Instrumenty muzyczne

[madohora1]

OKARYNA- Okaryna – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie.Okaryny najczęściej wykonuje się z wypalonej gliny albo porcelany, lecz mogą też być wykonane z innych materiałów, takich jak plastik, szkło, drewno czy metal. Okaryna posiada od 4 do 24 otworów, które zamykane palcami grającego kształtują wysokość dźwięku. Z boku instrumentu wystaje część przyustna, służąca do zadęcia, zbudowana jak we flecie podłużnym. Okarynę w znanej dziś postaci skonstruował w drugiej połowie XIX wieku Włoch Giuseppe Donati, lecz początki tej rodziny instrumentów sięgają prawdopodobnie 12 tysiącleci wstecz. Szybko zdobyła popularność w Europie jako instrument amatorski. Próby jej udoskonalenia poprzez dodanie systemu klap i suwaków nie powiodły się. Czasami jest wykorzystywana przez kompozytorów współczesnych (m.in. Kazimierz Serocki). Okaryny są najczęściej strojone do dźwięków c oraz f. Konstrukcja okaryny nie pozwala na regulowanie wysokości dźwięku siłą dęcia w ustnik.

Okaryny posiadają cztery standardowe wielkości:

okaryna sopranowa - zakres dźwięków c² do f³
okaryna altowa - zakres dźwięków f¹ do b²
okaryna tenorowa - zakres dźwięków c¹ do f²
okaryna basowa - zakres dźwięków f do b¹

[madohora1]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

Róg, inna nazwa waltornia – muzyczny instrument dęty blaszany. Do tej samej rodziny instrumentów należą między innymi trąbka, puzon oraz tuba. Strój rogu jest nieco niższy niż puzonu i obejmuje zakres dźwięków muzycznych od B1 (B1 brzmiącego – oktawy kontra dla rogu podwójnego, współcześnie używanego F/B) do f2 (f dwukreślnej oktawy brzmiące dla rogu F/B). Istnieją również inne odmiany rogu o wyższej skali lub nieco odmiennej barwie dźwięku.

Najbardziej pierwotną formą rogu był prawdopodobnie róg pochodzenia zwierzęcego, przeważnie bawoli lub barani. Świadczy o tym jego nazwa (nie tylko w języku polskim). Także we francuskim cor, włoskim corno, hiszpańskim cuerno, angielskim horn, niemieckim Horn lub Waldhorn (z tego ostatniego wywodzi się alternatywna nazwa polska – waltornia). Z powodu prymitywnej budowy i braku ustnika skala takiego rogu była niewielka, ograniczająca się do jednego lub najwyżej kilku dźwięków. Z czasem zaczynały powstawać rogi metalowe, używane przez pasterzy i myśliwych, a także wykonane z metali szlachetnych – złota i srebra oraz z kości słoniowej, z których korzystało rycerstwo i możni na polowaniach.

Metalowy róg zbudowany z rury zakończonej kielichowym rozszerzeniem tradycyjnie przyjął formę okrągłej, pojedynczej lub podwójnej pętli. Instrument posiadał różne rozmiary i stroje. Początkowo róg używany był do polowań. Zaczęto ich także używać w produkcjach teatralnych do tworzenia dźwiękowych elementów specjalnych.

Technika gry na tym instrumencie wymaga, aby jednocześnie dmuchać przez odpowiednio ułożone wargi, obsługiwać wentyle i operować ręką w czarze głosowej instrumentu.

Historia rogu jako instrumentu muzycznego rozpoczęła się w 1680 r. za sprawą księcia Franza Antona von Spork. Zachwycony jego czystym i donośnym brzmieniem, poznanym podczas podróży do Francji, polecił dwóm swoim przybocznym muzykom nauczyć się grać na tym instrumencie. Tymi osobami byli Wenzel Sweda i Peter Röllig, których można uznać za pierwszych profesjonalnych instrumentalistów grających na rogach. Za ich pośrednictwem róg dotarł do Niemiec i Austrii.

W pierwszych latach XVIII wieku róg stał się już ważnym instrumentem w muzyce niemieckiej. Pierwszym wirtuozem i twórcą techniki gry za pomocą dźwięków "zatkanych" był Anton Hampel (1705-1768). Był on także pomysłodawcą krąglików dla rogów, dodatkowych rurek, które w łatwy i szybki sposób można było dołączać do rogu przedłużając jego całkowitą długość, a co zatem idzie, zmieniając strój. Najbardziej znanym uczniem Hampela był Johann Wenzell Stich, znany także jako Giovanni Punto. Zdobył on uznanie jako wirtuoz i zainspirował takich kompozytorów jak Ludwig van Beethoven (Sonata F-dur op. 17 dedykowana Punto), Wolfgang Amadeusz Mozart, czy Joseph Haydn do komponowania muzyki na ten instrument. Mozart skomponował co najmniej cztery koncerty na ten instrument (część zaginęła), a Haydn prawdopodobnie dwa. Kolejnym momentem przełomowym, wspólnym dla całej grupy instrumentów dętych blaszanych, był rok 1814, kiedy to został wynaleziony zawór tłoczkowy, tzw. wentyl, używany w instrumentach dętych. Z miejsca znalazł on zastosowanie w rogu. W 1832 zawór tłoczkowy w rogach zastał zastąpiony przez wiedeńskiego wynalazcę Josepha Riedla zaworem rotacyjnym. W ten sposób powstał standard rogu, używany do dziś w praktyce symfonicznej.

