KIELCE

[madohora]

[madohora]

Kielce – miasto na prawach powiatu w środkowo-wschodniej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich, nad rzeką Silnicą, historycznie w Małopolsce. Centralny ośrodek aglomeracji kieleckiej, stanowi regionalne centrum gospodarcze, naukowe, kulturalne oraz wystawienniczo-targowe.

[madohora]

[IMG]https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/1pvqm7vRjmPLdte1aX.png[IMG]

[madohora]

Muzeum Wsi Kieleckiej jest placówką, która za zadanie ma ochronę kultury ludowej z obszaru województwa świętokrzyskiego. Jest kilka oddziałów muzeum, a jego siedziba (Kielce, ul. Jana Pawła II 6) mieści się stoku Wzgórza Zamkowego, w modrzewiowym Dworku Laszczyków, najstarszym drewnianym budynku wmieście, zbudowanym w końcu XVIII wieku. Wnętrza dworku przeznaczono na ekspozycje. Osoby, które interesują się dawnymi drewnianymi budynkami, mogą też odwiedzić wieś Tomarnia w gminie Chęciny, gdzie znajduje się Park Etnograficzny. Zgromadzono tu chałupy, stodoły, wiatraki, spichlerze i nie tylko.

[madohora]

Kielce, miasto powiatowa nad Silnicą, w gubernji Kielce, miasto powiatowa nad Silnicą, w gubernji
Radomskiej, ma mieszkańców 3841; w roku 1174 przez Gedeona biskupa krakowskiego założone. Jakób
Zadzik biskup wymurował tutaj zamek warowny, połączony z kolłegiatą gankami. Zdobią go zewnątrz
dwoma piramidami przedzielone 4 posągi ; z tych dwa na pamiątkę zawartego ze Szwecją r. 1629 pokoju;
inne zaś dwa ministrów Moskiewskich w narodowych strojach; trzymają oni w rękach zawarty r. 1634 traktat
pokoju i zdają się go czytać. Umocowany od króla
i Rzeczypospolitej, Zadzik, uskuteczniwszy oba przymierza, wzniósł te pomniki. Biskup Jan Lipski, ostatni
kardynał polski, zakończył życie w tym zamku 20 lutego 1746. Radomskiej, ma mieszkańców 3841; w roku 1174 przez Gedeona biskupa krakowskiego założone. Jakób Zadzik biskup wymurował tutaj zamek warowny, połączony z kolłegiatą gankami. Zdobią go zewnątrz dwoma piramidami przedzielone 4 posągi ; z tych dwa na pamiątkę zawartego ze Szwecją r. 1629 pokoju; inne zaś dwa ministrów Moskiewskich w narodowych strojach; trzymają oni w rękach zawarty r. 1634 traktat pokoju i zdają się go czytać. Umocowany od króla i Rzeczypospolitej, Zadzik, uskuteczniwszy oba przymierza, wzniósł te pomniki. Biskup Jan Lipski, ostatni kardynał polski, zakończył życie w tym zamku 20 lutego 1746.

[madohora]

DOKĄD DOJEDZIEMY Z DWORCA AUTOBUSOWEGO W KIELCACH - www.tvp.pl - 07.09.2020

[madohora]

Bodzentyn jest lokalnym węzłem drogowym[4]. Krzyżują się tu drogi wojewódzkie nr 751 (Ostrowiec Świętokrzyski - Suchedniów) i 752 (Górno - Rzepin Pierwszy). Przez miasto przepływa niewielka rzeka Psarka, dopływ Świśliny.

[madohora]

Bodzentyn powstał w 1355 na gruntach Tarczka, który w XII i XIII wieku był ośrodkiem posiadłości biskupich. Przywilej na założenie miasta na prawie magdeburskim biskup Bodzęta otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego. Miasto stało się ośrodkiem klucza majątkowego biskupów krakowskich.
W 1292 w Bodzentynie zmarł kontrowersyjny biskup krakowski Paweł z Przemankowa
W 1365 biskup Florian z Mokrska wzniósł tu zamek oraz otoczył miasto obronnymi murami[5]. W 1380 Jan Radlica ufundował w Bodzentynie kościół pod wezwaniem św. Krzyża. W 1410 zatrzymał się tu król Władysław Jagiełło, wyprawiający się na Krzyżaków. Król przyjechał tutaj 19 czerwca z Łysej Góry i przez dwa dni przebywał na dworze biskupim, przyjmując posłów od książąt pomorskich. Niedługo później miasto zniszczył pożar. Z tego powodu w 1413 biskup Wojciech Jastrzębiec wyjednał od Jagiełły nowy przywilej, w którym król potwierdził prawo magdeburskie
W 1412 Piotr Wysz rozszerzył posiadłości Bodzentyna o kilkanaście łanów. W tym samym czasie sąsiedni Tarczek, który utracił na rzecz Bodzentyna znaczną część obszaru, został zdegradowany do rzędu wsi[8]. Biskup Wysz nadał Bodzentynowi prawo wyrębu drzewa i wypasu bydła, wyłączność na handel solą i mięsem, a także monopol na wyrób trunków w promieniu jednej mili. Biskup ustanowił w Bodzentynie targ oraz dwa jarmarki

[madohora]

Wiek XX

Początek XX wieku przyniósł ze sobą dalszy wzrost ludności. W 1909 Bodzentyn liczył już 3316 stałych mieszkańców, z czego 1474 Żydów, 9 prawosławnych i 6 protestantów. 20 czerwca 1917 drewnianą w większości zabudowę miejscowości strawił pożar. Uszkodzeniu uległ dach kościoła parafialnego. Doszczętnie spłonęła synagoga przy ulicy Bożniczej.
Według pierwszego międzywojennego spisu z 1921 osada liczyła 3570 mieszkańców[5], a w przededniu wojny 3853 osób.
W okresie II wojny światowej Bodzentyn był silnym ośrodkiem ruchu partyzanckiego w Górach Świętokrzyskich, wielu jego mieszkańców wstąpiło do leśnych oddziałów. Walczyli m.in. pod dowództwem Jana Piwnika „Ponurego”. Na odległym od miasta o kilka kilometrów Wykusie, znajdowała się duża leśna baza żołnierzy AK. Dlatego też 1 czerwca 1943, w ramach represji i w odwecie za działalność partyzancką bodzentynian Niemcy przeprowadzili w mieście pacyfikację. Ich silny oddział, stacjonujący w Świętej Katarzynie o świcie okrążył miasto i dokonał rewizji wszystkich domostw i obejść. Niemal wszystkich mieszkańców, z wyjątkiem drobnych dzieci, spędzono na rynek. Tutaj kolejno sprawdzano ich tożsamość i korzystając z informacji szpicli dokonywano egzekucji wybranych osób z użyciem amunicji dum-dum. Tego dnia zginęło w mieście łącznie 39 osób. Wszyscy pochowani zostali we wspólnej mogile i dopiero po wojnie dokonano ekshumacji i indywidualnych pochówków ofiar na cmentarzu parafialnym.
Okupanci niemieccy utworzyli w miejscowości getto dla Żydów z Bodzentyna, Łodzi, Kielc i Płocka (ok. 700 osób), które liczyło ogółem ok. 3 tys. osób[13]. We wrześniu 1942 roku, podczas likwidacji getta, jego mieszkańcy zostali popędzeni (w tym Dawid Rubinowicz) do stacji kolejowej w Suchedniowie, a stamtąd wywiezieni do obozu zagłady w Treblince.
W 1946 Bodzentyn zamieszkiwało już tylko 2100 mieszkańców Po wojnie powstała winiarnia, przetwórnia owoców, zakłady mleczarskie i cegielnia, a także spółdzielnie szewców oraz tkacka. W 1960 Bodzentyn miał 2970 mieszkańców. 50% ludności nadal utrzymywało się w tym czasie z rolnictwa.
W 1994 Bodzentyn odzyskał utracone prawa miejskie

[madohora]

1355 – założenie miasta przez biskupa krakowskiego Bodzętę,

[madohora]

1863 – bitwa powstania styczniowego,

[madohora]

1870 – odebranie praw miejskich,

[madohora]

1939–1945 – okupacja niemiecka, getto

[madohora]

Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława Biskupa, gotycki z lat 1440–1452
Ołtarz z katedry na Wawelu z 1 poł. XVI w.
Tryptyk bodzentyński z 1508
Kościół oraz dzwonnica z XVII w., przebudowana w 1848 r., cmentarz kościelny, ogrodzenie z bramą z XIX w. stanowią zespół wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.215/1-4 z 3.11.1947 i z 15.02.1967)

[madohora]

Cmentarz parafialny z symboliczną mogiłą powstańców styczniowych, ufundowaną w 1917 przez gminę oraz Koło Macierzy Szkolnej. Na cmentarzu znajduje się także zbiorowa mogiła i pomnik 39 osób rozstrzelanych 1 czerwca 1943. (nr rej.: A.219 z 26.05.1993)

[madohora]

Ziemia sandomierska jest jedyną z terenu Małopolski, gdzie daleko na zachód dotarły działa mistrzów lwowskich. Lokalni artyści sandomierscy prezentowali niski poziom, dlatego członkowie kapituły w trosce o dobrą jakość dzieł zwracali się z zamówieniem do mistrzów z dużych ośrodków miejskich. Grawitacja Sandomierza w stronę ośrodka krakowskiego była zjawiskiem oczywistym, jednak od poł. XVIII nastąpiła ekspansja artystyczna Lwowa, przede wszystkim w zakresie rzeźby. Lwów w okresie rokoka stał się centrum sztuki rzeźbiarskiej. Na ziemi sandomierskiej spotkały się więc dwie rzeźbiarskie tradycje – krakowska i lwowska. Bardziej tradycyjną rzeźbę szkoły krakowskiej prezentują w kolegiacie figury autorstwa Antoniego Rojowskiego w ołtarzu Kaplicy Sakramentu z 1767. Kontynuują one tradycję miękkiego, płynnego lirycznego stylu Baltazara Fontany. Ekspansja Lwowa była spowodowana słabością Krakowa w tym czasie, który stał się ośrodkiem prowincjonalnym w dziedzinie rzeźby w II poł. XVII wieku. Maciej Polejowski rzeźbiarz i architekt, pochodził z artystycznej rodziny. Rzeźbił zarówno w kamieniu, drewnie, jak i modelował w stiuku.

[madohora]

Kompozycja jest dwustrefowa, obserwujemy wszystko z wysokiego punktu (typowe w XIV i XV w., jest to więc przejaw tradycjonalizmu). W strefie dolnej widoczny jest zróżnicowany tłum postaci. Strefa górna przedstawia Chrystusa i dwóch łotrów na tle nocnego nieba ze słońcem o twarzy młodzieńca za chmurami, i wyłaniającym się zza nich półksiężycem. Ciało Chrystusa, w przeciwieństwie do pozostałych postaci, ukazane zostało statycznie. Krzyże łotrów stoją niżej, ukazane są w perspektywicznym skrócie. U stóp krzyża, po lewej widoczne są trzy niewiasty, dwóch mężczyzn i dziecko. Skoncentrowani są na sobie, lub na omdlewającej Marii. Po prawej stoi św. Jan Ewangelista. Ujęta z profilu, obejmując belkę, klęczy Maria Magdalena. Za Marią, Janem i innymi widać grupę wokół jeźdźca na białym koniu.
Światło pada z lewej strony, z góry. Wenecki koloryt zbudowano poprzez zestawienie zieleni i czerwieni, jasnego błękitu i różu, ciemnego błękitu i pomarańczu. Jasna karnacja zarezerwowana jest dla młodzieńców i kobiet, zażółcona dla Jezusa a ciemna dla dorosłych mężczyzn.

[madohora]

Synagoga w Bodzentynie – zbudowana w latach 1927-1929 na miejscu starej synagogi przy ulicy Bożniczej (obecnie ulica Wesoła przy skrzyżowaniu z ulicą Czystą). W roku 1931 roku na czele tutejszego okręgu bóżniczego stał Herszka Szwarc. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zniszczyli synagogę.
Murowany, kryty gontem budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta.

[madohora]

Łysa Góra stanowi węzeł szlaków turystycznych w tym regionie. Rozpoczyna się tu niebieski szlak turystyczny prowadzący do Pętkowic. Przez górę przechodzi szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków.

[madohora]

[madohora]

12 czerwca 2016 r. – Pierwsze referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta Kielce Wojciecha Lubawskiego (ostatecznie zbyt mała frekwencja)

[madohora]

Insurekcja kościuszkowska
W klasztorze cystersów przez pewien czas mieszkał Tadeusz Kościuszko wraz z wojskiem, przygotowując się do bitwy z Denisowem. Książę Józef Poniatowski zgłosił się do obozu Kościuszki jako ochotnik. W powstaniu brało udział wielu mieszkańców ziemi jędrzejowskiej, w tym Stefan Dembowski, dziedzic majątku Potok, jeden z najbliższych współpracowników Kościuszki, desygnowany na jego następcę w razie jego śmierci.

[madohora]

W połowie XVI wieku w wyniku energicznej akcji reformacyjnej znaczna część ówczesnego dekanatu jędrzejowskiego była w zasięgu oddziaływania ruchu reformacyjnego[, jednak Jędrzejów oraz okoliczne parafie, będące w bezpośrednim zasięgu działalności jędrzejowskich cystersów, stanowiły niewzruszoną twierdzę katolicyzmu

[madohora]

1166 – Rycerz Dzierżko herbu Janina ufundował w miejscu, gdzie dziś stoi świątynia NPNMP pierwszy kościół

[madohora]

1241 – Busko zostało zniszczone przez Tatarów. Prawdopodobnie w bitwie pod Chmielnikiem zginął rycerz Dersław i Busko przeszło na własność zakonu Norbertanek.

