A w WPKiW

[madohora]

Szopa jest przejezdna, zamykana po obu stronach jednoskrzydłowymi wrotami. Wewnątrz znajdują się drzwi na strych, gdzie przechowywano siano. Obecnie mieści się w niej galeria rzeźb Franciszka Wójtowicza.

[madohora]

W obszernym wnętrzu stodoły, składającym się z dwóch sąsieków i szerokiego gumna, prezentowana jest wystawa pojazdów konnych używanych w XIX i XX wieku we dworach i gospodarstwach bogatych chłopów na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim.

[madohora]

Na środkowym tragarzu, po przeciwnej stronie od wejścia, widnieje napis fundacyjny: Fundator T. Turczinsky Swięnty Florianie nasz Mięły Patronie Niechaj ten Budynek od Ognia nie zginie dnia 11 czerwca 1855. Rok 1855 jest datą generalnego remontu młyna. Do izby przylega komora służąca młynarzowi do przechowywania m.in. dokumentów oraz próbek mąki. Przyjmował w niej również klientów, z którymi uzgadniał szczegóły usług. Stoją tu m.in. łóżko, szafa i komoda. Pomieszczenie ogrzewa mały żeliwny piecyk. Między drzwiami wejściowymi do izby a komorą usytuowany jest duży murowany komin z czeluścią pieca chlebowego.

[madohora]

Budynek ustawiony jest frontem do drogi, na fundamencie z kamieni. Belki ścian w konstrukcji zrębowej, węgłowane są w narożach na obłap i na nakładkę. Ściany nakrywa dach półszczytowy, o konstrukcji krokwiowo-jętkowej, poszyty słomianą strzechą. Przed frontową ścianą, na lewo od wejścia, leżą piaskowcowe kamienie młyńskie zwane ślązakami. Do obiektu prowadzi dwoje dwuskrzydłowych drzwi – od frontu oraz z tyłu.

[madohora]

Budynek zrębowy, zbudowany z bali sosnowych. Na ścianach wspiera się dach czterospadowy, kryty na gładko słomą, którego kalenicę wzmocniono żerdziami (koźlinami).

[madohora]

Wnętrze o typowym układzie – składające się z dwóch bocznych sąsieków i przejezdnego gumna (z polepą) – zamykają wrota umocowane na czopy. Nad wjazdem od strony pola znajduje się ruchomy daszek. W sąsiekach przechowywano różne gatunki zbóż: żyto, pszenicę, jęczmień i owies. Po wymłóceniu składowano w nich słomę, a jej nadmiar układano na piętrach stodoły. W jednym sąsieku mieściło się jej 180 m sześc.

[madohora]

Chałupa z Dziećkowic (1857 r.)

W sieni, po lewej stronie od wejścia, drzwi prowadzą do izby, za którą znajduje się komora. W wydzielonej części sieni usytuowany jest wlot do pieca chlebowego oraz sprzęt niezbędny w trakcie przygotowywania i wypieku pieczywa. Przy stole, pod oknem, zarabiano i formowano ciasto (chlebowe i na kołacze), następnie wkładano je na łopacie do nagrzanej czeluści pieca, z którego wcześniej wygarnięto drewnianym pocioskiem popiół i żar. W sieni stoją żarna w drewnianej obudowie, beczka (stągiew) na wodę, na ścianie wiszą nosidła

[madohora]

Pasieka

W sadzie stoją ule kłodowe: cztery stojaki oraz leżak. Reprezentują najstarszy typ uli, który przetrwał na Górnym Śląsku do końca XIX wieku. Wykonywane były z odziomków miękkich drzew, zazwyczaj próchniejących (ponieważ dawały ciepło pszczołom), ścinanych w zimie, najczęściej o średnicy 55 cm lub większej, np. topoli, sosny, wierzby lub lipy. Przykrywano je daszkami o różnej konstrukcji – gontowymi lub dranicowymi. W przedniej ścianie uli wykonane są otwory wlotowe, orientowane (w czasie używania) w kierunku południowym lub południowo-wschodnim. Pod nimi umocowano poziome deseczki – lądowiska dla pszczół. Znajdują się tu również ule skrzynkowe, które zaczęły się upowszechniać od połowy XIX wieku. Są to jednak rekonstrukcje wykonane w celu użytkowania ich do zasiedlania rojów i prezentacji prac wykonywanych przez pszczelarza w okresie od wiosny do jesieni.

[madohora]

Budynek jest zrębowy z dwuspadowym dachem o konstrukcji krokwiowej, poszytym słomą na gładko. Nad wjazdem dach nadwieszono, tworząc podcień.

[madohora]

Obiekt nie ma fundamentów, pod węgłami znajdują się kamienie polne. Ściany są zrębowe (z drewna iglastego), dach dwuspadowy o konstrukcji krokwiowej, z przydaszkiem, kryty strzechą. Wjazd do wnętrza – osłonięty wysuniętym szczytem – znajduje się w ścianie szczytowej.

[madohora]

Na gumnie stoją: młockarnia i wialnia zwana fachlem. Młockarnią wykonywano całość prac omłotowych, natomiast fachel służył do czyszczenia zboża wymłóconego cepami. Napędu młockarni dostarczał znajdujący się pośrodku podwórza kierat konny, z którego energia dostarczana była do maszyny za pomocą przekładni – wału Cardana.