Do znanych waltornistów XX i XXI wieku należą m.in. Alesio Allegrini, Barry Tuckwell, Radek Baborák, Will Sanders, Marie Luise Neunecker, Hermann Baumann, Peter Damm, Stefan Dohr, Dale Clevenger, Radovan Vlatkovi

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

Mandolina – strunowy instrument muzyczny z rodziny chordofonów szarpanych posiadający cztery pary strun strojonych w kwintach. Skala mandoliny (zakres dźwięków muzycznych) wynosi od g do fis³. Współczesna mandolina jest niewielkim instrumentem, o krótkim gryfie i płytkim, okrągłym pudle rezonansowym. Na mandolinie gra się zwykle tremolo. Jej nazwa prawdopodobnie wywodzi się z perskiego pandura i dalej arabskiego dambura. Zwłoszczona nazwa łacińskiego mandora brzmi mandola, w zdrobnieniu mandolina. Mandolina wywodzi się z miniaturowej lutni. W jednej z galerii w Waszyngtonie znajduje się obraz pędzla Angelo Gaddi (1369-1396) przedstawiającego anioła grającego na miniaturowej lutni nazwanej mandora.

Mandolina była instrumentem typowym dla wiejskiego i miejskiego folkloru w Europie południowej i wschodniej. Wraz z napływem emigrantów z tych regionów do USA mandolina stała się popularnym instrumentem w Ameryce. Była też jednym z pierwszych instrumentów, którego dźwięk zapisano na cylindrach wynalezionych przez Edisona. Mandolina szybko stałą się popularnym instrumentem muzyki bluesa, country i folk.

Twórcą współczesnego standardu mandoliny, opartego na konstrukcji skrzypiec, był Orville H. Gibson, który w 1898 zdobył patent na swą konstrukcję mandoliny, która wkrótce stałą się dominującą. Charakterystyczną dla niej jest obłe, przypominające kroplę, płaskodenne pudło rezonansowe z charakterystycznymi dla instrumentów smyczkowych otworami w kształcie litery f. W latach pięćdziesiątych zaczęto produkować mandoliny elektryczne na wzór gitar elektrycznych.

Pierwszymi znanymi wirtuozami mandoliny byli w większości emigranci do USA Bernardo Dapace, Samuel Siegel, Dave Apollon i Giduanni Giuuale, którzy w latach 40. koncertowali z repertuarem popularnym i transkrypcjami muzyki poważnej na ten instrument. Najwięcej jednak dla popularności instrumentu zrobił twórca stylu bluegrass, Bill Monroe, doprowadzając brzmienie mandoliny do perfekcji.
Mandolina znalazła zastosowanie, choć dość ograniczone w muzyce rockowej. Dźwięk mandoliny słychać w wielu sentymentalnych piosenkach Roda Stewarta. Na mandolinach często grali muzycy z grupy Jethro Tull: Ian Anderson, Martin Barre i Dave Pegg oraz Eric Bazilian z zespołu The Hooters. Sporadycznie na mandolinie grał John Paul Jones z Led Zeppelin, Steve Howe z Yes, Chris Cornell z Soundgarden i Peter Buck z R.E.M

[madohora1]

Mieliśmy taką w domu ale nie wiem co się z nią stało

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

[madohora2]

Jak ktoś chce zobaczyć to do Koszęcina

[madohora]

Takie instrumenty można zobaczyć w Koszęcinie

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

Byłam ostatnio w Koszęcinie ale oglądałam tam coś zupełnie innego. Za jakiś czas zapraszam w odświeżony wątek Koszęcin

[madohora]

*****KOSZĘCIN

[madohora]

Jak będę miała penzyję, tak na stare lata
Wówczas po koncertach zjadę pół świata
Chociaż grać nie potrafię to będę słuchała
Renta 500 złotych. I z koncertów chała

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Wszystko ci minie
Gdy zobaczysz wystawę w Koszęcinie

[madohora]

Największa wystawa, którą oglądałam jest w Koszęcinie.

[madohora]

[madohora]

WYSTAWA AKORDEONÓW - Radio Katowice - 17.12.2018

[madohora]