A w WPKiW

[madohora]

NARODZINY W ŚLĄSKIM Z OO - Radio Katowice - 25.08.2023

[madohora]

REMONT W OKOLICACH WESOŁEGO MIASTECZKA - www.tram-silesia.pl - 25.08.2023

[madohora]

OD PONIEDZIAŁKU UTRUDNIENIA PRZY STADIONIE ŚLĄSKIM - Dziennik Zachodni - 26.08.2023

[madohora]

Celem ochrony osób znajdujących się w pobliżu działającej kolejki górskiej stosuje się wygrodzenia terenu, na którym istnieje zagrożenie ze strony poruszających się pociągów. Stosuje się także osłony w pobliżu alejek przebiegających pod torami, których zadaniem jest zatrzymywanie wszelkich przedmiotów, które mogą wypaść z pociągu podczas jazdy.

[madohora]

Intensywność kolejki zależna jest nie tylko od wielkości przeciążeń, ale także od czasu ich trwania. Każdy człowiek posiada indywidualny próg wytrzymałości na pionowe przeciążenia. U jednych ludzi podane wyżej objawy mogą pojawić się przy mniejszych przeciążeniach, niż u innych.

[madohora]

W latach 1994–2004 w Stanach Zjednoczonych, w wypadkach związanych z kolejkami górskimi, zginęło łącznie 40 osób, z czego 11 przypadków dotyczyło pracowników obsługi, natomiast 29 gości parku, w tym: 11 w związku z obrażeniami doznanymi w wyniku upadku lub kolizji i 18 w związku z problemami zdrowotnymi, które mogły być wywołane lub zaostrzone przez przejazd kolejką. Przy łącznej liczbie odwiedzin amerykańskich parków rozrywki wynoszącej w tych latach ok. 3,36 miliarda, prawdopodobieństwo poniesienia śmierci przez odwiedzającego park rozrywki jest niewielkie i wynosi ok. 1 do 116 milionów.

[madohora]

kolejka do jazdy na siedząco
kolejka do jazdy na stojąco
kolejka do jazdy na leżąco („latająca”, ang. flying coaster)

[madohora]

scenografia – liczne kolejki górskie posiadają temat przewodni, do którego nawiązują nazwa kolejki i rozbudowane dekoracje („tematyzacja”, ang. theming)[

[madohora]

24 czerwca 2007 roku w Śląskim Wesołym Miasteczku otwarto kolejkę Tornado – pierwszą kolejkę w Polsce z inwersjami

[madohora]

Na początku kwietnia 2017 roku w parku Energylandia otwarte zostały: dziecięca kolejka Circus Coaster oraz Happy Loops.

[madohora]

Od końca czerwca 2018 roku ponownie działa kolejka Scary Toys Factory w parku Legendia

[madohora]

W dniach 17–19 września 2019 roku, w ramach targów IAAPA w Paryżu, zaprezentowana została przez twórcę tematyzacji, firmę Jora Vision, koncepcja nowej strefy parku Energylandia, Aqualantis, której otwarcie planowano ówcześnie na sezon 2020

[madohora]

[madohora]

W połowie marca 2017 roku producent kolejki przedstawił pierwsze egzemplarze wagonów, które wejdą w skład jednego z dwóch pociągów kolejki

[madohora]

Elementem strefy oczekiwania na przejazd kolejką jest media room, w którym pasażerowie mogą obejrzeć wprowadzający ich w tematykę kolejki film, przygotowany przez Platige Image

[madohora]

Pociąg opuszcza stację i rozpoczyna natychmiast powolny wjazd na główne wzniesienie o wysokości 20 m, z którego zjeżdża po prawoskrętnym łuku. Następnie pokonuje dwie pętle z rzędu, niskie wzniesienie z niewielką zmianą kierunku w lewo, po czym przejeżdża przez prawoskrętna spiralę, zostaje wyhamowany i wraca na stację.

[madohora]

Ideowym przodkiem diabelskiego młyna jest ręcznie obracana, zbita krzyżowo z drewnianych pali konstrukcja z XVII wieku, do tej pory spotykana w niektórych częściach świata.

[madohora]

Diabelska pętla Tornado 2007 Pierwsza kolejka górska w Polsce z inwersjami. Posiada dwie pętle i 900-stopniową prawoskrętną spiralę.

[madohora]

Magical Lake Taxi 2017 Rejs łódkami napędzanymi siłą pasażerów po jeziorze w centrum parku.

[madohora]

Legendia Flower Gwiazda Duża 1985 Goście podziwiają widoki z wysokości 40 metrów siedząc w sześcioosobowych gondolach diabelskiego młyna.

[madohora]

Giant Water Pump UFO 2009 Okrągła gondola, w której pasażerowie siadają na jej obwodzie twarzą do środka, podwieszona jest do długiego ramienia. Gondola buja się i obraca jednocześnie.

[madohora]

Circus Tea Cups Małe Filiżanki 2015 Łagodna karuzela z wagonikami w kształcie filiżanek. Sprowadzona ze zlikwidowanego lunaparku Sommerland Syd.

[madohora]

Sailor Academy 2016 Karuzela stylizowana na piracki statek o unoszących się i opadających ramionach

[madohora]

Radar 1960 2001 Pasażerowie siadają na ławkach przymocowanych do platformy obwodzie koła, które wykonuje ruch falowy.

[madohora]

Samochodziki 1961 1987 Dziecięcy mini-tor samochodowy w kształcie okręgu

[madohora]

Blizzard 2008 2009 Rodzinna kolejka górska w parku. Składa się z dwóch spadków i kilku wyprofilowanych zakrętów. Kolejka pokonuje trasę dwukrotnie

[madohora]

Ghost Castle 2009 2010 Dwupoziomowy dom duchów. Pasażerowie zajmują miejsca w wózkach, które przejeżdżają powoli przez pokoje domu.

[madohora]

Rollercoaster 2010 2011 Rodzinny rollercoaster pokonujący tor w kształcie ósemki z dwoma spadkami i dwoma wzniesieniami. Kolejka pokonuje trasę dwukrotnie

[madohora]

ANDREA BOCELLI NA STADIONIE ŚLASKIM - www.tvp.pl - 26.08.2023

[madohora]

Park Śląski, do 2012: Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka (WPKiW) – park miejski w Chorzowie, zajmujący powierzchnię 535 ha, jeden z największych w Europie. Nazywany jest zielonymi płucami Górnego Śląska. Stanowi kulturalne centrum konurbacji górnośląskiej.