[madohora]

1819 – Kasata klasztoru Norbertanek – Busko jako dobro zakonne przeszło w ręce rządu Królestwa Polskiego.

[madohora]

1852 – Epidemia cholery.

[madohora]

1869 – W ramach represji po Powstaniu styczniowym, podobnie jak 337 innych miast Królestwa Polskiego, Busko zostało pozbawione ukazem carskim praw miejskich i przemianowane na Busk

[madohora]

12 maja 1894 – Zakład zdrojowy przeszedł pod „Zarząd Skarbowy Wodami Mineralnymi w Busku” (do 1914 r.).

[madohora]

ZNASZ ŚWIĘTOKRZYSKĄ IBIZĘ - Nasze Miasto - 14.06.2021

[madohora]

OPUSZCZONY KOŚCIÓŁ POD KIELCAMI - Gazeta - 31.10.2022

[madohora]

[madohora]

Budynki mieszkalne były w większości nieduże, skromnie wyposażone i zaniedbane. Było w nich to, co niezbędne w życiu codziennym i tylko w potrzebnej ilości. Brak w opisach wnętrz śladów jakiegokolwiek luksusu. U schyłku XVIII w. domy mieszkalne w Kielcach w większości były parterowe, dwu- lub trzytraktowe. We wnętrzach wydzielone były: sień, komora, izba, „izbetka”, kuchnia i pomieszczenia gospodarcze (komórki, spiżarnie). Ich stan techniczny i wygląd był zróżnicowany, ale generalnie zapewne pozostawiał wiele do życzenia, skoro domostwa i ich wyposażenie często opisywano jako „zdezelowane”, szyby częściowo były potłuczone, a dach jednego z nich był nawet „jak przetak” dziurawy. Obok domów funkcjonowały zabudowania gospodarcze o różnym przeznaczeniu. Mieściły się w nich stajnie, szopy, browary, gorzelnie, również na ogół wymagające remontów lub napraw. Na niektórych podwórzach znajdowały się studnie, lecz jedna była zniszczona, druga „całkowicie zawalona”. W pomieszczeniach stały piece kaflowe, które nie zawsze chyba działały, bo jak np. miał grzać piec, który opisano, że „nic nie wart”. Stoły, ławy, skrzynie, rzadziej szafki, krzesła, to podstawowe i powszechne umeblowanie domów. Wydaje się, że w tych skromnych wnętrzach wartościowsze były elementy metalowe (zamki, skoble, haki, kraty, wrzeciądze). Jednymi z nielicznych dekoracji pomieszczeń były obrazki, głównie o tematyce religijnej. Pod względem liczebności i zróżnicowania zarówno odzież jak i pościel Kielczan ograniczały się najczęściej do podstawowych zestawów.

[madohora]

Słowik (oficjalnie Słowik-Willa) – południowo-zachodnia część Kielc, położona pomiędzy Pasmem Zgórskim a Pasmem Posłowickim. Przepływa przez nią rzeka Bobrza. Słowik był w drugiej połowie XIX wieku i pierwszej połowie XX wieku zapleczem wypoczynkowym miasta Kielce. Przebiega przez niego droga wojewódzka nr 762 oraz linia kolejowa w kierunku Krakowa. Znajduje się tu przystanek kolejowy Kielce Słowik oraz kościół pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

[madohora]

Słowik graniczy z:
od północy: Białogon, Zalesie
od południa: miejscowość Zagrody, Sitkówka
od zachodu: Nowiny
od wschodu: Białogon

[madohora]

Słowik jest punktem początkowym szlak turystyczny zielony zielonego szlaku spacerowego prowadzącego do rezerwatu Biesak-Białogon.
Przez Słowik przechodzi również szlak turystyczny niebieski niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa.
Komunikacja miejska – linie 19, 27, 29, 31 oraz linia sezonowa, T

[madohora]

Na terenach przyłączonych do Kielc w 1930 roku i położonych w najbliższym sąsiedztwie Karczówki lub częściowo na jej obszarze znajdują się też:
osiedle mieszkaniowe Podkarczówka zbudowane przez spółdzielnię RSM Armatury i sąsiadujące z nim niewielkie osiedla mieszkaniowe Panorama i Via Botanica,
teren o przewadze funkcji ogólnomiejskich metropolitalnych – w przybliżeniu pomiędzy ulicami Nowobernardyńską, Jagiellońską, Krakowską i Podklasztorną – na którym znajduje się hala sportowa przy ul. Krakowskiej 72 (w której do 2006 roku rozgrywał swoje mecze klub Industria Kielce), otwarty w 2019 roku ogród botaniczny, zajezdnia MPK[12] i dwie szkoły,
obszar nazywany dawniej Cegielnią[1] i obejmujący ulice[4]: Borową, Gajową, Grzybową, Jagodową, Podleśną i Stokową.

[madohora]

Karczówka – wzniesienie w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Kadzielniańskim, położone na terenie Kielc, na południowy zachód od centrum miasta. W większej części zbudowane jest z wapieni dewońskich, u jego podnóża natomiast znajdują się wychodnie zlepieńców cechsztyńskich. Jest porośnięte starodrzewiem sosnowym, w którym wiek niektórych drzew dochodzi do 150 lat. W przeszłości obszar Karczówki był wykorzystywany górniczo. Wydobywano tu wapień oraz rudy ołowiu. Pozostałości dawnych prac górniczych w postaci szybów i rowów poeksploatacyjnych widoczne są na stokach: południowym i zachodnim. Na szczycie znajduje się punkt widokowy na Kielce oraz Góry Świętokrzyskie. W 1953 r. na Karczówce utworzono rezerwat krajobrazowy o obszarze 27 ha.
Na Karczówce swój początek ma czerwony szlak turystyczny biegnący do Chęcin.
Na północ od klasztoru na wzgórzu znajduje się pomnik i zbiorowa mogiła powstańców styczniowych.

[madohora]

Na szczycie ulokowany jest kościół pw. św. Karola Boromeusza oraz klasztor należący dawniej do oo. bernardynów. Fundatorem zespołu klasztornego był biskup krakowski Marcin Szyszkowski. Powstał on jako wotum za ominięcie Kielc przez zarazę z 1622 r. Zespół klasztorny został wzniesiony w latach 1624–1631 w stylu późnorenesansowo-wczesnobarokowym. Na początku XVIII w. klasztor został przebudowany. Od strony wschodniej dobudowano wówczas zabudowania gospodarcze, ogrodzone murem z basztami i znajdującą się pośrodku bramą. W 1864 r. zakon bernardynów został rozwiązany przez władze carskie. Od 1957 r. klasztorem opiekują się księża pallotyni.

[madohora]

Klasztor i kościół wieńczą barokowe wieże i sygnaturki pokryte blachą miedzianą. Do wnętrza prowadzą barokowe schody wykonane z wydobywanego na Kielecczyźnie czerwonego i szarego piaskowca. Na korytarzu przy wejściu do klasztoru znajduje się obraz przedstawiający złupienie klasztoru przez wojska szwedzkie w 1655 r. Kościół klasztorny jest jednonawowy. Na barokowym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiający św. Karola oraz św. Kazimierza. Pozostałe elementy wyposażenia świątyni rokokowe.

[madohora]

Pod wieżą ulokowana jest kaplica pw. św. Barbary, a w niej rokokowy posąg świętej z XVII w. wykonany z samorodka rudy ołowiu – galeny. Trzy wielkie samorodki znalezione zostały 7 grudnia 1646 r. przez Hilarego Malę z Niewachlowa, miejscowego górnika, w szybach na Karczówce. Z pozostałych dwóch wykonano figurę NMP znajdującą się w katedrze w Kielcach oraz figurę św. Antoniego w kościele w Borkowicach.

[madohora]

Przed klasztorem ulokowana jest kaplica MB Fatimskiej, przebudowana w 1986 r. z jednego z budynków gospodarczych z XVIII w.

[madohora]

Zespół klasztorny bernardynów wpisano do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.403/1-4 z 23.06.1967), w jego skład wchodzą:
kościół pw. św. Karola Boromeusza,
klasztor wybudowany w latach 1629–1631, przebudowany w XIX w.,
zabudowania gospodarcze z I połowy XVIII w.
ogrodzenie z basztami z XVII–XVIII w.,
teren niezabudowany na stoku góry (nr rej.: A-1189 z 25.08.1997).

[madohora]

Rezerwat przyrody Karczówka – rezerwat krajobrazowy na terenie miasta Kielce, w województwie świętokrzyskim. Leży w obrębie Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.
Powierzchnia: 26,37 ha[1] (akt powołujący podawał 27,29 ha)
Rok utworzenia: 1933, ponownie 1953
Dokument powołujący: Zarządz. ML z 27.04.1953; MP. A-42/1953, poz. 514
Numer ewidencyjny WKP: 004
Charakter rezerwatu: częściowy
Przedmiot ochrony: fragment lasu sosnowego, tworzący cenne krajobrazowo otoczenie zabytkowego klasztoru z XVII wieku i pomnika powstańców z 1863 r.

[madohora]

W 1933 roku dyrekcja Lasów Państwowych uznała Karczówkę za rezerwat przyrody, który już wtedy znajdował się w granicach miasta. W 1953 roku rezerwat utworzono ponownie.
Rezerwat obejmuje wzgórze Karczówka zbudowane głównie z wapieni dewonu środkowego i górnego, w których występują rudy ołowiu, niegdyś eksploatowane tu systemem szparowym.
Na terenie rezerwatu rośnie wiele gatunków roślin chronionych, m.in.: lilia złotogłów, zawilec wielkokwiatowy, pluskwica europejska, pierwiosnka wyniosła.
Obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną.
Skrajem rezerwatu przechodzi szlak turystyczny żółty żółty szlak spacerowy wokół Kielc.

[madohora]

KARCZÓWKA

[madohora]

Krajobrazowe piękno wzgórza objęto ochroną prawną w 1957 roku, kiedy to utworzono na Karczówce rezerwat krajobrazowy o powierzchni 27 ha. Teren rezerwatu posiada walory naukowe i krajobrazowe. Południowe stoki Karczówki zbudowane są z gruboławicowych wapieni, na których widać liczne formy krasu powierzchniowego. W partiach szczytowych występują szare, płytowe i skaliste wapienie.

[madohora]

Karczówka to uświęcone tradycją wieków miejsce. Dom w służbie ludziom.
Bogaty ich piękną obecnością, ich twórczym działaniem.
Zasłuchany w modlitwy, skargi i żale w zwierzenia zakochanych, w tęsknoty samotnych, w pragnienia wolności.
Towarzyszy na drogach duchowych pragnień, czerpie siłę z dialogu i piękna każdego przybywającego.

[madohora]

Wydobywano tu wapień oraz rudy ołowiu. Pozostałości dawnych prac górniczych w postaci szybów i rowów poeksploatacyjnych widoczne są na południowym i zachodnim stoku wzgórza. Liczne ślady górnictwa takie jak: zapadliska w miejscach szybów (było ich ok. 3000), tzw. szpary oraz hałdy, obecnie porośnięte lasem i wtopione w krajobraz.

[madohora]

Za miastem, na przydrożnym usiadłszy kamieniu,
Gawrzymy o swych sprawach,
O tem i o owem…
Przed nami miasto w dali, w przestworzu perłowem,
Światełkami rozbłyska w wieczornem zamgleniu…
Jakby w zaczarowanym jesteśmy pierścieniu,
Którego jest Karczówka okiem brylantowem…

wiersz międzywojenny

[madohora]

Karczówka

[madohora]

Karczówka Kościół

[madohora]

Kadzielnia – wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc – stolicy województwa świętokrzyskiego. Kadzielnia, zbudowana z wapieni górnodewońskich (fran, famen), ma wysokość 295 m n.p.m. Obecne wyrobisko (wcześniej były tam kamieniołomy) wypełniają wody podziemne tworząc Jezioro Szmaragdowe.

[madohora]

Kadzielnia stanowi największe skupisko jaskiń na Kielecczyźnie (jest ich tu 25). Najdłuższą jaskinią jest Jaskinia Odkrywców, obejmująca trzy połączone ze sobą jaskinie: Jaskinię Odkrywców, Prochownię i Szczelinę na Kadzielni. Została ona udostępniona turystycznie jako Podziemna trasa turystyczna w Kielcach. Inne większe jaskinie to: Jaskinia Wschodnia na Kadzielni, Jaskinia Jeleniowska, Jaskinia Zawaliskowa, Jaskinia Urwista na Kadzielni, Komin Geologów, Jaskinia za Filarem i Jaskinia pod Łodzikami

[madohora]

Nazwa Kadzielnia pochodzi od rosnącego tu jałowca wykorzystywanego do produkcji kadzideł, lub według innej wersji, od kadzielnika (kościelnego), który dzierżawił ten teren.

[madohora]

Nazwa Kadzielnia pochodzi od rosnącego tu jałowca wykorzystywanego do produkcji kadzideł, lub według innej wersji, od kadzielnika (kościelnego), który dzierżawił ten teren

[madohora]

Według legend na Kadzielni znajdowało się miejsce pogańskiego kultu z ołtarzem służącym do składania ofiar. Trudno o dowody na potwierdzenie tej tezy, wiadomo tylko o fakcie, że jeszcze w XVI w. wzgórzem opiekował się kościelny kieleckiej kolegiaty, który za zadanie miał m.in. „odpędzanie” pogańskich mocy.