[madohora]

Chałupa z Frydka (1852 r.)

We Frydku była to chałupa zagrodnicza o cechach charakterystycznych również dla budynków mieszkalnych zamożniejszych gospodarzy. Stała w zagrodzie położonej wśród pól uprawnych, w pobliżu wiatraka.

[madohora]

Budynek jest częściową rekonstrukcją szerokofrontowej chałupy. Na podmurówce z łupku wapiennego ustawiono ściany z bali sosnowych węgłowane w narożach na jaskółczy ogon z ostatkami. Chałupę nakrywa dach czterospadowy, o konstrukcji krokwiowo-jętkowej, poszyty schodkowo słomianą strzechą.

[madohora]

W Bykowinie budynek nazywano chałpą Szekelów, w pierwszej połowie XIX wieku była jednym z 30–40 zbudowanych tam domów.

[madohora]

Chałupa ma dach przyczółkowy, o konstrukcji krokwiowo-jętkowej, kryty gontami. Belki ścian wiązane są w narożach na rybi ogon z ostatkami.

[madohora]

Stodoła jest zrębowa, węgłowana w narożach na obłap, czworoboczna. Dach czterospadowy, o konstrukcji krokwiowo-jętkowej, pokryty został słomą na gładko.

[madohora]

Chałupa zwrócona jest szczytem do drogi. Charakteryzuje się harmonijnymi proporcjami dachu i ścian (2:1) oraz szalowanymi ozdobnie – w jodełkę – szczytami. Starannie obrobione półokrągłe belki zrębu wiązane są w narożach na rybi ogon z ostatkami. Dach jest półszczytowy, o konstrukcji krokwiowo-jętkowej, pokryty gontami. W szczycie znajduje się ozdobny, gontowy koszyczek, tzw. kozubek. Ten dekoracyjny detal architektoniczny chronił niegdyś w chałupach kurnych dymnik przed deszczem.

[madohora]

Chlewik z Bogucic (XIX w.)

W części parterowej trzymano kozy i świnie, a na poddaszu – w trzech osobnych pomieszczeniach – kury i króliki.

[madohora]

Do izby przylega alkierz (zwany izbetką) z małym okienkiem, urządzony jako sypialnia dorastającej córki. W przedłużeniu sieni znajduje się izba wycużna zajmowana przez rodziców młodych gospodarzy. Na jej wyposażenie składają się meble z XIX wieku: kredens – szybónek, skrzynia wianna, tzw. malówka, nad oknem wisi półka na naczynia, zwana listwą, niżej stoi stół i dalej łóżko.

[madohora]

Dom jest szerokofrontowy z wejściami: głównym od strony drogi oraz drugim od podwórza. Sień usytuowana została centralnie, na przestrzał, z ulokowanym pośrodku dużym kominem na planie kwadratu, zwężającym się ku górze i wyprowadzonym ponad dach. Znajdują się tu również schody drabiniaste na strych. Rozplanowanie wnętrza jest symetryczne. Z sieni prowadzą drzwi do czterech izb z przylegającymi komorami. Budynki o takim układzie zwane są czworakami. Pod częścią obiektu znajduje się murowana z cegły piwnica kolebkowa z pionowymi ścianami szczytowymi.

[madohora]

Kapliczka

[madohora]

Chałupa z Kaliny (1851 r.)

ARANŻACJA WNĘTRZA: ziołolecznictwo ludowe

[madohora]

We wnętrzu urządzona jest wystawa poświęcona ziołolecznictwu ludowemu, prezentująca naczynia i przybory do przygotowywania, suszenia i przechowywania ziół. Po lewej stronie znajduje się izba mniejsza, gdzie również stoi piec z piekarniokiem i babą. Jej wyposażenie stanowią m.in. kredens, łóżko, kołyska, a na ścianach wiszą oleodruki o treści religijnej. Pomieszczenie wykorzystywane jest w czasie cyklicznych spotkań muzealnych pt. „Duchy i strachy w Skansenie”. Rzeźby ulokowane w izbie oraz obejściu chałupy związane są z problematyką „Magia i demony w zagrodzie wiejskiej”.

[madohora]

Wejście główne do kościoła znajduje się od strony zachodniej i prowadzi do przedsionka oraz – umieszczonych po obu jego stronach – salek doświetlonych przez duże ostrołukowe okna. W salce po lewej stronie usytuowano schody prowadzące na emporę muzyczną. Za przedsionkiem znajduje się jednoprzestrzenna, halowa nawa i prezbiterium z przylegającymi wnętrzami (zakrystią i pomieszczeniem gospodarczym). Rytm podziału wnętrza podkreślają drewniane dźwigary oraz okna (po trzy w każdej ze ścian).

[madohora]

Budynek wzniesiono z drewna w konstrukcji szkieletowej, którą spajają dwie pary konstrukcyjnych dźwigarów wykonanych z drewna klejonego (pokrytych płytami okładzinowymi), o kształtach zbliżonych do bumerangu. We wnętrzu wyeksponowano dodatkową parę oryginalnych, odsłoniętych dźwigarów, które jednak nie wspierają konstrukcji dachu. Część wschodnią (niższą) oraz nawę nakrywają dwuspadowe dachy kryte papą, wieżę – czterospadowy daszek.