[madohora]

16 kwietnia 2012, decyzją władz parku, dotychczas używana nazwa „Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka” została zmieniona na znacznie krótszą „Park Śląski”. Jest to nazwa marketingowa. Parkiem zarządza spółka akcyjna Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka S.A. w Chorzowie.

[madohora]

O Parku ogólnie
Wojewódzki park Kultury i Wypoczynku w Chorzowie jest największym w Polsce i jednym z największych parków miejskich na świecie. Jego powierzchnia to 6km2, co powoduje, iż jest prawie 2 razy większy niż nowojorski Central Park i 4 razy większy niż Hyde Park w Londynie. Na terenie WPKiW znajduje się mnóstwo atrakcji, takich jak stadiony: Śląski i GKS, a także ZOO, Wesołe Miasteczko, Skansen, Planetarium, kolejka wąskotorowa, Rosarium, stawy i mnóstwo knajp. Park powstał w latach 50-tych na terenach poprzemysłowych. Został on bardzo starannie zaplanowany i praktycznie do dnia dzisiejszego wcale się nie zmienił. Tereny WPKiW kiedyś należały do Katowic, lecz na zasadzie wymiany trafiły do Chorzowa (w zamian Chorzów przekazał Katowicom tereny wschodniego Klimzowca, pod budowę Osiedla Tysiąclecia). Park od wschodu i południa graniczy z Katowicami (dzielnica Dąb), a od wschodu i północy z Chorzowem Starym i Siemianowicami Śląskimi. Obecnie kompleks rekreacyjny, po ostatnich inwestycjach przyjął nazwę Park Śląski.

[madohora]

Kierując się na południe, dotrzemy do Stadionu Śląskiego. Tego obiektu nie trzeba nikomu przedstawiać, tutaj reprezentacja święciła ogromne sukcesy, a ligowe mecze należą do najciekawszych w kraju. Zamiast reklamy wystarczy napisać, że prawie całe „Top 20” frekwencji ligowej i pucharowej w Polsce to mecze rozegrane na chorzowskim gigancie. W 'zwykłe’ dni stadion również żyje, działa tam jedna z najlepszych szkółek piłkarskich w Polsce, hotel, nowoczesna odnowa biologiczna, a w przerwie między rozgrywkami ligowymi sztuczne boiska okupowane są przez drużyny z całego południa Polski. W przerwie zimowej, przy ostrych opadach śniegu, na boiskach bocznych Stadionu Śląskiego niejednokrotnie odbywa się ponad 20 sparingów tygodniowo, licząc tylko zespoły z ekstraklasy i 1 ligi. W czasie sparingu przyjaźni Ruch-Widzew przyszło tyle kibiców, że nie wszyscy zmieścili się na trybunach, więc kibice z dwóch FC zorganizowali sobie dla zabicia nudy śnieżny sparing.

[madohora]

Mijając Rosarium trafimy na śliczną, szeroką i ruchliwą ścieżkę, łączącą ZOO z Dolnym Tauzenem. U góry, koło pomnika żyrafy spotkać możemy głównie kibiców GKS, którzy niekiedy podśpiewują w pobliskiej knajpce. Na dole drogi znajdziemy handlarzy sprzedających balony, zabawki i inne badziewia. Okolice bramy ZOO zdominowane są przez osoby w wieku przed-kibicowskim i ich opiekunów. W samym ZOO również, prócz kilku vlepek, nie ma żadnych śladów kibiców. Ciekawy natomiast jest mur otaczający ZOO, jest to prawdziwa kopalnia napisów kibicowskich. Naprzeciwko ZOO znajduje się Wesołe Miasteczko, miejsce bardzo ciekawe, lecz zupełnie nie-kibicowskie i opanowane przez dzieciarnię z całej Polski. Za Wesołym miasteczkiem jest ruchliwe skrzyżowanie, na styku Dębu, Tauzena i Załęża. Tam z tramwaju wychodzą na mecze kibice GKS. Na północ od Wesołego Miasteczka spotkać możemy GieKSę z Dębu, a mijając park linowy 'Palenisko’ dojdziemy do stadionu przy Bukowej.

[madohora]

Z kolejki można korzystać przez cały rok, bo oferuje nie tylko wygodne, odkryte kanapy, ale też zamykane gondole pozwalające schronić się przed zimnem – takiego rozwiązania nie spotkasz nigdzie indziej w Polsce! Trwają przygotowania do rozbudowy Elki do pierwotnej trasy, która kiedyś łączyła stacje Wesołe Miasteczko, Stadion Śląski oraz Planetarium.

[madohora]

W czerwcu 2022 roku zakończył się 4-letni remont i teraz w nowoczesnym planetarium zdobędziesz nie tylko wiedzę teoretyczną na wystawach z zakresu astronomii, sejsmologii i meteorologii, ale też doświadczysz jej praktycznie. W specjalnym pokoju trzęsień ziemi poczujesz wstrząsy o różnej sile, a dzięki symulatorowi lotu w kosmos uniesiesz się w powietrze, doświadczysz stanu nieważkości i przeciążeń, z jakimi mierzą się astronauci.

[madohora]

Data: 2 września 2023 r.

Miejsce: Kręgi Taneczne w Parku Śląskim

[madohora]

Kąpielisko Fala w Chorzowie – jeden z największych w Polsce otwartych kompleksów basenowych znajdujący się na terenie Parku Ślaskiego. Na obszarze o powierzchni 13 ha znajdują się 4 baseny oraz stacja uzdatniania wody

[madohora]

„Skocznia” – basen o głębokości 4,5 m, obok którego stoi nieczynna wieża do skoków. Ze skoczni można było oddawać skoki z wysokości: 3, 5, 7 oraz 10 metrów

[madohora]

TRWA WYBURZANIE KĄPIELISKA FALA - www.propertydesign.pl

[madohora]

Poza basenami i innymi atrakcjami wodnymi na terenie Fali powstaną również trzy budynki: wejściowy oraz dwa budynki techniczne, dachu jednego z nich powstanie mniejszy basen – o charakterze widokowym.

