasadniczą część o ł­
tarza stanowi m ensa (z łac. stół),
drew niana, kam ienna lub m ar­
m urow a płyta w sparta na nóż­
kach lub rodzaju skrzyni. W płycie
znajduje się zam knięte wydrąże­
nie, rodzaj skrytki, tzw. sepulcrum
(z łac. grób). Dawniej um ieszczano
w niej relikwie męczenników,
m ogą to być relikwie patronów ko­
ścioła lub innych świętych. Istnie­
ją nawet kościoły, których m ensy
ołtarzowe nie zawierają żadnych
relikwii.
Wygląd ołtarza około 1917 roku.
W bazylice dziś miejsce
dokonywania się ofiary eucha­
rystycznej stanowi ołtarz - stół
um ieszczony poniżej przed scho­
dam i wiodącym i do dalszej części
prezbiterium . O bok ołtarza znaj­
duje się także pulpit ( z łac. p o d ­
stawka) - miejsce czytania słowa
Bożego oraz głoszenia hom ilii
i kazań (jeżeli nie są wygłasza­
ne z am bony), czytania psalm ów
lub m odlitw wiernych. Pulpit m a
przeważnie postać um ocowanej
pochyłej deski umocowanej na
Ołtarz główny - lata 30.
nóżce. Zależnie od kształtu bywa
nazywany także am bonką. Na oł­
tarzu znajduje się m alutki pulpit
- podstaw ka dla m szału w czasie
odpraw iania Mszy św.
Pierw otny ołtarz um iesz­
czony 3 m etry wyżej jest ołtarzem
baldachim owym , wykonanym
z francuskiego piaskowca, ufu n ­
dowanym przez III zakon ca­
łego obszaru przemysłowego,
w niszach od przodu um ieszczo­
no 4 Ewangelistów, w środku n a­
uczającego Zbawiciela. Powstał
w całości w 1909 roku, jednak
m ensa stała już w 1908. W cen­
tralnym m iejscu nastawy znajduje
się tabernakulum (z łac. nam iot,
przybytek, świątynia) - miejsce
przechowywania Najświętszego
Sakram entu w kościele. Nie było
ono znane pierwszym chrześcija­
nom , którzy spożywali Euchary­
stię w czasie uczestniczenia w niej,
pozostałą zaś część konsekrow a­
nego chleba zanosili chorym lub
zabierali do dom ów i spożywali
w ciągu tygodnia (Eucharystię
przeżywano jedynie w niedziele).
Później wykształciło się taberna­
kulum w formie szafki stojącej
na środku ołtarza przyścienne­
go. Tabernakulum bywa zazwy­
czaj w ew nątrz ozłocone, zewnątrz
posiada bogatą ornam entację.
W pobliżu znajduje się wieczna
lampka, której pochodzenie sięga
starożytności, kiedy lam pki oliw­
ne z gliny lub brązu napełniane
były tłuszczem, głównie oliwą,
i służyły do oświetlenia dom ów
i kościołów. We wczesnym śre­
dniowieczu utrw alił się zwyczaj
palenia lam pki w dzień i w nocy
przed miejscem przechowywania
Najświętszego Sakram entu, stąd
jej nazwa „wieczna”. Zawieszano
ją nad tabernakulum , czuwając,
by nie zgasła. O becnie w kościo­
łach stosuje się lam pki elektryczne
z czerwonego szkła, koloru sym ­
bolizującego miłość Boga do ludzi.
Prezbiterium oświetla tak­
że światło dzienne przechodzą­
ce przez 5 okien, z których jedno
przedstawia św. Ludwika Króla
odbierającego z rąk św. Franciszka
suknię III zakonu (dar ks. Skow­
ronka), inne cud róż św. Elżebie-
ty (dar Tunkla), resztę natom iast
zdobi zwykła m alatura, m. in. dwa
godła - kard. Koppa i hr. Balestre-
ma. Za ołtarzem bazylikowym
um ieszczono także piękne, rzeź­
bione stalle, czyli ławy z oparciam i
dla w spólnoty zakonnej.
Bezpośrednio przy prezbi­
terium znajduje się zakrystia
(z łac. pomieszczenie kościelne do
przechowywania naczyń i szat li­
turgicznych). Tam ksiądz przygo­
towuje się do odpraw iania liturgii.
W zakrystiach, szczególnie w sta­
rych kościołach, m ożna spotkać
bardzo piękne szafy, zabytki sztu­
ki snycerskiej oraz specjalne sejfy,
czyli schowki do przechowywania
wartościowych naczyń liturgicz­
nych.
Lucyna Korzekwa

[madohora]

kościele parafialnym w Panewnikach znajdują się reli­
kwie pierwszego rzędu św. Piusa X. Być może zostały
one sprowadzone do Panewnik za czasów proboszcza o. N or­
berta Chudoby (1945-1965) lub za czasów o. Justyna W idu-
cha (1965-1994). Interesuje mnie, w jaki sposób relikwie te
znalazły się w Panewnikach i kto je przekazał. Papież Pius X
został beatyfikowany przez papieża Piusa X II w 1951 r. i kano­
nizowany w 1954 r. roku.

[madohora]

W plebiscycie biscytu 82% mieszkańców gminy opowie­
działo się za Polską.
W pierwszych miesiącach II wojny
światowej w lasach panewnickich Niemcy
rozstrzeliwali ludność polską, wśród której
znajdowali się m.in. obrońcy Katowic - po­
wstańcy śląscy i harcerze. W czasie okupa­
cji chlubną kartą w walce o niepodległość
Polski zapisali się mieszkańcy Panewnik -
bracia Ludwik, Jan i Wilhelm Wieczorek.
Zginęli oni śmiercią męczeńską.
W 1951 r. Panewniki zostały włączone
do Katowic. W latach 70. i 80. na terenie
dzielnicy wybudowano kilka osiedli miesz­
kaniowych, m.in. na terenie Kokocińca
oraz osiedle domów jednorodzinnych w
okolicach ul. Bałtyckiej. Powstał rów­
nież duży zakład przemysłowy - Fabryka
Domów (dziś już nieistniejąca). Jednak
prawdziwy boom budowlany rozpoczął
się pod koniec lat 90. i trwa on do dziś.
W tym okresie wybudowane zostały szere­
gowe domy wielorodzinne i osiedla domów
jednorodzinnych. W ostatnim czasie Pa­
newniki wzbogaciły się o wielką atrakcję -
w budynku dyrekcji Nadleśnictwa Katowi­
ce, znajdującym się na terenie Kokocińca,
oddano do użytku Leśną Salę Edukacyjną.

[madohora]

hwal Boga i dziękuj Mu czę­
sto, gdziekolwiek będziesz, a
zwłaszcza wówczas, gdy wi­
dzisz dzieła Jego rąk” - te słowa o.
Jordana stają się szczególną modlitwą
wspólnoty ss. salwatorianek, która
w tym roku, 25 marca świętuje 10.
rocznicę erygowania nowej placówki
Zgromadzenia Sióstr Boskiego Zba­
wiciela. W styczniu 2004 r. cztery sio­
stry zamieszkały na terenie parafii oo.
franciszkanów przy ul. Ojca Karola
Bika 6.
Pierwsza wspólnota ss. salwatorianek w Katowicach
Ta mała, pierwsza okrągła rocznica
rodzi w nas pragnienie dziękowania
Bogu za lata błogosławieństwa, moż­
liwość posługi na terenie parafii i dla
dobra Kościoła. Szukając większej
chwały Pana, nasze apostolaty zmie­
niały się, przychodziły nowe siostry,
ale przez cały ten czas niezmiennie
doświadczałyśmy ogromnej dobroci
Pana.
Siostra Barbara Jabłonka jest w na­
szej wspólnocie od samego początku.
Dobrze pamięta pierwsze chwile w no­
wym domu, oswajanie się z otoczeniem
i szukanie miejsc oraz ludzi, wśród któ­
rych Pan chce nas mieć. Siostra Basia
tak wspomina pierwsze miesiące przy
Bika 6: „17 grudnia 2003 r. to dzień,
kiedy zagościłyśmy w Panewnikach, z
sercem przepełnionym niepokojem, jak
to będzie na nowym miejscu, czy zo­
staniemy dobrze przyjęte, jak również
z radością i wdzięcznością za ten dom,
który jest darowizną zmarłego już ks.
Bernarda Sigmunda. Nie musiałyśmy
już dojeżdżać do pracy pociągiem z
Goczałkowic-Zdroju, do szpitala mia­
łyśmy blisko - przez panewnicką kal­
warię. Trzy siostry pielęgniarki: Beata,
Katarzyna i Barbara, później dołączyła
do nas s. Estera, która obecnie jest na
misjach w Kongo. Dom był wyremon­
towany, ale wiele jeszcze trzeba było
zrobić, by całkowicie go zagospodaro­
wać, brakowało podstawowych rzeczy,
chociażby białego obrusa na wigilijny
stół. Nie zostałyśmy same, od razu zna­
leźli się dobrzy ludzie, którzy przyszli z
pomocą i są z nami do dziś, za co jeste­
śmy wdzięczne. Powoli nasz dom pięk­
niał, przybywały coraz to nowe rzeczy,
a każdy zakup sprawiał wiele radości.
Ważnym dniem był 25 marca 2004
r. - uroczystość Zwiastowania NMP.
W tym dniu nastąpiło oficjalne ery­
gowanie naszego domu na terenie ar­
chidiecezji katowickiej. Uroczystości
rozpoczęły się Eucharystią w kaplicy
seminaryjnej oo. Franciszkanów, której
przewodniczył ówczesny o. prowincjał
Józef Czura. Po obiedzie w refektarzu
klasztornym przeszliśmy do naszego
domu i tu nastąpiły dalsze uroczysto­
ści - poświęcenie domu i świętowanie.
Gości było wielu, w każdym pokoju
siedzieli - na czym się tylko dało, tro­
chę może ciasno, nikomu to jednak nie
przeszkadzało, a grono było zacne: o.
Alan Rusek wraz ze współbraćmi, ks.
Bernard Sigmund, ordynator oddzia­
łu, na którym pracujemy, prof. Edward
Wylęgała, ss. salwatorianki z Goczałko­
wic i innych placówek, ss. służebniczki
i serafitki.
Każdy dzień przynosił coś nowego,
poznawałyśmy nowych ludzi, naszych
sąsiadów, przez których zostałyśmy
serdecznie przyjęte. Dziś mija 10 lat,
od kiedy jesteśmy na terenie tej para­
fii. Ktoś powie: »Co to 10 lat?«, ale by
móc świętować wielkie jubileusze, to
musi być najpierw ten mały jubileusz,
za który chcemy dziękować Dobremu
Bogu”.
Jak mówił nasz założyciel o. Franci­
szek Jordan „wielkie rzeczy dojrzewają
w cieniu krzyża”. Początki naszej obec­
ności w Panewnikach dojrzewają w
cieniu krzyża, jest w nich obecna Boża
miłość i błogosławieństwo. Zaprasza­
my wszystkich parafian do modlitwy za
naszą wspólnotę i na wspólną Euchary­
stię w bazylice 23 marca o godz. 11.00,
by dziękować Bogu za 10 lat obecności
salwatorianek w parafii.
S. NATANAEL

[madohora]

Budynek szkolny.
Budynek szkolny mieścił w sobie dwie sale szkolne, miesz­
kanie dla nauczyciela (pokój, kuchnia i sypialnia), oprócz tego
był strych, piwnica, oraz pokój szczytowy dla adjuwanta (naucz,
pomocniczego). Chlew posiadał trzy przegrody: dla bydła, na
drzewo i węgiel.
Koszta budowy wynosiły 1225 tal. 18 gr. 6 fen., które
rozdzielono pomiędzy dominium pszczyńskie (914 tal. 22 gr.
6 fen.), gminę Panewnik (177 tal. 19 gr. sr. 2 fen.) i Starą
Kuźnicę (133 tal. 6 gr. sr. 10 fen.)
Pierwszym stałym nauczycielem w Panewniku był Jan
Krause, który objął w r. 1825 posadę, a już po 15 miącach
przeniesiony został do wielkich Paniów

[madohora]

Stopień organizacyjny dawnej szkoły (do roku 1921).
Początkowo od r. 1824, t. j. od daty osiedlenia się pierw­
szego nauczyciela w Panewniku nauka odbywała się prawdopo­
dobnie w izbach, zamienionych na lokal szkolny. Że tak było
do czasu wystawienia szkoły, t. j. do r. 1840 dowodzi choćby
fakt wynajęcia izby od Wawrzyńca Matury w r. 1828.
Ilu uczniów liczyła nowowybudowana szkoła w r. 1840
kronika szkolna nie wspomina, jak również nie wiadomo ile klas,
wzgl. oddziałów utworzono początkowo. Z późniejszych danych
statystycznych wynika, że w programie szkoły rozróżniało się —
mówiąc językiem dzisiejszym — trzy szczeble: wyższy, średni
niższy. Każdy szczebel miał zasadniczo po dwa oddziały.
Liczba jednak oddziałów na poszczególnych szczeblach nie była
stałą, zmieniała się w zależności od ilości dzieci. Do szkoły
w Panewniku przydzielone były także dzieci ze Starej Kuźnicy.
Początkowa liczba uczniów w r. 1840/41 i następnych mogła się
wahać w granicach od 170 — 200. Dane statystyczne posiada­
my bowiem bez przerwy dopiero od roku 1866/67. Na wszystkie
oddziały był tylko jeden nauczyciel stały. Dopiero w listopadzie
1860 r. przydzielono mu do pomocy pierwszego adjuwanta,
W tym roku mogła więc szkoła posiadać dwie klasy. W r. 1897/98
(1. IV) szkołę trzyklasową zamieniono na dwuklasową o dwu
nauczycielach. W następnym roku szczeble I i II miały po dwa
oddziały, szczebel III tylko 1. Dwa oddziały na szczeblu wyż­
szym przywrócono dopiero w r. 1907. Zdarzało się czasem, że
wszystkie oddziały uczył tylko jeden nauczyciel, jak np. w 1902/03
r„ w którym naukę prowadził na trzy zmiany. Z powodu wiel­
kiej frekwnecji dzieci, dochodzącej do liczby 206 uczniów w paź­
dzierniku r. 1905 wynajęto izbę od właściciela gospody Schwert-
fegera (Nr. 4) za cenę 200 marek rocznego czynszu i zamieniono
ją na lokal szkolny. Pomimo starań czynionych w tym kierunku
posada trzeciego nauczyciela pozostała nieobsadzona. Uczyło
więc w Panewniku dotychczas dwóch nauczycieli; na trzecią
siłę czekano.

[madohora]

Życie wewnętrzne szkoły.
W kronikach szkoły niemieckiej mało jest notowanych wy­
bitniejszych występów publicznych, przedstawień i t. p. urządza­
nych przez młodzież. Natomiast bardzo skrupulatnie notowane
są coroczne uroczystości szkolne. Do nich należą 18 października
— urodziny Fryderyka III., 15 lipca — data śmierci Fryderyka HI.,
22 marca — urodziny cesarza pruskiego Wilhelma I, 9 marca —
dzień śmierci Wilhelma I., 27 stycznia — urodziny Wilhelma II
Wspomnieć również należy, że 4 stycznia 1886 szkoła obchodziła
25-cio lecie panowania ces. Wilhelma I. (Na tron wstąpił w r. 1861).
Po zgonie ces. Wilhelma 1. obchodzono urodziny jego następcy.
Wilhelma IL, który w licznych swych mowach, wygłaszanych
z upodobaniem przy różnych sposobnościach zaznaczał nieraz,
że „Polacy tylko wtedy mogą liczyć na opiekę i łaskę królewską,
jeżeli się bezwarunkowo czuć będą pruskimi poddanymi“. Rów­
nież nie opuszczała nigdy szkoła rocznicy klęski Franzuzów pod
Sedanem t. zw. „Sedanfeier“ (2. IX. 1870 r.) Program poran­
ków określał specjalny okólnik władz szkolnych Na poranek
składały się zwykle: nabożeństwo, toast, przemówienie nauczyciela
o znaczeniu dnia, śpiewy dzieci przeplatane wierszykami. Na
zakończenie odmawiano zwykle modlitwę za „miłościwego“ mo-
monarchę. W czasach wojny światowej szkoła obchodziła często
zwycięskie bitwy armii niemieckiej, np. 21 s erpnia 1915 roku
— z powodu zajęcia Kowna przez Niemców.
Dnia 22 grudnia 1902 r. młodzież szkolna wzięła udział
w uroczystym wprowadzeniu pierwszych 00. Franciszkanów do
Panewnika do tymczasowej siedziby. Przybyli oni od strony
Kochłowic. Na progu wsi powitał przybywających O. O. Fran­
ciszkanów miejscowy sołtys Oleś oraz proboszcz mikołowski,
Ks. Komisarz Książęco - biskupi Schumann w otoczeniu szeregu
księży, tłumie zebranej ludności oraz dzieci szkolnych. Ks. Schu­
mann poświęcił kaplicę w tymczasowym klasztorze położonym na
wschód od szkoły, odprawił pierwszą wogóle mszę w Panewniku
i wprowadził do nowej siedziby pierwszych O. O. Franciszkanów,
którymi byli O. Kamil Bolczyk i O. Wilhelm Rogosz. W nies­
pełna trzy lata po przybyciu do Panewnika ukończyli O. O. Fran­
ciszkanie budowę groty, którą poświęcono dnia 27 sierpnia 1905 r
Konsekracja kościoła odbyła się 19 lipca 1908 r. Poświęcenia
dokonał Kard. Kopp.
25 grudnia 1920 roku urządzono dla dzieci gwiazdkę, w
czasie której zdaje się po raz pierwszy od zniesienia języka
polskiego w szkole pozwolono na śpiewanie pieśni polskich
oprócz niemieckich, oraz wygłaszanie polskich wierszy. Szczęk
polskiego oręża przypomniał zaborcy, że lud górnośląski,
przywiązany do mowy ojców swoich, potrafi się skutecznie upom­
nieć o przysługujące mu prawa i z bronią w rękn walczyć o słuszną sprawę.

