Bielsko Biała

[madohora]

[madohora]

POMNIK REKSIA

[madohora]

[madohora]

TABLICA POŚWIĘCONA EMILOWI ZEGADŁOWICZOWI

[madohora]

ZABUDOWANIA SZPITALA

[madohora]

[madohora]

ULICA 11 LISTOPADA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

TAKI SOBIE ŚLICZNY MURAL W BIELSKU

[madohora]

[madohora]

ierwszy kościół w tym miejscu został wzniesiony w latach 1443 – 1447 w stylu gotyckim przez księcia cieszyńskiego Wacława I na miejscu, przypuszczalnie stojącego tu od czasu założenia miasta, drewnianego kościółka otoczonego cmentarzem (filii parafii w Starym Bielsku).

Budowa murowanej świątyni wiąże się z przeniesieniem parafii z kościoła w Starym Bielsku do miasta Bielska. Wtedy też jej patron – św. Mikołaj – stał się patronem miasta.

W latach 1559 – 1630 kościół był zamieniony na kościół luterański, którego ostatnim pastorem był Jerzy Trzanowski – kaznodzieja i pisarz religijny. Potem przywrócono go siłą katolikom, ale spalił się doszczętnie w 1659 r. Po pożarze został przebudowany sumptem bielskiego barona Juliusza Gotlieba Sunnnegha, który ufundował także nowe, barokowe wyposażenie. Kościół stał się miejscem pochówków tej luterańskiej węgierskiej rodziny.

W 1682 r. bielska świątynia została obrabowana przez powstańczy oddział węgierski pod wodzą Imre Thökölego, który zabił przed kościołem proboszcza Krzysztofa Buriana.

Zniszczony pożarem w 1750 r., kiedy to piorun stopił dzwon, zegar wieżowy i spalił dach, odbudowany został w latach 1751 – 1756. W 1783 r. zlikwidowano otaczający kościół cmentarz, a w 1808 r. kościół padł ofiarą kolejnego pożaru.

Od 1752 r. kolatorami kościoła byli książęta bielscy – Sułkowscy. Książę Jan Nepomucen ufundował w latach 1815 – 1822 nowe, barokowo-klasycystyczne wyposażenie, które przetrwało do lat 60. XX wieku.

W latach 1909 – 1912 dokonano, według projektu architekta wiedeńskiego Leopolda Bauera, gruntownej przebudowy przez rozszerzenie nawy i wzniesienie neoromańskiej fasady z wysoką (61 m) wieżą.

W 1992 r. została utworzona diecezja bielsko-żywiecka, a dotychczasowy kościół parafialny pw. św. Mikołaja podniesiono do rangi katedry.

27.11. 2011 r. po raz pierwszy w historii bielskiej katedry w jej murach odbyły się świecenia biskupie. Wyświęcony został bp Piotr Greger, biskup pomocniczy diecezji bielsko-żywieckiej. Konsekracji dokonali: kardynał Stanisław Dziwisz, abp Celestino Migliore, nuncjusz apostolski w Polsce i bp Tadeusz Rakoczy, ordynariusz diecezji bielsko-żywieckiej.

[madohora]

TAKIE WIDOKI TEŻ MOŻEMY SPOTKAĆ

[madohora]

Kościół św. Trójcy w Bielsku-Białej – zabytkowy kościół rzymskokatolicki w Bielsku-Białej, znajdujący się na Górnym Przedmieściu, przy ul. Sobieskiego. Jest kościołem parafialnym (parafia Trójcy Przenajświętszej) i należy do diecezji bielsko-żywieckiej (Dekanat Bielsko-Biała I – Centrum. Do 2014 roku pełnił funkcję kościoła garnizonowego. Powstał w stylu późnogotyckim w latach 1604–1608 i był kilkakrotnie przebudowywany.

[madohora]

Kościół był akurat w remoncie więc nie mogłam zajrzeć do środka

[madohora]

[madohora]

Założenie powstało w końcu XVIII wieku na terenie wydzielonym z dolnego pastwiska miejskiego na potrzeby miejscowej gminy ewangelickiej. Umożliwił to patent tolerancyjny ogłoszony 13 października 1781 przez cesarza Józefa II.
W XVI wieku bielska gmina protestancka należała do najsilniejszych na Śląsku Cieszyńskim. W latach 1630–1634 siłą odebrano ewangelikom wszystkie świątynie i zmuszono do odprawiania nabożeństw w górach Beskidu Śląskiego (pozostałością są tzw. leśne kościoły). Mimo to w latach 80. XVIII wieku w Bielsku aż 2299 osób było wyznania ewangelickiego, a 2231 katolickiego i 86 żydowskiego.
Patent tolerancyjny umożliwił protestantom budowę skromnej świątyni (dzisiejszy kościół Zbawiciela) i szkoły. Budowę tychże obiektów rozpoczęto równolegle w marcu 1782 na północ od miasta (na części dolnego pastwiska miejskiego). To klasycystyczne założenie urbanistyczne powstało w ciągu 10 lat w kształcie rezydencjonalnym (podkowy).

Mimo że wszystkie budowle wykonano skromnie, niewielkim nakładem środków, Bielski Syjon stał się dla ewangelików symbolem przetrwania i odrodzenia. Nazwa Bielski Syjon, przywołująca na pamięć Syjon w Jerozolimie jako prawzór świętego miejsca i skupionej wokół niego społeczności wiernych, została po raz pierwszy użyta w 1782 r. przez pastora Jana Traugotta Bartelmusa.
Po Wiośnie Ludów (1848) protestanci w monarchii habsburskiej uzyskali równouprawnienie i wtedy dopiero możliwa została przebudowa dotychczasowego Domu Modlitwy na typowy kościół z gotycką wieżą oraz budowa nowych gmachów szkolnych.

[madohora]

[madohora]

zabytki industrialne – dawne fabryki włókiennicze i inne, m.in.:

Stara Fabryka – siedziba muzeum techniki
gazownia miejska
kompleks dawnej fabryki maszyn Gustav Josephy's Erben, później BEFAMA (ul. Powstańców Śląskich 2–4)
dawna fabryka wódek i likierów Jacoba Grossa, później Polmos Bielsko-Biała, obecnie przebudowana na lofty (ul. Stojałowskiego 61)
zespół fabryczno-willowy A. Mänhardta i F. Hähnela, obecnie centrum handlowe Bogmar (ul. Partyzantów 20–24, po 1870)
dawna elektrownia miejska i zajezdnia tramwajowa (ul. Partyzantów 64–66, 1895)
zabudowa dzielnicy przemysłowej w rejonie ulic Podwale, Stanisława Okrzei i Michała Grażyńskiego

[madohora]

W 1945 zadecydowano o reaktywowaniu działalności muzeum. Tworzeniem placówki ulokowanej w Zamku książąt Sułkowskich zajął się Stanisław Oczko kierujący nią do 1980. Muzeum Miejskie w Bielsku otwarto dla publiczności 14 lutego 1947, jednak już w 1950 upaństwowiono je i podporządkowano Muzeum Górnośląskiemu w Bytomiu. Pełną samodzielność placówka odzyskała w 1963, a po utworzeniu województwa bielskiego w 1975 została przeobrażona w Muzeum Okręgowe w Bielsku-Białej. Od lat siedemdziesiątych XX wieku przybywały oddziały terenowe: Willa Juliana Fałata (obecnie Fałatówka) (1971), Muzeum Techniki Włókienniczej (później Muzeum Techniki i Włókiennictwa, a obecnie Stara Fabryka) (1979), Muzeum Emila Zegadłowicza (1980–1993), Muzeum w Kętach (1981–2000) oraz Dom Tkacza (1992). Od początku 2001 muzeum nosiło nazwę Muzeum w Bielsku-Białej, a od roku 2013 jest to Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej.