[madohora]

Na jego artystyczny dorobek składają się rysunki, rzeźby, ceramika, obrazy oraz instalacje artystyczne. Swoje prace prezentował na prawie 100 wystawach zbiorowych i 40 indywidualnych.

[madohora]

Dragon Temple
Nie bez powodu wołają na to Świątynia Smoka – tutaj przetrwali tylko najdzielniejsi.

[madohora]

Zakręcony, wielopoziomowy rollercoaster o długości 335 metrów. Idealna gratka dla fanów ekstremalnej i szybkiej jazdy. Wsiadaj do wagonika i nie daj się złapać!

[madohora]

Game Room
Lubisz rywalizację? Game Room dostarcza wiele rozrywki oraz umożliwia interakcję z przyjaciółmi i rodziną.

[madohora]

Wejdź do legendarnej osady Lecha i poznaj historię protoplasty państwa Polan. Zmierz się z groźnym Orłem i oderwij się od ziemi przecinając powietrze z prędkością 96 km/h.

[madohora]

Razem z całą załogą, wypłyniecie na wzburzone fale oceanu. Bujany statek odchyla się do 270 stopni. Zachowaj zimną krew i zmierz się ze sztormową pogodą.

[madohora]

Phoenix
Czy powstaniesz jak Feniks z popiołów? Phoenix mocno zawróci Ci w głowie!

[madohora]

Super Ześlizg to największa zjeżdżalnia przeznaczona dla całej rodziny. Wsiadasz na mate i zjeżdżasz z 12 metrów w dół po falowanej tafli.

[madohora]

Diabelska Pętla
To właśnie w Legendii uruchomiono pierwszą kolejkę górską w Polsce z pętlami! Rozpędza się do 70km/h

[madohora]

LEGENDIA NOCĄ

[madohora]

64. Urodziny Śląskiego Wesołego Miasteczka
Baw się razem z nami podczas 64. Urodzin Śląskiego Wesołego Miasteczka! Już 9 września 2023 wyczarujemy dla Was prawdziwą moc atrakcji.

[madohora]

ŚLĄSKIE WESOŁE MIASTECZKO SPRZED LAT - Nasze Miasto

[madohora]

PAMIĘTACIE WESOŁE MIASTECZKO - Dziennik Zachodni

[madohora]

Od końca jat 80. w Śląskim Wesołym Miasteczku nadszedł czas stagnacji i infrastrukturę coraz bardziej zaczął nadgryzać ząb czasu.

[madohora]

WESOŁE MIASTECZKO - www.wp.pl

[madohora]

USA. WYPADEK W WESOŁYM MIASTECZKU - www.wp.pl

[madohora]

Od początku boję się kolejek górskich. I nie chodzi o to co oferują. Dlaczego? Przed laty oglądałam jakiś horror, w którym facet celowo rozkręcił elementy i ludzie runęli razem z kolejką.

[madohora]

Tak powstawało Śląskie Wesołe Miasteczko w Chorzowie. Tymi dużymi samolotami latamy już od ponad 60 lat!

[madohora]

Park linowy – szczególna odmiana publicznie dostępnej instalacji sportowo-rekreacyjnej, składająca się z rozpiętych na różnych wysokościach (nawet do kilkunastu metrów nad ziemią, często w lesie pomiędzy drzewami, ale także pomiędzy specjalnie ustawionymi słupami) lin, drabinek, mostków, platform itp.

[madohora]

07.1951 rok – początek budowy parku

[madohora]

Autorem koncepcji zabudowy zoo był Władysław Niemirski, główny projektant całego WPKiW. Głównym projektantem - Mieczysław Paneth. Wraz z nim zoologiczne pawilony i wybiegi projektowali Adam Huebner, Adrian Szyndzielorz i (konstruktor) Marian Kapołka.

[madohora]

1957 rok – inauguracja budowy Śląskiego Wesołego Miasteczka

[madohora]

24.06.1968 rok – uroczyste otwarcie Rosarium

[madohora]

2013 rok – zakończenie prac renowacyjnych bramy Śląskiego Ogrodu Zoologicznego

[madohora]

WPKiW narodził się 20 grudnia 1950 roku. Tego dnia Wojewódzka Rada Narodowa w Katowicach przyjęła uchwałę następującej treści:

[madohora]

30 kwietnia 2011 roku zakończyła się rewitalizacja rzeźby dzięki wsparciu zarządu parku, magistratu chorzowskiego oraz koncernu Vattenfall. W wyniku prac przywrócona została pierwotna kolorystyka rzeźby. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków ruchomych województwa śląskiego, nr rej. B/206/11

[madohora]

ŻYRAFA ZAŚWIECIŁA DLA OSÓB Z AUTYZMEM - Nasze Miasto

[madohora]

rzeźby o charakterze edukacyjnym – rekonstrukcje dinozaurów zgrupowane w Kotlinie Dinozaurów.

[madohora]

Galeria nie posiada motywu przewodniego. Rzeźby reprezentują różnorodne tematy i warsztaty, ilustrują główne tendencje powojennej sztuki rzeźbiarskiej. Wartość galerii polegała na przybliżaniu przeciętnemu widzowi wybitnych dzieł sztuki. Dla artystów była to możliwość wymiany doświadczeń i pokazania swojego dorobku.

[madohora]

3 000 000 gości odwiedza rocznie Park Śląski.

[madohora]

3,6 hektara zajmują Pola Marsowe.

[madohora]

3 500 000 metrów sześciennych ziemi przepchnięto i przerzucono, aby ukształtować powierzchnię parku.

[madohora]

135 000 pasażerów rocznie podróżowało starą „Elką”.

[madohora]

80 centymetrów wynosi głębokość Kanału Regatowego.

[madohora]

80 członków ma już Parkowa Akademia Wolontariatu - projekt aktywizujący osoby w wieku 50+.

[madohora]

4 osoby mogą jeździć w jednej kanapie odtworzonej kolei „Elka”.

[madohora]

Gry terenowe znajdujące się w aplikacji mobilnej oparte są o technologię geolokalizacji – to dzięki niej aplikacja wie, w której części Parku się znajdujesz i może wysyłać Ci wskazówki oraz zagadki! Związane są one z miejscami, które musisz odwiedzić. Taki sposób wędrowania po parkowych alejkach i odkrywania coraz to nowych obiektów jest świetną zabawą nie tylko dla dzieci, ale i dla dorosłych. Gwarantujemy, że nie będziesz się nudzić!