[madohora]

W XVIII w. rozpoczęto eksploatację tworzących Kadzielnię skał wapiennych. Kamieniołom stale rozbudowywano; w 1770 z inicjatywy biskupa K. Sołtyka postawiono w nim pierwszy wapiennik (piec do wypalania wapna). Powstały głębokie wyrobiska na najniższym poziomie zalewane wodami podskórnymi, które z kolei utworzyły jeziorko noszące nazwę, od niepowtarzalnej barwy, Szmaragdowego. Zarybione niegdyś pstrągami, wyschło w latach 90. w wyniku obniżenia się poziomu wód gruntowych. Obecnie trwają prace nad jego odtworzeniem. Już w I poł. XIX w. Kadzielnia stała się celem podmiejskich wycieczek, opisywanych głównie przez Adolfa Dygasińskiego i Stefana Żeromskiego. Planowano tu nawet utworzenie parku z ogrodem botanicznym.

[madohora]

Dopiero w 1931 roku objęto ochroną szczytowy ostaniec skalny, zwany Skałką Geologów. Eksploatacja kamienia trwała aż do 1962 roku. Utworzono wówczas Rezerwat przyrody Kadzielnia, obejmujący 0,6 ha dawnego kamieniołomu. W południowej części wzgórza wybudowano amfiteatr na ponad 5000 miejsc, który przekazano miastu w 1971 roku podczas obchodów IX wieków Kielc. Mają tu miejsce liczne koncerty i imprezy, m.in. coroczny Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej „Kielce”. Charakterystycznym elementem Kadzielni jest pomnik Bojowników o Narodowe i Społeczne Wyzwolenie dłuta Stefana Maja odsłonięty w 1979 roku.

[madohora]

W 2010 roku amfiteatr na Kadzielni przeszedł całkowitą przebudowę. Wybudowana została nowa scena wraz z garderobami i pomieszczeniami technicznymi. Zamontowane zostało zadaszenie: nad sceną stałe, a nad widownią rozsuwany dach. Wymienione zostały także ławki dla widzów. Obecnie amfiteatr mieści 5,5 tys. osób.

[madohora]

Powierzchnia: 0,60 ha (jeden z najmniejszych rezerwatów w Polsce), planowane powiększenie do 2,4 ha
Data utworzenia: 26 stycznia 1962
Dokument powołujący: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 26 stycznia 1962 r. (M.P. nr 30, poz. 134)
Numer ewidencyjny WKP: 030
Charakter rezerwatu: ścisły
Cel ochrony: zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych grupy skał wapiennych o malowniczym kształtowaniu, z żyłami kalcytu i stanowiskiem rzadkich roślin, szczególnie ze względu na niezwykle cenne znaleziska paleontologiczne

[madohora]

Skalne wzgórze Kadzielni zbudowane jest z wapieni górnodewońskich, głównie franu, a w wyższej części także famenu. Występują tu liczne skamieniałości koralowców, stromatoporoidów, trylobitów, łodzikowatych i innych zwierząt morskich sprzed 350 mln lat. Do cenniejszych znalezisk paleontologicznych należą ryby pancerne.

[madohora]

Można tu zaobserwować liczne zjawiska tektoniczne, mineralizacyjne i krasowe. Zachodzące w przeszłości procesy tektoniczne doprowadziły tu do powstania spękań, w których wykrystalizowały liczne minerały, w tym żyły kalcytu, skupiska barytu oraz rud ołowiu (galeny) i miedzi. Do zjawisk krasowych należą m. in. różne formy lapiazu, jaskinie i leje krasowe. W Skałce Geologów, na skutek dawnej eksploatacji, został wypreparowany przekrój jednego z takich lejów, wypełnionego wtórnie młodszymi osadami, głównie iłami i piaskami. Wyróżnia się on czerwoną i żółtawą barwą na tle szarych skał wapiennych[4]. Spośród kilkunastu niewielkich jaskiń, znajdujących się na terenie rezerwatu, w Skałce Geologów, najdłuższymi są: Jaskinia Jeleniowska, Jaskinia Zawaliskowa, Jaskinia Urwista na Kadzielni, Komin Geologów i Jaskinia za Filarem

[madohora]

Tuż obok rezerwatu, we wschodniej ścianie wyrobiska kamieniołomu, znajduje się udostępniona do zwiedzania w 2012 roku Podziemna Trasa Turystyczna, na którą składają się połączone jaskinie: Odkrywców, Prochownia oraz Szczelina na Kadzielni. Skały porasta charakterystyczna roślinność naskalna, m.in. rojnik pospolity.

[madohora]

Rezerwat wraz z pozostałą częścią dawnego kamieniołomu wchodzi w skład Geoparku Kielce i leży w granicach Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu

[madohora]

Przez rezerwat przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez zabytkowe i ciekawe turystycznie miejsca Kielc. Można tu także dojść miejskimi szlakami spacerowymi koloru niebieskiego i zielonego, które zaczynają się na Placu Artystów

[madohora]

Rezerwat „Kadzielnia” został także wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.334 z 25.05.1946 i z 15.02.1967)

[madohora]

Podziemna Trasa Turystyczna w Kielcach – połączony w trasę turystyczną zespół jaskiń, znajdujący się we wzgórzu Kadzielnia na terenie Kielc. Obiekt wchodzi w skład Centrum Geoedukacji – części Geonatury Kielce, będącego miejską jednostką organizacyjną

[madohora]

Trasa składa się z trzech połączonych ze sobą jaskiń: Jaskini Odkrywców, Prochowni oraz Szczeliny na Kadzielni. Zostały one połączone w jeden system jaskiniowy pod wspólną nazwą Jaskinia Odkrywców, o łącznej długości korytarzy 392 m i różnicy wysokości między najwyższym a najniższym punktem wynoszącej 22 m, przebiegający w linii uskoku tektonicznego.

[madohora]

Jaskinie zostały odkryte podczas eksploatacji wapieni dewońskich, która trwała na Kadzielni do 1962 roku, we wschodnich ścianach niecki kamieniołomu. W latach 2004–2009 jaskinie były eksplorowane przez członków Speleoklubu Świętokrzyskiego w Kielcach, a w 2009 roku zostały połączone ze sobą. Otwarcie obiektu dla zwiedzających miało miejsce w listopadzie 2012 roku.

[madohora]

Obiekt jest udostępniany przez Speleoklub Świętokrzyski. Trasa jest obiektem sezonowym, czynnym od kwietnia do października. Wstęp jest płatny, a zwiedzanie odbywa się w grupach prowadzonych przez przewodnika.

[madohora]

Kadzielnia

[madohora]

Jaskinia pod Łodzikami – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Wejście do niej znajduje się we wschodniej ścianie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, w pobliżu Jaskini Wschodniej na Kadzielni, na wysokości 271 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 21 metrów, a jej deniwelacja 4 metry.

[madohora]

Główną częścią jaskini jest obszerna sala, do której ze sztucznego, małego otworu wejściowego prowadzi wąski korytarzyk z 2-metrowym progiem. Odchodzą z niej:
na wprost krótka szczelina za 1,6-metrowym progiem
na wprost tuż przed progiem korytarzyk kończący się szczeliną nie do przejścia
na prawo dwa, krótkie korytarzyki tworzące pętlę
na lewo korytarzyk z zaciskiem kończący się szczeliną

[madohora]

W jaskini brak jest nacieków. Ściany są wilgotne, nie ma na nich roślinności

[madohora]

Jaskinia została odkryta podczas prac w kamieniołomie prawdopodobnie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jej opis i plan sporządzili J. Gubała i A. Kasza w 1995 roku[

[madohora]

Jaskinia została odkryta podczas prac w kamieniołomie prawdopodobnie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jej pierwszy opis i plan sporządził B. W. Wołoszyn w 1962 roku.

[madohora]

Jaskinia Urwista na Kadzielni (Jaskinia Urwista) – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Ma dwa otwory wejściowe w południowo-zachodniej ścianie Skałki Geologów, na terenie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, w pobliżu jaskini Komin Geologów, na wysokościach 268 i 270 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 18 metrów, a jej deniwelacja 3 metry. W przeszłości stanowiła ona jeden system jaskiniowy z Kominem Geologów. Jaskinia znajduje się na terenie Rezerwatu Przyrody Kadzielnia i jest nieudostępniona turystycznie.

[madohora]

Jaskinię stanowi idący pod górę kilkumetrowy korytarz zaczynający się w sztucznym otworze dolnym, a kończący niewielką salką. Odchodzi z niej poziomy korytarzyk, który prowadzi do otworu górnego
W jaskini brak jest nacieków. Ściany są suche, rosną na nich mchy i porosty.

[madohora]

Jaskinia Zawaliskowa (SYSTEM Jaskinia Zawaliskowa) – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Ma dwa otwory wejściowe w północno-wschodniej ścianie Skałki Geologów, na terenie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, na wysokości 245 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 30 metrów, a jej deniwelacja 6 metrów.Jaskinia znajduje się na terenie Rezerwatu Przyrody Kadzielnia i jest nieudostępniona turystycznie.

[madohora]

Jaskinia powstała z połączenia Jaskini Zawaliskowej z niewielkim Schroniskiem nad Zawaliskową (górny otwór wejściowy).

[madohora]

Jaskinię stanowi idący pod górę korytarz zaczynający się w dużym i sztucznym otworze dolnym, a kończący niewielką Salką Zawaliskową. Odchodzi z niej, idący do góry, korytarzyk, który poprzez zacisk, miejsce połączenia jaskiń, prowadzi do małego otworu górnego

[madohora]

Jaskinia Jeleniowska (Jaskinia w Kadzielni, Jaskinia w Kadzielni Dolna) – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Ma dwa otwory wejściowe w zachodniej części Skałki Geologów, na terenie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, na wysokości 269 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 80 metrów, a jej deniwelacja 10,5 metrów.

[madohora]

Główną częścią jaskini jest szeroki i poziomy korytarz zaczynający się w dużym (dolnym) otworze wejściowym. Zaraz na początku odchodzi od niego niewielki korytarzyk. Główny korytarz dochodzi do zacisku, za którym zaczyna się idący w dół szeroki korytarz. Na jego końcu znajdują się dwa korytarzyki. Jeden przechodzi w studzienkę i prowadzi do górnego, małego otworu, drugi, krótki prowadzi również do góry i kończy się szczeliną
W jaskini występują stalaktyty, stalagmity, polewy naciekowe i nacieki grzybkowe. Zamieszkują ją nietoperze. Ściany są suche, rosną na nich glony

[madohora]

Jaskinia została odkryta w 1904 roku podczas prac w kamieniołomie. Znaleziono w niej kopalne szczątki jelenia, stąd jej nazwa. Plan i opis jaskini sporządzili Z. Grzela, J. Gubała, A. Kasza i J. Urban w 1996 roku

[madohora]

Główną częścią jaskini jest duża, o stromym dnie, Sala Pochyła, do której ze sztucznego, największego otworu jaskini można dostać się przez płytką studzienkę. Odchodzą z niej trzy ciągi:
ciasny korytarzyk prowadzący do małego, drugiego otworu
szczelina prowadząca do małego, trzeciego otworu
w górnej części sali zaczyna się pochyły korytarz, który, przez 4-metrową studzienkę, doprowadza do niedużej Sali Krakowskiej. Z niej odchodzi krótki Korytarz Kamienisty
W jaskini można spotkać polewy naciekowe. Zamieszkują ją nietoperze. Ściany są przeważnie suche, brak jest na nich roślinności

[madohora]

Jaskinia Zawaliskowa (SYSTEM Jaskinia Zawaliskowa) – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Ma dwa otwory wejściowe w północno-wschodniej ścianie Skałki Geologów, na terenie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, na wysokości 245 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 30 metrów, a jej deniwelacja 6 metrów. Jaskinia znajduje się na terenie Rezerwatu Przyrody Kadzielnia i jest nieudostępniona turystycznie

[madohora]

Jaskinię stanowi szczelinowy korytarz idący w górę, a następnie w dół, zaczynający się otworze wejściowym, a kończący niewielką salką. Znajduje się w niej przejście do Prochowni.

[madohora]

Jaskinia ma dwa otwory wejściowe. W dolnym (na wysokości 254,5 metrów n.p.m.) znajdują się metalowe drzwi, natomiast górny został zamurowany.

[madohora]

Główną częścią jaskini jest duża sala zaczynająca się zaraz za dolnym otworem wejściowym. Odchodzą z niej ciągi:

na północny wschód korytarzyk prowadzący do Jaskini Odkrywców
na wschód zaczyna się korytarz idący przez niewielką salkę do Partii Baby Jagi. Znajduje się tu kilka krótkich i wąskich korytarzyków
na południe sala przechodzi w Korytarz Południowy, w którego stropie znajduje się przejście do górnego otworu.

[madohora]

Na końcu Korytarza Południowego znajdują się:

pochylnia przechodząca w wąski korytarzyk prowadzący do Szczeliny na Kadzielni (Sali Górnej)
komin Gwiezdne Wrota
niewielka studzienka prowadząca do Nowych Partii. Partie te to kilka szerokich i wysokich korytarzy o nazwach: Komora Wiesława (znajduje się tu kolejne przejście do Szczeliny na Kadzielni), Korytarz Niedźwiedzia, Jama Królika

[madohora]

Jaskinia ma dwa otwory wejściowe. W dolnym (na wysokości 256,3 metrów n.p.m.) znajdują się metalowe drzwi, natomiast górny został zamurowany.

[madohora]

Kadzielnia

[madohora]

Kadzielnia w Kielcach to jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji turystycznych. Na terenie dawnego kamieniołomu coś dla siebie znajdą miłośnicy geologii, muzyki i… ekstremalnych wrażeń.

[madohora]

Kadzielnia (295 m n.p.m.) to jedno ze wzgórz Pasma Kadzielniańskiego. Czemu „Kadzielnia” zawdzięcza swoją nazwę? Tego trudno dociec. Jedni mówią, że nazwa wzgórza pochodzi od rosnących tu ziół używanych do produkcji kadzideł. Inni, że tereny te dzierżawił kadzielnik, czyli kościelny.

