Bielsko Biała

[madohora]

W 1928 bielska firma R. Juttner & F. Bolek rozpoczęła sześcioletnią przebudowę kościoła. W tym czasie wydłużono nawę główną w kierunku zachodnim z dodaniem portalu i bocznej galerii. W 1934 przesunięto także wieżę ze środka na koniec kościoła i dobudowano nawę boczną.
Jednocześnie od 1928 zaczął pełnić funkcję kościoła garnizonowego.

[madohora]

Wnętrze utrzymane jest w duchu posoborowym. Jednym z niewielu elementów starszego wyposażenie jest XIX-wieczny ołtarz główny, w którym w formie płaskorzeźby przedstawiono Trójcę Świętą: Bóg Ojciec jako starzec z brodą, Syn Boży jako młody mężczyzna z krzyżem siedzący na obłokach oraz Duch Święty jako unosząca się nad nimi gołębica. W prezbiterium od północy znajduje się gotycki portal do zakrystii oraz empora na piętrze z balustradą (wnęka kolatorska). Na ścianach i suficie nie ma żadnych fresków ani malowideł.

[madohora]

Cmentarz od XVII w. był wspólnie użytkowany przez katolików i protestantów. W 1896 roku został zamknięty i zamieniony na plac kościelny i ogród. W tej chwili po cmentarzu nie ma już ani śladu.

[madohora]

Od 1998 roku parafia powróciła do dawnej tradycji kościoła garnizonowego. Z tej okazji na kapelana parafii został mianowany ks. kapitan Marek Strzelecki. Następnie funkcję tę pełnił ks. kpt. Mariusz Tołwiński oraz ks. por. Marek Rycio. Od czasu konsekracji nowego kościoła na terenie 18 Batalionu Powietrznodesantowego w 2014 r. nabożeństwa dla żołnierzy i ich rodzin przeniesiono do ich nowego miejsca modlitwy.

[madohora]

Budynek przedzielony jest sienią na dwie zasadnicze części – warsztatową, znajdującą się po lewej stronie od wejścia do budynku i mieszkalną – po prawej stronie. Największym pomieszczeniem jest warsztat, w którym umieszczono przede wszystkim przedmioty bezpośrednio związane z pracą tkacza. Wśród nich znajduje się potężne krosno nicielnicowe pochodzące z połowy XVIII w., służące do wyrobu tkanin wełnianych, a także przedmioty związane z przygotowywaniem i snuciem osnowy.

[madohora]

MUZEUM HISTORYCZNE BIELSKO - BIAŁA

[madohora]

Pod koniec lat 30. XX wieku fabryka, której polska nazwa brzmiała wtedy Karola Büttnera Synowie, zatrudniała 150 pracowników i zajmowała znaczną część kwartału pomiędzy ulicą Piłsudskiego (współcześnie 1 Maja), Sukienniczą oraz placem Żwirki i Wigury. Prudukowano w niej sukna, szewioty i kamgarny. Dzisiejszy budynek muzealny znajdował się w środku kompleksu, otoczony innymi zabudowaniami. W 1937 wzniesiono w sąsiedztwie nową halę warsztatową, dokonano także nadbudowy jednej z oficyn, gdzie współcześnie mieszczą się biura muzeum

[madohora]

Druga część wystawy stałej nosi nazwę Wilk, selfaktor, postrzygarka... Dawna technika włókiennicza. Tworzy ją kolekcja historycznych maszyn i urządzeń włókienniczych. Ekspozycja podzielona jest na cztery sale, które mają odpowiadać poszczególnym etapom procesu technologicznego wyrobu tkanin wełnianych: przędzalnia, oddział przygotowawczy tkalni wraz z kantorem mistrza i laboratorium, tkalnia oraz wykańczalnia z farbiarnią. Najstarszym eksponatem jest krosno tkackie z końca XVIII wieku, najnowsze pochodzą z lat 70. XX wieku. W ostatniej części zgromadzono również kolekcję maszyn wykorzystywanych w produkcji kapeluszy filcowych

[madohora]

W 1870 roku Franz Mänhardt przekazał farbiarnię synowi – Carlowi, który kontynuował działalność ojca, prowadząc ją wspólnie ze szwagrem Karlem Theodorem Hennigiem pod firmą C. Mänhardt & Hennig. W 1879 roku Hennig wystąpił ze spółki, a firmę dalej jednoosobowo prowadził Carl.