[madohora]

4-klasowa Szkoła Powszechna w Panewniku - Kokocińcu
od r. 1913 do r. 1922.
Budynek 4-roklasowej szkoły pochodzi z r. 1913. Nową
szkołę wybudowano na skutek stałego wzrostu liczby uczniów,
których nie mogła pomieścić w swoich murach dotychczasowa
szkoła w Starym Panewniku, mimo jej zamiany na pięcioklasową
o trzech nauczycielach. Podwyższenia stopnia organizacyjnego
„starej“ szkoły dokonano w r. 1911/12. Koszt nowej szkoły
w Kokocińcu ustalono na 43000 marek. Gmina zobowiązała się
zapłacić 7000 marek. Budowę postanowiono rozpocząć w roku
1912. Już we wrześniu 1911 r. przedłożono radzie gminnej plan
nowej szkoły - który aprobowano. Koszta budowy wzrosły o
3000 marek. Już w roku następnym, dnia 10 czerwca 1912 r.
powierzono kierownictwo budowy szkoły w Kokocińcu budow­
niczemu Klimankowi Pawłowi z Mikołowa.
Szkoła była gotowa jak wiadomo (patrz str. 15) 24 czerwca
1913 r. Uroczyste jej poświęcenie odbyło się dnia 20 paździer­
nika 1913 r. Ważnego tego aktu dokonał ks. Dworski, prob,
z Mikołowa. Przy poświęceniu nowego budynku byli obecni
jako goście inspektor szkolny Kotzolt, O. gwardian Wilhelm, bu­
downiczy Klimanek, emeryt, naucz. K. Operskalski. Po tej uro­
czystości gości podejmowano śniadaniem w lokalu Schwertfegera.
W nowej szkole nazwanej szkołą 11, dla odróżnienia od szkoły
I czyli „starej“ w Starym Panewniku, pierwszymi nauczycielami
byli Seifert, Meinhold, Michno oraz Reimann, pełniący obowiązki
kierownika. Wszyscy ci nauczyciele przeniesieni zostali z szko­
ły I po zmianie jej na jednoklasową. Tam pozostał jeden naucz.
Dittmann.
Szkoła była czteroklasową o czterech nauczycielach i w 4
salach mieściła w r. 1913 264 dzieci. Klasa I miała 2 oddziały
równoległe. O potrzebie języka polskiego w szkole przypom­
niano sobie dość późno, bo dopiero 1 stycznia 1919 r. wpro­
wadzono go do programu naukowego
W latach 1918/19 z powodu braku sali (dla kl. IV.) odsta­
wiono 17 dzieci, 1920/21 — 21 uczniów.
Ostatnimi nauczycielami za czasów niemieckich, byli kier.
Reimann, Widera Emilian, Szeroki Herman i Mańkówna Wiktoria.
Kiedy w roku 1922 pod ciężarem głosów ludu polskiego
na Górnym Śląsku w czasie plebiscytu oraz dzięki wymowie
zbrojnych powstań ziemia pszczyńska weszła bezspornie w skład
Rzeczypospolitej, szkoła powszechna rozpoczęła nowy okres roz­
woju pod opiekuńczymi skrzydłami Orła Białego. Po latach
15 szkoły polskiej na Górnym Śląsku, t. j. od chwili połączenia
się z Macierzą należy zdać sobie sprawę: 1) o ile szkoła
polska postąpiła naprzód, 2) jakie są widoki dalszego jej roz­woju na przyszłość.

[madohora]

Siedmioklasowa Szkoła Powszechna w Kokocińcu.
4-klasowa szkoła powszechna od r. 1922-1933.
Z chwilą rozpoczęcia zajęć szkolnych po przejęciu szkol­
nictwa przez władze polskie, t. j. dnia 3 września 1922 r. szkoła
nie posiadała jeszcze określonej liczby oddziałów. Z początkiem
bowiem roku szkolnego 1922/23 uczył tu tylko jeden nauczyciel
— Klemens Stwerka, który przybył do Panewnika we wrześniu
na skutek odezwy Ministra W. R. i O. P. Deparamentu Szkoln.
Po wszech, z dnia 13 lipca 1921 r. w sprawie sił nauczycielskich
dla Górnego Śląska. Nauczyciel Klemens Stwerka wybrany
został z okręgu szkolnego Kamińskiego z Kong esówki.
Naukę szkolną rozpoczął 5 września. Po brzybyciu do
szkoły nauczycielki Mrozkówny Jadwigi, szkołę podzielono na
trzy oddziały. Dnia 23 września 1922 r. grono nauczycielskie
zasilił nauczyciel Tomczyk Paweł, zamianowany kier, tejże szko­
ły. Utworzono wreszcie cztery oddziały. Klasę Ï. i II. prowa­
dziła p. Mrozkówna, III. p. Tomczyk, IV. naucz. Stwerka. Na
skutek komasacji szkół ilość dzieci podniosła się na początku ro­
ku szkolnego 1931/32 do liczby 339, w następstwie czego od
10 lipca 1931 r. nadano jej charakter szkoły 6-cioklasowej.
Stopień organizacyjny 7-mioklasowej szkoły uzyskała szkoła
dnia 20 sierpnia 1933 r. na skutek rozporządzenia Wojewody
Śląskiego z dnia 28 II. 1933 r. (Gazeta Urzędowa Wojew. Śl.
Dział Administracji szkolnej Nr. 7/2

[madohora]

Budynek szkolny.
Dotychczasowy budynek szkoły pochodzi z roku 1912
(patrz czasy niemieckie), dziś już nie wystarczający i wskutek
tego rozbudowany. Od strony południowej ma dwa skrzydła:
lewe, w którym się mieści 5 sal i prawe, oraz nadbudówkę skła­
dającą się z sal dla dzieci z przedszkola i mieszkania kierownika
szkoły. Oprócz normalnego parteru, na którym mieszczą się 2
sale i sale dla dzieci z przedszkola, szkoła posiada jedno piętro
i dość wysoki mansard (poddasze). Tu znajduje się 5-ta sala
i dwupokojowe mieszkanie tercjana. Szkoła jest położona w
środku wsi tuż przy szosie prowadzącej do Kat. Ligoty i Kochło-
wic. Parcela pod budynkiem szkolnym i nieużytkami wynosi
51 ar. 6 m2. Na boisko przeznaczono 25 a 58 m2, resztę na
ogród szkolny (15 a) i ogród kierownika (10 a 48 m2). Teren
w pobliżu szkoły jest falisty; od południa i północy pokry­
ty lasem, który w porze letniej wabi i nęci młodzież swym czaresem

[madohora]

S. K. O.
Założona w r. 1932 rozwija wśród młodzieży cnotę oszczę­
dzania zdrowia, czasu i pieniędzy. W r. 1934 S. K. O. liczyła
78 członków, 44 książeczek P. K. O. 208 zł. 64 gr. wkładów.
Obecnie (1937) liczy 176 członków, 160 książeczek P. K. O.
z gotówkowym stanem kasy 578 zł. 72 gr. Opiekunką organi­
zacji jest naucz. Dąbrowska.

[madohora]

Teatr.
W przeciągu kilku ostatnich lat młodzież tut. szkoły ode­
grała szereg przedstawień z wielkim sukcesem materialnym i mo­
ralnym. Oto tytuły niektórych sztuczek: „Bochaterskie dzieci“
(11 list.) Trzeci Maj, Dzień 3-go Maja, Jasełka, Marszałkowi
cześć, W dzień Imienin Marszałka, Boże Narodzenie, 11 listopada.
Garbuska, Zaśnij Oczko, w 100-letnią rocznicę Koronacji Boi.
Chrobrego i wiele innych. Wszystkie powyższe przedstawienia
przygotowała naucz, p. Żmudzianka i p. Dąbrowska. Prócz te­
go wykonały dzieci wiele ćwiczeń rytmicznych, tańców i t. d.

[madohora]

Kolonie.
Organizacją kolonii wypoczynkowych zajmuje się Woje­
wództwo, P. Z. Z., spółki brackie, komitety rodzicielskie a na­
wet osoby prywatne. Po raz pierwszy wysłano na kolonie 2-ch
chłopców i 3 dziewczynki ze szkoły I dnia 2 lipca 1928 r. Od
tego czasu wysyłanych jest rokrocznie z tut. szkoły 5 dzieci
staraniem P. Z. Z. Kolonie wakacyjne korzystają ze stosunkowo
dużego sprzętu kolonijnego

[madohora]

pis członków grona nauczycielskiego w latach
od 1922/23 do 1936/37.
Kierownicy:
1. (52) Stanuch Władysław, od 25. IX. 1923 kierownik
jednoklasowej szkoły nr. I. Ur. 1. I. 1898 w Turku, (powiat
Grzybów) województwo Krakowskie. Seminarium naucz, kończył
w Stary Sączu w r. 1918. Przed przybyciem do Panewnika
pracował w Kieleckim. Dnia 1. VIII. 1931 mianowany p. o.
kier, nowozorganizowanej szkoły nr. II. Na tym stanowisku po-
zostaje do dnia 7. II. 1933 r. Przeniesiony do Wełnowca.
2. (56) Stwerka Klemens, I-szy naucz, szkoły II. od
września 1922 r.
3. (54) Klama Teofil od 1. II. 1933
— 46 —
Nauczyciele:
1. (55) Powązka Wawrzyniec, I-szy naucz, szkoły I.
2. (56) Mrozkówna Jadwiga.
3. (57) Tomczyk Paweł, od 23 XI. 1922 do 1. IX. 1931.
4. (58) Brydzińska Wanda.
5. (59) Watycbówna Władysława.
6. (60) Parcer Franciszek.
7. (61) Skiminianka Ludwika.
8. (62) Dąbrowska Olimpia.
9. (63) Szczerba Józef.
10. (64) Dudzianka Amalia.
11. (65) Żmudzianka Zofia.
12. (66) Grecznerówna Janina do 26. XII. 1936.
13. (67) Klimas Tomasz, od 1. IX. 1935 kier. 4-klasowej
szkoły powszechnej w Żwakowie.
14. (68) Klamowa Janina.
15. (69) Kolíny Jan.
16. (70) Chowaniec Franciszek.
17. (71) Pawełczykówna Jadwiga, do 20. VI. 1936 r.
18. (72) Pasek Władysław.
19 (73) Gawlikówna Kazimiera, wychowawczyni przed­
szkola.
20. (74) Adamikówna Lidia.
21. (75) Tischler Franciszek
22 (76) Hayduk Antoni.
23 (77) Wróbel Konrad.
24. (78) Kołodziej Franciszek.
25. (79) Janik Bolesław.

[madohora]

Obszar Panewnik znajduje się w dorzeczu Odry, w zlewni Kłodnicy i jej dopływów. Kłodnica ma charakter rzeki podgórskiej o dużej różnicy wysokości i znacznej zmienności przepływu. Rzeka ta przepływa przez tę część Katowic w przebiegu zbliżonym do równoleżnikowego. W rejonie Starych Panewnik zachował się fragment odcinka Kłodnicy w jej naturalnym przebiegu – jedyny zachowany na terenie Katowic. Odcinek rzeki w tym odcinku posiada charakterystyczne meandry i starorzecza. Występują tu zbiorowiska roślinności szuwarowej, łąkowej i torfowiskowej, a towarzyszą nimi kępy zarośli wierzbowych, a na wyższej terasie młode, mieszane drzewostany z dominacją brzozy, osiki i dębu.

[madohora]

Po II wojnie światowej, z dniem 1 grudnia 1945 roku powołano gminę Panewnik. Została ona włączona do Katowic 1 kwietnia 1951 roku wraz ze zniesieniem powiatu katowickiego[42]. Od momentu przyłączenia Panewnik do Katowic w 1951 roku zaprzestawano używania nazwy Stary Panewnik i Nowy Panewnik, używając wspólnej – Panewniki[28]. W latach 70. XX wieku w Kokocińcu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników kopalni „Śląsk”, a w latach 1980–1982 bloki mieszkalne wzdłuż Kłodnicy[43]. Na granicy Ligoty i Panewnik w 1979 roku rozpoczęto budowę zespołu kliniczno-dydaktycznego Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach przy ulicy Medyków.

[madohora]

W latach 1990–2003 i 2008–2019 organizowano w Panewnikach Festiwal Piosenki Ekologicznej – Ekosong[70]. Odbywał się on rokrocznie na terenie Kalwarii Panewnickiej przed VII Stacją Drogi Krzyżowej przez franciszkanów z Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach

[madohora]

Kwatery franciszkańskie

[madohora]

Figura Matki Boskiej

[madohora]

Kwatery sióstr zakonnych

[madohora]

Kwatery sióstr

[madohora]

Kwatery zakonnic

[madohora]

Na cmentarzu znajduje się również zbiorowy grób i pomnik Obrońców Katowic – powstańców, harcerzy i harcerek zamordowanych przez Niemców we wrześniu 1939 w więzieniach, w lasach oraz na ulicach miasta[5]. W kwaterze 20. stoi Pomnik – symboliczna mogiła żołnierzy i członków wojskowych organizacji niepodległościowych poległych w latach 1945–1956. Na cmentarzu wzniesiony został dom pogrzebowy. Nekropolia otwarta jest od świtu do zmierzchu, biuro obsługi i zaplecza technicznego czynne jest w godz. 800−1400

[madohora]

Pomnik stanowi część wytyczonego przez katowicki hufiec ZHP Szlaku Bohaterów Wieży Spadochronowej.

[madohora]

Na kalwarii odbywają się, szczególnie w okresie Wielkiego Postu, nabożeństwa Drogi Krzyżowej w plenerze. Kalwaria jest również miejscem misteriów pasyjnych − „Kalwaria Śląska” − oraz Festiwalu Piosenki Ekologicznej Ekosong.

[madohora]

IV stacja − Jezus spotyka Matkę swoją. Budowę tej kaplicy rozpoczęto w 1938, ukończona została dopiero w 1950. Figury Chrystusa i Matki Bożej wyrzeźbił w sztucznym kamieniu br. Leonard Bannert OFM.

[madohora]

IX stacja − Jezus upada po raz trzeci. Kaplica ukończona w 1952, okratowanie z 1983.

[madohora]

Całość zespołu kaplic różańcowych została ukończona i poświęcona w 1963, a więc przed wydaniem listu apostolskiego papieża Jana Pawła II Rosarium Virginis Mariae wprowadzającego zmiany w formie odmawiania modlitwy różańcowej – 16 października 2002. List ten, oprócz dotychczas odmawianych 15 tajemnic, wprowadził nowe tajemnice światła. Na Kalwarii Panewnickiej istnieje 15 stacji odpowiednio ilustrujących tajemnice radosne, bolesne i chwalebne. Istnieje projekt budowy brakujących 5 kaplic wzdłuż Kłodnicy. 15 kaplic różańcowych Kalwarii Panewnickiej to:

[madohora]

Kaplica Cierniem Ukoronowania − z rzeźbą Chrystusa w koronie z cierni. Druty kolczaste są odniesieniem do obozów koncentracyjnych II wojny światowej i łagrów radzieckich.

[madohora]

Kaplica Niesienia Krzyża − rzeźba Chrystusa niosącego krzyż i grupy oprawców.

[madohora]

Drzewa zostały posadzone zaraz po ukończeniu bazyliki i klasztoru w 1909. Na obszarze kalwarii rosną: klony pospolite, jawory, lipy drobnolistne, brzozy brodawkowate, robinie akacjowe, olsze czarne (niektóre bardzo okazałych rozmiarów), dęby szypułkowe, jarzębiny, topole, modrzewie i sosny. Nad Kłodnicą zachował się fragment łęgu jesionowo-olszowego. W zachodniej części rośnie dąb szypułkowy[9] o obwodzie 3,55 m
W latach 2002–2005 posadzono na terenie kalwarii ok. 400 nowych drzew

[madohora]

Szopka w Panewnikach – największa w Europie szopka ołtarzowa zbudowana wewnątrz świątyni, wznoszona przez zakonników i wiernych w okresie świąt Bożego Narodzenia w bazylice św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach-Panewnikach

[madohora]

Szopka

[madohora]

Najnowszą tradycją panewnickiej szopki jest przedstawianie na dobudowywanych po 2005 r. w sklepieniach kaplic świętych Ptolemeusza i Romana oraz Matki Bożej Częstochowskiej podestach scen z historii franciszkanów i innych odnoszących się do haseł roku duszpasterskiego Kościoła katolickiego w Polsce. Ten swego rodzaju bożonarodzeniowy tryptyk, w którego skład wchodzą sceny boczne i sama stajenka w głównym ołtarzu bazyliki, ma szerokość 22,5 m

[madohora]

Szopka u Ftanciszkanów

[madohora]

Szopka.

[madohora]

Postacie, które znalazły się w szopce

[madohora]

W Panewnikach również corocznie znajdują się szopki z różnych stron świata

[madohora]

Wnętrze kościoła w okresie świątecznym

[madohora]

Szybki rozwój górnictwa i hutnictwa na Górnym Śląsku w II połowie XIX w. spowodował zwiększenie zapotrzebowania na siłę roboczą w tym okręgu. Gwałtowny napływ ludności z innych prowincji pruskich, szczególnie z Wielkopolski, stał się powodem angażowania do pracy duszpasterskiej zakonników, zwłaszcza znanych i popularnych franciszkanów. Wkrótce duchowieństwo diecezjalne zaczęło rozważać projekt, by sprowadzić ich do okręgu przemysłowego na stałe. W odpowiedzi na propozycję ks. Ludwika Skowronka postanowiono osiedlić franciszkanów w Panewnikach, miejscowości oddalonej od kościoła parafialnego w Mikołowie o ok. 8 km. Atmosfera tego miejsca sprzyja skupieniu i wyciszeniu. Od razu zakupiono większą ilość gruntu, jakby z myślą o przyszłym rozwoju placówki.

[madohora]

W czasie pierwszej wojny światowej klasztor nie mógł normalnie funkcjonować. Poległo wtedy czterech franciszkańskich duszpasterzy polowych, ponadto odnotowano wiele innych strat. Po wojnie nastał okres powstań i niepokojów. Sytuacja klasztoru ustabilizowała się dopiero około roku 1920.

[madohora]

Lata 1956 - 1968 to czas, w którym funkcje rektora Kaplicy pełnili: ks. Józef Tchórz, a następnie ks. Jerzy Leichman i ks. Ignacy Żydziok,
Prawdziwy przełom w historii Kaplicy nastąpił z chwilą powierzenie funkcji Rektora księdzu Prałatowi Dobromirowi Sieradzkiemu, co miało miejsce jesienią 1968 roku. Jego osobowość, podejmowane inicjatywy spowodowały, że wierni Kaplicy zaczęli tworzyć jedyną w swoim rodzaju WSPÓLNOTĘ. W Kaplicy zawierano małżeństwa ( pierwsze już w grudniu 1968 roku), udzielano sakramentu chrztu św, a także wyprowadzanie zmarłych na miejsce wiecznego spoczynku.

[madohora]

Poza żłóbkiem, na obszarze Kalwarii znajduje się m.in. Grota Lourdzka, Kościół Akademicki i Stacje Drogi Krzyżowej. Co ciekawe, mieści się tu również Herbarium Św. Franciszka, gdzie można kupić zioła klasztorne lub na miejscu skosztować naparu z ziół i pysznego ciasta.