[madohora]

Na pylonach wzniesionych przy głównym wejściu do WPKiW wyryto dwa
artykuły Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, które przypominały
o prawie wszystkich obywateli do wypoczynku oraz dostępu do kultury
Powstanie WPKiW w Katowicach wiązało się z opracowanym przez
Biuro Planu Regionalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego projektem
zazielenienia tego obszaru
. Park został zlokalizowany na styku trzech dużych
miast: Katowic, Chorzowa i Siemianowic. Jego granicę południową stanowiła
ulica Chorzowska, a północną – szosa Chorzów – Siemianowice (obecnie
ulica Bytkowska). Podkreślano, że był to największy park w Polsce i jeden
z największych parków w Europie.
20 grudnia 1950 r. Wojewódzka Rada Narodowa w Katowicach powzięła
uchwałę o budowie WPKiW w Katowicach. Napisano w niej:
Uznaje się konieczność i celowość budowania Wojewódzkiego Parku Kultury
i Wypoczynku dla górnośląskiego zespołu przemysłowo-miejskiego na obszarze
ok. 500 ha położonego między Katowicami a Chorzowem w pasie między drogami
Katowice–Chorzów i Siemianowice–Stary Chorzów

[madohora]

Pierwszy etap budowy Parku objął lata 1950–1958. W tym czasie zagospo-
darowano 137 ha zieleni wraz z drogami i małą architekturą oraz wybu-
dowano następujące obiekty: wejście główne od ulicy Chorzowskiej (proj.
Wojciech Migocki), pawilon informacyjny, teren festynowy, Planetarium
i obserwatorium astronomiczne, ośrodek sportów wodnych z restauracją
„Przystań”, Stadion Śląski, Ogród Zoologiczny (urbanistyka, część wybie-
gów i małej architektury), Wesołe Miasteczko (urbanistyka, część atrak-
cji, zwanych „imprezami”)39, dwa schrony przeciwdeszczowe, Kolejkę
Młodzieżową z dworcami, przystankami i remizą, dwie altany dziecięce,
kręgielnię, pięć szaletów, dwa murowane kioski, domek dla łabędzi oraz
elementy architektury ogrodowej: mostki, tarasy do leżakowania, pergole,
pojniki, altany itp

[madohora]

Ośrodek sportów wodnych z restauracją „Przystań”
Jednym z ważniejszych obiektów parkowych wzniesionych w latach pięć-
dziesiątych był budynek łączący funkcję ośrodka sportów wodnych i przy-
stani, a na piętrze – eleganckiej restauracji nazwanej właśnie „Przystanią”.
Został zaprojektowany w 1953 r. przez Stanisława Cynarskiego63.
Wyróżniało go malownicze usytuowanie tuż nad wodą, a właściwie na
wodzie. Dolna kondygnacja miała szeroki prześwit, umożliwiający przepły-
wanie łodzi i kajaków.
Budynek składał się z dwóch jednakowych części bocznych połą-
czonych na piętrze przeszkloną partią sali restauracji. Obiegał go duży
taras. Prostą, prostopadłościenną bryłę ubrano w historyzujący kostium.

[madohora]

Kolejka linowa „Elka”
W latach sześćdziesiątych XX w. zrealizowano niezwykłą atrakcję – kolejkę
linową „Elkę”79. Określenie to było skrótem pełnej nazwy „Linowych Kolei
Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku”. Zapewniała ona odwie-
dzającym Park komunikację wewnętrzną, ponieważ naziemna Kolejka
Młodzieżowa miała dość krótką trasę, ale przede wszystkim ograniczoną
przepustowość

[madohora]

Zewnętrzne wybiegi o powierzchni 4622 m2
rozwiązano panoramicznie
na dwóch poziomach, tak aby zwierzęta można było oglądać niemal z każdego punktu. Jako przegrody przewidziano kompozycje skalne.

[madohora]

O inicjatywie napisano:
Całość ekspozycji zewnętrznej i wewnętrznej poparta periodycznie prowadzonymi
prelekcjami i projekcjami fi lmowymi o powyższej tematyce stanowić będzie jedyny
tego rodzaju obiekt ekspozycyjno-naukowy na skalę krajową i europejską o olbrzy-
mich możliwościach dydaktycznych dla młodzieży szkolnej i dorosłych, jak rów-
nież atrakcyjno-widowiskowych dla zwiedzających Ogród Zoologiczny w formie
wypoczynku

[madohora]

W tym czasie niektóre projekty obudów urządzeń imprezowych powsta-
wały w Pracowni Projektowej przy Komitecie Budowy WPKiW w Chorzowie.
Na jej czele stał architekt Zdzisław Pokorny. Właśnie on w 1960 r. wykonał
część architektoniczną karuzeli łańcuszkowej125, a także koncepcję operatorni
atrakcji określonej jako „Grzyb”, która miała zostać zrealizowana w drugim
etapie budowy Wesołego Miasteczka. We wspomnianej Pracowni powsta-
wały również projekty zagospodarowania terenu lub otoczenia obiektów
oraz małej architektury (przykładowo Projekt zagospodarowania otoczenia
pawilonu gier zręcznościowych D. Zaworskiej z 1960 r., Projekt zagospoda-
rowania imprezy „Fala duża” Romana Dudka z 1961 r.).
Konstrukcyjny charakter większości urządzeń imprezowych uchronił je
przed historyzującą stylistyką socrealizmu. Były to obiekty interesujące nie
tylko pod względem konstrukcyjnym, ale również architektonicznym. Należy
podkreślić, że ich projektantami niejednokrotnie byli właśnie architekci.
Oprócz wcześniej wymienionych znamy tylko niektórych, m.in. Zygmunta Winnickiego z katowickiego „Miastoprojektu” oraz pracowników katowic-
kiego Biura Projektów Budownictwa Komunalnego

[madohora]