[madohora]

[madohora]

Kościół Zbawiciela w Bielsku-Białej – zabytkowy kościół ewangelicko-augsburski znajdujący się w Bielsku-Białej, na placu Marcina Lutra, w centralnej części Bielskiego Syjonu. Jest kościołem parafialnym Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Zbawiciela w Bielsku-Białej, a także kościołem biskupim diecezji cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Nie nosi tytułu katedry, którego pragmatyka służbowa kościoła ewangelicko-augsburskiego nie przewiduje. Świątynia powstała w latach 1782-1790, a jej obecny, neogotycki, kształt pochodzi z czasów przebudowy w latach 1881-1882

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pomnik Wdzięczności i Miłości – fragment grobowca pastora Georga Nowaka z 1818 przeniesiony na plac koło kościoła w 1916

[madohora]

Wracamy do Kościoła Świętego Mikołaja

[madohora]

[madohora]

Pastorówka – dawna „nowa szkoła” (1792–1794), plebania parafii ewangelickiej Bielsko [plac Lutra 12]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ATRAKCJE Z OKAZJI NOWY MUZEÓW - Wyborcza - 20.05.2022

[madohora]

Od 2002 r. obszar dzielnicy wchodzi w skład dwóch osiedli (jednostek pomocniczych gminy): część lewobrzeżna – Komorowice Śląskie, część prawobrzeżna – Komorowice Krakowskie.
Jest to dzielnica o funkcji przede wszystkim mieszkalnej i przemysłowej.

[madohora]

Główną rzeką przepływającą przez dzielnicę jest Biała, prawy dopływ Wisły o długości 28,6 km, biorący źródła na stoku Klimczoka w Bystrej. Stanowi historyczną granicę między Śląskiem a Małopolską. Na przestrzeni lat była granicą państw, diecezji, województw i prowincji. Od 1457 aż do 1954 r. rozgraniczała Komorowice Niemieckie (Śląskie) od Polskich (Krakowskich).

[madohora]

Pozostałe zespoły stawów to: Stawy Barkowskie (cztery zbiorniki) i Stawy Nyczowe (dwa zbiorniki) nad Kromparkiem, w zachodniej części dzielnicy, a także osiem niewielkich wodozbiorów nad Świerkówką, na północno-zachodnim krańcu Komorowic Śląskich (przy granicy miasta).

[madohora]

Od końca XVI w. właścicielami Komorowic Polskich byli Hałcnowscy, następnie Drohojowscy herbu Korczak, a w XVIII w. Małachowscy i Starowiejscy. Z kolei Komorowice Niemieckie weszły w 1572 r. w skład bielskiego wolnego państwa stanowego, przekształconego w 1754 r. w księstwo. Od 1742 r. państwo bielskie, a więc także Komorowice Niemieckie, należało do nowo utworzonej austriackiej prowincji – Śląska Austriackiego, natomiast prawobrzeżna część wsi w wyniku I rozbioru Polski stała się w 1772 r. częścią Galicji.

[madohora]

Podczas wojny siedmiotygodniowej w 1866 r. Komorowice, podobnie jak Bielsko i inne sąsiednie miejscowości, było okupowane przez Prusaków. Przydrożny krzyż koło mostu na Krzywej w południowej części dzielnicy upamiętnia stoczoną tu potyczkę między wojskami austriackimi a pruskimi

[madohora]

W 1918 r. Komorowice Polskie znalazły się w granicach państwa polskiego, wchodząc w skład województwa krakowskiego. O przynależności państwowej Komorowic Niemieckich, i całego Śląska Cieszyńskiego, miał z kolei zdecydować plebiscyt. Nie doszedł on jednak do skutku, a w wyniku decyzji Rady Ambasadorów z lipca 1920 r. wschodnia część regionu, wraz z Komorowicami, przypadła Polsce i stała się w 1922 r. częścią województwa śląskiego.

[madohora]

W 1950 r., wraz z połączeniem Bielska i Białej Krakowskiej w jedno miasto, powiat bialski został zniesiony, a jego zachodnia część (w tym Komorowice Krakowskie) włączona do powiatu bielskiego. W 1954 r., kiedy zlikwidowano gminy i wprowadzono w ich miejsce gromady, zarówno Komorowice Śląskie, jak i Krakowskie weszły w skład gromady Komorowice. Podczas kolejnej reformy administracyjnej w 1973 r. utworzono gminę Komorowice, w której skład weszły gromady Komorowice i Hałcnów. Od 1975 r. gmina należała do województwa bielskiego.

[madohora]

KOMOROWICE ŚLĄSKIE (NIE ISTNIEJĄCY DREWNIANY KOŚCIÓŁ)

[madohora]

Plac Bolesława Chrobrego – plac w śródmieściu Bielska-Białej (w administracyjnej dzielnicy Śródmieście Bielsko, na historycznym Dolnym Przedmieściu), centralny punkt miasta i jego najważniejsza przestrzeń publiczn

[madohora]

Od wschodu jest ograniczony pięciopasmową jezdnią ul. 3 Maja (wschodnia pierzeja placu według numeracji budynków należy do ul. 3 Maja), a od południa jednopasmową jezdnią ul. Wzgórze (zamek zamykający plac od południa według numeracji budynków należy do ul. Wzgórze). W południowo-wschodnim narożniku znajduje się skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną, na którym krzyżują się: ul. 3 Maja (wybiega w kierunku północnym), ul. Wzgórze (przecina równoleżnikowo) i ul. Zamkowa (wybiega w kierunku południowym). Z narożnika południowo-zachodniego wybiegają: ul. Wzgórze na południowy zachód (ponadto stanowi ona południową część samego placu) i ul. Orkana na zachód. Z narożnika północno-zachodniego wybiegają: ul. Krasińskiego (na północ) i ul. Nad Niprem (na zachód). Z narożnika północno-wschodniego (poza ul. 3 Maja, która przecina go południkowo) wybiega na wschód ul. Przechód, mająca z placem połączenie wyłącznie poprzez przejście podziemne. Ponadto północną pierzeję przecina wlot ul. Mickiewicza.

[madohora]

W II połowie XIX wieku Dolne Przedmieście zyskało na znaczeniu kosztem Starego Miasta. Dzielnica stała się głównym kierunkiem rozwoju urbanistycznego miasta. Powstawały tu kamienice, wille fabrykanckie i gmachy użyteczności publicznej. Spowodowało to wzrost znaczenia Pechringu, przemianowanego w 1890 na Töpferplatz (plac Garncarski), jednej z dwóch głównych przestrzeni publicznych Dolnego Przedmieścia (obok dzisiejszego pl. Smolki). Decydująca dla historii obecnego „Pigalu” była budowa nowego dworca kolejowego na północnych obrzeżach miasta (linia kolejowa biegła dokładnie pod placem poprzez zbudowany w 1874 tunel kolejowy). Wytyczono ku niemu ze śródmieścia reprezentacyjną aleję, Franz-Josef-Straße (dziś 3 Maja). Ona oraz jej przedłużenia w kierunku południowym (Schlossgraben, Pastornak i Bleichstraße, dzisiejsze ulice: Zamkowa, 1 Maja i Partyzantów) stały się nową osią urbanistyczną szybko rozwijającego się miasta, a ich początkiem był właśnie Töpferplatz, przez który przechodził również główny ciąg komunikacyjny ze wschodu na zachód (XVIII-wieczny trakt cesarski, którego fragmentem była ulica Stadtberg (Wzgórze)). Ponadto z placu wybiegały Gisela– i Elisabethstraße (dzisiejsze: Krasińskiego i Mickiewicza) – ulice równoległe do Franz-Josef-Straße i mające równie reprezentacyjny charakter. Takie usytuowanie placu Garncarskiego spowodowało, że stał się centralnym punktem Bielska. Znaczenie Töpferplatzu jako centrum miasta zostało podkreślone w planie regulacji miasta z lat 1898-1899 autorstwa Maxa Fabianiego

[madohora]

W latach 30. dokonano zamknięcia kompozycyjnego placu od zachodu, budując modernistyczny gmach Komunalnej Kasy Oszczędności oraz wyburzono parterowy dom na rogu ul. Mickiewicza, gdzie powstała trzypiętrowa kamienica (także w stylu modernistycznym)

[madohora]

W 1976 doszło do wielkich zmian w wyglądzie placu. Zlikwidowano parking, jezdnię łączącą narożnik północno-zachodni z ul. Lenina oraz przystanek autobusowy, przekształcając plac w strefę pieszą. Wybudowano przejście podziemne łączące go z ul. Przechód (jednocześnie likwidując przejście dla pieszych w północno-wschodnim narożniku). W części południowej urządzono tereny zielone z krzewami i drzewami iglastymi, a w części południowo-zachodniej powstała fontanna z rzeźbą trzech nagich chłopców autorstwa Mieczysława Hańderka

[madohora]

Dominantą placu jest zamek książąt Sułkowskich, zamykający go od południa. Został wzniesiony w XIV wieku staraniem księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka i przez kolejne stulecia służył jako jedna z siedzib Piastów cieszyńskich. Jest typem zamku miejskiego od początku włączonego w system fortyfikacji Bielska i będącego zarazem najsilniejszym elementem jego obwarowań. Pełnił także rolę śląskiej warowni granicznej, strzegąc granicy dzielnicowej i państwowej na Białej. Od końca XVI wieku rola obronna zamku malała i przekształcał się on coraz bardziej w rezydencję szlachecką, stanowiąc od 1572 centrum administracyjno-gospodarcze państwa bielskiego oraz siedzibę jego właścicieli, od 1752 w postaci rodu Sułkowskich. Na skutek licznych przebudów zatarte zostały jego dawne cechy stylowe. Ostatnia z nich miała miejsce w latach 1855—1864, wtedy powstała m.in. eklektyczna fasada zwrócona ku placowi. Obecnie jest siedzibą Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej.