[madohora]

Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski i powstaniu Komisariatu Zależnego św. Jadwigi (wtedy już Prowincji) w 1921 r., klasztor stał się siedzibą komisarza z ramienia tej Prowincji, a od 1923 r. komisarza prowincji (włączenie Komisariatu Zależnego do kościelnie istniejącej prowincji w byłym zaborze pruskim), mianowanego przez generała zakonu, a później prowincjała (od 1929 r.). W latach 1922–1928 w klasztorze znajdowało się Kolegium Serafickie (niższe seminarium duchowne, tzn. szkoła średnia), w latach 1928–1931 klasztor był miejscem przebywania uczniów dojeżdżających do szkół średnich, od 1932 r. do wybuchu wojny mieścił się w nim nowicjat dla braci nieprzygotowujących się do kapłaństwa.

[madohora]

1902 (22 grudnia)
Sprowadzenie franciszkanów do Katowic.

[madohora]

1912 (lipiec)
Ustawiono statuę św. Jadwigi Śląskiej na placu kościelny

[madohora]

1914
Objęcie duszpasterstwem Panewnik, Ligoty i Piotrowic z przynależnością do parafii w Mikołowie.

[madohora]

1933 (1 września)
Utworzenie kuracji (opieki duszpasterskiej) dla Panewnik i Ligoty.

[madohora]

1958 (23 lutego)
Uruchomienie kaplicy św. Antoniego w Starych Panewnikach.

[madohora]

1974 (12 listopada)
Papież Paweł VI podniósł kościół do godności Bazyliki Mniejszej.

[madohora]

1995 (24-25 listopada)
Powtórne nawiedzenie statuy MB Fatimskiej.

[madohora]

2003
Postawiono krzyże w miejsce przyszłych kaplic Tajemnic Światła.

[madohora]

2007 (25 grudnia) – 2009 (2 lutego)
Rok Jubileuszowy 100-lecia konsekracji bazyliki.

[madohora]

2010 (23 maja)
Jubileusz 650 lat Ligoty i 430 lat Panewnik.

[madohora]

2015 (8 grudnia) – 2016 (20 listopada)
Bazylika kościołem jubileuszowym Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia.

[madohora]

2016 (27 sierpnia)
Uruchomiona została nowa strona internetowa parafii.

[madohora]

2017 (26 listopada)
Uroczyste obchody jubileuszu 75-lecia istnienia i działalności Chóru bazylikowego św. Grzegorza.

[madohora]

2018 (16-18 listopada)
VII Krajowe Forum Wieczystej Adoracji Najświętszego Sakramentu w Parafiach.

[madohora]

Gazeta powstała w październiku 1995 z inicjatywy ówczesnego proboszcza o. Marcelina Pietryi OFM. Początkowo był to dwumiesięcznik dwukolorowy w formacie A5. W tej formie ukazywał się w latach 1995-98. Po przerwie, w okresie od kwietnia do czerwca 2001 ukazały się trzy numery Głosu – w formacie A4 i z kolorową okładką.

[madohora]

Aktualny numer "Głosu" posiadał numerację 6 (217) czerwiec 2021. Ze względu na zmiany personalne w parafii Św. Ludwika Króla w Panewnikach wydawanie "Głosu Św. Ludwika" zostało tymczasowo zawieszone (stan na 17.07.2021).

[madohora]

Po wakacyjnej przerwie, w październiku 2022 roku wraz z duszpasterzami i zespołem redakcyjnym wznowiono wydawanie gazetki parafialnej, ale w zmienionej formie i z inną częstotliwością publikacji. Postanowiono, że "Głos Św. Ludwika" będzie ukazywał się w powiązaniu z ważnymi okresami liturgicznymi w życiu Kościoła. Tak też kolejny numer to czas Adwentu, następny w Wielkim Poście, później wprowadzenie w tajemnicę Wielkiej Nocy, a ostatni numer w tym cyklu w czerwcu 2023 roku to podsumowanie roku duszpasterskiego.
Skład redakcji (październik 2022 roku): o. Samuel Kukiełka OFM - redaktor naczelny, Anna Szyga - redaktor prowadzący, redaguje zespół.
Aktualny numer "Głosu Świętego Ludwika" posiada numerację: październik - listopad 2022.

[madohora]

Po roku 2003 działalność festiwalu została zawieszona z powodów finansowych. W roku 2008 wznowiono działalność festiwalu dzięki współpracy ze Stowarzyszeniem Wspierania Inicjatyw Społecznych "Meritum" z Katowic i wsparciu Unii Europejskiej. Ostatnia edycja festiwalu odbyła się 1 czerwca 2019 roku

[madohora]

Co może bardziej uszczęśliwić dzieci niż: „dmuchańce", wata cukrowa i popcorn? „Dmuchańce", wata cukrowa i popcorn w dużych ilościach! Kto był w sobotę w Panewnikach wie, że żadnych z tych rzeczy nie brakowało.

[madohora]

2 czerwca 2018 roku, już po raz 25. na terenie kalwarii panewnickiej, przy klasztorze braci mniejszych (franciszkanów) w Katowicach-Panewnikach odbył się Festiwal Piosenki Ekologicznej EKOSONG 2018.

[madohora]

Organizatorami tegorocznej edycji EKOSONGU byli: DAD Production LTD i Franciszkanie z Panewnik. Wśród współorganizatorów znajdują się: Urząd Miasta Katowice wraz z Prezydentem Miasta Katowice, Okręgowa Dyrekcja Lasów Państwowych oraz Nadleśnictwo Katowice.

[madohora]

[madohora]

Msze św. i adoracje – dwa razy w tygodniu mamy Msze, w niedziele o 20:00 w bazylice i w środy o 19:30 w Kościele Akademickim, a co piątek o 19:30 – adoracje Najświętszego Sakramentu w Kościele Akademickim.

[madohora]

Zbrojownia to miejsce i czas, w którym dzielimy się tym, co Bóg mówi nam w Swoim Słowie.
Zbrojownia to rozmowa i dialog, to wymiana poglądów.
Zbrojownia to egzegeza – badanie Pisma Świętego i próba najpełniejszego Go zrozumienia.
Zbrojownia to czas odpoczynku i zanurzenia w Prawdzie.
Zbrojownia to przygotowanie do walki z codziennością.
Zbrojownia to przekazywanie miłości: od Słowa do słowa.
Przyjdź, zobacz, uzbrój się!

[madohora]

Przez lata naszego śpiewania do słownikowej definicji śpiewu (1. «wykonywanie utworów muzycznych głosem»; 2. «melodyjne dźwięki wydawane przez niektóre ptaki»; 3. «nauka śpiewu jako przedmiot w szkole; też: lekcja tego przedmiotu») dodaliśmy następujące: śpiew to radość, praca, miłość, modlitwa, wolność, rozwój, wyrzeczenie, nagroda, orzeźwienie, zabawa, ofiara, manifest, otwarcie, szczerość i wiele innych.

[madohora]

Wieczorek Franciszek OFM (1931-1964), imię zakonne Euzebiusz, dyrektor III Zakonu św. Franciszka
Urodził się 14 sierpnia 1931 w Rybniku, w rodzinie Hermana i Emilii z d. Pierchata. Franciszek wzrastał w kręgu oddziaływania placówki duszpasterskiej franciszkanów przy kościele pw. św. Józefa w Rybniku. Przez okres okupacji przebywał u swej babki Matyldy należącej do III Zakonu św. Franciszka, która wszczepiła mu idee św. Franciszka. W 1945 roku wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego w Nysie. Po trzech latach zdał tzw. małą maturę. Od 14 września 1948 roku rozpoczął roczny nowicjat w klasztorze franciszkanów w Panewnikach, pod okiem o. Teofila Zawiei. Po roku złożył pierwsze śluby zakonne, a w 1950 roku otrzymał w Jarocinie świadectwo dojrzałości. Następnie rozpoczął studia filozoficzne w Opolu i teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym Franciszkanów w Panewnikach. 6 lutego 1955, z rąk bpa Bernarda Czaplińskiego z Pelplina, przyjął święcenia kapłańskie. Zaraz potem został skierowany na studia specjalistyczne na KUL, które ukończył w 1957 roku uzyskując tytuł magistra. Dwa lata później uzyskał licencjat i został mianowany wykładowcą teologii dogmatycznej w Wyższym Seminarium Duchownym OO. Franciszkanów w Panewnikach. Następnie otworzył przewód doktorski, który ukończył w 1961 roku stopniem doktora teologii.

[madohora]

Należał do Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach.

[madohora]

Od 1973 do 1977 pełnił funkcję rektora Diecezjalnego Domu Rekolekcyjnego w Wodzisławiu Śląskim-Kokoszycach. Od 1984 do 1993 prowadził wykłady z teologii życia wewnętrznego i teologii moralnej w Wyższym Seminarium Duchownym w Katowicach. Od 1984 do 1985 był kapelanem szpitalnym. W latach 1985–1988 pełnił funkcję kapelana i sekretarza Damiana Zimonia, biskupa diecezjalnego katowickiego

[madohora]

Bernacki Gerard (1942-2018), biskup senior archidiecezji katowickiej
Bernacki.jpg
Urodził się 3 listopada 1942 w Książenicach. Szkołę podstawową ukończył w Książenicach. Następnie uczęszczał do Liceum Ekonomicznego w Rybniku, gdzie zdał egzamin maturalny. W latach 1961-1967 studiował w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Krakowie, a 4 czerwca 1967 w Katowicach przyjął święcenia kapłańskie z rąk bpa Herberta Bednorza.

[madohora]

BISKUP PIOTR MALCZUK - Życie Zakonne

[madohora]

DIECEZJA GLIWICKA

[madohora]

MEDYTACJE FRANCISZKAŃSKIE T.3 - Syrach Janicki

[madohora]

W 1981 roku o. Widuch, będąc proboszczem parafii w Katowicach-Panewnikach, odprawił mszę św. pogrzebową i ceremonie śp. Józefa Czekalskiego, jednego z zastrzelonych pod Kopalnią „Wujek” górników. Według świadectwa o. Damiana Szojdy, o. Widuch był przed pogrzebem nachodzony przez pracowników służb państwowych, którzy chcieli wymóc rezygnację z publicznych ceremonii i ograniczenie się tylko do cichego poświęcenia grobu. Proboszcz miał wyprowadzić jednego z tajniaków na furtę, trzymając go za kołnierz, za co spotykał się później z odmowami władz, np. przy ustalaniu trasy procesji Bożego Ciała. Termin pogrzebu był ogłaszany z ambony. Odbył się 21 grudnia o godz. 13.00. O. Widuch osobiście przewodniczył ceremonii, wygłaszając w bazylice wypełnionej wiernymi patriotyczne kazanie. Bliscy rannych górników, oczekujący na wieści z pobliskich szpitali, nocowali w klasztorze, a franciszkańscy klerycy już 16 grudnia oddawali krew

[madohora]

O. Justyn Henryk Widuch
Urodzony: 1932-04-08
Data śmierci: 1994-12-11
Miejsce urodzenia: Katowice-Ochojec
Nowicjat: 1949-09-15
Pierwsza profesja: 1950-09-16
Profesja wieczysta: 1953-09-16
Prezbiterat: 1955-04-09
Zmarł w Panewnikach, żył 62 lata, w zakonie 45 lat, pochowany w Panewnikach.

[madohora]

O. Justyn zmarł 11.12.1994 r. o godzinie 7.00 w klasztorze w Panewnikach. Pogrzeb odbył się w Panewnikach 15.12.1994 r. przy bardzo licznym udziale księży (146) i wiernych. W pogrzebie uczestniczył bp Gerard Bernacki, który przewodniczył obrzędom oraz bp Janusz Zimniak. Homilię pogrzebową wygłosił prowincjał o. Damian Szojda. O. Justyn został pochowany na cmentarzu zakonnym w Panewnikach. Żył 62 lata, w Zakonie 45, w kapłaństwie 39.
Kondolencje przysłali między innymi minister generalny Hermann Schalück i o. Emanuel Hośko, definitor generalny oraz abp metropolita katowicki Damian Zimoń, który w tym czasie przebywał za granicą. Kondolencje na ręce ministra prowincjalnego przysłali również p. Eugeniusz Ciszak, wojewoda katowicki oraz p. Henryk Dziewior prezydent miasta Katowic.

[madohora]

W niedzielę, 11 grudnia 1994 r. o godzinie 7.00 zmarł
w klasztorze Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach proboszcz parafii przyklasztornej O. Justyn
W iduch. Pogrzeb odbył się w czwartek, 15 grudnia
o godzinie 14.00 w bazylice Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach.
O. Justyn Henryk W iduch urodził
się 8 kwietnia 1932 r. w Katowicach-Ochojcu. Po zakończeniu II
wojny światowej w roku szkolnym
1945/46 był uczniem Prywatnego
Gimnazjum św. Jacka w Katowicach. W 1946 r. podjął dalszą naukę
w Niższym Seminarium Franciszkanów w Nysie. Po uzyskaniu pryw atnego Świadectwa Dojrzałości
w 1949 r. wstąpił do Zakonu Franciszkanów. Nowicjat połączony
z obłóczynami rozpoczął 15 w rze­
śnia 1949 r. w Kobylinie. Tam też
złożył pierw szą profesję zakonną
dnia 16 września 1950 r. na ręce
Ojca Prowincjała Tytusa Semkło.
Studia filozoficzne odbył w Opolu
(1950-1952), a teologiczne w Katowicach-Panewnikach (1952-1955).
Profesję wieczystą złożył 15 w rze­
śnia 1953 r. w Panewnikach na ręce
Ojca Prowincjała Tytusa Semkło. Święcenia prezbiteratu przyjął 9 kwietnia 1955 r. w Panewnikach z rąk
Księdza Biskupa Bernarda Czaplińskiego, sufragana
chełmińskiego. Po św ięceniach został skierowany do
klasztoru w Rybniku, w charakterze wikariusza parafialnego. Funkcję tę pełnił do 1959 r. W latach 1959-
1960 należał do w spólnoty klasztoru w Poznaniu, gdzie
pełnił funkcję misjonarza ludowego. W 1960 r. został
przeniesiony do klasztoru w Opolu. Przez pól roku prowadził w zastępstwie parafię w Zimnicach Wielkich.
W 1961 r. został skierowany do Panewnik w charakterze
wikariusza parafialnego, a w 1965 został mianowany
proboszczem parafii przyklasztornej w Panewnikach,
którą to funkcję pełnił aż do śmierci .Jako proboszcz odznaczał się wielką gorliwością duszpasterską. Zapoczątkował i rozpropagował nabożeństw a Drogi Krzyżowej
na Kalwarii panewnickiej w okresie Wielkiego Postu,
które najczęściej sam prowadził. Szczególnie umiłował
nabożeństwo Drogi Krzyżowej dla mężczyzn w Wielki
Piątek o godzinie 20.00. Od chwili oddania do użytku
obu szpitali na terenie parafii roztaczał opiekę duszpasterską nad chorymi. Był gorliwym spowiednikiem
w Panewnikach, w Piekarach z okazji pielgrzymek stanowych oraz spowiednikiem sióstr zakonnych.
O. Justyn W iduch był członkiem Rady Kapłańskiej
Archidiecezji Katowickiej w latach 1969-1975 i 1986-
1991, członkiem Rady Duszpasterskiej Archidiecezji
Katowickiej, członkiem Archidiecezjalnej Komisji II Synodu Plenarnego oraz członkiem Trybunału w sprawie
beatyfikacji Sługi Bożej Matki Laury Meozzi.

[madohora]

Ostatnie pożegnanie. 19 grudnia o godz. 11.00 na cmentarzu przy ul. Francuskiej rozpoczął się pogrzeb Bogusława Kopczaka. Wokół kaplicy, w której znajdowała się trumna, zgromadziło się ok. 200 osób. Liturgii pogrzebowej przewodniczył ks. Walerian Ogierman. Jak zapisano w notatce służbowej:

[madohora]

Niewątpliwie kazanie o. Justyna było pierwszym publicznym hołdem oddanym górnikom z „Wujka”, a jednocześnie zwróceniem uwagi, że ich ofiara wpisała się w narodowy dramat tamtych czasów. Słowa te miały tym większą wartość, że zostały wypowiedziane w czasie, gdy w mediach trwała obrzydliwa nagonka na górników z „Wujka”, przedstawianych jako warchoły i chuligani. W tym samym czasie poza Śląskiem chowano pozostałych górników z „Wujka”.

[madohora]

Gdy chowano górników z „Wujka”, żył jeszcze ostatni z ciężko postrzelonych Jan Stawisiński. Od momentu, gdy kula zomowca trafiła go w głowę, nie odzyskał przytomności. W szpitalu w Katowicach Ochojcu czuwała przy nim matka. Zmarł rano 25 stycznia 1982 r. Jego pogrzeb odbył się 29 stycznia 1982 r. na cmentarzu komunalnym w Koszalinie. Uczestniczyło w nim ok. 200 osób. Jak odnotowano, oprócz rodziny także działacze miejscowej „Solidarności”.

[madohora]

W czasie pogrzebu swojego ojca miała jedenaście lat. Agnieszka zapamiętała też milicyjną blokadę przed cmentarzem w katowickiej dzielnicy Piotrowice. – Milicjanci sporo osób zawrócili sprzed samej bramy. Ale nie wiedzieli, że z tyłu cmentarza jest mała furtka. Nie obsadzili jej i sporo przyjaciół taty weszło tamtędy – opowiada.

[madohora]

Cmentarz poświęcił 23 stycznia 1914 ks. kanonik Jan Kapica z Tychów. Fundatorem i założycielem cmentarza był Nepomucen Wielebski, naczelnik gminy i urzędu okręgowego w Ligocie Pszczyńskiej oraz syndyk apostolski klasztoru franciszkanów, za co odznaczono go Krzyżem Papieskim "Pro Ecclesia et Pontifice". Jest pochowany w pobliżu kaplicy cmentarnej. Niestety od czasu powstania cmentarza dwukrotnie paliła się cmentarna kaplica, gdzie były przechowywane księgi pogrzebowe, dlatego nie jest znana dokładna liczba zmarłych pochowanych na tym cmentarzu.

[madohora]

W kwaterze 20. w pobliżu kaplicy cmentarnej stoi Pomnik Ofiar Stalinizmu w Katowicach - upamiętniający żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Narodowych Sił Zbrojnych, zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, samodzielnych grup poakowskich, więźniów politycznych okresu stalinowskiego działających na Górnym Śląsku, zamordowanych i pochowanych skrycie w latach 1945-1956. Tu spoczywają także bracia Wieczorkowie, straceni w czasie okupacji za działalność podziemną.