Projekt zagospodarowania przestrzennego oraz małej architektury oto-
czenia „Sam-baru” wykonał Zdzisław Pokorny145. Bardzo wysoko oceniano
wnętrze budynku. Napisano o nim: „Prezentuje się na wskroś nowocześnie
i zadowala najwybredniejszy gust estetyczny. To chyba najpiękniejszy lokal
gastronomiczny w województwie”146.
W 1961 r. Pokorny oraz Roman Dudek z Pracowni Projektowej przy
W.P.K.i W. wykonali projekt dyspozytorni i radiowęzła Wesołego Miasteczka,
zlokalizowanych obok karuzeli „Pająk”. Był to parterowy budynek o szkie-
letowej konstrukcji, która umożliwiła zastosowanie wolnego planu oraz
dużych przeszkleń ścian zewnętrznych, sprzyjających obserwacji. Skromna
budowla odznaczała się nowoczesną, modernistyczną formą.
Ta sama pracownia wykonywała również projekty niektórych atrakcji –
tak techniczne, jak i architektoniczne, m.in. toru „go-cartowego” [pisow-
nia oryginalna] w sektorze dziecięcym, pomiędzy karuzelami „Na wodzie” a „Samolotami” [1961, Z. Pokorny], „Leżakowni” w północnej części
Wesołego Miasteczka, pomiędzy drogą biegnącą wokół stawu a stawem
[Z. Pokorny] oraz „Pawilonu gier małych” [Z. Pokorny]147.
Jednym z najciekawszych, niestety niedatowanych i najprawdopodobniej
niezrealizowanych projektów była koncepcja kina reklamowego na wol-
nym powietrzu autorstwa Stanisława Kwaśniewicza i Juranda Jareckiego,
konstruktora Franciszka Klimka z katowickiego „Miastoprojektu”, oraz
artysty plastyka Jana Kosarza z katowickiego oddziału Pracowni Sztuk
Plastycznych148. Inwestorem była Centrala Wynajmu Filmów w Katowicach.
Kino letnie miało powstać pomiędzy główną drogą a brzegiem stawu,
w pobliżu imprezy „Huśtawki” i kręgu tanecznego. Front ekranu zwró-
cono w kierunku głównego wejścia. Kino letnie miało służyć wyświetla-
niu krótkich fi lmów do celów reklamowych, dlatego nie przewidziano
miejsc siedzących.
Projekt zakładał stworzenie placu z niewielkim budynkiem operatorni
z jednej strony i ekranem z drugiej. Architekci przyjęli jako zasadę kom-
pozycyjną połączenie w całość budynku dyspozytorni oraz ekranu, dlatego
zaprojektowali łukowate przestrzenne skrzydło, stanowiące z jednej strony
tło dla ekranu, a z drugiej – zadaszenie dla operatorni. Skrzydło miało
ograniczać przestrzeń związaną z kinem i wychodzić nad wodę, tworząc
efekt odbicia. Po jego obwiedni zaprojektowano neonową rurkę, podkre-
ślającą formę.
Koncepcja dyspozytorni była swoistym fenomenem architektonicznym,
nie tylko ze względu na ukształtowanie, ale również rzadkie w latach sześć-
dziesiątych i siedemdziesiątych w Polsce usymbolicznienie, zaprojektowano
ją bowiem w formie zwiniętej taśmy fi lmowej stworzonej ze spiralnie zwi-
jającej się, żelbetowej ścianki. W środku znajdowały się stalowe schody
prowadzące do wnętrza.
Do 1958 r. dokumentacja projektowa Wesołego Miasteczka powsta-
wała w warszawskim Biurze Projektowania Budownictwa Komunalnego
kierowanym przez Władysława Niemirskiego. Architekci z tej pracowni,
przede wszystkim Kazimierz Kotowski, do końca lat pięćdziesiątych pro-
jektowali urbanistykę, architekturę oraz zieleń. Po 1958 r. na życzenie inwe-
stora obowiązki przejęły lokalne pracownie – katowickie Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego oraz Pracownia Projektowa przy Komitecie
Budowy Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie.
Wydaje się, że pierwsze z nich wykonywało większe i bardziej znaczące
projekty architektoniczne, takie jak brama wejściowa (Jan Kozub), niektóre
imprezy (Tadeusz Mycek), być może również budynek „Sam-Baru”. Biuro
zatrudniało uzdolnionych architektów, takich jak wspomniany Jan Kozub
współtwórca chorzowskiego kąpieliska „Fala” czy Mieczysław Paneth, pro-
jektant wielu obiektów chorzowskiego ZOO149.
W niektórych przypadkach zatrudniano architektów z innych lokalnych
biur projektowych, przede wszystkim z będącego „pod ręką” katowickiego
„Miastoprojektu”, np. Zygmunta Winnickiego150, Stanisława Kwaśniewicza151
czy Juranda Jareckiego152.
Pracownia Projektowa przy Komitecie Budowy Wojewódzkiego Parku
Kultury i Wypoczynku w Chorzowie opracowywała projekty mniej spekta-
kularne pod względem urbanistyki czy architektury, ale równie ważne dla
kompleksowego odbioru Wesołego Miasteczka. Były to: fragmentaryczne
plany zagospodarowania, w tym otoczenia nowych imprez, czasami ich
oprawy architektoniczne, projekty mniejszych obiektów kubaturowych,
małej architektury i zieleni oraz projekty techniczne. Wiodącą postacią był
kierownik Pracowni – architekt Zdzisław Pokorny, a wśród jej pracowników
można wymienić Romana Dudka, Danutę Zaworską i K. Wolak

[madohora]

Obiekt doskonale wpisywał się w krajobraz. Składał się z pięciu swo-
bodnie rozmieszczonych jedno- lub dwukondygnacyjnych pawilonów.
Cztery z nich pełniły funkcję hotelową, a piąty gastronomiczną – mieścił
bar, restaurację i kawiarnię. Ich forma była prostopadłościenna i bardzo
nowoczesna, jednak złagodzono ją, stosując w niektórych miejscach jako
okładzinę kamień naturalny.
W ówczesnej prasie bardzo wysoko oceniono tę realizację, pisząc:
Za bardzo udane należy uznać także rozwiązanie urbanistyczne i architektoniczne
obiektu. […] Przede wszystkim zespół został świetnie wkomponowany w teren.
Zielone otoczenie parkowe nie pozwalało absolutnie na zabudowę w zwartej bryle.
Całość więc zaplanowanych obiektów została „pokawałkowana” na małe pawilony,
o lekkiej i wdzięcznej formie. Walory te wydobyte przez architekturę i konstruk-
cję mocniej jeszcze podkreśla kolorystyka. Barwy – czarna, srebrna, żółta i zielona
harmonizują ze sobą i z otoczeniem