[madohora]

Ślady działalności górniczej są tu doskonale widoczne – Kadzielnia to przede wszystkim nieczynne wyrobisko, na środku którego znajduje się Skałka Geologów. To właśnie ten ostaniec skalny objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody Kadzielnia.

[madohora]

Pamiętajmy, że Skałka Geologów (czyli część rezerwatowa parku Kadzielnia) nie jest udostępniona dla turystów. Nie przebiegają przez nią znakowane szlaki turystyczne ani ścieżki edukacyjne. Podziwiamy ją z otaczających ją ścieżek lub jednego z punktów widokowych zlokalizowanych na ścianach kamieniołomu.

[madohora]

Ze ścieżek spacerowych wokół skałki możemy zobaczyć ją z każdej strony. Po drodze miniemy szereg atrakcji: możemy wstąpić do podziemnej trasy turystycznej, przejdziemy obok bramy amfiteatru, schodów prowadzących do górnej stacji tyrolki oraz tarasu, spod którego wypływa wodospad.

[madohora]

Spacer ścieżkami wzdłuż ścian wyrobiska to lekcja historii naszej planety. Przed nami otwiera się księga, z której, warstwa po warstwie, odczytać można dzieje Ziemi i jej mieszkańców sprzed milionów lat.
A w przypadku Kadzielni historia ta sięga nawet 360 milionów lat wstecz…

[madohora]

Kadzielnia

[madohora]

… kiedy to fragment skorupy ziemskiej, na której rozciągają się dzisiejsze Góry Świętokrzyskie i Kielce, położony był w pobliżu równika. Zalewało go płytkie, ciepłe tropikalne morze. Taki „tropikalny” klimat dał idealne warunki do życia licznym organizmom.

[madohora]

Ich skamieniałości możemy dziś odnaleźć w jasnych, masywnych kadzielniańskich wapieniach budujących Skałkę Geologów oraz wschodnią część kamieniołomu. Paleontolodzy i geolodzy odnaleźli tu ślady między innymi gąbek, koralowców, liliowców, ramieniorogów i ślimaków.

[madohora]

Kadzielnia widok ogólny

[madohora]

Kadzielnia to także jedno z najbardziej znanych miejsc w Kielcach, gdzie występują jaskinie i schroniska – zidentyfikowano ich tu aż 25. Trzy jaskinie na Kadzielni – Odkrywców, Prochownię i Szczelinę – udostępnione są do zwiedzania. Pod opieką przewodnika podążamy bezpieczną trasą turystyczną o długości 140 metrów.

[madohora]

Wędrując podziemnymi korytarzami uczymy się czym jest kras i jak tworzą się nacieki jaskiniowe. Poznajemy też mieszkańców Kadzielni – zobaczymy ślady organizmów sprzed milionów lat i dowiadujemy się co nieco o zamieszkujących jaskinie na Kadzielni nietoperzach.

[madohora]

Na Kadzielni

[madohora]

Amfiteatr Kadzielni to niewątpliwie jedna z najpiękniej zlokalizowanych polskich scen. Skały kamieniołomu tworzą unikalną scenerię, a odbijający się od nich dźwięk dostarcza niezapomnianych wrażeń.

[madohora]

Obiekt funkcjonuje od niemal pięćdziesięciu lat. W 2010 roku przeszedł gruntowaną modernizację, dzięki której na widowni może zasiąść aż 5430 widzów. W razie niepogody scena i widownia przykrywane są dachem.

[madohora]

W amfiteatrze z powodzeniem odbywają się duże, nowoczesne widowiska artystyczne i koncerty – wśród nich kultowy „wiatraczek” – Międzynarodowy Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej czy koncerty w ramach corocznego Święta Kielc.

[madohora]

Kadzielnia Amfiteatr

[madohora]

Koncert wśród skał, wizyta w jaskiniach, niezwykłe widoki – to nie jedyne atrakcje Kadzielni. Miłośnicy mocnych wrażeń z pewnością docenią fakt, że Kadzielnię w Kielcach podziwiać można też z wysokości 40 metrów podczas swobodnego zjazdu na linie.

[madohora]

Wizyta w Parku Linowym Kadzielnia to trzy zjazdy z przepięciami i spacer mostem linowym zawieszonym wśród korony drzew. Wszystko to z zachowaniem najwyższych norm bezpieczeństwa i pełną asekuracją.

[madohora]

Skatepark Kielce

[madohora]

Skatepark Kielce aktualnie
Aktualny skatepark wybudowała firma Techramps przy ul. Krakowskiej. Jego powierzchnia wynosi 664 m2, a główną nawierzchnią jest beton.
Elementy obecnego skateparku:
Minirampa H120 + Bank Ramp + Quarter Pipe, Funbox piramida 1, Quarter Piramida, Gap + murek, 2 x Bank + London gap + schody + poręcz-profil, Grindbox + Bank + Double set Poręcz prosta – profil O, Murek Wallride, Poll jam + bank, \”Pier 7 – San Francisco\” + poręcz prosta – profil O + poręcz spadowa – profil O, Grindbox, Bank ramp zaokrąglony + dwa schodki

[madohora]

Skatepark

[madohora]

Skatepark Kadzielnia cennik
Wstęp do skateparku jest bezpłatny
Skatepark Kadzielnia godziny otwarcia
Skatepark jest otwarty całą dobę. Nie ma wokół niego żadnych bram itp.

[madohora]

Tablice Mojżeszowe – pomnik przedstawiający kamienne tablice Dekalogu, znajdujący się na skalnym zboczu rezerwatu Kadzielnia w Kielcach, między amfiteatrem a ulicą Krakowską. Znajduje się on na górnej powierzchni gruboławicowych wapieni cheilocerasowych dolnego famenu

[madohora]

Dwie tablice o wymiarach 2 na 6 metrów wykonano z żelaza i betonu architektonicznego w firmie Fabet, będącej także fundatorem monumentu. Na lewej tablicy wyryto rzymskie cyfry od I do III, na prawej cyfry od IV do X.

[madohora]

Instalacja została umieszczona 30 grudnia 2005. Pomysłodawcą ustawienia tablic był prezydent Kielc Wojciech Lubawski. Monument ma symbolizować wspólne wartości wielkich religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu.

[madohora]

Tablice Mojżeszowe na kieleckiej Kadzielni
Ważą wiele ton, mają sześć metrów wysokości i ponad dwa metry szerokości. Do ich konstrukcji użyto betonu architektonicznego i żelaza. Wspiera je dwumetrowa podstawa. Ich montaż był dużą techniczną operacją. 30 grudnia 2005 r. zostały umieszczone na jednej ze skalnych ścian kieleckiej Kadzielni. Tablice z Dziesięciorgiem Bożych Przykazań doskonale harmonizują z surowymi, skalnymi masywami. Rzymskie cyfry wyryte na nich są dobrze widoczne z ul. Krakowskiej, robiąc na przejeżdżających kierowcach niemałe wrażenie.

[madohora]

Pomysłodawcą tablic Mojżeszowych na Kadzielni jest prezydent miasta Kielce Wojciech Lubawski. Blisko dwa lata temu w kieleckiej bazylice katedralnej zabrzmiały pierwsze takty prapremierowego wykonania Golgoty Świętokrzyskiej - oratorium, do którego wspaniałe libretto napisał Zbigniew Książek, a przejmującą muzykę skomponował Piotr Rubik. Dzieło dedykowane Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II powstało na zamówienie Prezydenta Kielc. To Dekalog stał się osnową całego utworu. W ubiegłym roku, 14 maja, na Kadzielni tysiące kielczan i ludzi z całej Polski wysłuchało i obejrzało drugą część oratorium zatytułowaną Tu es Petrus.

[madohora]

- Idea ustawienia na Kadzielni kamiennych tablic Dekalogu zrodziła się właśnie wtedy - jak tłumaczy dziś prezydent Lubawski. - Patrząc na stojącego na skale narratora, wyobraziłem sobie Mojżesza - mówi. Myśl prezydenta Lubawskiego podchwycił Geopark z dyrektorem Andrzejem Mochoniem. Tablice wykonała kielecka firma „Fabet”.
- Na świecie są tysiące krzyży, gwiazd Dawida czy innych symboli religijnych, a tablice z Dekalogiem jakoś są zapomniane, a przecież leżą u podstaw współczesnego świata. Kielce z regionem świętokrzyskim stanowią centrum Polski. Od wieków żyli tutaj ludzie różnych kultur i wyznań: Żydzi, protestanci, także prawosławni. Chciałem odwołać się do tych wspólnych korzeni - tłumaczy prezydent Lubawski - licząc, iż symbol ten będzie pobudzał do refleksji tych, którzy będą go oglądali.

[madohora]

Wszystkie religie monoteistyczne, w tym również islam, uznają wartość Dekalogu, ponieważ ma on uniwersalny charakter - mówi dyrektor Mochoń.
Tablice z Dekalogiem mają szansę stać się kolejną wizytówką Kielc. Zostały efektownie podświetlone. Będą oglądane nie tylko przez odwiedzających Kadzielnię, ale także przez wszystkich przejeżdżających przez ul. Krakowską. Może patrząc na nie, łatwiej będzie ponownie uświadomić sobie wagę prawa zawartego w Dekalogu.

[madohora]

Park miejski im. Stanisława Staszica – kielecki park, jeden z najstarszych parków w Polsce, leżący w centrum miasta u południowego podnóża Wzgórza Zamkowego, liczący 7,9 ha powierzchni. Jest ograniczony ulicami: Jana Pawła II od wschodu, Ogrodową od południa, Paderewskiego od zachodu, Solną, Staszica oraz Zamkową od północy. W zachodniej części parku znajduje się staw określany mianem ‘podzamecki’ o powierzchni 1,1 ha, mający na środku fontannę z ozdobnymi dyszami w kształcie ryb. W dawniejszym okresie znajdowała się nad nim przystań, a po samym stawie można było pływać na łódkach.

[madohora]

Park w Kielcach

[madohora]

W Parku w Kielcach

[madohora]

Dawna restauracja w Parku w Kilecach

[madohora]

Pomnik Stanisława Staszica odsłonięto 2 września 1906 r. - w 80 rocznicę jego śmierci. Był to pierwszy świecki pomnik w Kielcach i pierwszy pomnik Staszica w kraju. Imię uczonego kielecki park otrzymał dopiero w 1922 r. Żeliwne popiersie patrona, wg projektu Stanisława Szpakowskiego, odlano z gipsowego modelu przechowywanego w Białogonie. Okazało się ono zbyt małe w stosunku do całej oprawy architektonicznej. Po dwóch latach zastąpiono je większym, wyrzeźbionym z białego marmuru (żeliwne popiersie przechowuje Muzeum Narodowe w Kielcach). Drugie popiersie wykonał Wacław Smyczyński.
Pomnik znajduje się przy głównej alei parkowej, w niedalekiej odległości od ptaszarni. Na pomniku napis: "Miłośnikowi Ziemi Ojczystej - Rodacy". Pod napisem data ufundowania pomnika "1906" oraz słowa S. Staszica : "Paść może i naród wielki, zniszczeć nie może tylko nikczemny".

[madohora]

Pomnik Staszica w Parku w Kielcach

[madohora]

Kiedyś w Parku można było pływać na łódkach

[madohora]

Dzisiaj zostały tylko fontanny

[madohora]

A po wolierze z ptakami łabędź

[madohora]

I gołębie

[madohora]

Fontanna

[madohora]

Silnica

[madohora]

W Parku w Kielcach przy samym stawie znajduje się pomnik Jana Nepomucena

[madohora]

Jan Nepomucen, także Jan z Pomuku (ur. między 1340 a 1346 w Pomuku, zm. 20 marca 1393 w Pradze) – czeski duchowny, kanonik, wikariusz generalny archidiecezji praskiej, męczennik i święty Kościoła katolickiego.

[madohora]

Urodził się pomiędzy 1340 a 1346 rokiem[1] w Pomuku. Jego ojciec Velfin był sołtysem Pomuku w latach 1355-1367. Jako kleryk, Jan pełnił funkcję notariusza publicznego z rekomendacji Jana Očko. Około 1380 roku przyjął święcenia kapłańskie i został proboszczem w kościele św. Gawła. Następnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Praskim, gdzie w 1381 roku uzyskał stopień bakałarza. Biskup Jan z Jenštejnu wysłał potem Nepomucena na Uniwersytet Padewski, gdzie został rektorem studentów zaalpejskich. 17 października 1387 roku zdał egzamin doktorski z dziedziny prawa kanonicznego i powrócił do Pragi[8]. W trakcie studiów został kanonikiem kolegiaty praskiej św. Idziego, a w 1389 mianowany został wikariuszem generalnym arcybiskupa praskiego[9]. Rok później został archidiakonem w Žatcu.

[madohora]

Król Wacław planował utworzyć nową diecezję podległą bezpośrednio władzy świeckiej, aby pozbyć się wpływów arcybiskupa praskiego. Siedzibą miał być klasztor benedyktynów w Kladrubach. Tamtejszy opat Racek zmarł na początku 1393 roku, jednak mnisi bezzwłocznie wybrali jego następcę – Olena. Spowodowało to gniew Wacława, który wzmożył represje. 19 marca arcybiskup i król podpisali porozumienie, jednak następnego dnia Wacław IV kazał aresztować Něpra, Nepomucena, Mikuláša Puchnika i Václava Knoblocha. Całą czwórkę zabrano do Zamku Praskiego, gdzie rozpoczęto przesłuchanie. Następnie w ratuszu przesłuchano ochmistrza Něpra, a pozostałą trójkę przesłuchano w budynku sądu. Byli tam poddawani torturom, jednak Něpr, Puchnik i Knobloch odzyskali wolność. Jan był już wówczas bliski śmierci, dlatego dostojnicy królewscy postanowili go związać, zakneblować, przenieść na most Karola i wrzucić do Wełtawy. Jego ciało wyłowiono następnego dnia i pochowano w kościele Świętego Krzyża, a po trzech latach przeniesiono do grobowca w praskiej katedrze Św. Wita[20]. W latach 1733–1736 w południowym ramieniu obejścia (ambitu) wzniesiono mu srebrny nagrobek – dzieło wiedeńskiego złotnika Josepha Würtha,

[madohora]

Jedna z teorii na temat jego śmierci mówi, że Nepomucen nie chciał zdradzić tajemnicy spowiedzi żony króla Zofii Bawarskiej. Wacław IV planował wystarać się o stwierdzenie nieważności małżeństwa, by móc poślubić księżniczkę aragońską Joannę. Zofia miała w tej sprawie zasięgnąć rady u wikariusza generalnego, podczas spowiedzi.