[madohora]

Był członkiem Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach. Pochowany w kwaterze franciszkanów Cmentarza przy ul. Panewnickiej w Katowicach Ligocie

[madohora]

Roman z Nepi, wł. San Romano da Nepi − biskup, męczennik z III wieku, razem ze św. Ptolemeuszem i towarzyszami zginął w czasie prześladowania za cesarza Klaudiusza Gockiego (+270); współpatron miasta Nepi.

[madohora]

W Polsce święci Roman i Ptolomeusz z Nepi czczeni są w bazylice Franciszkanów w Katowicach Panewnikach, gdzie znajduje się kaplica z ich relikwiami. Specjalna procesja na ich cześć ma miejsce w ostatnią niedzielę września. Relikwie męczenników z Nepi zostały sprowadzone do Katowic w 1913, biskupem Nepi był wówczas franciszkanin Bernard Doebing OFM

[madohora]

Tradycja identyfikuje jako miejsce pochówku św. Ptolomeusza katakumby św. Savinillii w Nepi. Wykopaliska przeprowadzone w 2003 przez Papieską Komisję Archeologiczną pod kościołem św. Ptolomeusza w Nepi wykazały, iż katakumby były w użyciu od III do XIV wieku[3]. Lokalna tradycja wskazuje grób św. Ptolomeusza przy wejściu do katakumb. Pokazywany zwiedzającym napis uważany jest przez archeologów za późniejsze oszustwo. Jedynym autentycznym świadectwem kultu był kościół, który istniał przy wejściu do katakumb św. Savinillii. Jego istnienie poświadcza dokument z 1178. Kościół ten został zburzony w 1540. Obecny kościół św. Ptolomeusza z Nepi rozpoczęto budować w 1619. Obecną formę uzyskał w 1720. Opiekę nad katakumbami w XVI w. sprawowali dominikanie. Relikwiarz św. Ptolomeusza znajduje się pod ołtarzem, pomiędzy drzwiami prowadzącymi do katakumb

[madohora]

Święty Roman – biskup i fundator wspólnoty chrześcijańskiej w Nepi. Dlaczego zginął śmiercią męczeńską?
Święty Roman współpracował wraz ze św. Ptolemeuszem w rozpowszechnianiu chrześcijaństwa na terenie Nepi, dlatego biskupi zostali patronami tego włoskiego miasta. O świętym Romanie męczenniku nie istnieje zbyt wiele informacji. Wyłącznie dokument Passio Sancti Ptolomaei et Romani z XI wieku odkrywa przed wiernymi skąpe informacje dotyczące życia świętego.

[madohora]

Wspomnienie św. Romana i św. Ptolemeusza obchodzone jest 23 sierpnia w Kościele katolickim. W tym dniu na szczególne nabożeństwo przybywają wierni do bazylki Franciszkanów w Katowicach Panewnikach, gdzie znajdują się relikwie świętych.

[madohora]

W ikonografii chrześcijańskiej św. Roman często przedstawiany jest wraz ze św. Ptolemeuszem. Najczęściej mężczyźnie ubranemu w szaty biskupie towarzyszą aniołowie. Artyści obrazują świętego Romana z Nepi również w trakcie nawracania ludzi lub podczas śmierci męczeńskiej.

[madohora]

Bazylika mniejsza musi spełniać następujące warunki:

kościół otwarty przez cały dzień,
miejsce otrzymywania szczególnych łask za przyczyną patrona lub patronki kościoła (m.in. uzdrowienia, łaski, nawrócenia itp.),
wartość zabytkowa,
miejsce szczególnego kultu i pielgrzymowania
walory duszpasterskie (wieczysta Adoracja Najświętszego Sakramentu, całodzienna spowiedź, duża częstotliwość odprawianych mszy świętych i nabożeństw),
stali przewodnicy oprowadzający po danym kościele.

[madohora]

Nadzwyczajny Jubileusz Miłosierdzia (Rok Miłosierdzia) – w Kościele katolickim Rok Jubileuszowy, który rozpoczął się 8 grudnia 2015 (Niepokalane Poczęcie NMP) roku, a zakończył się 20 listopada 2016 (Uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata). Otwarcie Jubileuszu Miłosierdzia przypadło w 50. rocznicę zakończenia Soboru Watykańskiego II

[madohora]

LUSTA KOŚCIOŁÓW JUBILEUSZOWYCH - Deon

[madohora]

Obejmuje swym zasięgiem teren osad Stare Panewniki i Wymysłów. Liczyła w 2013 roku 2860 wiernych. Nadzór klerycki nad parafią sprawują franciszkanie z Prowincji Wniebowzięcia NMP w Polsce.

[madohora]

Kanonicznie dom zakonny erygowano 16.05.1980 r. Parafię, wydzieloną z parafii panewnickiej, utworzono 10.03.1981 r.

[madohora]

Wszystko w parku i otoczeniu kościoła jest wyrazem kultu Matki Bożej, zgodnie z ideą OO. Franciszkanów, wyrażającą się m.in. dążnością do budowy kalwarii. Początkiem kształtowania parku była budowa groty na prawym brzegu Kłodnicy w latach 1904-1905 r. w pięćdziesiątą rocznicę objawień Matki Bożej w Lourdes. Wybudowana grota była w pełni wzorowana na grocie w Lourdes. Zbudowana została głównie z cegieł i tufu wulkanicznego sprowadzanego z Niemiec. Projektantem groty był niemiecki architekt Karol Baumann. Grota posiada ołtarz z białego marmuru, a nad ołtarzem we wnęce groty znajduje się statua Matki Bożej wzorowana na figurze z Lourdes. Sprowadzono ją z Monachium. Dojście do groty prowadzi przez secesyjny mostek nad rzeką Kłodnicą. Jednym z pierwszych obiektów kultowych obok groty było postawienie w pobliżu kościoła w 1908 r. figury Św. Jadwigi Śląskiej.

[madohora]

Dla wszystkich chcących zapoznać się z Kalwarią Śląską proponujemy ścieżkę dydaktyczną wzdłuż kaplic Drogi Krzyżowej. Trasa pozwoli zapoznać się zarówno z walorami przyrodniczymi parku jak i doskonale odda atmosferę i kontemplacyjny charakter tego niezwykłego miejsca kultu religijnego. Droga ta została zaznaczona przerywaną linią na dołączonej mapce Kalwarii Śląskiej.

[madohora]

Od lat w Kalwarii Panewnickiej odprawiane jest misterium „Kalwaria Śląska”. Droga Krzyżowa z pochodniami odbywa się w Wielki Piątek wieczorem.

[madohora]

To miejsce nie tylko dla pielgrzymów czy poszukujących skupienia i spokoju przy modlitwie. Przechadzają sie tu często rodzice z dziećmi i dziadkowie z wnukami, a także osoby, które po prostu chcą odpocząć od – tak niedalekiego przecież – gwaru miasta i przejść sie przez moment po jakimś miłym miejscu.

[madohora]

Konkurs na najlepszy plan kalwarii wygrał projekt studentów Politechniki Lwowskiej - Jana Kruga i Tadeusz Brzozy. Ich projekt przedstawiał małe formy architektoniczne. Kierunek myśli architektonicznej ściśle nawiązywał do surowego konstruktywizmu, porzucając wszelką dekoratywność. Projekty realizacyjne konsultowano z prof. Bagińskim z Politechniki Lwowskiej. Do współpracy zaproszono znanych rzeźbiarzy takich jak Xawery Dunikowski, Antoni Mehl, Marian Wnuk. Ten ostatni jest autorem dwóch grup rzeźbiarskich - w sztucznym kamieniu przedstawił scenę Szymona Cyrenyjczyka pomagającego Chrystusowi nieść krzyż (V stacja) i w piaskowcu Ecce Homo (I stacja). Nawiązano także współpracę z malarzem olejnym, profesorem Antonim Michalakiem. Wykonał on do trzech stacji obrazy olejne.

[madohora]

Ludwik pełnię władzy objął dopiero w 1235 roku, w wieku około dwudziestu dwóch lat. Jednak już 29 listopada 1226 roku (w 14 dni po pogrzebie ojca) został koronowany, a w następnym roku sam przyjmował hołdy wasali[9]. Pierwszy okres rządów upłynął w cieniu matki, zaciekle zwalczającej buntujących się wasali. Najpilniejszym zadaniem na początku rządów regencji było zjednanie sobie największych możnych Francji.

[madohora]

Wspierał zakony, zwłaszcza żebraczy zakon franciszkanów, współcześnie utworzony przez pokutnika Franciszka z Asyżu, który głosił ideały ubóstwa i ascezy, oraz Zakon Rycerzy św. Łazarza opiekujący się trędowatymi. Król kolekcjonował również relikwie, wśród których była korona cierniowa Chrystusa, jaką otrzymał w podarunku od cesarza Konstantynopola Baldwina II. Celem jej przechowania kazał zbudować w Paryżu dwukondygnacjową kaplicę Sainte-Chapelle, uznawaną za jedno z najważniejszych arcydzieł architektury stylu gotyckiego.

[madohora]

– Być może chodziło o zdobycie przyczółka, który dałby łacinnikom panowanie na Morzu Śródziemnym, co mogłoby ułatwić odzyskanie Jerozolimy w przyszłości – mówił prof. Jerzy Pysiak w audycji Łukasza Kozaka i Łukasza Modelskiego z cyklu "Kryzys wieku średniego".

[madohora]

Szybko zyskał sławę króla, który dba o własnych poddanych. Starał się być ich blisko i wysłuchiwać ich próśb oraz skarg, nawet tych najniższego stanu. W każdy Wielki Czwartek na wzór Chrystusa mył nogi ubogim poddanym.

[madohora]

Był człowiekiem pobożnym, miłosiernym, rycerskim, walecznym, hojnym fundatorem, wzorowym mężem i ojcem oraz doskonałym królem dbającym o pokój w królestwie i wokół królestwa i dobro poddanych – mówił prof. Jerzy Pysiak w audycji Łukasza Kozaka i Łukasza Modelskiego z cyklu "Kryzys wieku średniego".

[madohora]

Pod niewątpliwym wpływem Blanki testamentem z roku 1225 Ludwik VIII przeznaczył trzem spośród młodszych synów apanaże, których łączny rozmiar stanowił trzecią część królewskiej domeny. W XI i XII wieku zwyczaj ten nie istniał, a nadania królewskie dla młodszych synów, jeśli w ogóle pojawiały się, to były niewielkie. Monarchowie woleli szukać dla juniorów ożenku z bogatym posagiem. Ludwik IX, skrupulatne, aż nadto gorliwie wykonał ojcowską wolę, przekazując apanaże braciom, gdy kolejno osiągali pełnoletniość. Zbyt gorliwie, gdyż po śmierci brata Jana przeznaczony dlań apanaż Anjou (Andegawenia) i Maine przekazał innemu bratu Karolowi, który miał zostać duchownym. Robert I dostał Artois (1237-1250) zaś Alfons – Poitou, Saintonge i Owernię (1226-1271). Król zachował istotny wpływ w terytoriach apanażowych, a jego bracia – wierność sprawie jedności Francji. Instytucja apanaży była jednak niebezpieczna dla idei monarchicznej i politycznie ryzykowna.

[madohora]

Ludwik nie był najlepszym politykiem, poniósł wiele klęsk militarnych (zwłaszcza w swoich planach krucjatowych), a jednak to właśnie za jego rządów w latach 1226-1270 Francja uzyskała należne jej miejsce w teatrze europejskiej polityki. Kronikarz Mateusz Paris pisał, że francuski władca to król ziemskich królów. Chan mongolski wedle relacji Wilhelma Rubruka sprzeciwił się opinii chrześcijańskiego misjonarza, jakoby najpotężniejszym władcą Zachodu był cesarz: To błąd, jest nim król Francji. Cesarz rzymski, a zarazem król Niemiec, najwyższy godnością na Zachodzie, nie był istotnie władcą najpotężniejszym. Otto IV (1198-1212) pobity przez Filipa Augusta pod Bouvines, umarł w zapomnieniu. Jego następca Fryderyk II (1212-1250) uwikłał się w beznadziejny spór z kurią papieską i godzić się musiał na wyprzedaż praw monarszych, zagarnianych przez zachłanne niemieckie księstwa świeckie i duchowne. Papież Innocenty IV (1243-1254) zdołał przeprowadzić na soborze lyońskim w 1245 roku wyrok detronizacji Fryderyka. Hohenstauf utrzymał się przy władzy, ale ostatnie lata wypełniła mu dramatyczna walka z papieżem i jego świeckimi sojusznikami. Po śmierci w 1250 roku Fryderyka II w Rzeszy zapanowało wielkie bezkrólewie (1250-1273).

[madohora]

Do autorytetu Ludwika odwoływali się także jego bracia: Karol Anjou w sporze ze swą teściową o tzw. oprawę wdowią i Alfons de Poitiers w konflikcie z hrabstwem Bulogne. Większość tych interwencji stanowiła skuteczne rozstrzygnięcie kwestii spornych i zjednała królowi opinię europejskiego mediatora, rex paciiicus, chcącego zapobiec walkom między chrześcijanami.

[madohora]

sw. Ludwik2
Św. Ludwik IX, król Francji
Patronem franciszkańskiej bazyliki i parafii jest św. Ludwik IX, średniowieczny władca francuski, który patronuje – oprócz Panewnik – jeszcze tylko trzem parafiom w Polsce: w Bliżynie, Włodawie i Jońcu. To jeden z bardzo wielu franciszkańskich świętych. Co skłoniło franciszkanów, którzy na początku ubiegłego stulecia postanowili wznieść tu świątynię, aby właśnie tego świętego uczynić patronem tego miejsca? Prawdopodobnie pierwsi franciszkanie, zakładając wspólnotę w Panewnikach, pragnęli rozpropagować duchowość franciszkańską także w wymiarze świeckim, więc obrali za orędownika świętego tercjarza i patrona Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Być może nie bez znaczenia jest też fakt, że w sprowadzeniu franciszkanów do Panewnik nieoceniony udział mieli dwaj imiennicy francuskiego króla – ks. Ludwik Skowronek i ks. Ludwik Tunkel.

[madohora]

Wspierał zakony, żywiąc ogromny szacunek do osób konsekrowanych. Ufundował i hojnie uposażył kilka opactw, wiele zgromadzeń obdarował nieruchomościami. Szczególnie bliska była królowi duchowość franciszkańska – był jednym z pierwszych tercjarzy.

[madohora]

W prezbiterium po prawej stronie znajduje się polichromia zatytułowana „Św. Ludwik wraz z dworem słucha w skupieniu kazania św. Bonawentury”, zaś malowidło po stronie lewej przedstawia scenę pt.„Według słów Ewangelii św. Ludwik podejmuje u siebie biednych”. Jeden z witraży po tej samej stronie przedstawia św. Ludwika przyjmującego z rąk św. Franciszka habit Franciszkańskiego Zakonu Świeckich.

[madohora]

W następnych latach kościół kończono i przyozdabiano. Kościół zbudowano w stylu neoromańskim na planie krzyża łacińskiego,o trzech nawach z transeptem. Długość nawy głównej wynosi 76 m. Na szczycie kopuły kościelnej umieszczono siedmiometrowy posąg św. Franciszka, który w geście błogosławieństwa w podniesionej ręce trzyma krzyż. 21 września 1913 uroczyście wprowadzono do kościoła relikwie świętych męczenników i biskupów Ptolemeusza i Romana oraz jednego z 38 współmęczenników. Obecnie parafia posiada 20 relikwii innych świętych.

[madohora]

W czasie II wojny światowej klasztor został zamieniony na obóz przejściowy dla niemieckich przesiedleńców ze Wschodu. Po wojnie do 1949 roku w klasztorze istniał nowicjat. Od stycznia 1950 roku przeniesiono do klasztoru studium teologiczne, a od 1970 roku także studium filozoficzne, dzięki czemu w Panewnikach istnieje do dziś Wyższe Seminarium Duchowne. Od 2000 roku placówka jest także domem formacji początkowej. Od lat 70. XX wieku klasztor ulegał licznym remontom i przebudowom. Walory historyczne i kulturowe kościoła i klasztoru zostały docenione w 1973 roku wpisaniem w rejestr zabytków. 12 listopada 1974 papież Paweł VI podniósł kościół do godności bazyliki mniejszej pw. Św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP.

[madohora]

Kandydat na ołtarze
o. Euzebiusz Józef Huchracki OFM

[madohora]

Powyższe Zgromadzenie powstało w Holandii 10 maja 1835. Założycielką była Katarzyna Damen - Matka Magdalena, która kierowała wspólnotą do 1840 roku. Charyzmatem franciszkanek jest duch prostoty i służby. Siostry franciszkanki w swym życiu starają się być znakiem sprzeciwu wobec sił przemocy, nienawiści i chciwości. Wprowadzają w życie radość i pokój, braterstwo we wspólnocie i z całym stworzeniem.

[madohora]

Kościół został podniesiony do godności bazyliki mniejszej 12 listopada 1974 przez papieża Pawła VI.

[madohora]

W 1973 roku kościół, klasztor wraz z kalwarią zostały wpisane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do rejestru zabytków woj. katowickiego (obecnie woj. śląskie).

[madohora]

Od lat 90. XX wieku panewnicki żłóbek jest bożonarodzeniowym tryptykiem (nawa główna i nawy boczne). Tematyka lewej nawy tradycyjnie przedstawia motywy z życia św. Franciszka z Asyżu i nawiązuje do duchowości franciszkańskiej, a prawa aktualne wydarzenia z nowego roku liturgicznego. I tak np. na Boże Narodzenie 2019, w prawej nawie znalazły się postacie sług Bożych, których beatyfikacja była zaplanowana na 2020 rok: kard. Stefana Wyszyńskiego na tle panewnickiego kościoła parafialnego, którego odwiedził w 1967 roku wraz z kard. Karolem Wojtyłą, a na tle katowickiej archikatedry Chrystusa Króla - ks. Jana Machy, kapłana diecezji katowickiej, zamordowanego przez hitlerowców w 1942 roku.