[madohora]

[madohora]

Bielsko ulica 3-go Maja

[madohora]

Willa Alfreda Michla

[madohora]

Bielsko..

[madohora]

Rynek.

[madohora]

Diabełek u stóp bielskiego Zamku Sułkowskich, będący jednym ze znaków rozpoznawczych miasta, zużywa na "siusianie" za dużo wody! Ale to nie jedyny kłopot z bielskimi fontannami.
Fontanna z Reksiem przy głównym bielskim deptaku, czyli ulicy 11 Listopada, zaczyna się sypać. Naprawdę! Ale to niejedyne zmartwienie Adama Grzywacza, naczelnika Wydziału Gospodarki Miejskiej Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej w kwestii bielskich fontann. Okazuje się bowiem, że Diabełek u stóp bielskiego Zamku Sułkowskich, będący jednym ze znaków rozpoznawczych miasta, zużywa na "siusianie" za dużo wody i z tym problemem też trzeba coś zrobić. Im prędzej, tym lepiej. Kłopotów nie przysparza jedynie bielska Syrenka, ale...

[madohora]

To niejedyne jego zmartwienie z miejskimi fontannami, bo - jak się okazuje - problemy są także z figurką siusiającego nagiego Diabełka, znajdującego się we wnęce muru oporowego bielskiego Zamku Sułkowskich. To jedna z najbardziej charakterystycznych rzeźb w Bielsku-Białej. Często można spotkać przy Diabełku młode pary, które się z nim fotografują.

[madohora]

Rzeźba "Pampalini łowca zwierząt"

Rzeźba postaci z serialu „Pampalini łowca zwierząt” od 5 grudnia 2019 r. zdobi Bielsko-Białą. Sympatyczny łowca wraz z hipopotamem znaleźli dla siebie miejsce w pobliżu bielskiego Ratusza przy ul. Bohaterów Warszawy. Nowa kompozycja rzeźbiarska wraz z już istniejącymi rzeźbami Reksia oraz Bolka i Lolka tworzy szlak postaci bajkowych: ”Bajkowe Bielsko-Biała”. Rzeźbę wykonała uznana bielska rzeźbiarka Lidia Sztwiertnia. Kompozycja rzeźbiarska ma około 150 cm wysokości (Pampalini).

[madohora]

KUCHARZ BARTOLINI BARTŁOMIEJ”

[madohora]

Bielsko żaby z daleka

[madohora]

Ławeczka Lechosława Marszałka

[madohora]

Poniżej zamku stoi klasycystyczny budynek teatru z lat 1889 - 1890. Jego wygląd nawiązuje do teatrów w WIedniu i Budapeszcie.

[madohora]

Teraz powiem to już jasno
Misiu przeszedł całe miasto
I nie wiedział co tam dalej
Już go nóżki zabolały
On pomyślał będzie milej
Usiadł sobie choć na chwilę
Lecz dlaczego przy śmietniku
Wstań na kawę drogi misiu

[madohora]

Niezwykle wymowna jest też wzmianka na ten temat w pamiętniku Stanisława Jarząbka. Mieszkaniec Kęt pisze w nim, że w 1895 r. zwiedzał piwnice pod farnym kościołem. Widział tam pełno kości i niepoddające się procesowi rozkładu ciało ks. Zdziewojskiego. „Jeszcze w całości trzymane żyłami i manipularz na ręce cały. Pocałowałem w rękę, gdy mi się wydały te relikwie świętymi. Jest takie opowiadanie, że tego księdza miał powiesić sługa, co mu pieniądze odebrał” – pisze S. Jarząbek i dodaje, że zbrodniarz został złapany w Warszawie. W roku 1895, o którym wspomina pamiętnikarz, wejście do krypt zostało otwarte, gdyż wymieniano w kościele posadzkę.

[madohora]

Ks. Grzegorz Jan Zdziewojski, o czym mówił dr Jan Rodak, okazał się być nie tylko sumiennym kapłanem, ale i wspaniałym poetą. O tym jak wysoce był ceniony świadczą słowa nie darzącego go sympatią Hieronima Juszyńskego. „Wiersz łatwy i piękny” – tak skomentował jego twórczość XIX-wieczny krytyk.

[madohora]

[madohora]

Dom Tkacza w Bielsku-Białej położony jest przy ul. Sobieskiego na Górnym Przedmieściu, w drewnianym budynku o konstrukcji zrębowej, z charakterystyczną oszalowaną wyżką. Budynek stanowi unikatowy przykład XVIII-wiecznej architektury rzemieślniczej, która uległa zagładzie podczas pożarów miasta w 1808 i 1836 r. Aż do początku XX w. budynek mieścił dom i warsztat sukienniczy. Nieznane są szersze informacje na temat właścicieli budynku, prawdopodobnie jednak były to rodziny: Bartke (XVIII w.) i Bathelt (XIX w.). Od 1873 roku właścicielem domu był Carl Nowak, a po jego śmierci wdowa po nim, Marie. Na początku XX wieku znajdował się tutaj warsztat szewski Antoniego Polończyka, istniejący do II wojny światowej, a w okresie powojennym budynek pełnił funkcję normalnego domu czynszowego. W 1974 r. syn Antoniego, Wiktor Polończyk, podarował go Skarbowi Państwa z przeznaczeniem na cele muzealne. Po długoletnich pracach konserwatorskich i rekonstrukcyjnych w 1992 roku Muzeum Okręgowe w Bielsku-Białej udostępniło dom zwiedzającym.

[madohora]

Dom Tkacza – ekspozycja zewnętrzna Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej – położony jest na terenie Górnego Przedmieścia, istniejącego już od pierwszej połowy XV wieku i zamieszkiwanego przez sukienników bielskich. Tradycje domu, w którym znajduje się muzeum, sięgają XVIII wieku. Do pierwszych lat XX wieku mieściło się tu mieszkanie i warsztat sukiennika, brak jest jednak szczegółowych informacji o mieszkańcach domu. W drugiej połowie XVIII wieku była to z pewnością rodzina Bartke, w wieku XIX rodzina Batheltów. Od 1873 roku właścicielem budynku był Carl Nowak, a po jego śmierci wdowa po nim, Marie. Na początku XX wieku znajdował się tutaj warsztat szewski Antoniego Polończyka, istniejący do II wojny światowej. W okresie powojennym budynek pełnił funkcję normalnego domu czynszowego. Syn Antoniego, Wiktor Polończyk, w 1974 roku podarował go Skarbowi Państwa z przeznaczeniem na cele muzealne. Po długoletnich pracach konserwatorskich i rekonstrukcyjnych w 1992 roku Muzeum Okręgowe w Bielsku-Białej udostępniło dom zwiedzającym.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Z chwilą ukończenia budowy kościół był budynkiem prostokątny bez wieży. 6 czerwca 1808 r. Bielsko padło ofiarą wielkiego pożaru, w wyniku którego spłonęła cała, zarówno drewniana, jak i murowana, zabudowa miasta, w tym zabudowania Bielskiego Syjonu. Szybko przystąpiono jednak do odbudowy i jeszcze w 1808 r. świątynia ponownie zaczęła służyć wiernym.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W BIELSKU STANĘŁY MASKOMATY - Radio Katowice - 19.04.2020

[madohora]

Jan Nepomucen

[madohora]

Jan Nepomucen tablica

[madohora]

Katedra św. Mikołaja w Bielsku-Białej – katedra diecezji bielsko-żywieckiej, a także jeden z największych kościołów w Bielsku-Białej. Położona jest na Starym Mieście, przy pl. św. Mikołaja i leży na terenie Dekanatu Bielsko-Biała I – Centrum. Pełni również funkcję kościoła parafialnego (parafia św. Mikołaja). Katedra powstała w latach 1443–1447, jednak obecny kształt uzyskała dopiero w 1912 roku. Na skutek licznych przebudów posiada elementy większości stylów architektonicznych – od gotyku po modernizm.