[madohora]

Kult św. Jana Nepomucena rozwijali głównie jezuici, rozprzestrzenił się on na ościenne kraje, trafił między innymi do Polski, Austrii i Niemiec.

[madohora]

Jan Nepomucen został beatyfikowany w 1721 roku przez Innocentego XIII, a kanonizowany 19 marca 1729 przez Benedykta XIII. Już wcześniej uchodził za nieformalnego patrona Czech, a jego kult rozprzestrzenił się na sąsiednie ziemie, zwłaszcza Śląsk

[madohora]

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 21 maja

[madohora]

W ikonografii święty przedstawiany jest w stroju kapłańskim, w sutannie, rokiecie, birecie. W ręku palma męczeńska; krucyfiks, niekiedy trzyma palec na ustach, symbol zachowanej tajemnicy spowiedzi.

[madohora]

Jego atrybutami są: klucz, książka, kłódka, krzyż w ręce, zapieczętowany list, most (z którego został zrzucony), pieczęć, wieniec z pięciu gwiazd (w środku napis tacui – milczałem), woda, zamek

[madohora]

Jest patronem jezuitów, Pragi, spowiedników, szczerej spowiedzi, dobrej sławy i tonących oraz orędownikiem podczas powodzi. Jest także patronem mostów

[madohora]

Według tradycji ludowej był świętym, który chronił pola i zasiewy przed powodzią, ale również i suszą. Dlatego figury Jana Nepomucena (nepomuki) można spotkać jeszcze dzisiaj przy drogach w sąsiedztwie mostów, rzek, ale również na placach publicznych i kościelnych oraz na skrzyżowaniach dróg.

[madohora]

Pierwszą figurą Jana Nepomucena jest pomnik w Pradze, na moście Karola, z którego miał zostać zrzucony. Wokół jego głowy pojawiło się pięć gwiazd (symbolizujących pięć cnót męczeńskich), tworzących aureolę, która ponoć miała ukazać się w miejscu wrzucenia go do rzeki. Pomnik ten ustalił kanon dla ikonografii, kolejne przedstawienia opierały się na pomniku praskim. W 1724 roku figura św. Jana Nepomucena stanęła w Wodzisławiu Śląskim. We wsi Chochołów koło Zakopanego znajduje się figura Jana Nepomucena upamiętniająca powstanie chochołowskie z 1846 roku. Figura Jana Nepomucena znajduje się także w Kostuchnie, dzielnicy Katowic, postawiona w 1892 roku.

[madohora]

TO ŚWIĘTY OD WODY - Wyborcza (archiwum)

[madohora]

Pomnik powstał w II połowie XVIII w. Jego autorem jest prawdopodobnie Jakub Kornecki pracujący na zlecenie opata zakonu Cystersów w Jędrzejowie Bernarda Niegolewskiego.
Pomnik początkowo stał w przyklasztornym ogrodzie. Dopiero w 1818 r. został przewieziony do Kielc i ustawiony w parku.
Zlokalizowany jest w południowo – zachodniej części kieleckiego parku miejskiego, nad stawem, pomiędzy alejką obiegającą staw, a rzeką Silnicą.
Pomnik wolno stojący o wysokości 5 m wykonany jest w całości z bloków wapienia pińczowskiego. Rzeźba św. Jana Nepomucena stoi na cokole otoczonym dwoma schodkami. Całość jest posadowiona na betonowym fundamencie.

[madohora]

W kieleckim parku miejskim im. Stanisława Staszica w Kielcach, przy jednej z alejek otaczającej staw, stoi barokowa rzeźba - wygiętego w klasycznym kontrapoście - św. Jana Nepomucena. Figura świętego pochodzi z klasztoru ojców Cystersów w Jędrzejowie. Do kieleckiego parku trafiła w XIX wieku.
Figura przedstawia świętego trzymającego w prawej ręce symboliczną palmę męczeństwa i otwartą księgę na której leży krzyż. Lewa stopa figury świętego oparta jest na kuli.
Z napisu umieszczonego z tyłu kolumny możemy dowiedzieć się że figura została odrestaurowana w 1917 roku dzięki B.M.Saskich i M.M. Halików

[madohora]

Jan Nepomucen w parku miejskim

[madohora]

Św. Jan Nepomucen jest patronem jezuitów. Według wierzeń ludowych chroni pola przed powodzią i suszą. Nepomuki (figury Jana Nepomucena) stoją przy mostach, rzekach, na placach oraz na skrzyżowaniach dróg. Na terenie Kielc stoją trzy figury św. Jana Nepomucena. Na terenie Polski stoi prawie 6000 Nepomuków.

[madohora]

My radzimy Wam jednak zostać w Kielcach. Przedłużeniem parku miejskiego jest tak zwana aleja sław wzdłuż skweru im. Szarych Szeregów. To kilkadziesiąt popiersi osób zasłużonych dla kultury i sztuki. Wśród nich - Edith Piaf, Czesław Niemen, Stanisław Lem czy Marylin Monroe. Spacerując niespiesznie w tak doborowym towarzystwie dotrzemy do Kadzielni.

[madohora]

W KIElCACH ODSŁONIĘTO POPIERSIE WIESŁAWA GOŁASA - www.dzieje.pl

[madohora]

W KIELCACH ODSŁONIĘTO POPIERSIE JERZEGO PILCHA - Nasze Miasto

[madohora]

POPIERSIE JERZEGO PILCHA ODSŁONIĘTO W KIELECKIEJ ALEI SŁAW - www.kielce.eu

[madohora]

Na środku skweru znajduje się pomnik poświęcony harcerzom poległym za Ojczyznę, który został odsłonięty w 1982 roku podczas obchodów 70-lecia harcerstwa w Kielcach. Wzdłuż głównej alejki skweru ciągnie się Aleja Sław, którą tworzą umieszczone na granitowych postumentach popiersia znanych osób: kompozytorów, piosenkarzy, pisarzy, malarzy. Obecnie Aleja Sław liczy 47 popiersi, które przedstawiają m.in. następujące osoby:

[madohora]

Aleja Gwiazd w Kielcach

[madohora]

Aleja Gwiazd nocą

[madohora]

Noc. Aleja Gwiazd

[madohora]

Kielce. Aleja Gwiazd

[madohora]

Na jednym z obelisków mamy Grażynę Bacewcz

[madohora]

Grażyna Bacewicz (ur. 5 lutego 1909 w Łodzi, zm. 17 stycznia 1969 w Warszawie) – polska kompozytorka i skrzypaczka.

[madohora]

Bacewicz Grażyna, po mężu Biernacka, ur. 5 II 1909, Łódź, zm. 17 I 1969, Warszawa,
siostra Vytautasa Bacevičiusa i Kiejstuta, kompozytorka, skrzypaczka i pedagog muzyczny.
Od 1966 wykładała w warsz. PWSM; twórczość B., aczkolwiek o znamionach indywidualnych, początkowo pod wpływem neoklasycyzmu fr.; znakomite opanowanie faktury skrzypcowej i orkiestrowej; 4 symfonie, Koncert na orkiestrę smyczkową (1948), Muzyka na smyczki, trąbki i perkusję (1958), Pensieri notturni (1961), In una parte (1967), 7 koncertów skrzypcowych, 7 kwartetów smyczkowych, miniatury skrzypcowe i fortepianowe, opera radiowa Przygoda króla Artura (1959), balety: Z chłopa król (wyst. 1954), Pożądanie (wyst. 1973); opowiadania, częściowo autobiogr., Znak szczególny (1970).

[madohora]

Następne popiersie należy do Krzysztofa Kamila Baczyńskiego

[madohora]

Krzysztof Kamil Baczyński, ps. Jan Bugaj Emil, Jan Krzyski, Krzysztof, Piotr Smugosz, Krzysztof Zieliński, Krzyś (ur. 22 stycznia 1921 w Warszawie, zm. 4 sierpnia 1944 tamże) – polski poeta czasu wojny, prozaik oraz autor sztuki teatralnej. starszy strzelec podchorąży Armii Krajowej, podharcmistrz Szarych Szeregów, jeden z przedstawicieli pokolenia Kolumbów, w czasie okupacji związany z pismem „Płomienie” oraz miesięcznikiem „Droga”. Zginął w czasie powstania warszawskiego jako żołnierz batalionu „Parasol” Armii Krajowej.

[madohora]

Należał do pierwszego pokolenia Polaków, które urodziło się już w wolnym kraju. Był synem znanego przedwojennego krytyka literackiego i legionisty Stanisława Baczyńskiego. Tuż przed wybuchem II wojny światowej, w 1939 ukończył gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. Już w okresie nauki był blisko związany z ruchem socjalistycznym – należał do półlegalnej Organizacji Młodzieży Socjalistycznej „Spartakus”, gdzie występował pod pseudonimem Emil., od 1938 był także współredaktorem jej pisma „Strzała”. Po wybuchu wojny pozostał w Warszawie. W czasie okupacji niemieckiej studiował polonistykę na podziemnym Uniwersytecie Warszawskim. Tam pozostawał w bliskich kontaktach z grupami wydającymi pisma „Płomienie” i „Droga”. Był członkiem Szarych Szeregów, a w 1943 wstąpił dodatkowo do Grup Szturmowych. Jego ówczesnym przydziałem służbowym była kompania „Rudy” harcerskiego batalionu AK „Zośka”. W 1944, jeszcze przed wybuchem powstania warszawskiego uczestniczył w akcji wykolejenia pociągu niemieckiego na trasie Tłuszcz–Urle. W tamtym czasie ukończył również konspiracyjny kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty „Agricola”. Na krótko przed wybuchem powstania został zwolniony z batalionu „Zośka” i przeszedł do harcerskiego batalionu AK „Parasol” na stanowisko zastępcy dowódcy plutonu. Walczył w powstaniu, w którym poległ w pałacu Blanka przy placu Teatralnym. Po II wojnie światowej ciało poety zostało ekshumowane, a następnie pochowane na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

[madohora]

Utwory Baczyńskiego i jego biografia stały się po wojnie wzorcem zaangażowanej liryki patriotycznej oraz tworzywem jednej z najważniejszych legend literackich w literaturze polskiej XX w. (hołdowano jego postaci m.in. w wierszach J. Iwaszkiewicza, J. Przybosia, Miłosza, J. Zagórskiego, W. Szymborskiej, S. Grochowiaka). Ze względu na okoliczności polityczne (nastanie PRL-u) poezja ta musiała jednak czekać na pełne odkrycie do początku lat 60. XX w. Poza liryką twórca pozostawił po sobie również nieliczne opowiadania i utwór dramatyczny.

[madohora]

Poeta, żołnierz, czasu kurz...

[madohora]

Następnie popiersie należy do Ingmrara Bergmana. Chyba wszyscy znamy jego filmy ale nie wszyscy je rozumieliśmy

[madohora]

Ernst Ingmar Bergman (ur. 14 lipca 1918 w Uppsali, zm. 30 lipca 2007 na wyspie Fårö) – szwedzki reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta oraz producent filmowy. Uważany za jednego z najbardziej wpływowych twórców w historii kina.

[madohora]

Bergman [bạ̈rjman]
Ernst Ingmar Wymowa, ur. 14 VII 1918, Uppsala, zm. 30 VII 2007, wyspa Fårö k. Gotlandii,
szwedzki reżyser filmowy, teatralny, telewizyjny i radiowy, scenarzysta i dramaturg, producent;

[madohora]

„Szczęście polega na tym, że ma się dobre zdrowie i złą pamięć.”