[madohora]

Bazylika w Panewnikach

[madohora]

Przewielebny‎ ‎ksiądz‎ ‎proboszcz‎ ‎Ludwig‎ ‎Skowronek‎ ‎z‎ ‎Bo gucic,‎ ‎pilny‎ ‎sługa‎ ‎Chrystusowy‎ ‎i‎ ‎dob-y‎ ‎duszpasterz,‎ ‎rozwinął‎ ‎na jednej‎ ‎konferencyi‎ ‎duchowieństwa‎ ‎dobrze‎ ‎obmyślany‎ ‎i‎ ‎szczęśliwy plan,‎ ‎który‎ ‎się‎ ‎ogólnie‎ ‎spodobał.‎ ‎Zacny‎ ‎ten‎ ‎wńerny‎ ‎przyjaciel 00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎już‎ ‎dawno‎ ‎w‎ ‎skrytości‎ ‎i‎ ‎cichości‎ ‎rozpoczął pierwsze‎ ‎kroki‎ ‎i‎ ‎nabył‎ ‎stosowne‎ ‎miejsce‎ ‎na‎ ‎osadę‎ ‎dla‎ ‎00.‎ ‎Fran ciszkanów.‎ ‎Chociaż‎ ‎coprawda‎ ‎położone‎ ‎jest‎ ‎w‎ ‎sercu‎ ‎obwodu‎ ‎gór niczego‎ ‎i‎ ‎hutniczego,‎ ‎pełnego‎ ‎ruchu,‎ ‎to‎ ‎przecie‎ ‎jestto‎ ‎miejsce spokojne,‎ ‎ciche,‎ ‎wolne‎ ‎od‎ ‎dymu‎ ‎i‎ ‎zgiełku‎ ‎burzliwego‎ ‎życia‎ ‎prze mysłowego,‎ ‎okolone‎ ‎lasami‎ ‎igliczkowymi‎ ‎i‎ ‎obdarzone‎ ‎zdrowem, świeżem‎ ‎powietrzem.‎ ‎A‎ ‎więc‎ ‎śliczny‎ ‎kawałek‎ ‎ziemi‎ ‎i‎ ‎jakby stworzony‎ ‎na‎ ‎osadę‎ ‎zakonników.‎ ‎Panewnik‎ ‎pod‎ ‎Ligotą‎ ‎pod Katowicami‎ ‎(Idaweiche)‎ ‎został‎ ‎więc‎ ‎wybrany‎ ‎na‎ ‎ojczyznę‎ ‎Fran ciszkanów‎ ‎na‎ ‎Górnym‎ ‎Śląsku.‎ ‎Jestto‎ ‎miejsce‎ ‎na‎ ‎pozór‎ ‎bez znaczenia,‎ ‎lecz‎ ‎położone‎ ‎w‎ ‎dobrem‎ ‎miejscu,‎ ‎w‎ ‎pobliżu‎ ‎dworca w‎ ‎Ligocie‎ ‎pod‎ ‎Katowicami. Ówczesny‎ ‎Przewielebny‎ ‎0.‎ ‎kustosz‎ ‎Alardus‎ ‎Wiertelarz razem‎ ‎z‎ ‎dwoma‎ ‎innemi‎ ‎00.‎ ‎Fanciszkanami‎ ‎miejsce‎ ‎to‎ ‎zbadali. Spodobało‎ ‎im‎ ‎się.‎ ‎Z‎ ‎radością‎ ‎i‎ ‎głęboką‎ ‎wdzięcznością‎ ‎przyjęli ten‎ ‎dar‎ ‎ofiary.‎ ‎Przewielebny‎ ‎0.‎ ‎kustosz‎ ‎przedstawił‎ ‎następnie zamiar‎ ‎swój,‎ ‎poparty‎ ‎przez‎ ‎Przewielebne‎ ‎duchowieństwo‎ ‎górno śląskie,‎ ‎J.‎ ‎E.‎ ‎Najprzewielebniejszemu‎ ‎Ks.‎ ‎Kardynałowi.‎ ‎Jego Eminencya‎ ‎Ks.‎ ‎Kardynał‎ ‎nietylko‎ ‎raczył‎ ‎udzielić‎ ‎pozwolenia, lecz‎ ‎był‎ ‎widocznie‎ ‎ucieszony‎ ‎tem‎ ‎planem.‎ ‎Podanie‎ ‎do‎ ‎mini- steryum‎ ‎o‎ ‎pozwolenie‎ ‎na‎ ‎tę‎ ‎nową‎ ‎osadę‎ ‎zostało‎ ‎ze‎ ‎względu‎ ‎na ważne‎ ‎przyczyny‎ ‎potwierdzone.‎ ‎Sprawa‎ ‎więc‎ ‎nareszcie‎ ‎weszła na‎ ‎właściwy‎ ‎tór

[madohora]

B. Pierwsze‎ ‎mieszkanie‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów w‎ ‎Panewniku. trzymawszy‎ ‎pozwolenie‎ ‎ministeryalne‎ ‎na‎ ‎osadę‎ ‎w‎ ‎Pa newniku,‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎zamieszkali‎ ‎tymczasowo w‎ ‎domu‎ ‎położonym‎ ‎na‎ ‎szosie‎ ‎Mikołowskiej.‎ ‎Dom‎ ‎ten należał‎ ‎do‎ ‎pana‎ ‎Nieradzika‎ ‎w‎ ‎Mikołowie‎ ‎i‎ ‎kupiono go‎ ‎za‎ ‎7‎ ‎500‎ ‎mk.‎ ‎Bracia‎ ‎Tatyan‎ ‎i‎ ‎Ubaldus‎ ‎przybyli‎ ‎dnia 18‎ ‎grudnia‎ ‎1902‎ ‎r.‎ ‎do‎ ‎Panewnika‎ ‎i‎ ‎urządzili‎ ‎dom‎ ‎po‎ ‎klasztor nemu.‎ ‎Gołe‎ ‎ściany,‎ ‎próżne‎ ‎izby,‎ ‎ku‎ ‎temu‎ ‎bez‎ ‎pieniędzy‎ ‎i‎ ‎chleba, nie‎ ‎znaleźli‎ ‎nic,‎ ‎jak‎ ‎tylko‎ ‎nieporządek.‎ ‎Lecz‎ ‎znaleźli‎ ‎się‎ ‎wnet dobrzy‎ ‎ludzie,‎ ‎którzy‎ ‎ich‎ ‎przyjęli‎ ‎gościnnie.‎ ‎I‎ ‎mężnie‎ ‎zaczęli pracę.‎ ‎W‎ ‎niezupełnie‎ ‎ośmiu‎ ‎dniach‎ ‎zrobili‎ ‎z‎ ‎dawnego‎ ‎domu świeckiego‎ ‎klasztor.‎ ‎Na‎ ‎lewej‎ ‎stronie‎ ‎wejścia‎ ‎do‎ ‎domu‎ ‎zro biono‎ ‎z‎ ‎dwóch‎ ‎izb‎ ‎kaplicę,‎ ‎w‎ ‎której‎ ‎zupełnie‎ ‎wygodnie‎ ‎po mieścić‎ ‎się‎ ‎mogło‎ ‎300‎ ‎osób.‎ ‎Na‎ ‎prawej‎ ‎znajdowała‎ ‎się‎ ‎izba odźwiernego,‎ ‎obok‎ ‎niej‎ ‎była‎ ‎kuchnia,‎ ‎przy‎ ‎niej‎ ‎refektoryum, które‎ ‎zarazem‎ ‎służyło‎ ‎za‎ ‎zakrystyę.‎ ‎Górne‎ ‎izby‎ ‎były‎ ‎celkami dla‎ ‎Przewielebnych‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎i‎ ‎braci.‎ ‎Na‎ ‎równym dachu‎ ‎papowym‎ ‎wzniesiono‎ ‎ładną‎ ‎wieżyczkę‎ ‎z‎ ‎ślicznie‎ ‎brzmią cym‎ ‎dzwonkiem.‎ ‎Klasztor‎ ‎więc‎ ‎teraz‎ ‎był‎ ‎zupełnie‎ ‎urządzony, 00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎mogli‎ ‎wciągnąć.‎ ‎Ale‎ ‎i‎ ‎w‎ ‎spokojną‎ ‎wioskę wstąpiło‎ ‎tymczasem‎ ‎nowe‎ ‎życie.‎ ‎Młodzi‎ ‎i‎ ‎starzy‎ ‎pracowali nad‎ ‎upiększeniem‎ ‎wioski.‎ ‎Bramy‎ ‎tryumfalne‎ ‎zostały‎ ‎zbudo wane,‎ ‎domy‎ ‎uwieńczone‎ ‎i‎ ‎klasztor‎ ‎świetnie‎ ‎przystrojony.‎ ‎Bo gato‎ ‎ozdobiona‎ ‎brama‎ ‎honorowa‎ ‎przy‎ ‎wejściu‎ ‎do‎ ‎wsi‎ ‎miała‎ ‎na sobie‎ ‎powitalny‎ ‎napis:‎ ‎Niech‎ ‎Bóg‎ ‎błogosławi‎ ‎Wasze‎ ‎przybycie! Dzień‎ ‎wprowadzenia‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎był‎ ‎22‎ ‎grudnia,‎ ‎bardzo pochmurny‎ ‎i‎ ‎zimny‎ ‎dzień‎ ‎zimowy.‎ ‎Tydzień‎ ‎przedtem‎ ‎od‎ ‎12 do‎ ‎21‎ ‎grudnia‎ ‎odprawiali‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎święte‎ ‎misye w‎ ‎Kochłowicach.‎ ‎Stąd,‎ ‎po‎ ‎ukończeniu‎ ‎świętych‎ ‎misyi,‎ ‎ruszył w‎ ‎poniedziałek‎ ‎długi‎ ‎pochód‎ ‎z‎ ‎Kochłowic‎ ‎do‎ ‎Panewnika.‎ ‎Była to‎ ‎wspaniała‎ ‎procesya,‎ ‎w‎ ‎której‎ ‎brało‎ ‎700‎ ‎samych‎ ‎tylko‎ ‎męż czyzn‎ ‎udział.‎ ‎Miejscowy‎ ‎szołtys‎ ‎pan‎ ‎Olesch‎ ‎powitał‎ ‎00.‎ ‎Fran ciszkanów‎ ‎przy‎ ‎pierwszej‎ ‎bramie‎ ‎tryumfalnej.‎ ‎W‎ ‎swej‎ ‎mowie zaznaczył‎ ‎w‎ ‎związku‎ ‎ze‎ ‎zbliżającemi‎ ‎się‎ ‎świętami‎ ‎Bożego‎ ‎Narodzenia,‎ ‎iż‎ ‎00 Franciszkanie według przykładu Dzieciątka Jezus obrali‎ ‎sobie‎ ‎ubogi‎ ‎PanewniK‎ ‎jako‎ ‎swe‎ ‎Betleem,‎ ‎by‎ ‎stąd‎ ‎roz powszechniać‎ ‎po‎ ‎obwodzie‎ ‎przemysłowym‎ ‎swoją‎ ‎błogą‎ ‎działal ność.‎ ‎Przy‎ ‎drugiej‎ ‎bramie‎ ‎honorowej‎ ‎przed‎ ‎klasztorem‎ ‎ocze kiwał‎ ‎Przewielebny‎ ‎książęco-biskupi‎ ‎komisarz‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz Schuhmann‎ ‎procesyę.‎ ‎On‎ ‎poświęcił‎ ‎kaplicę,‎ ‎odprawił‎ ‎sumę i‎ ‎wprowadził‎ ‎pierwszych‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎0.‎ ‎Kamila‎ ‎Bol- czyka‎ ‎i‎ ‎0.‎ ‎Wilhelma‎ ‎Rogoscha‎ ‎do‎ ‎nowej‎ ‎siedziby.‎ ‎W‎ ‎ser decznej‎ ‎przemowie‎ ‎powitał‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎jako‎ ‎wiernych współpracowmików‎ ‎w‎ ‎swojej‎ ‎rozległej‎ ‎winnicy.‎ ‎Życzył‎ ‎im w‎ ‎dalszym‎ ‎ciągu‎ ‎swej‎ ‎przemowy‎ ‎jak‎ ‎największego‎ ‎błogosławieństwa‎ ‎Bożego‎ ‎i‎ ‎prawdziwego‎ ‎szczęścia‎ ‎klasztornego;‎ ‎po wierzył‎ ‎ich‎ ‎opiece‎ ‎duchownej‎ ‎okoliczne‎ ‎gminy‎ ‎swej‎ ‎parafii i‎ ‎polecił‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎ofiarności‎ ‎parafian.‎ ‎Przełożony nowej‎ ‎osady‎ ‎franciszkańskiej‎ ‎0.‎ ‎Kam‎ ‎iluś‎ ‎dziękował‎ ‎w‎ ‎krót kich‎ ‎słowach‎ ‎Przewielebnemu‎ ‎komisarzowi‎ ‎i‎ ‎zebranym‎ ‎gminom za‎ ‎serdeczne‎ ‎powitanie‎ ‎i‎ ‎przyrzekł,‎ ‎iż‎ ‎będzie‎ ‎Przewielebne duchowieństwo‎ ‎z‎ ‎całych‎ ‎sił‎ ‎popierał‎ ‎i‎ ‎wspomagał‎ ‎w‎ ‎trudnych pracach‎ ‎duchownych.‎ ‎Uroczystość‎ ‎kościelna‎ ‎skończyła‎ ‎się‎ ‎od śpiewaniem‎ ‎„Te‎ ‎Deum“‎ ‎(Ciebie‎ ‎Boże‎ ‎chwalimy)‎ ‎i‎ ‎błogosła wieństwem.‎ ‎Mieszkańcy‎ ‎Panewnika‎ ‎cieszyli‎ ‎się‎ ‎nadzwyczaj przybyciem‎ ‎i‎ ‎wprowadzeniem‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎do‎ ‎swej‎ ‎ubo giej‎ ‎wsi‎ ‎i‎ ‎życzyli‎ ‎im‎ ‎wszelkiego‎ ‎dobrego,‎ ‎szczególnie‎ ‎błogosła wionego,‎ ‎trwałego‎ ‎pobytu‎ ‎wśród siebie.

[madohora]

Pobyt‎ ‎i‎ ‎czynność‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów. Pięć‎ ‎lat‎ ‎musieli‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎w‎ ‎tym‎ ‎lichym‎ ‎i‎ ‎ubo gim‎ ‎klasztorku‎ ‎mieszkać.‎ ‎Liczne‎ ‎i‎ ‎ciężkie‎ ‎musieli‎ ‎ponosić ofiary,‎ ‎wszelkiego‎ ‎rodzaju‎ ‎niedostatki‎ ‎i‎ ‎trudy‎ ‎musieli‎ ‎przecho dzić.‎ ‎Azali‎ ‎nie‎ ‎nazwać‎ ‎tego‎ ‎ofiarą,‎ ‎gdy‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie znużeni‎ ‎i‎ ‎strudzeni‎ ‎pracą‎ ‎duchowną‎ ‎przybyli‎ ‎na‎ ‎dworzec‎ ‎do Ligoty‎ ‎(Idaweiche)‎ ‎lub‎ ‎do‎ ‎Kochłowic‎ ‎i‎ ‎potem‎ ‎około‎ ‎5‎ ‎kilome trów‎ ‎musieli‎ ‎iść‎ ‎pieszo‎ ‎do‎ ‎klasztoru,‎ ‎w‎ ‎lecie‎ ‎przez‎ ‎piasek‎ ‎go rący‎ ‎a‎ ‎w‎ ‎zimie‎ ‎przez‎ ‎śnieg‎ ‎i‎ ‎wodę‎ ‎brnąć?‎ ‎Ażali‎ ‎to‎ ‎nie‎ ‎jest trudem,‎ ‎jeżeli‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎utrudzeni‎ ‎pracami‎ ‎misyjnemi przybywali‎ ‎do‎ ‎domu,‎ ‎gdzie‎ ‎ich‎ ‎znów‎ ‎prace‎ ‎oczekiwały‎ ‎i‎ ‎nie wygoda?‎ ‎Łatwym‎ ‎i‎ ‎lekkim‎ ‎zawodem‎ ‎życie‎ ‎klasztorne‎ ‎co‎ ‎pra wda‎ ‎nie‎ ‎jest,‎ ‎lecz‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎mieli‎ ‎po dwójnie‎ ‎ciężkie‎ ‎życie.‎ ‎Atoli,‎ ‎co‎ ‎im‎ ‎osładzało‎ ‎to‎ ‎trudne‎ ‎życie, było‎ ‎to‎ ‎wielkie‎ ‎przywiązanie‎ ‎mieszkańców‎ ‎Panewnika‎ ‎do Ojców‎ ‎zakonników,‎ ‎to‎ ‎zaufanie‎ ‎i‎ ‎ta‎ ‎życzliwość‎ ‎ludu‎ ‎oraz duchowieństwa‎ ‎górnośląskiego. Niemożliwem‎ ‎stało‎ ‎się‎ ‎w‎ ‎dalszym‎ ‎ciągu,‎ ‎żeby‎ ‎ci‎ ‎dwaj Ojcowie‎ ‎sami‎ ‎mogli‎ ‎podołać‎ ‎pracy,‎ ‎ponieważ‎ ‎ciągle‎ ‎proszono ich‎ ‎ze‎ ‎strony‎ ‎duchowieństwa‎ ‎do‎ ‎pomocy‎ ‎w‎ ‎duszpasterstwie. Gdy‎ ‎więc‎ ‎odbyła‎ ‎się‎ ‎pierwsza‎ ‎narada‎ ‎Franciszkanów‎ ‎śląskich w‎ ‎Karłowicach‎ ‎pod‎ ‎Wrocławiem,‎ ‎dnia‎ ‎5‎ ‎lutego‎ ‎w‎ ‎1903‎ ‎roku, uchwalono‎ ‎dla‎ ‎klasztoru‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎jeszcze‎ ‎trzeciego‎ ‎Ojca zakonnika.