[madohora]

KONTROWERSJE WOKÓŁ ŚCIEŻEK ROWEROWYCH - Radio Katowice - 18.08.2024

[madohora]

Został wzniesiony w XIV wieku staraniem księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka i przez kolejne stulecia służył jako jedna z siedzib Piastów cieszyńskich. Jest typem zamku miejskiego od początku włączonego w system fortyfikacji Bielska i będącego zarazem najsilniejszym elementem jego obwarowań. Pełnił także rolę śląskiej warowni granicznej, strzegąc wschodniej granicy Księstwa Cieszyńskiego na rzece Białej – oddzielającej Śląsk od Małopolski.

[madohora]

Najstarsze części zamku pochodzą z XIV wieku, przez następne stulecia był stopniowo rozbudowywany i przekształcany. Jest typem zamku miejskiego od początku włączonego w system fortyfikacji Bielska i będącego zarazem najsilniejszym elementem jego obwarowań. Przez stulecia pełnił rolę śląskiej warowni granicznej, najpierw strzegąc granicy księstw dzielnicowych cieszyńskiego i oświęcimskiego, od połowy XV wieku granicy państwowej czesko-polskiej. Od końca XVI wieku rola obronna zamku malała i przekształcał się on coraz bardziej w rezydencję szlachecką. Współczesny wygląd budowli pochodzi z czasów ostatniej wielkiej przebudowy z drugiej połowy XIX wieku, która zatarła całkowicie jej dawne cechy stylowe. W latach 1899–1973, w miejscu widocznego obecnie od strony wschodniej ceglanego muru oporowego, stał ciąg tzw. Bazarów Zamkowych, tworzących podbudowę architektoniczną dla bryły zamku. Bazary wyburzono w związku z poszerzaniem ulicy Zamkowej.

[madohora]

Muzeum w Bielsku otwarto dla publiczności 25 lutego 1906 w budynku tzw. Starego Ratusza przy Rynku 9, gdzie funkcjonowało bez przerwy aż do 1941. Dzięki staraniom jego kustosza, mistrza kominiarskiego Edwarda Schnacka, w okresie między I i II wojną światową ekspozycję znacznie rozbudowano. Od 1931 zajmowała osiem sal na drugim piętrze budowli i jedno niewielkie pomieszczenie na piętrze trzecim, pewna część eksponatów zdobiła też korytarz i klatkę schodową. Było to wówczas jedno z większych muzeów typu regionalnego w Polsce, trzecie na Śląsku po placówkach działających w Katowicach i Cieszynie.

[madohora]

Pomieszczenia skrzydła południowego mieszczą wystawę Z dziejów miasta i zamku, stanowiącą próbę przedstawienia historii Bielska-Białej od czasów najdawniejszych po wiek XIX. Ilustrują ją eksponaty archeologiczne i historyczne ze zbiorów bielskiego Muzeum oraz depozyty z innych placówek.

[madohora]

Ekspozycja otwarta 7 kwietnia 2006 została wzbogacona o przykłady średniowiecznej i renesansowej rzeźby, malarstwa tablicowego, XVI-wiecznych witraży o tematyce sakralnej i świeckiej oraz XVII-wiecznego niderlandzkiego, francuskiego, włoskiego i polskiego malarstwa oraz rzemiosła.

[madohora]

W Sali Niebieskiej wyeksponowano przykłady polskiego i europejskiego malarstwa realistycznego XIX wieku ze zbiorów Muzeum. Znajdują się tu prace m.in.: Jana Matejki, Piotra Michałowskiego, Józefa Brandta, Henryka Rodakowskiego, Juliusza Kossaka i innych. W przeszklonej witrynie ściennej zaprezentowano wyroby z fajansu, biskwitu, porcelany, srebra i cyny oraz malowane na kości XVIII- i XIX-wieczne miniatury.

[madohora]

Fontanna na placu przed zamkiem

[madohora]

Ściana wschodnia salonu muzycznego wyposażona jest w zabytkowe komody i zegar typu cartel w stylu André Charlesa Boulle’a – nadwornego ebenisty króla Ludwika XIV. W północno-zachodnim narożniku salonu znajduje się rokokowy piec. Muzyczny charakter sali podkreśla fortepian stołowy z 1856 oraz obrazy, takie jak Podwieczorek przy klawikordzie (II poł. XVIII wieku) autorstwa Duncana Mackellara czy portret kompozytora Christopha Willibalda Glucka (1776) pędzla Josepha Siffreda Duplessisa. Salon jest oświetlony czterema kryształowymi żyrandolami. Salon Muzyczny, prócz funkcji muzealnej, spełnia także rolę pomieszczenia, gdzie każdego miesiąca odbywają się odczyty literackie i koncerty muzyczne.