[madohora]

Tereny Ogólnopolskiej Wystawy Ogrodniczej (OWO)
oraz towarzyszące jej obiekty
Pomimo tego, że architektura krajobrazu nie jest tematem tej pracy, należy
również zwrócić uwagę na tereny zielone, w które nierzadko wkompono-
wywano mniejsze i większe budynki, głównie pawilony, ale także małą
architekturę i rzeźby.
Początkowo planowano założenie ogrodu botanicznego, jednak do jego
realizacji nigdy nie doszło. W pierwotnych planach, pochodzących z lat
pięćdziesiątych, projektowany był z rozmachem i miał zajmować ok. 15 ha
w centrum Parku. Zwlekano z jego budową, m.in. dlatego, że w wojewódz-
twie katowickim brakowało instytucji, która mogłaby się nim opiekować
i go rozwijać182. Z uwagi na duże koszty budowy i eksploatacji w 1958 r.
postanowiono powrócić do koncepcji zaproponowanej przez profesora
Romana Kobendza w jego wytycznych do projektu ogrodu, czyli realizacji
czterohektarowego ośrodka hodowlanego oraz „aneksów”, zlokalizowanych
w różnych częściach Parku. „Zastępczym” ogrodem botanicznym miała się
stać stała 20-hektarowa wystawa ogrodnictwa183.
Szczególnie starannie i z dużym rozmachem zaprojektowano teren
Ogólnopolskiej Wystawy Ogrodniczej, często określanej skrótem
OWO. Pierwsza ekspozycja roślin odbyła się w 1959 r., kiedy to na Wystawie
z okazji 15-lecia niepodległości Polski oddano do dyspozycji ogrodników niezagospodarowane części Parku. Druga wystawa miała miejsce dwa
lata później.

[madohora]

Hale projektu Gottfrieda i Faiferka budziły zainteresowanie w momencie
powstawania, również obecnie najznamienitsi badacze podkreślają ich war-
tość. W 1969 r. projekt „Kapelusza” otrzymał nagrodę III stopnia Ministra
Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. W 1970 r. w najważniej-
szym polskim periodyku branżowym „Architekturze” ukazał się artykuł pt.
Hala Kwiatów w Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie.
Współcześnie obiekt został wymieniony w syntezie Sztuka Górnego Śląska
od średniowiecza do końca XX wieku pod redakcją Ewy Chojeckiej. Halę
uwzględniono w liście najwybitniejszych dzieł architektury współczesnej
sporządzonej w Śląskim Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach,
a w 2016 r. wpisano ją do rejestru zabytków.
W 1975 r. na terenie Wystawy Ogrodniczej zrealizowano kolejne warto-
ściowe założenie – ogród japoński zaprojektowany przez doktora Edwarda
Bartmana z Instytutu Kształtowania Terenów Zieleni przy Akademii Rolniczej
w Warszawie.
1,5-hektarowy teren otoczono kamiennym murkiem i zasadzono niskie
krzewy oraz drzewa o oryginalnych kształtach. Ustawiono również rzeźbę
z kamiennych bloków, małe latarnie typu „oribe” oraz wykonano specjalne
baseniki z nenufarami. Ścieżki wysypano czerwonym żwirem220

[madohora]

Bardzo ciekawie rozwiązano układ wnętrz. Środek parteru zajmował
kolisty hol, a po jego obwodzie zaprojektowano pomieszczenia (w tym
salę konferencyjną) ograniczone płynnymi liniami ścian. Takie ukształ-
towanie powodowało, że przestrzenie zdawały się wzajemnie przenikać. Architekci zastosowali podobny zabieg w ukształtowaniu wnętrz Pałacu
Ślubów w Chorzowie. Na piętrze zaprojektowano kolisty korytarz i jedna-
kowe, promieniście ułożone pokoje biurowe.
Rotunda była popularną formą stosowaną w wielu realizacjach tak
w Polsce, jak i za granicą. Jako bliskie, górnośląskie analogie można
wskazać dwa kameralne budynki zrealizowane w Bytomiu: siedzibę
Wojewódzkich Zakładów Ortopedycznych przy ulicy Batorego z 1962 r.
oraz Miejską Bibliotekę Publiczną przy ulicy Jana III Sobieskiego z lat
1970–1974.
W różnych publikacjach można wyczytać informacje o innych pawilo-
nach zaprojektowanych lub wzniesionych w tym czasie na terenie Parku.
Wiele z nich nie istnieje, inne nigdy nie zostały zrealizowane.

[madohora]