[madohora]

Kopp

[madohora]

Tak‎ ‎brzmi‎ ‎dokument,‎ ‎który‎ ‎oprócz‎ ‎w‎ ‎polskim‎ ‎jeszcze w‎ ‎dwóch‎ ‎innych‎ ‎językach‎ ‎włożony‎ ‎i‎ ‎zamurowany‎ ‎został‎ ‎w kamieniu‎ ‎węgielnym.‎ ‎Na‎ ‎kamieniu‎ ‎węgielnym‎ ‎znajduje‎ ‎się napis‎ ‎taki: Anno‎ ‎Domini MDCCCCV1 Continet‎ ‎Documentum. Co‎ ‎znaczy‎ ‎na‎ ‎polskie:‎ ‎W‎ ‎roku‎ ‎Pańskim‎ ‎1906‎ ‎(położono kamień‎ ‎ten).‎ ‎Kamień‎ ‎ten‎ ‎zawiera‎ ‎w‎ ‎sobie‎ ‎dokument. Następnie‎ ‎obecni‎ ‎duchowni‎ ‎i‎ ‎lud‎ ‎uderzyli‎ ‎trzy‎ ‎razy‎ ‎młot kiem‎ ‎w‎ ‎kamień‎ ‎wymawiając‎ ‎przytem‎ ‎różne‎ ‎życzliwe‎ ‎słowa. Potem‎ ‎wygłosił‎ ‎miejscowy‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Dworski‎ ‎w‎ ‎nie mieckim‎ ‎języku‎ ‎kazanie,‎ ‎w‎ ‎którem‎ ‎omawiał‎ ‎dobrodziejstwo‎ ‎i znaczenie‎ ‎katolickiej‎ ‎świątyni‎ ‎i‎ ‎wzywał‎ ‎swoich‎ ‎parafian,‎ ‎by wspomagali‎ ‎wszelkimi‎ ‎siłami‎ ‎Wielebnych‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów. Po‎ ‎nim‎ ‎wygłosił‎ ‎Wielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Tunkel‎ ‎z‎ ‎Kochłowic polskie‎ ‎kazanie,‎ ‎w‎ ‎którem‎ ‎przedstawił‎ ‎nabożnie‎ ‎się‎ ‎przysłu chującemu‎ ‎ludowi,‎ ‎mianowicie‎ ‎z‎ ‎Pane‎ ‎wnika,‎ ‎dobroć‎ ‎Boską, która‎ ‎przysłała‎ ‎w‎ ‎te‎ ‎okolice‎ ‎księży‎ ‎zakonników,‎ ‎Synów‎ ‎św. Franciszka,‎ ‎aby‎ ‎ci‎ ‎się‎ ‎zajęli‎ ‎duszami‎ ‎nieśmiertelnemi,‎ ‎która spowodowała‎ ‎wybudowanie‎ ‎kościoła‎ ‎tak‎ ‎potrzebnego,‎ ‎gdyż‎ ‎do tąd‎ ‎byli‎ ‎oddaleni‎ ‎daleko‎ ‎od‎ ‎wszelakiego‎ ‎kościoła.‎ ‎Przedstawił cel‎ ‎nowego‎ ‎kościoła‎ ‎i‎ ‎osady‎ ‎i‎ ‎zakończył‎ ‎swe‎ ‎kazanie‎ ‎gorącem wezwaniem‎ ‎do‎ ‎ludu,‎ ‎aby‎ ‎swoją‎ ‎ofiarnością‎ ‎i‎ ‎chojnością‎ ‎wspie rał‎ ‎nadal‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów.‎ ‎(W‎ ‎imieniu‎ ‎Klasztoru‎ ‎dzięko wał‎ ‎mówca‎ ‎w‎ ‎dalszym‎ ‎ciągu‎ ‎swego‎ ‎kazania‎ ‎za‎ ‎już‎ ‎okazaną ofiarność,‎ ‎za‎ ‎liczne‎ ‎dobrodziejstwa‎ ‎i‎ ‎prosił‎ ‎o‎ ‎dalsze‎ ‎wspieranie 00.-‎ ‎Zakonników.)‎ ‎Następnie‎ ‎zabrzmiał‎ ‎z‎ ‎tysiąca‎ ‎piersi‎ ‎wspa niały‎ ‎hymn‎ ‎dziękczynny:‎ ‎,,Ciebie‎ ‎Boże‎ ‎chwalimy“,‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎tern się‎ ‎pamiętna‎ ‎ta‎ ‎uroczystość‎ ‎skończyła.
3.‎ ‎Poświęcenie‎ ‎dzwonów. Pcdwójną‎ ‎uroczystość‎ ‎o’bchodzili‎ ‎Ojcowie‎ ‎Franciszkanie w‎ ‎święto‎ ‎św.‎ ‎Michała‎ ‎Archanioła,‎ ‎dnia‎ ‎29‎ ‎września‎ ‎1907‎ ‎roku. Połączyli‎ ‎bowiem‎ ‎w‎ ‎dniu‎ ‎tym‎ ‎uroczystość‎ ‎przeniesienia‎ ‎siedziby do‎ ‎nowego‎ ‎klasztoru‎ ‎z‎ ‎uroczystością‎ ‎poświęcenia‎ ‎czyli‎ ‎chrztu dzwonów.‎ ‎Po‎ ‎raz‎ ‎ostami‎ ‎zgromadzili‎ ‎się‎ ‎Wielebni‎ ‎Ojcowie zakonnicy‎ ‎wraz‎ ‎z‎ ‎im‎ ‎powierzonemi‎ ‎gminami‎ ‎w‎ ‎kaplicy‎ ‎sta rego‎ ‎klasztoru‎ ‎celem‎ ‎odprawienia‎ ‎nabożeństwa‎ ‎dziękczynnego.

[madohora]

W‎ ‎asyście‎ ‎dwóch‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎celebrował‎ ‎Przewielebny O.‎ ‎gwardyan‎ ‎z‎ ‎Góry‎ ‎św.‎ ‎Anny,‎ ‎0.‎ ‎Alban‎ ‎Sobota‎ ‎sumę‎ ‎na podziękowanie‎ ‎Bogu‎ ‎za‎ ‎wszystkie‎ ‎łaski‎ ‎i‎ ‎dobrodziejstwa,‎ ‎któ rych‎ ‎tu‎ ‎doznali.‎ ‎Po‎ ‎nabożeństwie‎ ‎miało‎ ‎się‎ ‎odbyć‎ ‎uroczyste przeniesienie‎ ‎Przenajświętszego‎ ‎Sakramentu‎ ‎do‎ ‎nowego‎ ‎kla sztoru.‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Tunkel‎ ‎przybył‎ ‎na‎ ‎czele wspaniałej‎ ‎procesyi,‎ ‎którą‎ ‎parafianie‎ ‎z‎ ‎Kochłowic‎ ‎urządzili, około‎ ‎godziny‎ ‎8‎ ‎rano‎ ‎do‎ ‎starego‎ ‎klasztoru.‎ ‎Rozstanie‎ ‎się‎ ‎ze starym‎ ‎klasztorem‎ ‎było‎ ‎nadzwyczaj‎ ‎czule.‎ ‎Mieszkańcy‎ ‎Pane- wnika‎ ‎ukochali‎ ‎serdecznie‎ ‎stary‎ ‎klasztor‎ ‎i‎ ‎tylko‎ ‎z‎ ‎żalem‎ ‎pa trzeli‎ ‎jak‎ ‎go‎ ‎Wielebni‎ ‎00.‎ ‎zakonnicy‎ ‎opuszczali.‎ ‎Przed‎ ‎roz poczęciem‎ ‎procesyi‎ ‎tryumfalnej‎ ‎do‎ ‎nowego‎ ‎klasztoru‎ ‎wygłosił Przełożony‎ ‎0.‎ ‎Wilhelm‎ ‎Rogosz‎ ‎szczególnie‎ ‎do‎ ‎mieszkańców Panewnika‎ ‎przemowę,‎ ‎w‎ ‎której‎ ‎w‎ ‎nadzwyczaj‎ ‎rzewnych‎ ‎sło wach‎ ‎dziękował‎ ‎wszystkim‎ ‎mieszkańcom‎ ‎za‎ ‎ich‎ ‎życzliwość, którą‎ ‎obdarzyli‎ ‎klasztor.‎ ‎Słowa‎ ‎jego‎ ‎rozrzewniły‎ ‎wszystkich. Następnie‎ ‎ruszyła‎ ‎procesya‎ ‎z‎ ‎miejsca.‎ ‎Na‎ ‎czele‎ ‎jej‎ ‎widniał krzyż,‎ ‎któremu‎ ‎towarzyszyły‎ ‎liczne‎ ‎dzieci‎ ‎szkolne.‎ ‎Po‎ ‎nich następowały‎ ‎szeregi‎ ‎młodzieńców‎ ‎i‎ ‎mężczyzn‎ ‎i‎ ‎kapela‎ ‎Pane- wnicka,‎ ‎która‎ ‎pierwszej‎ ‎części‎ ‎procesyi‎ ‎przygrywała.‎ ‎Za‎ ‎ka pelą‎ ‎szły‎ ‎dziewczyny‎ ‎w‎ ‎bieli‎ ‎z‎ ‎kwiatami,‎ ‎liliami‎ ‎i‎ ‎świecami w‎ ‎ręku.‎ ‎Po‎ ‎nich‎ ‎następowali‎ ‎Braciszkowie‎ ‎i‎ ‎Wielebni‎ ‎Ojcowie Franciszkanie.‎ ‎Za‎ ‎nimi‎ ‎jechał‎ ‎powoli‎ ‎ślicznie‎ ‎przystrojony wóz,‎ ‎w‎ ‎którym‎ ‎znajdował‎ ‎się‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎prób.‎ ‎Tunkel z‎ ‎Kochłowic‎ ‎z‎ ‎Przenajświętszem,‎ ‎otoczony‎ ‎dwoma‎ ‎00.‎ ‎Fran ciszkanami‎ ‎w‎ ‎ornatach‎ ‎dyakońskich.‎ ‎Po‎ ‎prawej‎ ‎i‎ ‎lewej‎ ‎stro nie‎ ‎woza‎ ‎galowego‎ ‎szli‎ ‎w‎ ‎szpalerze‎ ‎górnicy‎ ‎w‎ ‎swych‎ ‎strojach. Za‎ ‎Przenajświętszem‎ ‎ciągła‎ ‎się‎ ‎procesya‎ ‎kobiet,‎ ‎wśród‎ ‎których kapela‎ ‎z‎ ‎Kochłowic‎ ‎przygrywała.‎ ‎Powoli‎ ‎posuwała‎ ‎się‎ ‎proce sya‎ ‎przez‎ ‎ślicznie‎ ‎przystrojone‎ ‎bramy‎ ‎honorowe,‎ ‎aż‎ ‎nareszcie doszła‎ ‎do‎ ‎Groty‎ ‎Lourdskiej.‎ ‎Tu‎ ‎już‎ ‎czekała‎ ‎trzecia‎ ‎procesya, która‎ ‎przyłączyła‎ ‎się‎ ‎teraz‎ ‎do‎ ‎pierwszych‎ ‎procesyi.‎ ‎Była‎ ‎to wspaniała‎ ‎procesya‎ ‎z‎ ‎Bogucic‎ ‎z‎ ‎wielkim‎ ‎przyjacielem‎ ‎Ojców Franciszkanów‎ ‎Przewielebnym‎ ‎ks.‎ ‎proboszczem‎ ‎Skowronkiem na‎ ‎czele.‎ ‎Teraz‎ ‎zabrzmiała‎ ‎pieśń‎ ‎przed‎ ‎kazaniem.‎ ‎Po‎ ‎odśpie waniu‎ ‎jej‎ ‎wygłosił‎ ‎Wielebny‎ ‎0.‎ ‎Ksawery‎ ‎Zgolik‎ ‎polskie‎ ‎ka zanie.‎ ‎Następnie‎ ‎poczęła‎ ‎się‎ ‎suma‎ ‎uroczysta,‎ ‎którą‎ ‎odprawił Przewielebny‎ ‎inspektor‎ ‎z‎ ‎Kapellenbergu‎ ‎pod‎ ‎Prudnikiem 0.‎ ‎Fabian‎ ‎Gielnik.‎ ‎Po‎ ‎sumie‎ ‎wygłosił‎ ‎Wielebny‎ ‎0.‎ ‎Gorgo- niusz‎ ‎Greupner‎ ‎niemieckie‎ ‎kazanie.‎ ‎Tak‎ ‎nastało‎ ‎południe.

[madohora]

‎W‎ ‎oknach‎ ‎wschodniej‎ ‎apsydy‎ ‎widzimy‎ ‎malowidła‎ ‎przedstawiające‎ ‎chwile‎ ‎z‎ ‎życia‎ ‎św.‎ ‎Anto niego‎ ‎z‎ ‎Padwy.‎ ‎Średnie‎ ‎okno‎ ‎tej‎ ‎apsydy‎ ‎jest‎ ‎podarunkiem szlachetnego‎ ‎hrabiego‎ ‎Szafgocza,‎ ‎prawe‎ ‎i‎ ‎lewe‎ ‎okno‎ ‎podaro wał‎ ‎pan‎ ‎Grzyszka‎ ‎z‎ ‎Ligoty‎ ‎względnie‎ ‎rodzina‎ ‎Mildnerowska W‎ ‎tej‎ ‎apsydzie‎ ‎postawiony‎ ‎będzie‎ ‎ołtarz‎ ‎świętego‎ ‎Antoniego, który‎ ‎ma‎ ‎zamiar‎ ‎ufundować‎ ‎wielce‎ ‎szanowna‎ ‎pani‎ ‎Łapska z‎ ‎Bytomia.‎ ‎Przypatrzmy‎ ‎się‎ ‎teraz‎ ‎dalej‎ ‎kopule.‎ ‎We‎ ‎wyso kości‎ ‎30‎ ‎metrów‎ ‎zauważymy‎ ‎wspaniałe‎ ‎jej‎ ‎zasklepienie.‎ ‎Jestto śliczne‎ ‎gwiaździste‎ ‎sklepienie,‎ ‎które‎ ‎każde‎ ‎oko‎ ‎napawa‎ ‎roz koszą.‎ ‎Kilka‎ ‎kroków‎ ‎dalej‎ ‎od‎ ‎miejsca,‎ ‎na‎ ‎którem‎ ‎stoimy‎ ‎pod kopułą‎ ‎widzimy‎ ‎wielkie‎ ‎schody,‎ ‎które,‎ ‎bogato‎ ‎ozdobione‎ ‎różnemi figurami,‎ ‎prowadzą‎ ‎po‎ ‎16‎ ‎stopniach‎ ‎do‎ ‎obszernego‎ ‎presbyteryum. Obok‎ ‎schodów‎ ‎na‎ ‎prawo‎ ‎i‎ ‎lewo‎ ‎znajdują‎ ‎się‎ ‎schody‎ ‎wio dące‎ ‎do‎ ‎krypty.‎ ‎Po‎ ‎bokach‎ ‎schodów‎ ‎stoją‎ ‎znów‎ ‎ołtarze‎ ‎z‎ ‎pia skowca‎ ‎i‎ ‎marmuru‎ ‎wykonane‎ ‎i‎ ‎ozdobione‎ ‎różnemi‎ ‎ornamentami. Ołtarz‎ ‎na‎ ‎prawo‎ ‎jest‎ ‎św.‎ ‎Klarze‎ ‎poświęcony‎ ‎na‎ ‎lewo‎ ‎św.‎ ‎Bar barze.‎ ‎Oba‎ ‎ołtarze‎ ‎czekają‎ ‎jeszcze‎ ‎na‎ ‎swych‎ ‎fundatorów.‎ ‎Obie nawy‎ ‎boczne‎ ‎kościoła‎ ‎zakończone‎ ‎są‎ ‎na‎ ‎przodzie‎ ‎pół-okrągłemi kaplicami,‎ ‎w‎ ‎których‎ ‎panuje‎ ‎tajemniczy‎ ‎półmrok.‎ ‎W‎ ‎pierwszej znajduje‎ ‎się‎ ‎ołtarz‎ ‎Serca‎ ‎Pana‎ ‎Jezusa‎ ‎wykonany‎ ‎z‎ ‎piaskowca, i‎ ‎jest‎ ‎bogato‎ ‎ozdobiony‎ ‎w‎ ‎liście‎ ‎i‎ ‎małe‎ ‎filarki.‎ ‎Cały‎ ‎ołtarz jest‎ ‎podarunkiem‎ ‎Przewielebnego‎ ‎ks.‎ ‎proboszcza‎ ‎Spohr‎ ‎a‎ ‎ze Starych‎ ‎Tarnowskich‎ ‎Gór.‎ ‎W‎ ‎drugiej‎ ‎kaplicy‎ ‎będzie‎ ‎posta wiony‎ ‎wspaniały‎ ‎ołtarz‎ ‎Matki‎ ‎Boskiej,‎ ‎który‎ ‎jest‎ ‎fundacyą parafii‎ ‎Bogucickiej.‎ ‎Obraz‎ ‎w‎ ‎ołtarzu‎ ‎tym‎ ‎jest‎ ‎podarowany przez‎ ‎panią‎ ‎Sklorz‎ ‎z‎ ‎Wełnowca. Lecz‎ ‎wejdźmy‎ ‎teraz‎ ‎po‎ ‎schodach‎ ‎do‎ ‎presbiteryum.‎ ‎Jest‎ ‎ono ślicznie‎ ‎wykonane‎ ‎i‎ ‎ma‎ ‎w‎ ‎apsydzie‎ ‎5‎ ‎okien.‎ ‎Z‎ ‎tych‎ ‎okien‎ ‎są‎ ‎dwa pięknemi‎ ‎malowidłami‎ ‎przyozdobione.‎ ‎Prawe‎ ‎okno‎ ‎przedsta wia‎ ‎nam‎ ‎świętego‎ ‎króla‎ ‎Ludwika‎ ‎w‎ ‎chwili,‎ ‎gdy‎ ‎z‎ ‎ręki‎ ‎św. Franciszka‎ ‎odbiera‎ ‎suknię‎ ‎trzeciego‎ ‎zakonu.‎ ‎Temu‎ ‎Świętemu jest‎ ‎kościół‎ ‎poświęcony.‎ ‎Okno‎ ‎to‎ ‎jest‎ ‎darem‎ ‎Przewielebnego ks.‎ ‎proboszcza‎ ‎Skowronka‎ ‎z‎ ‎Bogucic.‎ ‎Okno‎ ‎lewe‎ ‎przedsta wia‎ ‎znany‎ ‎cud‎ ‎róż‎ ‎św.‎ ‎Elżbiety,‎ ‎hrabianki‎ ‎Turyngijskiej‎ ‎i‎ ‎jest podarowane‎ ‎przez‎ ‎Przewielebnego‎ ‎ks.‎ ‎proboszcza‎ ‎Tunkla‎ ‎z Kochłowic.‎ ‎Reszta‎ ‎okien‎ ‎jest‎ ‎pokryta‎ ‎zwykłą‎ ‎malaturą,‎ ‎z‎ ‎któ rych‎ ‎dwa‎ ‎mają‎ ‎na‎ ‎sobie‎ ‎godła‎ ‎J.‎ ‎E.‎ ‎ks.‎ ‎Kardynała‎ ‎Koppa i‎ ‎JegoEkselencyi‎ ‎hr.‎ ‎Balestrema.‎ ‎Główny‎ ‎ołtarz‎ ‎pomyślany jest‎ ‎jako‎ ‎ołtarz‎ ‎baldachimowy,‎ ‎jaki‎ ‎już‎ ‎w^starochrześciańskich

[madohora]