[madohora]

ako twórca teatralny zyskał uznanie wszechstronnością i rozległością zainteresowań, współpracował z teatrami w Hälsingborgu, Göteborgu, Malmö (1954–63 dyrektor Staadsteatern), Sztokholmie (1963–66 dyrektor Kungliga Dramatiska Teatern), Monachium; inscenizował dramaty klasyczne (m.in. Don Juan Moliera 1955, 1965 i 1983, Faust J.W. Goethego 1958), wiele sztuk współczesnych (m.in. Kto się boi Wirginii Woolf? E. Albeego 1963, Iwona, księżniczka Burgunda W. Gombrowicza 1980, 1995); uznanie przyniosły mu inscenizacje dramatów W. Szekspira (Makbet 1944 i 1948, Wieczór Trzech Króli 1975, Król Lir 1984, Hamlet 1987), H. Ibsena (Peer Gynt 1957, Hedda Gabler 1964 i 1966), A. Strindberga (Sonata widm 1954, Gra snów 1970, Do Damaszku 1974, Panna Julia 1986); jego warsztat reżysera teatralnego odznaczał się poszanowaniem literackich pierwowzorów oraz precyzyjnym prowadzeniem aktorów, chociaż Bergman nie stronił od eksperymentów. Pierwszy film na podstawie jego scenariusza (Skandal A. Sjöberga) powstał 1944, pierwszy własny film fabularny (Kryzys) nakręcił 1946, a 1949 pierwszy według własnego scenariusza — Więzienie, stanowiący autorską metafizyczną wizję świata i ludzkiego losu, a także artystyczny i egzystencjalistyczny manifest młodego pokolenia ówczesnej Szwecji. Zrealizowane 1946–57 filmy ukazywały związki między kobietą (wnikliwie portretowaną) i mężczyzną (Pragnienie 1949, Kobiety czekają 1952, Wakacje z Moniką 1953, Marzenia kobiet 1955), a także analizowały psychologiczną i społeczną kondycję artysty (Letni sen 1951, Wieczór kuglarzy 1953). Po błyskotliwej komedii obyczajowej Uśmiech nocy (1955, nagrodzona na MFF w Cannes) Bergman zmienił poetykę, tworząc moralitety, które przyniosły mu światową sławę. Siódma pieczęć (1957) jest alegorią na temat człowieka i jego nieustannego poszukiwania Boga i śmierci jako jedynego pewnika. W filmie Tam, gdzie rosną poziomki (1957) — uznawanym za szczytowe osiągnięcie Bergmana — podjął motyw powrotu człowieka do przeszłości, w której odnajduje on zagubiony sens życia, by, paradoksalnie, u progu śmierci pokonać własną alienację, wrócić między żywych. Temat cierpienia i wszechwładnego zła z wyjątkową wyrazistością ukazał w Źródle (1960, film nagrodzony Oscarem). Jak w zwierciadle (1960, nagrodzony Oscarem), Goście Wieczerzy Pańskiej (1963), Milczenie (1963, nagrodzone Oscarem) to tryptyk o trzech wielkich obsesjach Bergmana — poniżeniu, samotności i śmierci, analizowanych z pozycji agnostyka. Persona (1966) jest zakwestionowaniem wiary w humanistyczną misję sztuki. W latach 70. dokonania Bergmana, coraz bardziej oddalając się od metafizyki, zbliżają się do spraw ziemskich, czysto ludzkich, złożoności uczuć, budowania związków z Bogiem, współistnienia dobra i zła (Szepty i krzyki 1972, Jesienna sonata 1978). Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje Jajo węża, film polityczny o rodzącym się w Niemczech w latach 20. nazizmie. Zamknięciem reżyserskiego dorobku stała się filmowa autobiografia Fanny i Aleksander (1983, nagrodzona Oscarem), w której powróciły w łagodniejszej formie wszystkie Bergmanowskie obsesje: oschłość protestantyzmu, libertynizm mieszczański, okrucieństwo życia małżeńskiego, pytanie o miejsce artysty i sztuki w świecie. Bergman realizował także filmy dokumentalne, głównie o wyspie Fårö, z którą jest związana geneza wielu jego filmów (Fårö-Dokument 1979 1979, Twarz Karin 1985 oraz Dokument Fanny och Alexander 1986) oraz filmy telewizyjne (Twarzą w twarz, Sceny z życia małżeńskiego, ekranizacja opery Czarodziejski flet W.A. Mozarta) oraz słuchowiska radiowe; zostały wydane: Scenariusze (polski wybór 1973), Sceny z życia małżeńskiego (1973, wydanie polskie 1975), Twarzą w twarz (1976, wydanie polskie 1978), Jajo węża, Jesienna sonata (1977, wydanie polskie 1980), impresja autobiograficzna Laterna magica (1987, wydanie polskie 1991) oraz na temat twórczości filmowej Obrazy (1990, wydanie polskie 1993). Bergman otrzymał kilkanaście nagród na międzynarodowych festiwalach filmowych, kilka Oscarów, Felixa za całokształt twórczości (1988) oraz jubileuszowe wyróżnienie Palmę Palm w Cannes (1997).

[madohora]

Niestety nie mam zdjęć wszystkich sław. Ale następne w kolejności to:

Olga Helena Karolina Boznańska (ur. 15 kwietnia 1865 w Krakowie, zm. 26 października 1940 w Paryżu) – polska malarka, portrecistka, przedstawicielka modernizmu; od 1898 zamieszkała w Paryżu, członkini szkoły monachijskiej, Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (1898) i Société Nationale des Beaux-Arts (1901).

[madohora]

Boznańska Olga, ur. 15 IV 1865, Kraków, zm. 26 X 1940, Paryż,
malarka.
Od 1898 w Paryżu; od 1898 członek Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, od 1901 Société Nationale des Beaux Arts; malowała głównie portrety (Portret dwóch dziewczynek 1896, Autoportret 1900), studia figuralne (W ogrodzie 1891, Dziewczynka z chryzantemą 1894), kwiaty, pejzaże i wnętrza; indywidualny styl malarski Boznańskiej był wynikiem swobodnej interpretacji zasad impresjonizmu, z którego przejęła rozjaśnioną gamę barwną, miękki, roztopiony w szaromglistej atmosferze rysunek i fakturę obrazu, zachowując koloryt lokalny.

[madohora]

Michaił Afanasjewicz Bułhakow[a] (ros. Михаи́л Афана́сьевич Булга́ков; ur. 3 maja?/15 maja 1891 w Kijowie, zm. 10 marca 1940 w Moskwie) – rosyjski pisarz i dramaturg. Twórca m.in. Mistrza i Małgorzaty, jednego z najważniejszych dzieł literackich XX w. Z wykształcenia lekarz.

[madohora]

Biała gwardia — inteligencja rosyjska w czasie rewolucji
Do tematu rewolucji 1917 i wojny domowej Bułhakow nawiązał w powieści Biała Gwardia (powstała 1923–24, wydanie pełne Londyn 1969, wydanie polskie pełne 1972), poświęconej dramatycznym losom inteligenckiej rodziny Turbinów. Powieść była odważną próbą ukazania racji ludzi, którzy należeli do przeciwników rewolucji, przedstawienia ich przemyśleń i oczekiwań. Główne wątki utworu posłużyły jako kanwa głośnego dramatu psychologicznego Dni Turbinów (wystawionego 1926, wystawienie polskie 1975); tematykę tę zamyka dramat Ucieczka (powstał 1926–28, wystawiony 1957, wystawienie polskie 1960) — tragiczny, z elementami farsy, obraz klęski ideałów środowisk antybolszewickich.

[madohora]

Komedie satyryczno-obyczajowe
U schyłku lat 20. Bułhakow uprawiał przede wszystkim dramat; powstały wtedy komedie satyryczno-obyczajowe Mieszkanie Zojki (wystawione 1926, wystawienie polskie 1933) i Szkarłatna wyspa (wystawiona 1928, wystawienie polskie 1981), zawierające krytykę negatywnych zjawisk społecznych okresu NEP-u, a także sztuka teatralna Adam i Ewa (powstała 1931, wydana 1987, wystawienie polskie 1988), o wymowie pacyfistycznej, oparta na motywach autobiograficznych. Niechęć oficjalnej krytyki (Bułhakowowi zarzucano m.in. apologię Armii Ochotniczej) i restrykcje cenzuralne spowodowały zakaz druku i prezentacji scenicznej utworów pisarza. W tej sytuacji Bułhakow zwrócił się (1930) do J. Stalina o pozwolenie na wyjazd za granicę bądź pomoc w uzyskaniu pracy w teatrze. Umożliwiono mu pracę w MChAT na stanowisku asystenta reżysera, gdzie pracował do 1936 (przygotował tam m.in. adaptację Martwych dusz N. Gogola); od 1937 był zatrudniony jako librecista operowy i tłumacz w moskiewskim Teatrze Wielkim. Zmarł na nerczycę 10 III 1940 w Moskwie.

[madohora]

Dramaty biograficzne
W twórczości Bułhakowa lat 30. dominuje temat losu wybitnych twórców, ograniczania swobody artystycznej, zależności od kaprysów despotycznej władzy. Tematyka ta znalazła odbicie w dramatach: o A. Puszkinie Ostatnie dni (powstał 1935, wystawienie 1943, 1 wydanie polskie pt. Aleksander Puszkin 1949) i Molierze Zmowa świętoszków (powstał 1929, wystawiony 1936, wystawienie polskie 1968), zbeletryzowanej biografii Życie pana Moliera (powstała 1933, wydana 1962, wydanie polskie 1968), oraz nieukończonej autobiograficznej Powieści teatralnej (powstała 1936–37, wydana 1965, wydanie polskie 1967), parodystycznie obrazującej ówczesne moskiewskie środowisko literackie i teatralne.

[madohora]

Rękopisy nie płoną, czyli Mistrz i Małgorzata
Wyrosły z biografii Bułhakowa motyw tragedii artysty znalazł się też w jego głównym dziele — cieszącej się światową sławą — powieści filozoficzno-satyrycznej Mistrz i Małgorzata (powstała 1928–40, wydanie skrócone 1966–67, pełne Frankfurt nad Menem 1969, wydanie polskie skrócone 1969, pełne 1981), w której zagadnienia sztuki zostały włączone w szeroki kontekst społeczno-historyczny i etyczny. W utworze tym, skonstruowanym jako „powieść w powieści” (powieść Mistrza o Piłacie i powieść o Mistrzu), Bułhakow podjął odwieczny problem dobra i zła, ukazał konflikt twórcy z władzą, zawarł refleksje o naturze i cechach twórczości (twórczość jako heroizm), postawił pytania o jej filozoficzny sens. Równie bogata jest warstwa satyryczna utworu — groteskowy wizerunek realiów społeczno-obyczajowych Moskwy lat 30. Ta synkretyczna w formie powieść jest mocno osadzona w tradycji literatury światowej (Biblia, Faust J.W. Goethego, utwory E.T.A. Hoffmanna), w tym prozy rosyjskiej (dzieła N. Gogola, F. Dostojewskiego). Bogactwo i doniosłość problematyki, wnikliwa analiza psychologiczna, mistrzostwo w posługiwaniu się zróżnicowanymi środkami ekspresji (od satyry po rozważania filozoficzne) czynią z powieści Bułhakowa jedno z największych dokonań prozatorskich XX w. Polskie wybory utworów Bułhakowa, m.in. Notatki na mankietach (1984), Pan Piłsudski i inne opowiadania (1989), Czarny mag (1992), Bieg. Utwory sceniczne (1994).

[madohora]

Kolejne popiersie należy do Marca Chagalla

[madohora]

Marc Chagall (; ros. Марк Захарович Шагал, Mark Zacharowicz Szagał, urodzony jako Мойша Захарович Шагалов, Mojsza Zacharowicz Szagałow; biał. Мойшa Хацкелевіч Шагалаў, Mojsza Chackielewicz Szahałau; ur. 25 czerwca?/7 lipca 1887 w Łoźnie, zm. 28 marca 1985 w Saint-Paul-de-Vence) – malarz i grafik żydowskiego pochodzenia posiadający obywatelstwo rosyjskie i francuskie; czołowy przedstawiciel kubizmu i internacjonalizmu w malarstwie.

[madohora]

Chagall [szagạl]
Marc Wymowa, ur. 7 VII 1887, Witebsk (Rosja), zm. 28 III 1985, Saint-Paul-de-Vence (Francja),
francuski malarz, grafik, ilustrator, projektant i twórca witraży, pochodzenia rosyjsko-żydowskiego.

[madohora]

Urodził się 7 VII 1887 w Witebsku (Rosja).
7 VII 1887
urodził się w Witebsku
1908
rozpoczął naukę u Lwa Baksta
1911
wystawił prace na Salonie Niezależnych
namalował Ja i wioska
1915 i 1916
prezentował swoją twórczość w Moskwie
1918
został Komisarzem Sztuk przy rządzie rewolucyjnym w Witebsku
1922
wyjechał z ZSRR do zachodniej Europy
1925
osiedlił się w Paryżu
1941–48
przebywał w Stanach Zjednoczonych
28 III 1985
zmarł w Saint-Paul-de-Vance

[madohora]

W 1906 rozpoczął studia artystyczne u Y. Pena w Witebsku; 1907 przeniósł się do Petersburga, od 1908 uczył się u L. Baksta. W 1910 wyjechał do Paryża i wynajął pracownię na Impasse du Maine. W 1911 wystawiał na Salonie Niezależnych, zawarł znajomość z kubistami i poetami awangardy: B. Cendrarsem, M. Jacobem, G. Apollinaire’em, F. Legerem, A. Modiglianim; Apollinaire poznał Chagalla z H. Waldenem, który 1914 pokazał jego prace w galerii Der Sturm w Berlinie. Tuż po wybuchu I wojny światowej Chagall wrócił do Rosji; 1915 i 1916 wystawiał w Moskwie. W 1917, po wybuchu rewolucji październikowej, przeniósł się do Witebska; 1918 został Komisarzem Sztuk przy tamtejszym rządzie rewolucyjnym; 1919, wraz z E. Lissitzkim i K. Malewiczem, założył Nową Akademię Sztuk. W tym samym roku uczestniczył w Wystawie Sztuki Rewolucyjnej w Piotrogrodzie, tworzył także dekoracje teatralne dla Rewolucyjnego Teatru Satyry w Witebsku. W 1920 przeniósł się do Moskwy, projektował malowidła ścienne i dekoracje teatralne dla Teatru Żydowskiego.

