Lubliniec

[madohora]

Piasek – dzielnica w zachodniej części miejscowości. Na jej terenie znajduje się budynek współdzielony przez Gminny Ośrodek Kultury, bibliotekę, przychodnię lekarską, aptekę, remizę strażacką, i pocztę. Instytucje te oraz kilka sklepów znajdują się na początku ulicy Powstańców Śląskich. W dalszej części dzielnica ma charakter mieszkaniowy. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się też Zespół Placówek Oświatowych – przedszkole, gimnazjum i szkoła podstawowa.

[madohora]

Legendy i podania utrzymujące się w społeczności Boronowa związane są najczęściej z dawnymi formami życia społecznego i gospodarczego. Część z nich odnosi się do stawów, które wcześniej występowały na terenie wioski: podanie o utopcu; podanie o córkach wodnika; podanie o zatopionej w stawie córce właścicieli miejscowości, a także związane z boronowskim kościołem i kapliczkami oraz ze starymi cmentarzyskami. Żywe są także podania związane z ruchem pątniczym. Niektóre podania odnoszą się do miejsc, w których wcześniej występowało kopalnictwo rud i wytop żelaza.

[madohora]

Podanie o krzyżu w boronowskim kościele. Według tego podania jeden z krzyży umieszczonych w kościele Matki Boskiej Różańcowej, zawieszony na kratach przy jednej z bocznych naw, miał zawieszony być tam na pamiątkę tragicznej śmierci dziewczynki (w niektórych wersjach podania – córki właścicieli Boronowa), która przyniesiona do kościoła ożyła na nowo lub w innej wersji mitu, odzyskała życie pod tym krzyżem. W podaniu jest mowa o tym, że krzyż po przeniesieniu przez parafian na miejsce centralne, nocą wrócił znów na kraty. Jest też wersja podania, głosząca, że jeżeli postać Jezusa wiszącego na tym krzyżu zamknie przymykające się oczy, wówczas nastąpi koniec świata.

[madohora]

[madohora]

zabudowania dawnej szkoły i przedszkola przy ul. Szkolnej z początku XX w.;
budynek stacji kolejowej z magazynem;
budynek dawnej komory celnej w dzielnicy Piasek, ul. Boczna;
budynek dawnej karczmy, obecnie sklep „Lewiatan”;
budynki dawnego folwarku przy ul. Wojska Polskiego (dzielnica Dwór) – obora, czworak i dwie stodoły;
budynek dawnego młyna z 1920.

[madohora]

1781 Feliks Fryderyk Jan von Stumer sprzedaje dobra Lubeckie Jeannereet.

[madohora]

1784-1785 w Lubecku księdzem wikarym jest ks. Andreas Jaroszczyk.
1785.01.15 Grotowski sprzedaje Lubecko Trauguttowi von Holy za 35 tys. talarów.
1785-1786W Lubecku wikarym jest ks. Antoni Thiel.
1785 Między Lubeckiem a Glinicą wydobywana jest ruda żelaza ( ruda darniowa).

[madohora]

1787-1788Wikarym w Lubecku jest ks. Cacper Korus.
1788 -1790Wikarym w Lubecku jest ks. Józef Piecha.
1788.01.19 uruchomienie w kopalni Fryderyk pod Tarnowskimi Górami jednej z pierwszych poza Anglią maszyn parowych. Początek rozwoju wielkiego zagłębia przemysłowego.

[madohora]

XVIII Końcówka wieku w kościele są już organy rokokowe piszczałkowe.

[madohora]

1792 Wikarym w Lubecku jest ks. Anton Fabisch.
1793Wikarym w Lubecku jest ks. Paweł Lebek.
1793-1797 Wikarym w Lubecku jest ks. Faridrich Untzner (często odprawiał w kościele filialnym w Lisowie).
1793-1795Wikarym w Lubecku jest ks. Mateusz Kurczack.