[madohora]

W 1682 r. bielska świątynia została obrabowana przez powstańczy oddział węgierski pod wodzą Imre Thökölego, który zabił przed kościołem proboszcza Krzysztofa Buriana.

[madohora]

Katedra Św. Mikołaja Bielsko - Biała

[madohora]

Współczesny wygląd katedra uzyskała dzięki przebudowie, której dokonano w latach 1909–1910 według projektu Leopolda Bauera.

[madohora]

Na ścianie północnej znajduje się tablica pamiątkowa z nazwiskami parafian poległych w I wojnie światowej.

[madohora]

W nawie głównej i nawach bocznych znajdują się stacje Drogi Krzyżowej z 1860 roku.

[madohora]

W południowej nawie znajduje się krzyż upamiętniający nabożeństwo Drogi Krzyżowej odbywającej się corocznie ulicami miasta. Po prawej stronie krzyża stoi figura Matki Bożej z Dzieciątkiem pochodząca z dawnego bocznego ołtarza usuniętego w latach 60. XX w.

[madohora]

Kościół Świętego Mikołaja wnętrze

[madohora]

Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej

Kaplica ta jako jedyna przetrwała wszystkie pożary kościoła.
Od 1729 r. w kaplicy wisi łaskami słynący obraz przywieziony z Tokaju przez płk Teodora Sułkowskiego. W 2012 obraz został poddany gruntownej konserwacji w Pracowni Konserwatorskiej Muzeum Śląskiego w Katowicach. Znajdują się tu też relikwie: św. Mikołaja, św. Franciszka z Asyżu, Dzieci Fatimskich, św. Jana Pawła II oraz bł. Jerzego Popiełuszki.
Ponadto kaplica ta znana jest z nabożeństw polskich, jakie odprawiał w niej na początku XX wieku słynny działacz polski – ks. Stanisław Stojałowski. O tym fakcie wspomina tablica pamiątkowa.

[madohora]

Katedra Św. Mikołaja widok z bocznej uliczki

[madohora]

Świątynia należy do najstarszych zabytków miasta, choć pierwszeństwo w tym względzie przypada pochodzącej najprawdopodobniej z XII wieku świątyni św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Starym Bielsku, gdzie istniała najstarsza bielska parafia.

[madohora]

Odbudowany kościół poświęcony został ponownie w 1756 roku. W kolejnych dziesięcioleciach miasto dotknęły trzy trzęsienia ziemi, jednakże nie naruszyły one konstrukcji kościoła w poważniejszy sposób. Ogromne straty spowodował natomiast pożar, do którego doszło w 1808 roku. Spłonęła wówczas cała świątynia z wyposażeniem i plebanią. Gruntowna odbudowa trwała kilkanaście lat, a nowy wystrój wnętrza, obejmujący m.in. ołtarz główny i pięć ołtarzy bocznych, był dziełem wiedeńskich artystów i powstał w stylu późnego baroku i klasycyzmu.

[madohora]

Od 1792 r. w kaplicy Sunneghów czczony jest do dzisiaj obraz MB Częstochowskiej, pochodzący z XVII wieku a przywieziony do Bielska przez krewnego właścicieli miasta, Teodora Sułkowskiego. Jego syn, Józef Sułkowski, był adiutantem Napoleona Bonapartego. Przed tym wizerunkiem Matki Bożej często modlił się ks. Józef Stojałowski, twórca licznych bielskich organizacji katolickich i działacz społeczny.

[madohora]

Początki dzielnicy związane są z wydaniem przez cesarza Józefa II w dniu 13 października 1781 patentu tolerancyjnego, na mocy którego m.in. przyznano luteranom swobodę praktykowania religii i umożliwiono budowę świątyń w miejscach, gdzie mieszkało co najmniej sto rodzin takiego wyznania. Już w styczniu 1782 utworzona została gmina ewangelicka w Bielsku obejmująca miasto oraz kilkanaście okolicznych wsi. Powstała przez wydzielenie z parafii cieszyńskiej skupionej wokół istniejącego od 1709 kościoła łaski. Według spisu członków z 1791 liczyła 1454 rodziny (6195 osób), z tego 820 rodzin (3110 osób) w samym Bielsku wraz z przedmieściami oraz 634 rodziny (3085 osób) na wsiach. Ewangelicy stanowili wówczas około połowę mieszkańców rzeczonego obszaru

[madohora]

Najbardziej wyrazistą zmianą urbanistyczną w drugiej połowie XX wieku była rozbiórka w 1987 tzw. starej szkoły, której historia sięgała samych początków Bielskiego Syjonu. W jej miejscu wzniesiono postmodernistyczny budynek, w którym od 1992 mieści się Wydawnictwo Augustana. Pod tym samym adresem (plac Lutra 3) znajduje się siedziba diecezji cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. W 1999 pomiędzy dawnym alumneum a cmentarzem zbudowano nowy obiekt na potrzeby założonej dwa lata wcześniej Wyższej Szkoły Administracji, którą prowadzi związane ze społecznością ewangelicką Towarzystwo Szkolne im. Mikołaja Reja. Towarzystwo to jest również organem prowadzącym inne placówki edukacyjne rozmieszczone w gmachach szkolnych w obrębie dzielnicy – Szkołę Podstawową nr 2 oraz Liceum Ogólnokształcące. Gmach dawnego seminarium ewangelickiego jest wykorzystywany od 2017 wspólnie przez szkołę podstawową oraz jako główna siedziba Wyższej Szkoły Administracji. Tzw. nowa szkoła to plebania (pastorówka) parafii ewangelickiej Bielsko (jednej z trzech w mieście – obok Białej i Starego Bielska), gdzie mieści się również bielski oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Dawny sierociniec służy współcześnie jako Ewangelicki Dom Opieki „Soar”, niezwiązany z parafią jest już jedynie niegdysiejszy dom diakonis zaadaptowany na siedzibę Prokuratury Rejonowej Bielsko-Biała Północ.

[madohora]

Dawna żeńska szkoła ludowa i średnia (1897, proj. Moritz Thien; rozbudowa 1906), obecnie Szkoła Podstawowa nr 2 [plac Lutra 7]

[madohora]

Został założony w lutym 1833 na nieruchomości ofiarowanej przez mydlarza Gottlieba Klimkego. Decyzję o jego budowie przyspieszyła epidemia cholery, która nawiedziła Bielsko w 1831. Wcześniej zarówno ewangelicy, jak i katolicy byli chowani na wspólnym cmentarzu przy kościele Świętej Trójcy. W latach 60. XIX wieku został znacznie powiększony w kierunku wschodnim. W 1911 otwarto Nowy Cmentarz Ewangelicki przy ulicy Listopadowej, jednak pochówków na starym cmentarzu dokonywano aż do czasów II wojny światowej. Prawdopodobnie później zakopywano tutaj nielegalnie również ofiary Urzędu Bezpieczeństwa. Po 1945 cmentarz był regularnie niszczony, a komunistyczne władze domagały się nawet usunięcia niemieckojęzycznych nagrobków. Potomkowie pochowanych na cmentarzu osób, aby uratować nagrobki musieli je zdewastować, np. poprzez zamalowanie farbą, skucie starych napisów lub przewrócenie nagrobka napisami do ziemi. Nieliczne z nich po 1989 zostały odrestaurowane przez miasto.

[madohora]

STARY CMENTARZ EWANGELICKI - www.polska.org.pl

[madohora]

2,5-metrowa, ważąca 690 kilogramów, sylwetka reformatora (w pełnej postaci, ubranego w togę z gestem wyciągniętych do przodu, trzymających Biblię, rąk) została wykonana przez wiedeńskiego rzeźbiarza Franza Vogla. Stoi ona na granitowym cokole zbudowanym przez miejscowego kamieniarza Theodora Grögera. Bielski pomnik został odsłonięty 8 września 1900, po trzech latach od powołania komitetu jego budowy.

[madohora]

W 1945 nieliczne pomniki Marcina Lutra w Polsce (między innymi pomnik w Gdańsku i pomnik w Brzegu) zostały usunięte. Wyjątkiem był pomnik w Bielsku-Białej, który został ostrzelany przez radzieckich żołnierzy, nie został jednak całkowicie zlikwidowany, przez co jest dziś jedynym jego pomnikiem w Polsce.