[madohora]

Na emigracji
W 1922 opuścił Związek Sowiecki; przebywał w Berlinie i Schwarzwaldzie w Niemczech; tam rozpoczął studia w zakresie technik graficznych i pracę nad ilustracjami do Martwych dusz N. Gogola (jedna z nich: Zakochani na ławce w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie). W 1924 odbyła się pierwsza wystawa malarstwa Chagalla w Galerie Barbasanges-Hoderbert w Paryżu. W 1925 zamieszkał w Paryżu; 1926 miał wystawę w Reinhardt Galleries w Nowym Jorku, od tego czasu wielokrotnie wystawiał w całej Europie i USA. Wiele podróżował — Palestyna (1931), Holandia (1932), Hiszpania (1934), Polska (1935), Meksyk (1942), Izrael (1951, 1962, 1968), USA (1968), ZSRR (1973). W 1937 otrzymał obywatelstwo francuskie, 1941 przeniósł się z Paryża do Marsylii, wiosną 1941 opuścił okupowaną przez Niemców Francję, wyjeżdżając przez Lizbonę do USA. W 1948 powrócił do Francji, zamieszkał w Orgeval pod Paryżem; 1949 przeniósł się do Saint-Jean-Cap-Ferret, a 1966 do Saint-Paul-de-Vence na południu Francji, gdzie zmarł 28 III 1985.

[madohora]

Charlie Chaplin

[madohora]

Charlie Chaplin, właśc. Charles Spencer Chaplin, KBE (ur. 16 kwietnia 1889 w Londynie, zm. 25 grudnia 1977 w Vevey) – brytyjski aktor i reżyser okresu kina niemego, później także filmów udźwiękowionych; producent, scenarzysta i kompozytor muzyki filmowej. Ikona kultury popularnej. Jeden z najwybitniejszych i najlepiej rozpoznawalnych aktorów i reżyserów w historii światowego kina. American Film Institute umieścił go na 10. miejscu w rankingu „50 największych legend amerykańskiego ekranu” (The 50 Greatest American Screen Legends)

[madohora]

Chaplin [czạ̈plın]
Sir Charles Spencer Wymowa, ur. 16 IV 1889, Londyn, zm. 25 XII 1977, Corsier-sur-Vevey (Szwajcaria),
ojciec Geraldine Leigh, reżyser, scenarzysta, aktor i producent filmowy, także kompozytor muzyki do swych filmów

[madohora]

jeden z najwybitniejszych artystów filmu światowego; początkowo aktor music-hallu, od 1913 współpraca z kinematografią amerykańską, współzałożyciel (1919) spółki filmowej United Artists; twórca klasycznych komedii filmowych i ich tragikomicznego bohatera, włóczęgi Charliego (postać wywodząca się z pantomimy); w swych filmach (Charlie włóczęga 1915, Charlie żołnierzem 1918, Brzdąc 1921, Gorączka złota 1925, Cyrk 1928, Światła wielkiego miasta 1931, Dyktator 1941) protestował przeciw niesprawiedliwości i złu; reżyser i wykonawca głównych ról w filmach: Światła rampy (1952), Król w Nowym Jorku (1957); ze względów politycznych i osobistych opuścił 1952 USA i powrócił do Europy; ostatnim reżyserowanym przez Chaplina filmem była Hrabina z Hongkongu (1966); Moja autobiografia (1964, wydanie polskie 1967); 1971 honorowy Oscar za całokształt twórczości; o jego życiu R. Attenborough nakręcił film biograficzny Chaplin (1992).

[madohora]

Idąc dalej Skwerem Harcerzy mijamy pomnik Józefa Korzeniowskiego (jiseoha Conrada). Może warto zatrzymać się przy nim trochę dłużej i chwilę zastanowić. Dlaczego?

[madohora]

Bo Korzeniowski nie życzył sobie żadnego upamiętniania go w naszym kraku. Szukałam przyczyny ale nie znalazłam. Więcej na ten temat znajdziecie w tym wątku

JOSEPH CONRAD CZY WIEDZIAŁEŚ, ŻE...

[madohora]

Joseph Conrad, właśc. Józef Teodor Konrad Korzeniowski (ur. 21 listopada?/3 grudnia 1857 w Berdyczowie, zm. 3 sierpnia 1924 w Bishopsbourne) – angielski pisarz i publicysta polskiego pochodzenia.

[madohora]

Conrad [kọnräd]
Joseph Wymowa, właściwie Józef Teodor Konrad Korzeniowski, ur. 3 XII 1857, Berdyczów, zm. 3 VIII 1924, Bishopsbourne k. Canterbury,
pisarz angielski, z pochodzenia Polak.

[madohora]

Powieści i nowele marynistyczne
W całej swej twórczości Conrad wyrażał przekonanie (w czym wyprzedził egzystencjalistów), iż świat jest absurdalny, a słaby, zagubiony w nim człowiek podlega wielorakim formom izolacji, zarówno zewnętrznej, jak i psychicznej; tę tragiczną sytuację bohater jego utworów usiłował zmieniać (z różnym skutkiem) przez zaangażowanie w służbę określonej społeczności i realizowanie jej wartości (głównie wspólnoty marynarzy, środowiska kolonizatorów-imperialistów, także polityków). Conrad koncentrował się przede wszystkim na wartościach etycznych, którym nadawał najwyższą rangę w życiu człowieka, na dylematach moralnych bohaterów, konflikcie kultur i ras, rozdźwiękach między pozorami a rzeczywistością, iluzjami a światem realnym; nie ferował jednoznacznych ocen, lecz posługiwał się ironią, stosował zabieg wielości punktów widzenia, kreował postacie o złożonej, bogatej psychice. Tworzywem wielu jego utworów stały się przeżycia i doświadczenia z wieloletniej służby na morzu; podstawowy dla literatury marynistycznej kanon przygodowo-podróżniczo-egzotyczny wzbogacił o wiele skomplikowanych znaczeń uniwersalnych: filozoficznych, etycznych, metaforycznych, symbolicznych, mitycznych; dokonał też nobilitacji zawodu marynarza. Najważniejsze utwory Conrada o tematyce morskiej to: powieść Murzyn z załogi „Narcyza” (1897, wydanie polskie 1923), nowele: Tajfun (1902, wydanie polskie 1926), Młodość (1902, wydanie polskie 1930), Ukryty sojusznik (1912, wydanie polskie 1925) i autobiograficzna opowieść Smuga cienia (1917, wydanie polskie 1925, ekranizacja A. Wajdy 1976)

[madohora]

Powieści o Azji i Afryce
Europejskim podbojom imperialnym w południowo-wschodniej Azji i Afryce Conrad poświęcił powieści: Szaleństwo Almayera (1895, wydanie polskie 1923 pt. Fantazja Almayera), Wykolejeniec (1896, wydanie polskie 1936), Placówka postępu (1898, wydanie polskie 1939), Jądro ciemności (1902, wydanie polskie 1925); w utworach tych ukazywał kolonizatorów przynoszących swym działaniem ujmę misji białego człowieka; w Jądrze ciemności eksponował nie tylko absurdalność takich działań i zjawisko wykorzystywania tubylców, lecz także upadek moralny białego człowieka, którym zawładnęły dzikie, pierwotne instynkty jego natury. W powieściach i opowiadaniach o tematyce politycznej pisarz zdecydowanie rozprawiał się z rozmaitymi patologiami politycznymi; arcydzieło prozy powieściowej Conrada, Nostromo (1904, wydanie polskie 1926), którego akcję umieścił w Ameryce Południowej, jest krytyczną oceną tyranii i puczów militarnych, ale też i wszelkich działań politycznych wypaczających ideały tkwiące u ich podstaw; w Tajnym agencie (1907, wydanie polskie 1908) podjął próbę ukazania więzi między carską agenturą i anarchistami angielskimi, a w powieści W oczach Zachodu (1911, wydanie polskie 1925) przede wszystkim artystyczno-ideologiczną polemikę z F. Dostojewskim: wyszydzał w niej rosyjski irracjonalizm i mistycyzm, poczucie moralno-politycznej wyższości wobec krajów Zachodu oraz posłannictwa; powieść ta jest nie tylko krytyką rosyjskiej autokracji i rewolucyjnego spiskowania, lecz głównie rosyjskiej mentalności i politycznej tradycji.

[madohora]

Cybulski Zbigniew, ur. 3 XI 1927, Kniaże k. Śniatynia (ob. na Ukrainie), zm. 8 I 1967, Wrocław,
aktor teatralny i filmowy.

[madohora]

jeden z najpopularniejszych artystów pol. kinematografii powojennej; 1953–60 aktor i reżyser Teatru Wybrzeże w Gdańsku; 1955–60 współtwórca studenckiego teatru Bim-Bom, także kierownik artyst., reżyser i aktor, autor tekstów; występował również w Teatrze Ateneum w Warszawie (m.in. wielka kreacja w dramacie Dwoje na huśtawce W. Gibsona oraz Requiem dla zakonnicy W. Faulknera); na ekranie zadebiutował epizodem w filmie A. Wajdy Pokolenie (1954); pierwszą gł. rolę zagrał w Ósmym dniu tygodnia (1958, premiera 1982) A. Forda; wykonawca gł. ról w filmach tzw. szkoły polskiej: Popiół i diament (1958) Wajdy, Do widzenia, do jutra (1960) J. Morgensterna, Salto (1965) T. Konwickiego, Szyfry (1966) W.J. Hasa, także w komediach (m.in. Giuseppe w Warszawie1963 S. Lenartowicza) i filmach kostiumowych (Rękopis znaleziony w Saragossie Hasa 1966); twórca postaci bohatera wyrażającego ideowe i psychol. problemy pokolenia wojennego; role w filmach zagranicznych. Pamięci C. zostały poświęcone filmy Wszystko na sprzedaż (1968) Wajdy i dokumentalny montażowy Zbyszek (1969) J. Laskowskiego.

[madohora]

Zbigniew Cybulski

[madohora]

Na następnym obelisku swoje miejsce znalazł Józef Czaspski (nie mam zdjęcia)

Czapski Józef, ur. 3 IV 1896, Praga, zm. 12 I 1993, Maisons-Laffitte k. Paryża,
brat Marii, wnuk Emeryka Zachariasza Mikołaja Hutten-Czapskiego, malarz, krytyk sztuki, publicysta;

[madohora]

„Jestem zakochamy w malarstwie od chwili, gdy uświadomiłem sobie jego istnienie w 10 roku mego życia. (…) Ale wszystko, co zrobiłem przed 70, nie miało żadnej wartości.”
Józef Czapski Patrząc

[madohora]

czł. grupy kapistów (jej prezes i jeden z gł. propagatorów idei kapizmu); 1920 uczestnik wojny pol.-bolszewickiej; 1939–41 więzień łagrów (Wspomnienia starobielskie 1944), 1941–42 żołnierz Armii Pol. w ZSRR, prowadził z polecenia gen. W. Andersa poszukiwania zaginionych oficerów pol. (relacja Na nieludzkiej ziemi 1949), następnie w 2. Korpusie Pol.; od 1945 w Paryżu, współzałożyciel paryskiej „Kultury”; obrazy Czapskiego, wywodzące się z koloryzmu, lecz o indywidualnej kontrastowej gamie barwnej, silnej ekspresji, charakteryzuje dramatyzm i groteskowość; szkice o literaturze i sztuce, wspomnienia, m.in. Oko (1960), Tumult i widma (1981), Patrząc (1983), Dzienniki — wspomnienia — relacje (1986), Czytając (1990), Swoboda tajemna (1991).

[madohora]

Tutaj został też upamiętniony Salvador Dali

[madohora]

Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, marqués de Dalí de Púbol (ur. 11 maja 1904 w Figueres, zm. 23 stycznia 1989 tamże) – hiszpański malarz, jeden z najbardziej znanych surrealistów.
Jest jednym z bardziej rozpoznawalnych artystów XX wieku. Postrzegany bywał jako skrajny ekscentryk, wymyślił własną metodę surrealistyczną zwaną „paranoiczno-krytyczną”.

[madohora]

Dalí Salvador Wymowa, ur. 11 V 1904, Figueras, zm. 23 I 1989, tamże,
hiszpański malarz, grafik, rzeźbiarz i teoretyk sztuki, współtwórca surrealizmu.

[madohora]

Związki z surrealizmem
W Paryżu, dokąd przybył 1928, zawarł znajomość z P. Picassem i przywódcą ruchu surrealistycznego, A. Bretonem; do ruchu tego zbliżyła go także współpraca z Buñuelem przy filmach Pies andaluzyjski (1929) i Złoty wiek (1931), do którch napisał scenariusze; publikował w pismach „Surréalisme au Service de la Révolution” i „Minotaure”. Opierając się na teorii psychoanalizy S. Freuda, rozwinął własną, „paranoiczno-krytyczną” metodę twórczą, którą w artykule ĽAne pourri (1930) zdefiniował jako „spontaniczną metodę poznania irracjonalnego, opartą na krytycznej i systematycznej obiektywizacji delirycznych skojarzeń i interpretacji”; w obrazach artysty uwidoczniały się również wpływy twórczości innych surrealistów (Y. Tanguy’ego, G. de Chirico), a także reminiscencje dzieł artystów dawnych (Rafaela, Vermeera, G. Arcimbolda). Jego dzieła, utrzymane w poetyce niezwykle sugestywnych, realistycznych wizji sennych i halucynacji, były przesycone treściami erotycznymi (Wielki Masturbator 1929), ujawniały obsesyjne zainteresowanie problemami przemijania i rozkładu, pamięci i trwania (Żałobna gra 1929, Trwałość pamięci 1931, Przedmioty surrealistyczne, wskaźniki przelotności pamięci 1932, Płonąca żyrafa 1936); podobne motywy pojawiały się w ówczesnych utworach literackich Dalego (Ľamour et la mémoire 1930, La Femme visible 1931). Metoda „paranoiczno-krytyczna” pozostawała jednak w sprzeczności z surrealistycznym automatyzmem, gdyż z góry zakładała interpretację dzieła i czyniła je zbyt jednoznacznym; z tego powodu Breton ok. 1934 zaczął dystansować się od twórczości Dalego; do ostatecznego zerwania z surrrealizmem przyczyniły się faszystowskie sympatie artysty, dochodzące do głosu także w niektórych jego dziełach (Tajemnica Hitlera 1937). W latach 1940–49 Dalí przebywał w USA, gdzie malował głównie klasycyzujące w formie portrety, współpracował z W. Disneyem i A. Hitchcockiem.