[madohora]

1799 W Lubecku udziela się ks. Johan Pater.

[madohora]

1801.03.29 Zamarł proboszcz z Lubecka Andrzej Meer w wieku 67lat. Pochowany w Lubecku.
1801 do 1840.07.26 Proboszczem w Lubecku jest ks. Jan Wieczorek (ok. 1774-1840). Zamarł w Lubecku.

[madohora]

Męczennik z kapłaństwa

Od tego czasu, pomimo wyraźnego i bezwzględnego zakazu, ten niezakłócony apostoł nadal sprawuje posługę kapłańską w potajemności w pościgu. Skarga zdradza go i będzie formalną sprawą, aby wysłać go 18 kwietnia 1941 roku do obozu zagłady Mauthausen. Osłabiają go fizycznie, a przede wszystkim moralnie, zmuszając go do noszenia ciężkich kamieni. Jego oprawcy drwią z niego, zmuszając go do śpiewania świętych tekstów Mszy św. Pewnego dnia konfrontuje się z nimi i mówi im, że Bóg poprosi ich o wyjaśnienie tych kpin. Furibondi każe mu uciekać (była strategia została podjęta, aby strzelać do więźniów w plecy i juachować, wymyślając ucieczkę) i chwieją go podmuchami maszynowymi. Ugryzł wpada w jezioro krwi. Ale, według niektórych naocznych świadków, P. Cebula wciąż żył, kiedy umieścili go w krematorium. W ten sposób kończy się świadectwo wiary tego męczennika kapłaństwa.

[madohora]

Rozpoczyna naukę w Königliche Katholische Präparandenanstalt – kolegium nauczycielskim w Opolu. Świadectwa zachowane z tego okresu ukazują ucznia raczej przeciętnego. Większość ocen to “dostateczny” i “mierny”. Jedyna ocena “dobry” niezmiennie widniała pod pozycją “zachowanie”. Ciekawostką jest fakt, że w pierwszym semestrze 1917 roku otrzymuje “niedostateczny” z religii. To dziwne, bo pasją małego Józefa było budowanie przydrożnych kapliczek i recytowanie modlitw. Niemniej jednak naukę przerywa z powodu poważnego zapalenia opłucnej. Zabieg operacyjny w Krapkowicach nie przynosi poprawy zdrowia. Po kilku miesiącach rekonwalescencji wraca do zdrowia, ale nie do nauki – prawdopodobnie na przeszkodzie stanęły trzy zrywy narodowościowe, które przetoczyły się przez Opolszczyznę – powstania śląskie: 1919, 1920, 1921.

[madohora]

Oblaci

[madohora]

Pierwsze śluby zakonne składa 15 sierpnia 1922 roku w Markowicach. Jako że młoda Polska Prowincja nie posiada jeszcze własnego domu formacyjnego – scholastykatu, studia seminaryjne odbywa w Liége w Belgii. W czasie studiów seminaryjnych zapisał się do czterech stowarzyszeń: Arcybractwa Modlitwy i Pokuty ku czci Serca Jezusowego, Stowarzyszenia Komunii przebłagalnej, Apostolstwa Modlitwy, Arcybractwa Serca Jezusowego o wolność dla papieża i dla zbawienia dusz.

[madohora]

ardzo dbał o swoich wychowanków. Gdy został przełożonym, mimo trudnych warunków materialnych, zwiększył im racje żywnościowe… Wymyślał różne niespodzianki, by sprawić radość wychowankom… Był bardzo pokorny. Przyjmował uwagi nawet ze strony chłopców, których wychowywał – tak opisuje go o. Jan Geneja OMI

[madohora]

(…) Ojciec Cebula był również wspaniałym spowiednikiem. U niego były największe kolejki, jednak ludzie czekali, by usłyszeć pouczającą naukę. Widziałam często Ojca Cebulę chodzącego z wychowankami po alejach ogrodowych. Wydawał się jakby był jednym z nich. Śmiał się, jak oni, żartował i był wesoły, jak oni. Gdy chodził po alejkach sam, modląc się, twarz jego cechowała niezwykła pokora i smutek. Smucił się w skrytości, a ludziom ofiarował zawsze uśmiech i pokrzepiające na duchu słowa. Swym zachowaniem i postawą wprowadzał między ludzi pokój – wspomina Franciszka Koloch.