[madohora]

Rozpoczęła się intensywna praca wydziału mająca na celu zebranie potrzebnych środków. Współpraca nawiązana została z gminami w Warszawie oraz Tomaszowie Mazowieckim, jednak to w Bielsku zebrano główną cześć sumy potrzebną na budowę pomnika. Prasa niemiecka publikowała wykazy darczyńców. W ramach dodatkowej zbiórki sprzedawana była wizytówka z wizerunkiem pomnika i monumentu.

[madohora]

Uroczystości związane z wydarzeniem rozpoczęły się 6 września 1900 od tradycyjnego wieczoru familijnego urządzonego w „strzelnicy”. Prowadzący spotkanie pastor, dr Artur Schmidt wygłosił główną mowę wieczoru dotyczącą roli protestantyzmu w Austrii. Drugiego dnia uroczystości odbyło się nabożeństwo a następnie zebranie Związku Głównego Stowarzyszenia Fundacji Gustawa Adolfa. Wieczorem, tego samego dnia w teatrze bielskim odebrane zostało słynne widowisko ludowe Hansa Herriga pt.: Luter.

[madohora]

[madohora]

Kamień węgielny pod budowę kościoła ewangelickiego w Bielsku położono 19 marca 1782 r. Praca była zaplanowana na kilka lat. Zanim wykonano fundamenty, postawiono prowizoryczny drewniany dom modlitwy. Drewno na jego budowę ofiarował właściciel Jaworza baron Laszowski. Poświęcenia świątyni dokonał superintendent Jan Traugott Bartelmus w języku niemieckim, kazanie w języku polskim zaś wygłosił ks. Krystian Frohlich. Odtąd w każdą niedzielę odbywały się nabożeństwa oraz spowiedź z komunią świętą i katechizacje. Niemal całe jego wyposażenie było darem członków zboru.

[madohora]

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. w Cieszynie został powołany tzw. seniorat, któremu podlegały wszystkie parafie Śląska Cieszyńskiego do roku 1920, kiedy to nastąpiło przekazanie zborów pod administrację Konsystorza Ewangelicko-Augsburskiego w Warszawie na skutek starań ks. Franciszka Michejdy i Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. W 1936 r. cieszyński seniorat przemianowano na diecezję, której katedrą stał się Kościół Zbawiciela w Bielsku, a siedzibą biskupa budynek d. „starej” szkoły ewangelickiej, sąsiadujący ze świątynią.

[madohora]

[madohora]

W okresie kontrreformacji był ostatnim protestanckim kościołem w Bielsku. Przez katolików został przejęty w 1654, będąc odtąd kościołem filialnym parafii św. Mikołaja. Otaczający go cmentarz był we wspólnym użytkowaniu zarówno katolików, jak i protestantów.

[madohora]

Kościół jest budynkiem dwunawowym z dużym prezbiterium zakończonym apsydą.

[madohora]

[madohora]

W latach 80-tych koło kościoła zostały wybudowane salki katechetyczne, rozpoczęta też została budowa nowego probostwa, przerwana z powodów finansowych. W ostatnim czasie został kościół odnowiony: zostało zamontowane nowe tabernakulum, wymieniony system nagłaśniający i wyremontowano zawieszenie oraz system sterujący dzwonami, przeprowadzono remont zabytkowych organów, wymieniono drzwi oraz zamontowano nowe dębowe ławki, konserwacji zostały poddane dwa obrazy: św. Antoniego oraz widniejący w ołtarzu w piątki oraz w okresie Wielkiego Postu obraz przedstawiający ukrzyżowanie Chrystusa. Z pewnością poważną inwestycją był remont placu przed kościołem zakończony w roku 60-lecia parafii.

[madohora]

Dom Tkacza – oddział Muzeum w Bielsku-Białej, w którym zrekonstruowano wygląd XVIII-wiecznego domu i warsztatu sukienniczego. Budynek muzeum położony jest w Bielsku-Białej przy ul. Sobieskiego i znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego.

[madohora]

Obok kuchni znajduje się sypialnia oraz pomieszczenie przypominające salon gospodarzy, w ciągu dnia używany właściwie tylko od święta, wybielony, z fornirowanymi meblami z przełomu XIX i XX wieku.
Uzupełnienie ekspozycji stanowią umieszczone w sieni drzeworyty Jana Wałacha o tematyce tkackiej.

[madohora]

Jest to budynek dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, kryty dachem dwuspadowym. Ma tynkowaną elewację ze skromnym ceglanym detalem architektonicznym w postaci gzymsów międzykondygnacyjnych oraz łuków nadokiennych z kamiennymi kluczami[6]. Podczas Industriady 2014 na ślepej ścianie północnej powstał mural pod tytułem m-city 744 autorstwa Mariusza Warasa nawiązujący bezpośrednio do działalności muzeum. Na ścianie przylegającej do budynku od południowego zachodu widnieje od 2013 mural upamiętniający bielskie tramwaje autorstwa Jacka Grabowskiego i Piotra Wisły oparty na archiwalnym wizerunku placu Żwirki i Wigury z okresu międzywojennego

[madohora]

MIEJSKI DOM KULTURY WŁÓKNIARZ

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Część historyczna wystawy prezentuje najstarsze pamiątki z XVI–XIX wieku. Dotyczą one spraw cechowych. Są to m.in. dokumenty pergaminowe: „Zatwierdzenie statutu krawców w Bielsku przez burmistrza i rajców miasta Bielska” z 4 listopada 1562, „Przywilej Stefana Sunegha dla cechu piekarzy w Bielsku” z 29 listopada 1600, „Zatwierdzenie przywilejów cechu sukienników w Bielsku przez Jana Sunegha” z 1626, „Zatwierdzenie statutu cechu postrzygaczy sukna i szlifierzy w Bielsku przez cesarzową Marię Teresę” z 1784 oraz przywilej królewski dla cechu szewców w Białej nadany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1766 z dużą pieczęcią królewską. Na uwagę zasługują Księga cechu szewców i siodlarzy w Bielsku z lat 1599–1871 oraz Księga cechu szewców w Białej, ujmująca sprawy przyjęć i wyzwoleń od 1856 do 1871. Kwestie cechowe uzupełniają szpontony młodszego mistrza cechowego (XVIII wiek), godło cechu szewców – but z cholewą (początek XIX wieku) oraz lady cechowe postrzygaczy, wilkomy, zawieszenia cechowe i emblematy, a także świadectwa nauki w zawodzie szewca, dekarza czy cukiernika.

[madohora]

Malarstwo włoskie reprezentuje Pokłon pasterzy powstały w drugiej ćwierci XVII wieku w pracowni genueńskiego malarza Gioacchino Assereto oraz obraz zatytułowany W pałacu doży z 1622. Dwie wersje komediantów namalował francuski artysta Jacques Callot, a polski malarz Teodor Bogdan Lubieniecki Małego Bachusa z martwą naturą. Dopełnieniem malarstwa są wyroby rzemiosła artystycznego. Do ciekawych mebli należy późnorenesansowa szafa niderlandzka datowana na lata 1600–1625 i czarna dębowa skrzynia z 1698. Z XVI-wiecznego Gdańska pochodzi mosiężna misa przedstawiająca Adama i Ewę w raju. Wśród wyrobów rzemiosła artystycznego znajdują się jeszcze: mosiężny dzban z 1698, brązowy moździerz z 1665, puchar z orzecha kokosowego z 1636, granitowy zegar słoneczny oraz cynowe talerze, dzbanki i kufle, m.in. konewkę powstałe w 1616 roku w szwajcarskim warsztacie Christoffela Hempela I w Chur, talerz – wyrób konwisarski Hieronimusa Ledermayera z austriackiego Wels oraz niderlandzki półmisek z końca XVII wieku.

[madohora]

W następnej sali im. A. Bunscha prezentowane są prace artystów, którzy w latach 1918–1939 związani byli z Bielskiem, Białą i okolicą. Reprezentują oni różne orientacje artystyczne, narodowości i wyznania. Do czołowych twórców należeli: Julian Fałat, Adam Bunsch, Jakub Glasner, Bertold Oczko, Franciszek Zitzman, Victor Strauss oraz Stanisław Ignacy Witkiewicz.