[madohora]

Dwie sale pierwszego piętra skrzydła północnego zamku zostały poddane gruntownym pracom konserwatorskim, w ramach których odsłonięto fragmenty architektoniczno-iluzjonistycznych polichromii podstropowych z czwartej ćwierci XVI lub początku XVII wieku, przedstawiających wolutowe wsporniki podtrzymujące gzyms i belkowanie dekorowane roślinno-geometrycznym fryzem, umieszczonym na cynobrowym tle. Zabiegom konserwatorskim poddano także sklepienia krzyżowo-żebrowe, z wielopłatkowymi rozetami w zwornikach, powstałe po pożarze zamku splądrowanego przez Szwedów podczas wojny trzydziestoletniej w 1646.

[madohora]

Uzupełnieniem malarstwa są biedermeierowskie meble charakteryzujące się prostotą i funkcjonalnością konstrukcji oraz solidnością rzemieślniczego wykonania. Możemy tu zobaczyć tak popularne w owym czasie jednorodne garnitury do salonów, składające się ze stołu na jednej nodze, tzw. gerydonu, kanapy, dwóch foteli i czterech krzeseł o charakterystycznej linii oparcia przypominającej wachlarz, serce lub formę nerkową. Są tu również popularne stoliki do robót ręcznych, zwane niciakami, i wzorniki haftów biedermeierowskich. Nieodzownym wyposażeniem biedermeierowskiego wnętrza były komody, sekretery i serwantki wypełnione porcelaną, szkłem i różnego rodzaju bibelotami. Prezentowane wyroby ze szkła pochodzą głównie z czeskich i śląskich hut.

[madohora]

Galeria Zamkowa mieści się na parterze w południowo-zachodnim narożniku historycznego zamku. Jej zabytkowe wnętrze spełnia jednocześnie funkcję galerii komercyjnej, dodatkowej przestrzeni wystawienniczej Muzeum oraz kawiarni muzealnej. Galeria proponuje sztukę współczesną z dziedziny malarstwa, grafiki, rysunku, fotografii, rzeźby, tkactwa, ceramiki artystycznej i biżuterii. W swej ofercie posiada zarówno prace znanych polskich artystów, jak i prace twórców młodych.

[madohora]

W 1752 roku, po przejęciu tytularnych dóbr nad Białą przez księcia Aleksandra Józefa Sułkowskiego (1695–1762), w kaplicy odbyło się pierwsze znane z archiwaliów katolickie nabożeństwo. Powstały w 1786 roku inwentarz wyszczególniał we wnętrzu ołtarz główny i dwa boczne, liczne wyposażenie sakralne oraz oratorium. W tym też roku złożono w niej srebrną urnę z sercem zmarłego Aleksandra Antoniego Sułkowskiego (1730–1786) – III księcia bielskiego.

[madohora]

W latach 2019–2020 przeprowadzono inwentaryzację i prace porządkowe w kryptach, oraz prace archeologiczne pod poziomem posadzki. Dzięki pozyskanym przez Muzeum środkom finansowym z Marszałkowskiego Budżetu Obywatelskiego Województwa Śląskiego w maju 2020 roku ruszyły prace remontowe we wnętrzu kaplicy, które zakończono w lutym 2021 roku.

[madohora]

Teatr Polski

Teatr dramatyczny założony w Bielsku-Białej w 1890 roku. Mieści się w zabytkowym gmachu zaprojektowanym przez Emila von Förstera i zgodnie z założeniem architekta przypomina budynek Opery Wiedeńskiej. Zdobi go zabytkowa kurtyna z 1890 przedstawiająca Taniec Nimf, wykonana w pracowni Franciszka Rottonary, a przed teatrem znajduje się replika zabytkowej fontanny z 1895 roku podarowanej miastu przez budowniczych bielskich wodociągów. Teatr realizuje zadania związane z tworzeniem wartości teatralnych i propagowaniem sztuki poprzez prezentację przedstawień wystawianych na jego scenach. Zadaniem Teatru jest także edukacja kulturalna, rozbudzanie potrzeb uczestnictwa w kulturze oraz kształtowanie postaw świadomego odbioru sztuki teatru. Teatr posiada dwie sceny, na których prezentuje spektakle własne i gościnne. Bogaty i różnorodny repertuar, teatru sprawia, że cieszy się on rosnącym zainteresowaniem widzów i odnotowuje duże sukcesy frekwencyjne. Jest organizatorem Festiwalu Komedii Południa FUNfest oraz cyklu Primus Inter Pares prezentującego spektakle wyjątkowe, nagradzane na festiwalach i budzące uznanie krytyki. Teatr realizuje cykl „Spektakli bez barier” dostępny dla widzów niewidomych i słabowidzących z audiodeskrypcją oraz dla niesłyszących z tłumaczeniem na język migowy.

[madohora]

W latach 1904–1905 nastąpiła przebudowa według projektu biura projektowego Fellner & Helmer w Wiedniu.