[madohora]

W trzecim roku superioratu Cebuli wybuchła II wojna światowa. Okupacja przyniosła ze sobą restrykcje i prześladowania. Wspólnota zostaje skierowana do pracy w majątku von Egana w Markowicach. Pierwszą ofiarą wojny z markowickiego komunitetu stał się proboszcz – ojciec Wyduba, rozstrzelany w lesie niedaleko Strzelna. Egan, doskonale zdając sobie sprawę z duchowości oblackiej, w dzień Niepokalanego Poczęcia NMP rozkazał mieszkańcom klasztoru rozbijanie przydrożnych figur i kapliczek, poświęconych Niepokalanej.
Kto chce być oblatem do rozbijania figur nie pójdzie – odpowiedział wspólnocie oblackiej superior.

[madohora]

Krzyż

[madohora]

JÓZEF CEBULA

[madohora]

Czas peregrynacji wypełniony był konferencjami o błogosławionym oblacie oraz czasem wspólnej modlitwy.
Nie tylko krzyż, obrazy bł. Józefa w kaplicy i klasztorze nadawały charakter tym dniom skupienia i konsultacji, ale także pamięć, wspomnienia, modlitwy, a choćby mury domu, w którym żył, pracował, nauczał i głosił ojciec Józef, wypełniając charyzmat oblacki – dodaje wikariusz prowincjalny.

[madohora]

Kościół rzymskokatolicki św. Mikołaja – zabytkowy kościół w Lublińcu, wybudowany w latach 1576-1579
Większe kaplice należące do parafii św. Mikołaja:
kaplica św. Boromeusza
kaplica w bloku parafialnym przy ul. św. Mikołaja
Zgromadzenia zakonne:
Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety

[madohora]

Lubliniec

[madohora]

W niedzielę 8 listopada 1936 roku obchodzono uroczyście 600-lecie kościoła parafialnego św. Mikołaja w Lublińcu. Niestety, nie wiadomo jaki dokument przyjęto za podstawę do ustalenia rocznicy.

[madohora]

Rynek w Lublińcu

[madohora]

Warto zobaczyć Stare Miasto wraz z Rynkiem – placem Konrada Mańki, który początkowo miał kształt prostokąta położonego na osi wschód-zachód. Na patrona placu wybrano działacza harcerskiego i członka konspiracyjnej organizacji „Orzeł Biały”, który za swą działalność został aresztowany i skazany na śmierć przez okupanta hitlerowskiego w 1942 r

[madohora]

Na rynku stała do 1940 roku, kiedy to po kilku miesiącach od wkroczenia oddziałów Wermachtu w 1939 roku do Lublińca, niemiecki burmistrz nakazał usunięcie figury św. Jana Nepomucena z rynku. Dzięki ofiarności lublinieckich rzemieślników figura zostaje ukryta w piwnicy szkoły katolickiej, w miejscu gdzie obecnie stoi Dom Parafialny. Po wojnie ówczesne komunistyczne władze sprzeciwiły się ustawieniu figury na poprzednim miejscu. W sierpniu 1947 roku ks. wikary J. Kulik wraz ze starszym murarzem Piotrem Okwieką wydobywają ją z piwnicy i ustawiają na wybudowanym postumencie na placu przykościelnym św. Mikołaja. W 2002 roku, przy okazji remontu rynku figura św. Jana Nepomucena została odrestaurowana i wróciła na pierwotne miejsce, gdzie stoi do dzisiaj.