Za wszystkich‎ ‎tych,‎ ‎którzy‎ ‎nas‎ ‎wspomagali,‎ ‎swą‎ ‎miłością‎ ‎i‎ ‎ofiarnością wspierali‎ ‎przy‎ ‎budowie,‎ ‎wznosić‎ ‎będziemy‎ ‎do‎ ‎Pana‎ ‎nad‎ ‎Pany serdeczne‎ ‎modły.‎ ‎Jak‎ ‎długo‎ ‎tylko‎ ‎Franciszkanin‎ ‎jaki‎ ‎w‎ ‎tym kościele‎ ‎modlić‎ ‎się‎ ‎i‎ ‎ofiarę‎ ‎Mszy‎ ‎świętej‎ ‎sprawować‎ ‎będzie,‎ ‎to i‎ ‎za‎ ‎nich‎ ‎westchnie‎ ‎do‎ ‎Boga. W‎ ‎pierwszym‎ ‎rzędzie‎ ‎mamy‎ ‎na‎ ‎myśli‎ ‎duchowieństwo świeckie,‎ ‎które‎ ‎jako‎ ‎wierny‎ ‎przyjaciel‎ ‎i‎ ‎dobrodziej‎ ‎nietylko wspierało‎ ‎nas‎ ‎swą‎ ‎radą,‎ ‎lecz‎ ‎także‎ ‎i‎ ‎wielką‎ ‎ofiarnością‎ ‎czy to‎ ‎osobistą,‎ ‎lub‎ ‎pobudzającą,‎ ‎parafie‎ ‎swoje‎ ‎do‎ ‎ponoszenia‎ ‎ofiar. Całemu‎ ‎duchowieństwu‎ ‎serdeczne‎ ‎„Bóg‎ ‎zapłać“! Z‎ ‎wdzięcznem‎ ‎sercem‎ ‎wspominamy‎ ‎także‎ ‎dobrodziejów z‎ ‎wysokiego‎ ‎rodu‎ ‎śląskiego.‎ ‎Imiona‎ ‎szlachetne‎ ‎takiego‎ ‎hra biego‎ ‎Franciszka‎ ‎Balestrema,‎ ‎hrabiego‎ ‎Jana‎ ‎Szafgocza, hrabiego‎ ‎Łazarza‎ ‎Henkla‎ ‎Donnersmarka‎ ‎i‎ ‎ich‎ ‎szlachet nych‎ ‎małżonek‎ ‎będą‎ ‎wciąż‎ ‎ściśle‎ ‎złączone‎ ‎z‎ ‎osadą‎ ‎Panewnicką 00.‎ ‎Franciszkanów.‎ ‎Dobrotliwy‎ ‎Bóg‎ ‎niechaj‎ ‎nadgrodzi‎ ‎ich miłość‎ ‎i‎ ‎ofiarność‎ ‎najobfitszemi‎ ‎doczesnemi‎ ‎i‎ ‎niebieskiemi‎ ‎ła skami‎ ‎i‎ ‎swem‎ ‎błogosławieństwem.‎ ‎Boska‎ ‎opatrzność‎ ‎sprawiła łaskawie,‎ ‎iż‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎bieżącym‎ ‎te‎ ‎trzy‎ ‎szlachetne‎ ‎rodziny‎ ‎ob chodzą‎ ‎uroczystość‎ ‎złotego‎ ‎wesela.‎ ‎I‎ ‎my‎ ‎wplatamy‎ ‎do‎ ‎złotego wieńca‎ ‎złoty‎ ‎kwiatek‎ ‎wdzięczności!‎ ‎Niechaj‎ ‎po‎ ‎złotej‎ ‎nastę puje‎ ‎i‎ ‎dyamentowa‎ ‎korona‎ ‎jubileuszowa! Z‎ ‎niemniejszą‎ ‎wdzięcznością‎ ‎wspominamy‎ ‎także‎ ‎dziś‎ ‎wszy stkich‎ ‎innych‎ ‎dobrodziejów‎ ‎naszych,‎ ‎którzy‎ ‎małymi‎ ‎lub‎ ‎wiel kimi‎ ‎datkami‎ ‎wspierali‎ ‎budowę‎ ‎domu‎ ‎Bożego,‎ ‎którzy‎ ‎w‎ ‎jaki- bądź‎ ‎sposób‎ ‎przyczyniali‎ ‎się‎ ‎ofiarnie‎ ‎do‎ ‎wyposażenia‎ ‎go,‎ ‎lub którzy‎ ‎swą‎ ‎bezpłatną‎ ‎pracą‎ ‎lub‎ ‎bezpłatnem‎ ‎dowożeniem‎ ‎mate- ryałów‎ ‎budowlanych‎ ‎nie‎ ‎mało‎ ‎się‎ ‎przyczynili‎ ‎do‎ ‎wzniesienia świątyni.‎ ‎Prawie‎ ‎rzewna‎ ‎nieraz‎ ‎była‎ ‎ofiarność‎ ‎naszego‎ ‎dobrego ludu‎ ‎z‎ ‎bliska‎ ‎i‎ ‎z‎ ‎daleka.‎ ‎Za‎ ‎wszystkie‎ ‎jałmużny‎ ‎i‎ ‎ofiary‎ ‎wielkie, małe‎ ‎i‎ ‎najmniejsze‎ ‎składamy‎ ‎najserdeczniejsze‎ ‎„Bóg‎ ‎zapłać“! Dziękujemy‎ ‎także‎ ‎na‎ ‎tern‎ ‎miejscu‎ ‎wszystkim‎ ‎władzom,‎ ‎ko ścielnym‎ ‎jak‎ ‎świeckim‎ ‎za‎ ‎okazaną‎ ‎nam‎ ‎życzliwość‎ ‎i‎ ‎opiekę. Nareszcie‎ ‎dziękujemy‎ ‎także‎ ‎gorąco‎ ‎naszemu‎ ‎architektowi, kochanemu‎ ‎współbraciszkowi‎ ‎Mansuetowi‎ ‎Frommowi‎ ‎za‎ ‎jego trudy‎ ‎i‎ ‎zabiegi,‎ ‎których‎ ‎około‎ ‎budowy‎ ‎wcale‎ ‎nie‎ ‎szczędził. Postawił‎ ‎on‎ ‎sobie‎ ‎zbudowaniem‎ ‎tego‎ ‎wspaniałego‎ ‎kościoła‎ ‎w Panewniku‎ ‎trwały‎ ‎pomnik,‎ ‎świadczący‎ ‎o‎ ‎jego‎ ‎mistrzowstwie. Święty‎ ‎Franciszek‎ ‎obiecał‎ ‎szczególne‎ ‎swe‎ ‎błogosławieństwo wszystkim‎ ‎tym,‎ ‎co‎ ‎synom‎ ‎jego‎ ‎okazywać‎ ‎będą‎ ‎miłość‎ ‎i‎ ‎życzliwość.

[madohora]

Grota

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Przybyli do Starych Panewnik w 1902 roku franciszkanie zaadaptowali na potrzeby kultu zakupiony dom przy ul. Panewnickiej 439. W 1905 roku wzniesiono kopię Groty Lourdzkiej nad Kłodnicą (obecnie na terenie Kalwarii Panewnickiej), gdzie można było odprawiać msze św. w okresie letnim. Ustanowieniu tego miejsca kultu sprzeciwiał się naczelnik powiatowy Johann Bialetzki z Murcek, związany z Richardem Holtzem, współzałożycielem Katowic. Ostatecznie orzeczenie starosty pszczyńskiego hr. von Heykinga spowodowało wycofanie zarzutów Bialetzkiego. Po dokończeniu groty w 1905 roku przystąpiono do budowy klasztoru i kościoła według projektu franciszkanina br. Mansuetusa Fromma OFM. Tego samego roku otrzymano zezwolenie władz w Berlinie. Prace budowlane rozpoczęto 4 października od odprawienia mszy św. przez przełożonego Kustodii Św. Jadwigi o. Krystiana Kozubka OFM. Do tej jednostki administracyjnej należeli zakonnicy przybyli na Górny Śląsk. Kamień węgielny pod kościół wmurował dziekan z Mokrego ks. Ryszard Stehr 1 lipca 1906 roku. Kierownictwo nad robotami powierzone zostało Franciszkowi Neumannowi z Bytomia.

[madohora]

Ołtarz główny świątyni ukończono w lipcu 1909 roku. Stacje drogi krzyżowej poświęcono 13 lutego 1910 roku. Kościół zamierzano wyposażyć w oświetlenie elektryczne., ale stało się to możliwe dopiero w latach międzywojennych. Po soborze watykańskim II przebudowano prezbiterium, kierując się zasadami reformy liturgicznej. Kościół ten jest bazyliką mniejszą od 12 listopada 1974 roku, tytuł nadał papież Paweł VI

[madohora]

Ks. Malina w Panewnikach

[madohora]

Na wnętrze bazyliki składają się trójdzielny korpus nawowy, transept i dwuczęściowe prezbiterium. Bazylika ma długość 76 m. Jej wewnętrzna szerokość wynosi 22,5 m. Nawa środkowa ma wysokość 17,5 m, nawy boczne 7 m. Sklepienie krzyżowo-żebrowe z gurtami opiera się na systemie filarów i kolumn. Konsole głowic filarów ozdabiają anielskie głowy. Po obu stronach nawy środkowej w galerii blend arkadowych umieszczono w 1963 roku malowidła autorstwa Norberta Paprotnego ze scenami z życia św. Franciszka z Asyżu. W nawie głównej i transepcie zawieszone są stacje drogi krzyżowej, wykonane przez firmy niemieckie w Trewirze i Gladbach. Po lewej stronie nawy głównej znajduje się ambona, po prawej rzeźba przedstawiająca św. Ludwika Króla – pierwszego patrona panewnickiej świątyni.

[madohora]

Kaplica świętych Romana i Ptolemeusza z Nepi
W przedłużeniu lewej nawy bocznej. Pierwotnie w tym miejscu znajdował się ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa. Nowy ołtarz wykonano w 1914 roku we Wrocławiu. Na mensie znajduje się relikwiarz, nad nim dolomitowe cyborium. Relikwiarz próbowano ukraść 12 stycznia 1970 roku. Polichromię ze św. Maksymilianem Kolbe wykonali malarze ze Smoleńska w 1987 roku. Polichromię w absydzie przedstawiającą męczeństwo świętych Romana i Ptolemeusza z Nepi wykonał Roman Pająk. Malowidła zostały odnowione w 1988 roku przez Jana Gałaszka.

[madohora]

Kaplica NMP Fatimskiej
Po przebudowie w 1987 roku krużganka okalającego od zewnątrz wschodnią część bazyliki, utworzono w 1988 roku Kaplicę Matki Boskiej Fatimskiej. W kaplicy znajduje się rzeźba sprowadzona w 1960 roku z Fatimy. Po wprowadzeniu dwudziestoczterogodzinnej adoracji pełni funkcję kaplicy adoracyjnej. Otwarta 24 godziny na dobę.

[madohora]

W krypcie, pod górną częścią prezbiterium i chóru zakonnego znajduje się kaplica św. Józefa. Do kaplicy prowadzą drzwi od strony bazyliki, od strony furty klasztornej, od strony urzędu parafialnego w podziemiach klasztoru oraz z zewnątrz od strony zachodniej. Jej krzyżowe sklepienie opiera się na dziesięciu filarach. Krypta ma długość 18 m. Ołtarz, przedstawiający transitus św. Józefa, wykonany został w 1908 roku. Fundacja rodziny Rogoszów z Nowego Browińca. Witraże w krypcie przedstawiają sceny z życia św. Józefa. W krypcie znajduje się szereg konfesjonałów. W kaplicy św. Józefa sprawuje się sakrament pokuty.

[madohora]

Od 1986 organistą jest Zygmunt Pinkawa. Urodzony w Katowicach 8 września 1944 roku. Absolwent Szkoły Szafranków w Rybniku oraz Wydziału Wychowania Muzycznego w Cieszynie. W latach 1970–2002 nauczyciel w katowickich szkołach podstawowych. W latach 1982–1984 dyrygent katowickiego Chóru Męskiego „Hejnał”. Wykładowca w WSD Franciszkanów w Katowicach. Akompaniator Chóru im. św. Grzegorza przy bazylice panewnickiej

[madohora]

Staraniem tych franciszkanów wzniesiono najpierw kopię groty lourdzkiej, do dzisiaj istniejącą na terenie przyległym do konwentu na Kalwarii Panewnickiej. Grotę poświęcono 27 sierpnia 1905. Wzrost kultu maryjnego sprzyjał zwiększeniu ruchu pielgrzymkowego do Panewnik z pobliskich miejscowości. Fundację wsparły również zamożne rody katolickie Ballestermów, Schaffgotschów i Donnersmacków. Zadanie zaprojektowania całego kompleksu klasztornego, tzn. kościoła i konwentu wraz z zapleczem, powierzono franciszkaninowi Mansuetusowi Frommowi z prowincji saksońskiej. Kierownikiem budowy został majster murarski z Bytomia Franciszek Neuman. Prace zostały rozpoczęte 4 października 1905, kamień węgielny wmurowano 1 lipca 1906. Przy budowie zatrudnionych było 200 robotników, pochodzących przede wszystkim z terenu Panewnik i Ligoty. Prace kowalskie i stolarskie wykonywali bracia zakonni. Zakonnicy zamieszkali w klasztorze 29 września 1906. Kościół ukończono dwa lata później. Prace nad kalwarią trwały jeszcze do 1963

[madohora]

W 1974 papież Paweł VI nadał kościołowi klasztornemu tytuł bazyliki mniejszej. Rok wcześniej cały obiekt wraz z przyległą kalwarią został przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wpisany do rejestru zabytków województwa katowickiego. Do ważniejszych prac w sensie przebudowy na terenie klasztoru zaliczyć należy: urządzenie nowej siedziby seminarium w 1983, adaptację pomieszczeń kuźni na refektarz w 1989 i przebudowę prezbiterium bazyliki w 1990

[madohora]

Nową salę wystawienniczą otwarto za prowincjałatu o. Józef Czura OFM 30 października 2003. W muzeum prezentowane są zbiory rękodzielnictwa i sztuki ludowej przywiezione przez franciszkańskich misjonarzy pochodzących z Górnego Śląska. Obejmują one przedmioty przywiezione z: Boliwii, Republiki Centralnej Afryki, Tanzanii, Maroka, Ziemi Świętej, Rosji i innych krajów byłego Związku Radzieckiego (Ukraina, Białoruś i Estonia)

[madohora]

Bogata w eksponaty podróż multimedialna przez historię Braci Mniejszych: od początków Zakonu po czasy obecne. Pokazuje ona związek współczesnych misji z wyprawami św. Franciszka z Asyżu.

Jak wygląda dzień na misji? Z czym ojcowie najczęściej się zmagają? Co mogą dać nam, Europejczykom, mieszkańcy Afryki, Ameryki Południowej czy Azji? Odpowiedź na te oraz inne pytania znajdziesz na wystawie. Towarzyszyć CI będzie spektakl pełen muzyki, projekcji oraz efektów specjalnych.

[madohora]

Plac został wytyczony przy okazji budowy zespołu kościelno-klasztornego oo. franciszkanów. W 1905 władze zakonne otrzymały pozwolenie na budowę panewnickiego klasztoru z ministerstwa w Berlinie. Powstająca budowla osiągnęła stan surowy na wiosnę 1907. Teren przyklasztorny od strony Ligoty zniwelowano w 1909, w tym samym roku wykonano bitą drogę do klasztoru − dzisiejsza ulica Panewnicka (w okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922) i w czasie niemieckiej okupacji Polski w latach 1939−1945 Klosterstraße, tzn. Klasztorna)

[madohora]

PLAC KLASZTORNY - www.katowice.eu

[madohora]

Kościół i klasztor położony był na terenie parafii mikołowskiej, ale już od 1914 r. franciszkanie objęli całe duszpasterstwo Panewnik, Ligoty i Piotrowic. Parafia przyklasztorna powstała dopiero w 1935 r. (pierwszy proboszcz - o. Karol Bik). Inne formy działalności duszpasterskiej to obsługa ruchu pielgrzymkowego, zwłaszcza na odpust Porcjunkuli i św. Ludwika Króla, pomoc okolicznym parafiom, głoszenie misji, rekolekcji, kazań odpustowych.

[madohora]

Od 12.11.1974 r. kościół posiada tytuł bazyliki mniejszej p.w. Wniebowzięcia N.M.P. i św. Ludwika Króla.

[madohora]

Organy zostały wybudowane w 1925 r. przez firmę Berschdorf z Nysy. Ich poświęcenia dokonał 13 kwietnia 1925 roku ks. August Hlond, ówczesny administrator apostolski polskiej części Górnego Śląska.

[madohora]

Skala manuałów: C–g3; skala pedału: C–f1.

[madohora]

Tradycja budowania ten intrygującej konstrukcji sięga roku 1908, kiedy to przygotowano pierwszą, skromną wersję. Niewielką, wszak dosłownie chwilę wcześniej świątynię konsekrowano. Kolejne lata, aż do dzisiaj, przyniosły stopniowy rozwój ambitnego projektu i powszechną sławę. Co roku dodawane są do niej nowe elementy, m.in. figury (jest ich ponad sto, choć nie wszystkie są pokazywane).

[madohora]

Gazeta Opolska 27.05.1920

[madohora]

Gazeta Opolska - 12.07.1923

[madohora]

Górnoślązak 11/08/1921

[madohora]

Pomnik stoi na placu Klasztornym. Na cokole od strony północnej znajduje się tablica z inskrypcją: „Święta Jadwigo, Patronko Śląska i Prowincji Ojców Franciszkanów na Śląsku – módl się za nami”. Pierwotnie były trzy tablice z napisami w językach: niemieckim, polskim i łacińskim. W 1945 wszystkie tablice zostały zniszczone przez żołnierzy Armii Czerwonej. Odtworzono jedynie tablicę polską.

[madohora]

Figura: Figura ustawiona jest na kostkowej podstawie z bokami zdobionymi podłużnymi wgłębieniami i z gzymsem o krawędziach zdobionych fryzem złożonym z szeregu kół. Święta ubrana w bogaty płaszcz z piastowskim orłem, w lewej ręce trzyma figurkę Matki Bożej z Dzieciątkiem. U jej stóp model panewnickiej bazyliki ustawionej na zdobionej podstawie z herbem franciszkanów. W prawej ręce Jadwiga trzyma zwój, na którego odwiniętej części widać rzut bazyliki. Jako fundatorka kościołów i klasztorów Jadwiga ma też trzos, zapewne wypełniony pieniędzmi.

[madohora]

~

[madohora]

Gmina zbiorowa (o charakterze jednostkowym) Panewniki powstała w grudniu 1945 w powiecie katowickim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim).

[madohora]

Wymysłów miał charakter typowo rolniczy, o czym świadczyła obecność drewnianego budownictwa, którego fragmenty przetrwały do lat 40. XX wieku. W latach międzywojennych nastąpiła niewielka rozbudowa miejscowości – w tym też okresie wybudowano domy jednorodzinne w rejonie ulic gen. J. Bema i Wymysłów. W dolinie Ślepiotki została założona przystań kajakowa i restauracja. W dniu 1 kwietnia 1951 roku Wymysłów wraz z całą gminą Panewniki włączono do Katowic.