[madohora]

Centralną część skrzydła południowego na zamkowym piętrze zajmuje Salon Muzyczny. Jest to najbardziej okazałe i reprezentacyjne wnętrze zamku. Obecny wygląd sali udało się uzyskać po renowacji wnętrza w 2002. XIX-wieczna architektura salonu utrzymana w duchu klasycyzmu wzbogacona jest wielobarwną, zabytkową polichromią plafonu oraz XVIII-wiecznym w większości wyposażeniem w postaci mebli i obrazów. Artykulacja ścian ogranicza się do jej podziału za pomocą pilastrów z korynckimi kapitelami, które bezpośrednio podtrzymują strop. Przestrzeń pomiędzy pilastrami ściany północnej wypełnia galeria portretów XVIII-wiecznych, wśród których znajduje się portret Augusta III Sasa (1746) autorstwa Dominikusa von der Smissena. W ścianie południowej znajdują się okna, stanowiące podstawowe oświetlenie salonu. Przestrzeń ściany między oknami wypełniają obrazy z połowy XVIII wieku autorstwa Josepha Siffreda Duplessisa.

[madohora]

Strój kobiet z okolic Białej zaliczyć można do grupy strojów laskich, noszonych na terenach podgórskich. Jeden z przykładów prezentowanych w tej części ekspozycji pochodzi ze Straconki, drugi to strój ślubny Katarzyny Światłoch z Mikuszowic Krakowskich z 1919, ofiarowany muzeum przez córkę Zofię Śliwę. Obok kompletów strojów i fotografii archiwalnych, pokazujących, w jaki sposób te stroje były noszone, na wystawie zobaczyć można także malowane skrzynie, służące do przechowywania ubiorów odświętnych, bieliznę kobiecą i przedmioty związane z jej praniem i prasowaniem, a także kącik przeznaczony do higieny osobistej.

[madohora]

Ekspozycję uzupełniono poddanymi konserwacji meblami, grafikami, obrazami, mapami, rzeźbami, tkaninami i różnego rodzaju bibelotami pochodzącymi ze zbiorów własnych Muzeum. W jednej z sal zaaranżowano rodzaj męskiego gabinetu z empirowymi meblami zdobionymi okuciami z brązu złoconego oraz ozdobiony trzyramiennym, dziewięcioświecowym, dziewiętnastowiecznym żyrandolem wykonanym także z brązu złoconego. Druga sala została zaaranżowana jako Damski Salonik z białymi neorokokowymi meblami, którego ozdobą, obok rokokowych grafik, jest znaleziony na terenie zamku biały, cylindryczny piec o kaflach dekorowanych elementami zaczerpniętymi z mitologii greckiej.

[madohora]

Ekspozycja militarna 2

[madohora]

Zamek Sułkowskich

[madohora]

W 1945 roku kaplica została przejęta wraz z zamkiem na cele szkoły oficerskiej żołnierzy sowieckich. Wówczas doszło do jej dewastacji oraz pierwszych włamań do krypt i bezczeszczenia szczątków zmarłych. Do dalszych aktów wandalizmu dochodziło w trakcie funkcjonowania kaplicy jako pracowni rzeźby dla potrzeb ulokowanego w zamku liceum plastycznego.

[madohora]

Na posadzce kaplicy położono płyty piaskowcowe nawiązujące do pierwotnych z zachowanym w części ołtarzowej świadkiem. Miejsca istniejących pochówków zaznaczono za pomocą napisów epitafijnych wykonanych metodą metalowej inkrustacji w kamieniu. Na wprost wejścia, ponad okulusem z herbem, zawieszono tablice epitafijne, upamiętniające znaczniejszych członków familii książęcej, których groby nie przetrwały do współczesności.
Ze względu na remont otoczenia Zamku Książąt Sułkowskich kaplicę można oglądać z empory od strony ekspozycji stałej w zamku.

[madohora]

Gmach Teatru Polskiego został wzniesiony w latach 1889–1890 według projektu wiedeńskiego architekta Emila von Förstera w stylu eklektycznym z przewagą neoklasycyzmu i neobaroku, z wykorzystaniem motywu rzymskiego łuku triumfalnego na fasadzie ozdobionej ponadto posągami Apolla oraz muz: Melpomeny i Talii.

[madohora]

Po tej przebudowie jedyną poważniejszą zmianą w wyglądzie było dobudowanie w 1894 r. ogrójca od strony północnej. Do końca XIX wieku msze święte odbywały się w języku niemieckim. Na początku XX wieku a zwłaszcza po roku 1916 i ewakuowaniu administracji centralnej ze Lwowa – po agresji Rosji na Galicję – do Białej, dochodziło do gorszących obie strony walk o napisy, msze i uroczystości. Po roku 1918 kościół zdominowany został przez katolików-Polaków.

[madohora]

Kamienica „Pod Żabami” – secesyjna kamienica położona na rogu pl. Wojska Polskiego (nr 12) i ul. Targowej (nr 2) w Bielsku-Białej, naprzeciwko kościoła Marcina Lutra.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KAMIENICA POD ŻABAMI

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W latach 90. XIX w. austro-węgierskie władze Białej uznały, że zbudowany w 1827 budynek ratusza, usytuowany przy rynku (dziś plac Wojska Polskiego), jest niewystarczający dla dynamicznie rozwijającego się miasta. Zadecydowano o budowie nowego gmachu, znajdując sponsora w Komunalnej Kasie Oszczędności – miejscowym banku założonym w 1883

[madohora]

24 lipca 1894 jury dokonało wyboru projektu przeznaczonego do wykonania spośród ośmiu propozycji. Współcześnie znane są tylko dwie z nich: projekt pod hasłem Honoris Causa autorstwa Karla Korna oraz Coalition 2 autorstwa Emanuela Rosta. Konkurs wygrał projekt Rosta i to on został przeznaczony do realizacji, ulegając jednocześnie szeregowi pokonkursowych poprawek i zmian. Propozycja Korna znalazła się na drugim miejscu, prawdopodobnie ze względu na zbyt wielkie rozmiary gmachu oraz brak, postulowanej w warunkach konkursu, wieży

[madohora]

Na skutek braku miejsca w ciasnych strukturach urbanistycznych Białej gmach ratusza powstał na słabo zabudowanym terenie na południe od centrum miasta, w widłach rzek: Białej i Niwki, przy Feuerwerplatz (pl. Straży Pożarnej). Usytuowanie budynku miało również aspekt ideowy. W jego sąsiedztwie znajdował się bowiem Dwór Lipnicki, d. siedziba starostów lipnickich, od których w XVIII w. mieszczanie bialscy byli uzależnieni. Okazała budowla wyraźnie dominowała nad dworem starostów, który kilka lat wcześniej, w 1893, został przekazany przez arcyksięcia Albrechta Fryderyka Habsburga siostrom zakonnym z przeznaczeniem na klasztor i szkołę. Gmach ratusza stał się przez to manifestacją samorządności, która w XIX w. przezwyciężyła system feudalny.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Hmm. Dziś mnie na niego nie stać ale miłe wspominam

[madohora]

.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Na terenie Woli Justowskiej znajduje się Park Decjusza, a w nim renesansowa Willa Decjusza. Wieś wielokrotnie zmieniała właścicieli. Ostatnimi byli pianistka i działaczka społeczna Marcelina z Radziwiłłów Czartoryska oraz jej mąż Aleksander. Ich syn Marceli rozpoczął pod koniec XIX wieku systematyczną parcelację majątku

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Do Bystrej dojeżdża autobus podmiejski linii nr 57 obsługiwanej przez MZK Bielsko-Biała. Końcowy przystanek znajduje się na pętli przy „Leśniczówce” w Bystrej Śląskiej. Do końcowego przystanku autobus jedzie ul. Fałata, obok m.in. Specjalistycznego Szpitala Gruźliczego, przy którym znajduje się przystanek tej linii, gdzie można dojechać dajej do Bystrej Śląskiej oraz centrum Bielska-Białej (Partyzantów/Zamkowa/3 Maja/Warszawska)

[madohora]

Fałatówka wnętrza

[madohora]

Mm podobny tylko z dwoma szufladkami i oczywiście wymaga renowacji

[madohora]

Wnętrza uzupełniają meble i sprzęty, którymi posługiwał się artysta oraz jego sztalugi i stolik na przybory malarskie. Na piętrze eksponowane są także japońskie akwarele, mapa podróży przez Ocean Atlantycki i wiele innych pamiątek, które artysta zgromadził podczas podróży dookoła świata, odbytej wraz z przyjacielem Edwardem Simlerem w 1885 roku. Uzupełnienie kolekcji stanowią japońskie i chińskie grafiki, porcelana, wyroby z kości i koralowca.