[madohora]

Starostwo Powiatowe w Lublińcu

[madohora]

Budynek wzniesiony został z cegły na fundamentach z kamienia łamanego. Bryła budynku jest prostopadłościenna, rozczłonkowana, nakryta dachem wielospadowym. Obiekt wzniesiono na planie litery E. Elewacje są nieotynkowane. Fasada jest pięcioczęściowa i dziewięcioosiowa, symetryczna flankowana płytkimi ryzalitami jednoosiowymi o trójkątnych szczytach. W osi środkowej umieszczono ryzalit, zwieńczony trójkątnym szczytem. W przyziemiu znajduje się portyk wejścia zamknięty łukiem ostrym i nakryty balkonem pierwszego piętra. Po jego obu stronach znajdują się wąskie okna zamknięte łukiem ostrym. Pozostałe okna zamknięte są odcinkowo. W szczytach znajdują się trójdzielne okna. Elewacja tylna jest pięcioczęściowa, dziesięcioosiowa i symetryczna z trzema mocno wysuniętymi ryzalitami

[madohora]

****

[madohora]

Pamiątkowy kamień usytuowany przed Starostwem Powiatowym w Lublińcu

[madohora]

Obelisk poświęcony Powstaniom Śląskim

[madohora]

Obelisk

[madohora]

a w 1832r. założono cmentarz żydowski wydzielony z lasu miejskiego na południe od miasta w okolicy wyrobiska piasku (niedaleko od leśniczówki – leśniczego miejskiego). Zaś pierwszą osobą pochowaną na tym lublinieckim cmentarzu 10 września 1832r.- był Dawid Gordon.
Gdzie chowano lublinieckich Żydów do czasu utworzenia cmentarza w Lublińcu? Wszystko wskazuje na to, że grzebano ich w odległej od Lublińca o ponad 20 km Wielowsi.

[madohora]

Na terenie cmentarza już w połowie XIX wieku znajdował się dom przedpogrzebowy (friedhofhalle, leichenhalle). Wydaje się, że był to mały, jednoizbowy budynek (murowany), który wewnątrz podzielony był na dwie części(być może za pomocą zasłony, parawanu) – miejsce do ceremonii tahary(oczyszczenia) oraz salę modlitw.
Po rozbudowie cmentarza postanowiono powiększyć lub wybudować nowy – dom przedpogrzebowy. Stało to się w 1883r.

[madohora]

Do kiedy mieszkała w budynku domu przedpogrzebowego pani Prukop, nie wiadomo. Wydaje się, że w latach 60-tych najpierw działał tu już tartak lub firma zajmująca się sprzedażą drewna, zaś później teren zajął lubliniecki oddział Ligi Ochrony Kraju. Dzisiaj teren cmentarza należy do miasta, zaś sam budynek i teren wokół niego jest własnością prywatną.
Całość cmentarza żydowskiego otoczono murem z czerwonej cegły na kamiennych fundamentach. Współcześnie oryginalny mur otacza cmentarz od strony zachodniej i północnej,

[madohora]

Jak wyglądał sam cmentarz żydowski w czasie gdy był miejscem kultu, niestety nie wiadomo, bowiem nie zachowało się żadne zdjęcie. Możemy sobie tylko to miejsce wyobrazić. Cały cmentarz podzielony był (ze względów praktycznych) na dwie części dla pochówków: dzieci (do lat 13) i pozostałych wiernych. Istniała na cmentarzu aleja główna biegnąca od domu przedpogrzebowego – konkretnie od sali modlitw w głąb cmentarza. W przeciągu prawie 100 lat istnienia cmentarza pochowano ponad 600 zmarłych wyznania mojżeszowego, nie tylko z Lublińca, ale także Żydów zamieszkałych w okolicznych wsiach, które gmina obejmowała. Jako, że nie wolno na cmentarzu żydowskim grzebać ludzi na miejscu, na którym ktoś, już był pogrzebany – można założyć, że znajdowało się na nim ponad 1000 steli nagrobnych, wykonanych z piaskowca (te częściowi zachowały się), ale także z marmuru i granitu. Same nagrobki miały przeróżne kształty, wśród których były także rzeźbione kolumny, czy obeliski.