Podczas III Śląskiej Wystawy Rzeźby w 1968 r., której komisarzami
byli Augustyn Dyrda i Tadeusz Ślimakowski, na skwerze w pobliżu nowo
wzniesionej restauracji „Łania” wystawiono siedemnaście dzieł śląskich
artystów-plastyków254. Prezentowano m.in.: „Ikara” Zygfryda Dudzika,
„Kompozycję” Henryka Goraja, „Siedzącą” Edwarda Halka, „Puchacza”
Stanisława Hochuła, „Łyżwiarza” Grzegorza Kozika, „Start” Fryderyka
Kubicy, „Matkę z dzieckiem” i „Fauna” Jerzego Kwiatkowskiego, „Skoczka”
Piotra Latoski, „Ławkę” Józefa Michałka, „Hokeistę” Tadeusza Sadowskiego,
„Tancerkę” Józefa Sawickiego, „Ptaki” Tadeusza Ślimakowskiego oraz „Matkę
z dziećmi” Leopolda Trybowskiego. Oprócz nich swoje dzieła prezentowali
również Augustyn Dyrda i Angelina Petrucco-Jura.
IV Śląska Wystawa Rzeźby odbyła się w 1970 r., a jej komisarzem został
Stanisław Hochuł255. Eksponowano na niej dzieła takich twórców jak: Augustyn
Dyrda („Pierwszy krok”), Gerard Grzywaczyk („Kompozycja”), Stanisław
Hochuł, Grzegorz Kozik („Aerodynamika”), Joachim Krakowczyk („Orfeusz”),
Fryderyk Kubica, Jerzy Kwiatkowski („Oczekiwanie”), Józef Michałek
(„Urbanikar”), Angelina Petrucco-Jura, Tadeusz Sadowski („Przyszłość),
Józef Sawicki („Wypoczynek”), Stanisław Słodowy („Macierzyństwo”), Leon
Strządała („Ciężar korony”), Tadeusz Ślimakowski („Drogowskaz tragiczny”)
i Mirosław Wirtek („Miś”)256.
Obecnie do zespołu Śląskiej Galerii Rzeźby eksponowanego przed i przy
„Łani” należą: „Dziewczyna 83” Leopolda Trybowskiego, „Dziewczyna
z ptakiem” Henryka Piechaczka, „Ewa” Angeliny Petrucco-Jury, „Dwie
góralki” Jerzego Kwiatkowskiego, „Jelonki”, „Kozice” oraz „Na pływalni”
Stanisława Hochuła, „Kolarze” Zbigniewa Cierniaka, „Kompozycja”,
Miotacz” i „Lato” Zygmunta Brachmańskiego, „Dziewczyna z kwiatem”
i „Kwiaciarka” Czesława Dukata, „Lot” Tadeusza Ślimakowskiego, „Rodzina”
i „Matka z dzieckiem” Jerzego Kwiatkowskiego, „Motyl” Joanny Ambroziak-
Hanasiewicz, „Muzykanci” Stanisława Pietrusy, „Pastuszek” Artura Cienciały,
„Pączkowanie” i „Pocałunek” Mirosława Kicińskiego, „Pąk” Krystyny
Pławskiej-Jackiewicz, „Płetwonurek” Fryderyka Kubicy, „Ptaki” Urszuli Kaczmarczyk, „Rozdarcie” i „Symbioza” Joachima Krakowczyka, „Rytm”
i „Rzeźba ogrodowa” Andrzeja Szczepańca, „Siedząca/Bez nazwy” Gerarda
Grzywaczyka, „Siedząca” Jacka Sarapaty, „Urząd” Jerzego Kędziory, „W obję-
ciu” i „Zakochani II” Augustyna Dyrdy oraz „Zbliżenie” Henryka Fudalego.
Do Śląskiej Galerii Rzeźby należą także „Zakochani I” Dyrdy oraz
„Karolinka” Trybowskiego, pomimo tego, że znajdują się poza głównym
terenem ekspozycji przy restauracji „Łania”. Według regulaminu po nabyciu
praw do kompozycji Galeria mogła decydować o miejscu ich lokalizacji na
terenie Parku. Tak się stało z „Zakochanymi” oraz „Karolinką”. Pierwsza
rzeźba ozdobiła skwer, drugą powiększono i ustawiono przy drodze pro-
wadzącej do Stadionu Śląskiego. „Karolinka” stała się jednym z symboli
chorzowskiego Parku.
Wymienione dzieła reprezentują bardzo różnorodne kierunki rzeźby
współczesnej. W większości wypadków posiadają wysoką wartość artystyczną,
usankcjonowaną werdyktem kompetentnego jury. Rzeźby są dziełami arty-
stów o wykształceniu akademickim, uczniów rzeźbiarzy tej miary co Xawery
Dunikowski, Jerzy Bandura czy Tadeusz Breyer. Wielu z nich zrobiło karierę
artystyczną i naukową, odnosząc liczne sukcesy tak w kraju, jak i za granicą (np. Jerzy Kędziora, Andrzej Szczepaniec, Zygmunt Brachmański czy Jacek
Sarapata). Jednak nadrzędną wartością pozostaje sama Galeria Rzeźby
Śląskiej, będąca pewnego rodzaju laboratorium myśli rzeźbiarskiej swo-
ich czasów. Na uwagę zasługuje również społeczny wymiar jej istnienia,
którego celem było przybliżenie sztuki przez duże „S” tzw. przeciętnemu
odbiorcy.
Inicjatorzy tego wyjątkowego w skali Polski przedsięwzięcia uważali, że
szczególnie Śląsk (czyt. region ślasko-dąbrowski) wymaga obecności pla-
styki i rzeźby, co ujęto w następujący sposób w słowach Wstępu do kata-
logu I Wystawy:
Właśnie Śląsk, więcej niż jakakolwiek inna dzielnica Polski potrzebuje wzbogace-
nia swego krajobrazu rzeźbą. Powstają wciąż nowe, nowoczesne dzielnice, a nawet
całe miasta, powstają pełne rozmachu tereny zielone. Wszędzie tam wzbogacenie
założeń urbanistycznych rzeźbą staje się koniecznością. Nie mniej koniecznym jest
nasycenie rzeźbą miast i dzielnic starych pełnych szpetnej architektury z przełomu
XIX i XX wieku, gdzie rzeźba umieszczona w ważnych urbanistycznie punktach
stworzyć może prawdziwe oazy dla oczu mieszkańców narażonych na obcowanie
z brzydkim, zapylonym pejzażem hałd, familoków i secesyjnych kamienic

[madohora]