[madohora]

***

[madohora]

Szafa Fałatówka

[madohora]

Stolik

[madohora]

Pejzaż

[madohora]

Piec kaflowy.

[madohora]

Fałat

[madohora]

*****

[madohora]

Park Fałata

[madohora]

Rzeźby w parku

[madohora]

Rzeźba

[madohora]

**********

[madohora]

Krzyż przy Fałatówce

[madohora]

Celem powyższego projektu było przede wszystkim zachowanie dziedzictwa lokalnego
i promowanie obszaru Lokalnej Grupy Działania „Ziemia Bielska”, w szczególności Gminy Wilkowice, poprzez zorganizowanie wydarzeń dotyczących osoby najbardziej znanego malarza w Bystrej, żyjącego na przełomie XIX i XX wieku, tj. Juliana Fałata. W celu zachowania lokalnego dziedzictwa niematerialnego, tj. wiedzy i pamięci o Julianie Fałacie, 23 września 2017 r., została oddana do użytku ławka z figurą Artysty odlaną w skali 1:1, wykonana z brązu
i usadowiona na terenie należącym do Gminnego Ośrodka Kultury „Promyk” w Bystrej, notabene przy ulicy Juliana Fałata. Jesteśmy przekonani, iż jest ona doskonałą formą promocji naszego dziedzictwa kulturowego.

[madohora]

Sanatorium Bystra Pawilon Główny

[madohora]

BOMBER Z BIELKSA BIAŁEJ ZATRZYMANY - Silesion - 27.02.2019

[madohora]

.

[madohora]

Pewien młodzian z Bielska Białej
Myślał, że jest wspaniały
Przed lustrem siedział
I się dowiedział
Że nie jest doskonały

[madohora]

Administracyjny podział na Bystrą Śląską i Bystrą Krakowską zachował się w postaci 2 odrębnych obwodów głosowania gminy Wilkowice: obwód nr 5 obejmuje dawną Bystrą Śląską, z kolei obwód nr 6 dawną Bystrą Krakowską. W wyborach samorządowych w 2010 w tych dwóch obwodach uprawionych do głosowania było łącznie 3274 osób, z tego 1294[8] (39,5%) w obwodzie nr 5 (Bystrej Śląskiej) a 1980[9] (60,5%) w obwodzie nr 6 (Bystrej Krakowskiej). Gdyby te proporcje odnosiły się również do ogółu populacji sołectwa to liczbę mieszkańców Bystrej Śląskiej można by szacować na ponad 1500 osób, zaś Bystrej Krakowskiej na ponad 2300.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Muzeum Juliana Fałata w Bystrej, oddział Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej, mieszczące się w zabytkowej willi artysty malarza Juliana Fałata zwanej popularnie „Fałatówką”, jest muzeum biograficzno-artystycznym. W domu tym Fałat zamieszkał w 1910 roku, po ustąpieniu ze stanowiska dyrektora krakowskiej ASP.

[madohora]

Fałatówka, jest oddziałem Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej. Mieści się w willi z ogrodem, w którym blisko dwadzieścia lat żył i tworzył Julian Fałat. Artysta nabył ten dom w 1909 r., a dwa lata później wzniósł modrzewiową pracownię (spłonęła w 1935 r.). Po śmierci malarza właścicielami działki i domu zostały dzieci artysty: córka Helena Niemczewska i syn Kazimierz Fałat. Willą do 1943 r. zajmował się Kazimierz, który pokoje wynajmował letnikom bądź udostępniał Towarzystwu Przyjaciół Bystrej Śląskiej (po zakończeniu wojny Kazimierz – żołnierz wojsk niemieckich, wzięty do niewoli we Włoszech – zamieszkał w Wielkiej Brytanii). W 1947 r. nieruchomość została przejęta przez Skarb Państwa jako mienie poniemieckie. Znajdowały się tu: Dom Pracy Twórczej oraz gromadzkie mieszkania. Idea powołania w tym miejscu biograficzno-artystycznego muzeum wybitnego akwarelisty zakiełkowała już w maju 1945 roku, jednak zbieg różnych okoliczności pozwolił na realizację tego zamierzenia dopiero w sierpniu 1973 r., wówczas to udostępniono publiczności Muzeum Artystyczno-Historyczne Juliana Fałata w Bystrej, Oddział Państwowego Muzeum w Bielsku-Białej. Bielskie Muzeum od 2. połowy lat 40. XX w. starało się zabezpieczyć ocalałą w willi spuściznę po artyście, gromadziło prace malarza oraz różnego rodzaju materiał archiwalny, organizowało odczyty i wystawy, mające na celu spopularyzowanie jego twórczość, zarówno w Bielsku-Białej, jak i w innych miastach Polski. Pierwsza stała ekspozycja obejmowała prace artysty wykonane w technikach farb olejnych i akwarelowych, archiwalia oraz meble, przybory malarskie i inne pamiątki po Julianie Fałacie. W ciągu minionych dekad przestrzeń wystawiennicza Fałatówki została poddana kilku modernizacjom (ostatnie w 2013 i 2015 r.), a ekspozycja była ustawicznie wzbogacana o kolejne prace autorstwa Juliana Fałata, o kompozycje innych artystów pochodzące z kolekcji własnej malarza oraz o coraz obszerniejszy materiał archiwalny: różnego typu pamiątki, dokumenty, fotografie, korespondencję od i do artysty, dyplomy, rzeczy osobiste i sprzęty stanowiące wyposażenie budynku, w czasie zamieszkiwania go przez Fałata. Obecnie w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej – Fałatówce w Bystrej prezentowane są prace mistrza akwareli wykonane w różnych technikach, eksponaty pochodzące z jego własnych zbiorów oraz archiwalia. Bielscy muzealnicy nie zaprzestają wysiłków na rzecz dalszego rozwoju tej placówki.

[madohora]

**

[madohora]

Budynki zakładowe leżą na stoku góry, osłaniającej je od północy wśród parku. Budynek mieszkalny to duży, piętrowy, murowany gmach. Mieści w sobie 30 dużych, widnych z całym komfortem wyposażonych pokoi gościnnych. Przeważna ich część posiada dwa podwójne okna, tudzież wyborne piece kaflowe. Łóżka zaopatrzone są w dobre materace - tudzież w kompletną pościel tak że przywożenie takowej jest zbędne.
Ponadto mieszczą się w tym budynku wytwornie urządzone sale wspólne, jadalna, konwersacyjna, do gier, czytelnia. Dwie duże oszklone werandy, tuż obok pokoi gościnnych. Wszystkie pomieszczenia są elektrycznie oświetlone. Budynek posiada 8 skanalizowanych klozetów.

[madohora]

Jeżeli zażymy że pozornie najróżniejsze stany chorobowe ostateczna tychże samych polegają zmiany w patologicznych i że tylko objawy chorej wskutek różnej budowy narządów i różnych fizycznej czynności różnią się różnią się na przedstawiają i daje uwzględnieniu że metoda fizykalno-dietetyczne starając się przywrócić fizjologiczną normę narządu uwzględnia zawsze nie pojedynczy objaw lecz choroby lecz chory organizm w całości zrozumiemy że metodę tak różnych stanach chorobowych stosować można i że istotnie i to świetnym skutkiem stosowaną bywa wskazania lecznicze są następujące w wątrwa wymagające zahartowania organizacji tudzież do konwerscencja po chorobach choroby narządów oddechowych, choroby serce na które ostrożnie stosowany zabiegi wodolecznicze umiejętnie dozowany ruch niemniej jak gimnastyka lecznicza jak żaden inny środek oddziaywują, choroby narządów trawienia, jelit wątroby wysięki w jamie brzusznej choroby układu nerwowego hodowli składnik krwi kiła zboczenie przemiany materii choroby kobiece

[madohora]

Diabelski Most

[madohora]

Na mocy ustawy o reformie rolnej z 1920 dokonano parcelacji wielkich majątków komorowickich, po stronie krakowskiej przede wszystkim Barku należącego do Karola Stefana Habsburga (107 ha), a po stronie śląskiej gruntów rodziny Mecke (34 ha), na których powstało później osiedle domków jednorodzinnych zwane Kolonią Mekkiego. W 1922 przystąpiono do budowy nowej świątyni katolickiej według projektu przygotowanego jeszcze w pierwszej dekadzie XX wieku przez Emanuela Rosta juniora. Pierwsze nabożeństwo odbyło się w niej jesienią 1929. Stary drewniany kościół z XVI wieku planowano przenieść do Woli Justowskiej koło Krakowa, gdzie miał stać się częścią przyszłego skansenu. Zamierzenie to w praktyce zrealizowano dopiero w latach 1948–1951. W sąsiedztwie kościoła powstał w 1932 dom zakonny sióstr elżbietanek, w którym prowadzona była również ochronka dla dzieci, ambulatoryjna pomoc medyczna, a w okresie wakacyjnym ośrodek wypoczynkowy. Po 1945 obiekt ten funkcjonował jako szpital przeciwgruźliczy, a w latach 80. XX wieku został zaadaptowany na dom opieki dla przewlekle chorych[48]. Inne duże inwestycje okresu międzywojennego to nowe gmachy szkolne – zarówno w Komorowicach śląskich (1934–1936), jak i krakowskich (ukończony do września 1939 w stanie surowym, wykończony i otwarty w 1948).