[madohora]

1807 Prusy po przegranej z Napoleonem wydało edykt znoszący poddaństwo chłopów, zasilili oni grono robotników.

[madohora]

1812.10.2 Na licytacji majątku Grotowski odkupuje Lubecko za 23060 talarów.

[madohora]

1816-1817Wikarym w Lubecku jest ks. Jan Gnyski.
1816.09.24 Konsekracja starego ołtarza przez bp Emanuela von Schimoni Schimonskiego.

[madohora]

1822 Zakupiono i wciągnięto na wieżę dębowe belki oraz ukończono pokrycie blachą hełmów wieży i sygnaturki.
1822Wikarym w Lubecku jest ks. Bartłomiej Burzik. Potem związany jest z Kochanowicami.

[madohora]

1824W Lubecku istnieją Róże Różańcowe.

[madohora]

1827 Poszerzono cmentarz mury cmentarne, zamieniając stare drewniane odnowiono gontówki murowanym daszkiem.

[madohora]

1831 W kościele filialnym w Kochanowicach pracuje ks. Franc Gomolka.

[madohora]

1836 Epidemia cholery.

[madohora]

1846 Wielki głód na Śląsku. W Lubecku zmarło 109 osób.

[madohora]

1847-1850W Lubecku działał Jan Gajda wielki polski działacz, nauczyciel.

[madohora]

7 kwietnia 1849 roku na łamach walczącego z germanizacją polskojęzecznego „Dziennika Górnośląskiego”, drukowanego w Bytomiu, wydał on "Odezwę do ludu górno-szląskiego": „[…] dla nas zbliżają się inne czasy, gdzie to i my do narodów oświeconych, liczyć się będziemy mogli. […] Uczy nas historia Angielczyków, Francuzów i Niemców, że gdy lud się pobrata, połączy w jedną całość, to go największy wróg nie pokona. I my to możemy uczynić oparci na wolnościach konstytucyjnych. Załóżmy Ligę Szląską, na wzór polskiej, z tym zamiarem, że się o rzeczy czysto szląskie starać i narodowość szląską popierać będziemy. […] Gdyby po innych gminach okolicy także kluby się tworzyły, moglibyśmy na jeden głos Ligę Szląską utworzyć i lud pospolity miałby przynależytość poznać ojczystą”[1]. Jednak postulowana przez Gajdę - Liga Śląska nigdy nie powstała.

[madohora]

1849 Proboszczem w Lubecku jest ks. Zemanek Jakub Karol zostaje dziekanem dekanatu. Święcenia przyjął 1830.10.20
1849.0.4.07 Jan Gajda publikuje odezwę do ludu Górnośląskiego w Dzienniku Górno Śląskim

[madohora]

1854 Jana Gajdy wydaje książkę Krótki opis o znalezieniu cudownego obrazu N. P. Marji w Lubecku, w powiecie lublinieckim na Górnym Śląsku, roku 1720. Z dodatkiem piezi na cześć Bogurodzicy.
1854.06.2 Zmarł na tyfus proboszcz z Lubecka ks. Zemanek Jakub Karol lat 45. Akt zgonu w Lubecku.
1854.11.10 do 1861.01.8 ks. Franciszek Kramarczyk (*1816 w Sudól koło Raciborza +1861) jest proboszczem.

[madohora]

1863.02.12 Zmarł proboszcz z Lubecka ks. Mende Hieronim w lat 32.
1863 -1865 Administratorem na krótko w Lubecku zostaje ks. Wilhelm Schneider (*15.09.1827+2.06.1878)