Ofi cjalnie Ośrodek Postępu Technicznego powstał w lutym 1963 r. jako
pierwsza krajowa placówka tego typu. Jego głównym organizatorem było
Towarzystwo Aktualizacji Wiedzy Powszechnej, a pierwszym dyrektorem
Kazimierz Prynda. W 1965 r. Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów, na
wniosek przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki i w porozumieniu
z Naczelną Organizacją Techniczną, podjął decyzję o utworzeniu ośrodków
postępu technicznego w Katowicach i w Warszawie273. Wydaje się, że było to
usankcjonowaniem przez władze państwowe lokalnej inicjatywy Prezydium
Wojewódzkiej Rady Narodowej274. Ośrodek warszawski miał uwzględnić
przede wszystkim problematykę politechnizacji społeczeństwa oraz pro-
wadzić stałą ekspozycję historii postępu technicznego, natomiast ośrodek
w Katowicach miał się zająć popularyzacją górnictwa i przemysłu ciężkiego,
a w szczególności hutnictwa275. W latach siedemdziesiątych katowicki OPT
podlegał Ministerstwu Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki276.
Projekty zagospodarowania terenu oraz pierwszych obiektów wykonał
Jerzy Gottfried, który pełnił również funkcję jego głównego projektanta.
W jednym z artykułów prasowych jako współautorów projektu koncep-
cyjnego wymieniono również Zbigniewa Rzepeckiego oraz artystę plastyka
Krzysztofa Adamczyka277. Szkic perspektywiczny Ośrodka zamieszczono
w „Trybunie Robotniczej” z 1961 r.278
Ośrodek zlokalizowano w północno-wschodniej części Wojewódzkiego
Parku Kultury i Wypoczynku, na najmniej zagospodarowanym obsza-
rze Parku, przy alei spacerowej łączącej Planetarium z drogą Chorzów–
Siemianowice. Środki pochodziły od władz wojewódzkich oraz przyszłych
użytkowników, którymi były zakłady przemysłowe.
Początkowo założono, że OPT powstanie na obszarze o powierzchni
10 ha, na którym zostanie wzniesiony budynek administracyjny oraz trzy zespoły pawilonów wystawowych czynnych sezonowo. Resztę miały sta-
nowić uzbrojone tereny pod wystawiennictwo otwarte. Główny Instytut
Górnictwa zaklasyfi kował obszar do IV kategorii szkód górniczych. Głównymi
osiami kompozycyjnymi były dwie drogi o przebiegu północno-południo-
wym i wschodnio-zachodnim, krzyżujące się pod kątem prostym i dzielące
teren na wspomniane cztery sektory – dwa na północy i dwa na południu.
Najważniejszy sektor znajdował się w części północno-zachodniej i obej-
mował główne tereny wystawowe z centralnym placem targowym, pawilo-
nami administracyjnym oraz oznaczonymi literami A, B, D i C–G. Zgodnie
z pierwotnym projektem w sektorze północno-wschodnim miały powstać
pawilony okolicznościowe, jednak zamiast nich zrealizowano gmach audy-
torium i wytwórni fi lmów. Przy głównej alei przebiegającej ze wschodu na
zachód zlokalizowano tereny wystawowe służące do ekspozycji na wolnym
powietrzu. Jej oś zamykał zespół okrąglaków, czyli pawilonów A. Dwa sek-
tory południowe przeznaczono do różnorodnych funkcji – miały się na nich
znaleźć ośrodek dydaktyczny, miejsca rekreacji oraz tereny rezerwowe dla
przyszłych ekspozycji.
Na terenie OPT wzniesiono pawilony, które swoim charakterem miały
wyrażać idee postępu technicznego. Na ogół były to nowatorskie konstruk-
cje, rzadko albo nawet po raz pierwszy realizowane w Polsce. Czynnikiem
ograniczającym możliwości zabudowy była klasyfi kacja terenu do czwartej
kategorii szkód górniczych, co było równoznaczne z uznaniem ich za nie-
nadające się do zabudowy. Projektant OPT i pawilonów Jerzy Gottfried
napisał o tym:
Chciałem, żeby nawiązywały do nazwy miejsca i niejako symbolizowały postęp
techniczny. W momencie, gdy z ZSRR przyjechała ideologa socrealizmu, zakła-
dająca standaryzację, powtarzalność, ten postęp zagnieżdżał się u nas bardzo
trudno. Paraboliczne formy i przykrywanie dachu siatką oczywiście istniały
wcześniej, widziałem je w prasie, ale nie miałem gotowych rozwiązań. Poza tym
dodatkową trudnością były szkody górnicze czwartek kategorii. Na takim gruncie
wówczas nikt jeszcze nie budował. Chciałem, żeby konstrukcja była lekka, stono-
wana, aby łatwo komponowała się z zielenią, była nienachalna i nienarzucająca
się, skromna

[madohora]

Rzut pawilonu przypominał trapez. Główna część przyjęła formę piętro-
wego, wydłużonego prostopadłościanu o całkowicie przeszklonej i nadwie-
szonej górnej kondygnacji. Ciekawostką może być, że architekt przewidział
wykonanie rynien i rur spustowych o kwadratowych przekrojach.

[madohora]

Na terenie Ośrodka Postępu Technicznego znajdowały się również cie-
kawe instalacje przestrzenne, z których częściowo przetrwała tylko jedna
autorstwa Zygmunta i Jerzego Winnickich. Została wzniesiona z okazji
wystawy „Województwo katowickie w XX-leciu PRL” i składała się z masztu skonstruowanego z wiązki rur, obudowanego lekką stalową kratownicą
przestrzenną, pełniącą funkcję stelaża dla afi szów oraz wielkich rzymskich cyfr „XX"

[madohora]

Architektura pawilonów Ośrodka Postępu Technicznego miała stanowić
oprawę dla prezentowanych w niej wystaw, jednocześnie z uwagi na swoją
formę, konstrukcję czy materiały sama stawała się istotnym i ważnym ele-
mentem ekspozycji. Był to światowy trend, który według niektórych kryty-
ków miał swój początek na EXPO 58 w Brukseli, szczególnie w pawilonie
Philipsa, w którym „różnica między eksponatem i przeznaczonym dlań
pomieszczeniem została właściwie zatarta, czyniąc z samej architektury,
z jej konstrukcji, materiału i urządzeń – przedmiot pokazu”305. Jak pisze
Alicja Gzowska: „Nietypowe zlecenia, jakimi były pawilony wystawienni-
cze, dawały możliwość ucieczki od monotonii projektowania prefabrykowa-
nej zabudowy mieszkaniowej oraz stwarzały okazję poszukiwań twórczych
i konstrukcyjnych eksperymentów.

[madohora]

Ponad trzydziestu rzeźbom udało się przetrwać do czasów teraźniejszych. Przypominają nam o stylach, które wiodły prym w drugiej połowie zeszłego stulecia na śląskiej ziemi oraz dodają okolicy magicznej, niepowtarzalnej aury.

[madohora]

Mimo ciszy i oddalenia od miejskiego zgiełku, jesteśmy blisko wszelkich koniecznych udogodnień. W promieniu paruset metrów mamy przystanek linii tramwajowych i autobusowych, a także supermarket. Po drugiej stronie parku znajduje się Centrum Handlowe z całodobowym marketem i 13 salami kinowymi.

[madohora]

Powierzchnia: 2200 m2
Wysokość: 15 m
Projekt:
architekt Jerzy Gottfried
konstruktor Włodzimierz Feiferek

[madohora]