[madohora]

W okresie PRL zaczęło się w Komorowicach intensywnie rozwijać budownictwo jednorodzinne. Przykładowo w latach 70. rocznie wydawano przeciętnie 35 pozwoleń na budowę. Z myślą o pracownikach FSM wybudowano w latach 80. wielkopłytowe osiedle mieszkaniowe w centrum Komorowic Krakowskich (Osiedle Komorowickie) składające się z kilkunastu pięciokondygnacyjnych bloków. Włączenie w granice administracyjne miasta przypieczętowało proces przekształcania się wsi w dzielnicę w typowe przedmieście. Od końca XX wieku znaczącym kierunkiem rozwoju przestrzennego stał się Bark (okolica ulic Barkowskiej, Kaletniczej, Dragonów), gdzie oprócz licznych domów jednorodzinnych powstały nowe kompleksy budynków szeregowych i małych bloków. W 2002 w sąsiedztwie węzła drogowego otwarto jedne z pierwszych w mieście hipermarkety, Tesco (istniał do 2020) i Castorama.

[madohora]

Szkoła Podstawowa nr 29 (Czereśniowa 20) – budowana jako szkoła powszechna dla Komorowic Krakowskich od 1938, do wybuchu II wojny światowej ukończona w stanie surowym, wykończona i oddana do użytku w 1948

[madohora]

Komorowice - dzielnica o głębokich korzeniach i burzliwej historii nazwy
Komorowice to dzielnica Bielska-Białej, która od wieków odgrywała istotną rolę w historii tego regionu. Jej nazwa nie pojawiła się przypadkowo, a jej ostateczna wersja musiała przejść swoje perypetie.

[madohora]

[madohora]

W 1945 r. przy ul. Sosnowej powstał Zakład Produkcji Szczepionek, dziś pod nazwą Instytut Biotechnologii Surowic i Szczepionek BIOMED S.A.
W 1945 r. szkoła podstawowa (nosząca obecnie nr 72) przeniosła się do budynku kawiarni letniej i folwarku restauratora Jana Bisanza przy ul. Modrzewiowej.
Po II wojnie światowej wzniesiono tajny obiekt wojskowy „Zielony Dół”, posiadający schron przeciwatomowy dla władz PZPR, województwa i Krakowa.

[madohora]

Obecnie na terenie skansenu w Woli Justowskiej znajdują się dwa zabytkowe budynki:

[madohora]

SKANSEN W KRAKOWIE -www.przewodnok.com

[madohora]

Drewniany kościółek w Komorowicach, jeden z najpiękniejszych pomników ciesiołki, rozebrany został w 1948 roku, a następnie przeniesiony na Wolę Justowską w latach 1949-1950 i postawiony na terenie przeznaczonym przez władze wojewódzkie na Muzeum Budownictwa Drewnianego "Skansen" jako zabytek, ale równocześnie kościół parafialny. Kościółek ten zbudowany został na początku XVI wieku o czym świadczył wykrój portalu prowadzącego z prezbiterium do zakrystii. Według zapisków był on w latach 1590-1601 kościołem protestantów, ponieważ dopiero w 1607 biskup Szysekowski z dziedzicami wsi przywrócił go katolikom. Kościół był kilkakrotnie odnawiany w XVIII wieku. Zbudowany był w stylu śląsko-małopolskim: nawa prostokątna, prezbiterium zakończone trzema bokami ośmioboku. Zakrystia przylegała doń od północy. Kościół budowany był na zrąb, wieża przy nawie od zachodu, budowana na słup. Dookoła soboty z kruchtami od południa i od zachodu. Prezbiterium pokryte było pozornym sklepieniem kolebkowym wciskającym się w głąb w przestrzeń dachową. Nawa północna pokryta stropem łukowo wyszalowanym. Na bogato profilowanej belce "tęczowej" wsparty był późno gotycki krucyfiks z XVI wieku. W nawie od zachodu, chór muzyczny na belkach, fazowany i wsparty na dwóch profilowanych słupach. Posadzka z płyt kamiennych (piaskowiec).
W roku 1973 w kościele nakręcono ostatnie sceny "Potopu" w reżyserii Jerzego Hoffmana.

[madohora]

8 maja 2020 roku parafia otrzymała pozwolenie na użytkowania świątyni.
W trakcie prac budowlanych przeniesiono spichlerz z Trzyciąża (mniejszy) w pobliże drewnianego budynku drewnianej karczmy, co umożliwiło wybudowanie nowej plebanii.

[madohora]

Od czasu pożaru trwały starania o odbudowę kościoła. W 2009 r. przedstawiony został projekt budowy większego obiektu murowanego. Decyzja ta wzbudziła jednak duże kontrowersje wśród mieszkańców miasta oraz w kręgach konserwatorskich.
W 2016 r. rozpoczęła się odbudowa kościoła według nowego projektu. Nowy projekt przewidywał budowę murowanego przyziemia, przekrytego emporą jako chóru nad nawą główną oraz budowę na poziomie chóru obiektu odtwarzającego bryłę spalonego kościoła.
Kościół został oddany do użytkowania w maju 2020 r.

[madohora]

BUDOWA KOŚCIOŁA W WOLI JUSTOWSKIEJ

[madohora]

PIĘKNE KAMIENICE, NIESTETY CZĘŚĆ Z NICH JEST W FATALNYM STANIE

[madohora]

Dziewczyna

[madohora]

POFABRYCZNE ZABUDOWANIA W CENTRUM MIASTA ZOSTANĄ WYBURZONE - Wyborcza - 16.08.2018

[madohora]

BIELSKO - BIAŁA I OKOLICE OKIEM DZIENNIKARZY - www,bielsko.info

[madohora]

DZISIAJ WYSTĄPIĄ PROBLEMY Z ZAKUPEM BILETÓW W KASACH

[madohora]

Teatr Polski w Bielsku-Białej – założony w 1890 teatr dramatyczny, znajdujący się w Bielsku-Białej, w zabytkowym gmachu w centrum miasta, na historycznym Dolnym Przedmieściu, przy ul. 1 Maja. Gmach Teatru Polskiego został wzniesiony w latach 1889–1890 według projektu wiedeńskiego architekta Emila von Förstera w stylu eklektycznym z przewagą neoklasycyzmu i neobaroku, z wykorzystaniem motywu rzymskiego łuku triumfalnego na fasadzie ozdobionej ponadto posągami Apolla oraz muz: Melpomeny i Talii. Teatr w swoim kształcie, zgodnie z założeniem Förstera, przypomina Operę Wiedeńską i Teatr Narodowy w Budapeszcie. Do dziś zachowała się kurtyna z 1890 przedstawiająca Taniec Nimf, wykonana w pracowni Franciszka Rottonary. W latach 1904–1905 nastąpiła przebudowa według projektu biura projektowego Fellner & Helmer w Wiedniu. W kwietniu 2008 zakończył się generalny remont elewacji teatru, wraz z konserwacją wszystkich rzeźb, iluminacją, a także wymianą poszycia dachowego. Budynek zyskał również nową, obrotową scenę, klimatyzację i nowe oświetlenie, a piwnicę zaadaptowano na kawiarnię. Przed budynkiem teatru znajduje się replika zabytkowej fontanny z 1895, podarowanej miastu przez budowniczych bielskich wodociągów

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

DOM WŁÓKNIARZY. DOM KULTURY W BIELSKU

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]