[madohora]

Zabudowa Wymysłowa składa się z domów jedno- i wielorodzinnych. Przy ulicy Panewnickiej 274 na wysokości Wymysłowa stoi wybudowana około 1920 roku kapliczka wnękowa, murowana z kamienia i cegły, wewnątrz której umieszczono figurkę Najświętszego Serca Pana Jezusa. Znajduje się tu też jedno miejsce pamięci, położone przy ulicy Bałtyckiej. Jest nim symboliczna mogiła Jana Giemzy, umieszczona w miejscu, w którym został zamordowany przez hitlerowców 13 października 1944 roku

[madohora]

NOWE DROGI ROWEROWE W KATOWICACH - www.wkatowicach.eu (archiwum)

[madohora]

PRZEJŚCIE POD WIADUKTEM NA KŁODNICKIEJ JUŻ DOSTĘPNE - Dziennik Zachodni (archiwum)

[madohora]

WYJĄTKOWY KAMIEŃ NA GRANICY LIGOTY I BRYNOWA - www.wkatowixach.eu

[madohora]

Pod względem budowy geologicznej Kokociniec położony jest w zapadlisku górnośląskim, które wypełnia utwory pochodzące z karbonu (głównie zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste zawierające pokłady węgla kamiennego). Powierzchniowe utwory, na których leży Kokociniec są zbudowane natomiast z młodszych skał. Utwory plejstoceńskie w postaci glin zwałowych, budują północny Kokociniec, zaś południową część piaski i żwiry fluwioglacjalne. W dolinach cieków wodnych wykształciły się holoceńskie osady rzeczne. Utwory plejstoceńskie powstały pod wpływem trwających w tym czasie zlodowaceń. Pod utworami czwartorzędowymi równoleżnikowo biegnie uskok, zwany uskokiem kłodnickim, rozdzielająco dwie części dzielnicy: północna, wykształcona na skałach karbonu górnego i południowa, zbudowana z mioceńskich utworów. Cały obszar dzielnicy geomorfologicznie położony jest w Rowie Kłodnicy

[madohora]

W pierwszej połowie XX wieku zabudowa Kokocińca skupiała się w rejonie dzisiejszych ulic: Kijowskiej i Kruczej, a pomiędzy nimi znajdowały się pola uprawne poprzecinane niewielkimi potokami. Na północ znajdował się natomiast gęsty las, za którym położona jest Załęska Hałda. Obecna, najstarsza zabudowa Kokocińca, będąca pozostałością górnośląskiego budownictwa drewnianego, znajduje się w rejonie ulic: Braci Wieczorków (w tym chata rodziny Mrowców), Płochej, Panewnickiej i Stolarskiej.

[madohora]

ul. Krucza – ulica biegnąca środkiem Kokocińca w kierunku północny wschód – południowy zachód; podobnie jak ulica Kijowska, łączy się z ulicą Panewnicką po południowej stronie; jest to droga powiatowa o klasie drogi zbiorczej

[madohora]

[madohora]

Aby usprawnić funkcjonowanie zakładu, 18 marca 1851 roku podjęto decyzję o budowie linii kolejowej. Linia miała prowadzić od Katowic, przez Murcki i działającą tam kopalnię Emanuelssgesen, aż do huty Ida. Jednotorowa linia powstała w 1852 dzięki Towarzystwu Akcyjnemu Górnośląskie Koleje Żelazne. Po jej uruchomieniu zaprzestano wydobywania węgla w kopalni Szadok, bardziej opłacalne było przywożenie go z Murcek[2]. W 1855 roku zaczęła funkcjonować odlewnia, pozwalająca przerobić część surówki na gotowe odlewy żelazne. W 1856 roku zbudowano kotlarnię, baterię koksowniczą liczącą 20 pieców oraz warsztat mechaniczny. W najlepszym okresie, w 1858 roku w hucie pracowało 28 osób, zaś produkcja wyniosła 19 tys. cetnarów (około 970 ton). Znane są nazwiska kilku pracowników: Gustaw Benda – inspektor i zarządca, Karol Ostermeyer – zarządca materiałów i pisarz hutniczy Franciszek Zacher – mistrz stolarski oraz Jan Segmüller – formierz i pracownik odlewni.

[madohora]

Do XXI wieku dotrwały nieliczne ślady istnienia huty: żużel hutniczy obecny w ziemi a także cztery kanały wodne do doprowadzania wody do chłodzenia pieców, zbudowane z cegły o długości 72 metrów, odkryte w latach 70. XX wieku podczas badań związanych z budową ujęcia wody. Dzięki Grzegorzowi Płonce, prezesowi Stowarzyszenia OFFerta, zajmującego się historią Ligoty i Panewnik oraz Bolesławowi Bobrzykowi z katowickiego nadleśnictwa, w 2012 roku tunele zostały odkryte na nowo. W tym samym roku płetwonurkowie z tarnogórskiego klubu Anaconda, przy asyście Ochotniczej Straży Pożarnej ze Zbrosławic, podjęli dwukrotną próbę zbadania zalanych wodą korytarzy, z których druga była udana

[madohora]

HUTA IDA - www fotopolska.eu

[madohora]

Ligota-Panewniki jest jedną z 22 dzielnic Katowic o numerze 6, będącą jednostką pomocniczą gminy[1]. Jest to najbardziej na zachód wysunięta dzielnica miasta[2], znajduje się ona wraz z Załęską Hałdą-Brynowem częścią zachodnią i Brynowem częścią wschodnią-Osiedlem Zgrzebnioka w zespole dzielnic zachodnich. Centrum dzielnicy oddalone jest około 7 km od centrum Katowic

[madohora]

Od zachodu – prostolinijnie wzdłuż granicy Katowic z Rudą Śląską biegnącą wzdłuż linii kolejowej

[madohora]

W okresie trzeciorzędu utworzyły się główne rysy rzeźby terenu Ligoty-Panewnik. Wówczas to dochodziło intensywnych procesów wietrzenia chemicznego i denudacji. Zasadnicze znaczenie dla rozwoju rzeźby miała w miocenie faza ruchów tektonicznych związanych z orogenezą alpejską. Spękaniu uległa wtedy płyta antyklinorium śląsko-krakowskiego, tworząc m.in. rów Kłodnicy zaczynający się na zachód od Ochojca i ciągnący się w kierunku zachodnim przez tereny dzielnicy Ligota-Panewniki. Rowy, zapadliska i niskie zręby zostały pokryte osadami morza mioceńskiego: iłami marglistymi i piaszczystymi oraz piaskami (w tym z otoczakami skał karbońskich – także węgla kamiennego)[13]. Bezpośrednio pod utworami czwartorzędowymi utwory te budują prawie całą powierzchnię Ligoty-Panewnik, bez północnego Kokocińca zbudowanego pod czwartorzędem na skałach karbońskich. Powierzchniowo zaś osady mioceńskie nie występują

[madohora]

Na granicy miast Katowice, Mikołów i Ruda Śląska zlokalizowana jest Hałda Panewnicka o powierzchni 91,8 ha, z czego w granicach Katowic znajduje się 0,9 ha hałdy. Jest to zwałowisko kamienia kopalnianego utworzone w wyniku działalności Kopalni Węgla Kamiennego „Halemba

[madohora]

Warunki klimatyczne Ligoty-Panewnik są zbliżone do klimatu całych Katowic. Jest on modyfikowany zarówno przez czynniki klimatotwórcze, jak i lokalne. Na klimat dzielnicy w większym znaczeniu mają wpływy oceaniczne aniżeli wpływy kontynentalne, zaś sporadycznie klimat modyfikowany jest przez docierające tu od południowego zachodu przez Bramę Morawską masy powietrza zwrotnikowego

[madohora]

Do obszarów o ponadprzeciętnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, znaczących dla ochrony cennych gatunków roślin i zwierząt, bioróżnorodności, zapewnienia ciągłości ekologicznej i ochrony krajobrazu, położnych na terenie Ligoty-Panewnik należą

[madohora]

W rejonie siedziby Nadleśnictwa Katowice przy ulicy Kijowskiej 37b została wytyczona Leśna Ścieżka Dydaktyczna z leśnym silvarium, a w samym budynku administracji nadleśnictwa znajduje się Leśna Sala Edukacyjna

[madohora]

Goniec Górnośląski 1921

[madohora]

W II połowie XVII wieku nastąpiło ponowne zaludnienie Ligoty[63]. Ruch osadniczy na terenie wsi rozpoczął się najprawdopodobniej po 1680 roku – w dokumentach z 1701 roku odnotowano już istnienie wsi Ligota (de villa Ligotha). Wieś ta przyjęła zaś charakter bardziej chałupniczy niż zagrodniczy[82]. W 1718 roku w Ligocie mieszkało 12 chałupników, a w 1740 roku było ich 23[63]. Ligota status samodzielniej gminy uzyskała na początku XVIII wieku z sołtysem wyznaczonym przez zarząd dominium księstwa pszczyńskiego[83]. Od połowy XVIII wieku do lat 20. XX wieku nad Ślepiotką funkcjonował młyn wodny, który przez wiele lat był własności rodziny Materlów[80], zaś młyn w Ligocie działał jeszcze na początku XIX wieku, po czym został przerobiony na tartak. Znajdował się przy ulicy Piotrowickiej na wysokości mostu nad Kłodnicą

[madohora]

Na początku I powstania śląskiego, 17 sierpnia 1919 roku powstańcy na kilka godzin zdobyli stację kolejową w Ligocie, przerywając połączenie Katowic z Żorami. Powstańcy zaatakowali także posterunek Grenschutzu, w efekcie czego zdobyto broń, lecz Niemcy szybo przysłali posiłki, a powstańcy musieli się wycofać w kierunku lasu Szadok. Po zakończeniu powstania 26 sierpnia 1919 roku część powstańców uciekła do Zagłębia Dąbrowskiego, z możliwością powrotu bez konsekwencji za udział w powstaniu dopiero po 1 października, na mocy porozumienia pomiędzy rządem polskim a niemieckim

[madohora]

W 1934 roku została erygowana, wydzielona z mikołowskiej parafii panewnicka wspólnota parafialna św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP, w latach 1936–1958 wzniesiono Kalwarię Panewnicką na terenie wokół klasztoru

[madohora]

16 września 1991 roku Rada Miejska w Katowicach przyjęła uchwałę, na mocy której 1 stycznia 1992 roku podzielono Katowice na 22 pomocnicze jednostki samorządowe określając obszary ich działania. Tym samym powołano jednostkę samorządową nr 6 „Ligota – Panewniki”. Pierwsze wybory do Rady Jednostki Pomocniczej nr 6 Ligota-Panewniki odbyły się 22 lutego 1994 roku, trzy lata później 29 września 1997 roku wraz z reformą podziału administracyjnego Katowic, wyłączono z terenów Ligoty-Panewniki nową dzielnicę – Załęska Hałda-Brynów część zachodnia, która obejmuje m.in. część terenów Starej Ligoty.

[madohora]

W XVII wieku we Panewniki istniał zarząd gminny z wójtem na czele, zaś Ligota status samodzielniej gminy uzyskała na początku XVIII wieku z sołtysem wyznaczonym przez zarząd dominium księstwa pszczyńskiego

[madohora]

Po zajęciu Polski przez III Rzeszę Niemiecką nowe władze okupacyjne przywróciły nazewnictwa miejscowości według stanu z 1922 roku pozostawiając nieruszone wszelkie zmiany administracyjne, które nastąpiły do tej pory. Podczas wojny planowano także zmianę nazwy gminy Panewniki na Pfannendorf, a zmiany te miano wcielić w życie po zakończeniu wojny. 3 lutego 1942 roku rozporządzeniem nadprezydenta prowincji górnośląskiej zmieniono nazwy dzielnic Katowic – powstała wówczas m.in. dzielnica Kattowitz-Idaweiche, obejmująca tereny Ligoty

[madohora]

Pierwotnie zabudowa Ligoty rozwijała się w rejonie dzisiejszej Starej Ligoty w katowickiej dzielnicy Załęska Hałda-Brynów część zachodnia (rejon współczesnych ulic: Ligockiej, Załęskiej, Hetmańskiej i Rolnej), zaś Panewnik nad Kłodnicą przy ujściu Ślepiotki – późniejsze Stare Panewniki

[madohora]

W latach 1865–1922 na układ urbanistyczny dzielnicy znaczący charakter miało powstanie linii kolejowej, a przy niej stacji kolejowej. Przy tej stacji w Ligocie zaczęła się formować zwarta zabudowa, zaś w Panewnikach na początku XX wieku, w latach 1905–1907 powstało neoromańskie założenie klasztorne oo. franciszkanów, zaprojektowane przez Mansuetusa Fromma OFM. Od czasu powstania panewnickiego klasztoru franciszkanów na początku XX wieku zabudowa Ligoty i Panewnik powoli zaczęła się do siebie zbliżać, a granica pomiędzy obydwoma historycznymi gminami zaczęła zacierać (nie była widoczna w linii zabudowy). Na mapie z 1914 roku obecna ulica Panewnicka była już w pełni zabudowana na odcinku pomiędzy współczesnymi ulicami Kijowską i Kruczą, a także wokół klasztoru.

[madohora]

W czasie II wojny światowej rozbudowa Ligoty-Panewnik została przerwana, powstało jedynie kilka typowych jednopiętrowych domów wielorodzinnych w rejonie ulic Piotrowickiej, Mazowieckiej i Bronisławy, przez miejscowych zwanych „niemieckimi stodołami” lub „stodołami”

[madohora]

W Wymysłowie w latach 1977–1979 pomiędzy ulicami Panewnicką, bałtycką i Partyzantów Katowicka Spółdzielnia Mieszkaniowa wybudowała osiedle trzypiętrowych domów mieszkalnych, w latach 1979–1983 w rejonie ulicy Bałtyckiej Spółdzielnia Mieszkaniowa „Silesia” postawiła dwa zespoły domów jednorodzinnych w zabudowie zwartej, w latach 1981–1984 Spółdzielnia Mieszkaniowa „Górnik” postawiła zaś osiedle mieszkaniowe z wielkiej płyty – bloki trzy- i czterokondygnacyjne

[madohora]

Początki działalności kulturalnej na terenie dzielnicy Ligota-Panewniki sięgają II połowy XIX wieku. W 1881 roku w Kokocińcu założono bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych – jedną z pierwszych na Górnym Śląsku. Zadole w późniejszym czasie stało się miejscem pierwszego spotkania śląskich zespołów śpiewaczych, które odbyło się 19 września 1909 roku, a 8 października 1911 roku odbył się tutaj I Zjazd Chórów Związku Śląskich Kół Śpiewaczych. Zadole od tego czasu do końca XX wieku było stałym miejscem zjazdów śpiewaczych oraz koncertów chórów i orkiestr. W 1910 roku w Ligocie powstał chór „Lutnia” – początkowo im. St. Wyspiańskiego, a później im. P. Maszyńskiego. Funkcjonował on do 1954 roku

[madohora]

W latach 1986–1991 przy MDK Ligota działał Teatr GuGalander. Z tego teatru wywodzą się Kabaret Mumio oraz Teatr Gry i Ludzie. Od 1995 roku Miejski Dom Kultury „Ligota” w Katowicach zaczął organizować rokrocznie w maju Święto Kwitnących Głogów – cykliczną imprezę plenerową, na której prezentowano swoje osiągnięcia artystyczne, a także odbywały się parady orkiestr, teatry uliczne i występy estradowe. Wydarzenie to odbywa się przy amfiteatrze w Zadolu.

[madohora]

Z odpadów produkowanych przez kopalnię „Halemba” z Rudy Śląskiej, począwszy od lat 60. XX w., usypana została tzw. Hałda Panewnicka. Ma wysokość ok. 12 metrów i zajmuje powierzchnię ok. 100 hektarów. W ramach unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, kosztem 30 mln zł, do 2026 planuje się rewitalizację tego terenu i likwidację hałdy. Hałda była eksploatowana przez miłośników quadów i sportów motorowych.

[madohora]

Projekt wzniesienia i udostępnienia bezpłatnej tężni solankowej dla mieszkańców miasta został zgłoszony w ramach budżetu obywatelskiego w 2017 roku. Prace budowlane prowadzono w latach 2018–2019. Obiekt otwarto w kwietniu 2019 roku. Koszt budowy wyniósł 2 600 000 zł. Główna konstrukcja na planie prostokąta ma wymiary 11,6 m x 37,8 m x 7 m. Tężnia zasilana jest solanką ze złóż w Dębowcu z odwiertu „Korona”

[madohora]

[madohora]

W latach 60. i 80. XX wieku potok uregulowano, wykładając koryto betonowymi płytami. Tłumaczono to koniecznością zapobieżenia powodziom. W efekcie zdewastowano naturalne koryto, które w kilku miejscach przesunięto o kilkanaście metrów.

[madohora]

Głównym problemem jest w tej chwili błyskawiczna ekspansja niecierpka balsamicznego, zawleczonej z Azji rośliny (uprawianej w Polsce jako ozdobny kwiat rabatowy), który rozprzestrzenia się wzdłuż koryta potoku i zagłusza rosnące tam rośliny.

[madohora]

[madohora]

Alpaki są zwierzętami stadnymi, które hodowane są w całej Ameryce Południowej. Zazwyczaj jednak żyją w umiarkowanych warunkach w środkowych Andach od środkowego Peru do środkowej Boliwii i północnego Chile na wysokości od około 3500 do 5200 m n.p.m. Nie są ograniczone do określonego środowiska, co sprawia, że są łatwe w utrzymaniu i występują na wielu obszarach

[madohora]

KAPLICA MĘCZENNIKÓW

[madohora]

PAPIEŻ OGŁOSIŁ ROK MIŁOSIERDZIA - Deon

[madohora]

ROK JUBILEUSZOWY W POLSCE - www.diecyzja.pl

[madohora]

Pokojem z Meaux-Paryża z 11 kwietnia 1229 roku, zakończyły się walki w Langwedocji. Na mocy porozumienia hrabia Tuluzy Rajmund VII zachował jedynie część swego hrabstwa. Natomiast papiestwo otrzymało markizat Prowansji (Hrabstwo Venaissin), królowi przypadła północna część hrabstwa, z miastem Albi, a córka Rajmunda Joanna miała wyjść za Alfonsa i wnieść mu w posagu okręg Tuluzy ze stolicą; była też jedyną spadkobierczynią Rajmunda, gdyby ten nie pozostawił męskiego potomka. Dodatkowo na mocy pokoju z Rajmundem Trencevalem, hrabią Carcassonne i Narbonne, królowi przypadło Carcassonne. Nowe nabytki, wraz z posiadanymi już wcześniej, pozwoliły utworzyć dwie nowe seneszalie: Carcassonne i Beaucaire