[madohora]

Jako, że na Śląsku też nie brakuje jego prac stańmy na chwile w zadumie nad Xawerym Dunikowskim

[madohora]

Franciszek Xawery Dunikowski[1] (ur. 24 listopada 1875 w Krakowie, zm. 26 stycznia 1964 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, malarz i pedagog.

[madohora]

Dunikowski Ksawery, ur. 24 XI 1875, Kraków, zm. 26 I 1964, Warszawa, rzeźbiarz i malarz.

[madohora]

Wczesna twórczość — do 1913
Pierwszy okres twórczości Dunikowskiego (1896–1913) charakteryzuje poszukiwanie własnego stylu, kształtowanego pod wpływem rzeźby europejskiej, przede wszystkim A. Rodina i symbolizmu; ok. 1900 artysta stworzył wiele kompozycji, wyrastających z ducha filozofii i literatury S. Przybyszewskiego, z którym pozostawał w bardzo bliskich kontaktach; wpływ ten uwidocznił się w tematyce i wymowie dzieł, będących wyrazem pesymistycznych refleksji nad ludzką egzystencją i próbą zgłębienia tajemnic bytu (rzeźby z cyklu Człowiek 1898–1905: Byt, Myśl, Tchnienie, Macierzyństwo, Jarzmo, Mężczyzna i kobieta); jednocześnie Dunikowski tworzył liczne portrety, odznaczające się doskonałą charakterystyką modela i bogactwem wyrazu psychicznego, któremu jest podporządkowana forma; cechą charakterystyczną prac artysty z pierwszego okresu jest umiejętność wprowadzania lapidarnych skrótów formalnych, najlepiej wyrażających treść dzieła; stylistyka rzeźb jest przy tym bardzo różnorodna: od naturalistycznej (Prometeusz 1898–99, Głowa matki 1899) i impresjonistycznej (Portret Henryka Szczyglińskiego 1898), po ekspresjonistyczną (Fatum ok. 1902, Kobiety brzemienne 1906) i bliską uproszczonemu kubizmowi (Dante 1902). Dziełem zamykającym pierwszy etap twórczości Dunikowskiego jest dekoracja rzeźbiarska portalu w fasadzie kościoła Jezuitów w Krakowie (1910–12), charakteryzująca się spokojem monumentalnej formy, nawiązującej do wczesnego gotyku.

[madohora]

Okres międzywojenny
We Francji artysta zetknął się ze współczesną rzeźbą francuską, zawarł znajomość z niektórymi jej twórcami (m.in. Ch. Despiau), co nie wpłynęło jednak na zmianę ukształtowanego już indywidualnego stylu. W 1917–20 Dunikowski stworzył dzieła świadczące o osiągnięciu pełnej dojrzałości twórczej, operujące mocną, zdecydowaną bryłą i ostro przecinającymi się płaszczyznami (Głowa Jana Rubczaka; Głowa redaktora Thumena), niekiedy silnie zgeometryzowane (Głowa bolszewika) lub zdradzające ślady fascynacji rzeźbą archaiczną (Głowa śpiewaka greckiego); do sztuki archaicznej nawiązywały także polichromowane półpostaciowe figury kobiet: Amerykanka I, II, Francuzka I, II, Polka I, II, III; zainteresowanie problemami rzeźby monumentalnej uwidoczniło się w 2 wybitnych dziełach Dunikowskiego — Grobowcu Bolesława Śmiałego i Autoportrecie (Idę ku słońcu), odwołujących się do filozoficzno-literackich treści Młodej Polski; w obu pracach artysta posłużył się zgeometryzowaną bryłą, w drugiej wprowadził także czysty kolor, akcentujący strukturę rzeźby. W 20-leciu międzywojennym w sztuce Dunikowskiego przeplatały się zainteresowania portretem i rzeźbą monumentalną; do najbardziej znanych dzieł z tego okresu należy zespół Głów wawelskich (1925–26), będących wizerunkami przedstawicieli polskiej inteligencji, w których dosadna charakterystyka psychologiczna łączy się z syntetyczną formą; głowy te miały być umieszczone na stropie Sali Poselskiej Zamku Królewskim na Wawelu, w miejsce brakujących głów renesansowych. Rozwojowi dążeń do monumentalizmu sprzyjały liczne zamówienia kościelne (Czterej Ewangeliści 1927 — Seminarium Śląskie, Kraków; projekty rzeźb do katedry w Katowicach, 1927–29) i publiczne (Pomnik Józefa Dietla 1936, Kraków). W tym czasie Dunikowski poważnie zajął się także malarstwem, którym parał się już wcześniej; tworzył obrazy osobiste, głównie portrety, w których jest widoczna tendencja do osiągnięcia syntetycznej kolorystyki oraz przejrzystej struktury przestrzennej (Autoportret w stroju mandaryna 1935).

[madohora]

Twórczość powojenna
Bezpośrednio po II wojnie światowej malarstwo również zajmowało istotne miejsce w twórczości Dunikowskiego, który ze względu na stan zdrowia nie mógł intensywnie zajmować się rzeźbą (cykle Oświęcim 1949–55, Muzyka 1958); pod koniec lat 40. i na początku 50. artysta opracował projekty Pomnika Czynu Powstańczego na Górze Św. Anny (1946–52) i Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie (1949–53), dla których charakterystyczne jest organiczne zespolenie rzeźby z architekturą, statyczna i przejrzysta kompozycja prosto ciętych brył i gładkich płaszczyzn z wkomponowanymi w nie uproszczonymi postaciami ludzkimi; wiele innych koncepcji pomnikowych pozostało w projektach (m.in. pomnik A. Mickiewicza dla Poznania 1948); oprócz rzeźby pomnikowej Dunikowski nadal zajmował się portretami osób współcześnie żyjących (J. Starzyński, W. Biegański) oraz postaci historycznej (H. Modrzejewska, C. Norwid, J. Kochanowski); stworzył także nowy cykl Głów wawelskich (od 1953). Obecnie większość dzieł Dunikowskiego znajduje się w poświęconym artyście oddziale warszawskiego Muzeum Narodowego w Królikarni.

[madohora]

Dunikowski Xawery

[madohora]

George Gershwin, właśc. Jacob Gershowitz (ur. 26 września 1898 w Nowym Jorku, zm. 11 lipca 1937 w Los Angeles) – amerykański kompozytor i pianista pochodzenia żydowskiego, „Król jazzu”.

[madohora]

Gershwin [gə̣:rszuın]
George Wymowa, ur. 26 IX 1898, Brooklyn, zm. 11 VII 1937, Hollywood,
amer. kompozytor i pianista;

[madohora]

syn żydowskiego emigranta z Rosji; uczeń Ch. Hambitzera i E. Kilenyiego, wzrastał w orbicie wpływów Broadwayu (nowojorskiego skupiska teatrów muz., rewii i kabaretów); w kompozycji był w zasadzie samoukiem; rozgłos przyniosła mu rewia La La Lucille (1919) i piosenka Swanee, spopularyzowana przez Al Jonsona; 1923 skomponował jeden z najsłynniejszych utworów — Błękitną rapsodię , którą zamówił u niego ówczesny król jazzu P. Whiteman; 1928 wyjechał do Paryża (gdzie zetknął się m.in. z M. Ravelem, I. Strawinskim i gdzie napisał popularną fantazję Amerykanin w Paryżu), a później do Wiednia; w ostatnich latach życia tworzył gł. muzykę film.; jednym z nielicznych kompozytorów XX w., którzy zatarli granicę między muzyką poważną a rozrywkową; jego twórczość symfoniczna (także Druga rapsodia na fortepian i orkiestrę 1931, Uwertura kubańska1932) i sceniczna (komedie i rewie muz., m.in. Lady, Be Good 1924, Funny Face 1927, Girl Crazy 1930), także fortepianowa (Jazz Piano Preludes 1926) wykazuje przede wszystkim wpływ jazzu; niektóre tematy G. stały się standardami jazzowymi, są wykorzystywane przez muzyków jazzowych do improwizacji; świat. popularność zdobył G. głównie dzięki rozrywkowym kompozycjom symfonicznym, piosenkom przebojom (Człowiek, którego kocham) oraz operze Porgy i Bess (Nowy Jork 1935, ze słynną kołysanką Summertime).

[madohora]

Przecież nie mogło tutaj zabraknąć urodzonego w Kielcach Wiesława Gołasa.

[madohora]

Wiesław Ryszard Gołas (ur. 9 października 1930 w Kielcach, zm. 9 września 2021 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i kabaretowy, wykonawca piosenki aktorskiej.

[madohora]

Gołas Wiesław, ur. 4 X 1930, Kielce, zm. 9 IX 2021, Warszawa, aktor.

[madohora]

Gombrowicz Witold Marian, ur. 4 VIII 1904, Małoszyce k. Opatowa, zm. 25 VII 1969, Vence (Francja),
prozaik, dramatopisarz, eseista, autor Ferdydurke i Dziennika.

[madohora]

Następny będzie Marek Grechuta. Chyba wszyscy znamy jego twórczość

[madohora]

Marek Michał Grechuta (ur. 10 grudnia 1945 w Zamościu, zm. 9 października 2006 w Krakowie) – polski piosenkarz, poeta, kompozytor i malarz, z wykształcenia architekt.

[madohora]

Uznawany za najważniejszego przedstawiciela polskiej poezji śpiewanej, wykorzystywał często elementy rocka, jazz-rocka i rocka progresywnego, szczególnie w początkowym okresie twórczości

[madohora]

Zadebiutował w 1967. Zdobywał nagrody na Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie i Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Pierwsze dwie płyty nagrał z zespołem Anawa, w tym krążek pt. Marek Grechuta & Anawa (1970), z którego pochodzą przeboje „Będziesz moją panią” i „Nie dokazuj”. W 1971 założył Grupę WIEM. W latach 1976–1986 związany był z Piwnicą pod Baranami.

[madohora]

W 2001 otrzymał Nagrodę Polskiego Przemysłu Fonograficznego Złoty Fryderyk za całokształt twórczości artystycznej.

[madohora]

1967 zał. w Krakowie (wspólnie z J. Kantym Pawluśkiewiczem) kabaret i zespół muz. Anawa; 1972–76 prowadził zespół Wiem, współpracował z Piwnicą pod Baranami, występował na festiwalach piosenki w Opolu; współautor (z Pawluśkiewiczem) musicalu Szalona lokomotywa; wykonawca (także autor lub współautor) melodyjnych piosenek poetyckich (Będziesz moją panią, Hop, szklanka piwa, Nie dokazuj, Tango Anawa); ostatnia płyta G. — Niezwykłe miejsca — ukazała się 2003.

[madohora]

Władysław Hasior (ur. 14 maja 1928 w Nowym Sączu, zm. 14 lipca 1999 w Krakowie) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, scenograf, związany z Podhalem

[madohora]

Hasior Władysław, ur. 14 V 1928, Nowy Sącz, zm. 14 VII 1999, Kraków,
rzeźbiarz.
Ukończył Liceum Technik Plast. w Zakopanem u A. Kenara; 1952–58 studiował w ASP w Warszawie; 1958 w pracowni O. Zadkine’a w Paryżu; romant. i ekspresyjną sztukę Hasiora charakteryzowało komponowanie obiektów z różnych tworzyw, ze zniszczonych przedmiotów i ich części, którym nieoczekiwane zestawienia nadają znaczenie metafor; twórca pomników: Ratownicy górscy (1959) i Rozstrzelani partyzanci (1964) w Zakopanem, tzw. Żelazne organy na przeł. Snozka k. Czorsztyna (1966), Tym, którzy walczyli o polskość i wolność Pomorza w Koszalinie (1978–81), oraz licznych rzeźb plenerowych, m.in. Płonąca Pieta (Humbæk, Dania 1972), Słoneczny rydwan (Södertälje, Szwecja 1972–73); stała galeria prac Hasiora znajduje się w Zakopanem.

[madohora]

Jimi Hendrix

[madohora]

Jimi Hendrix, właśc. James Marshall Hendrix (ur. 27 listopada 1942 w Seattle w stanie Waszyngton, zm. 18 września 1970 w Londynie) – amerykański gitarzysta-wirtuoz, wokalista, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny. Jeden z najważniejszych muzyków XX wieku.

[madohora]

Hendrix Jimi Wymowa, właśc. James Marshall Hendrix Wymowa, ur. 27 XI 1942, Seattle (stan Waszyngton), zm. 18 IX 1970, Londyn,
amer. gitarzysta i wokalista rockowy;

[madohora]

twórca nowego sposobu gry na gitarze elektr., wykorzystującego m.in. elektroniczne urządzenia modulujące dźwięk; występy, gł. w Wielkiej Brytanii i USA, z własnymi zespołami: The Jimi Hendrix Experience, Band of Gypsys; płyty m.in. Are You Experienced? (1967), Electric Ladyland (1968), Band of Gypsys (1970), The Cry of Love (1971).

[madohora]

29 XI 1924
urodził się we Lwowie
1956
tom poezji Struna światła
1957
tom poezji Hermes, pies i gwiazda
1961
tom poezji Studium przedmiotu
1962
esej Barbarzyńca w ogrodzie
1974
tom poezji Pan Cogito
1983
tom poezji Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze
1992
tom poezji Rovigo
1993
esej Martwa natura z wędzidłem
28 VII 1998
zmarł w Warszawie

[madohora]

Potomek rodziny wywodzącej się z Wielkiej Brytanii. Po wybuchu II wojny światowej zdał konspiracyjną maturę i rozpoczął studia polonistyczne, należał do AK, ukończył podziemną szkołę podchorążych; 1944, przed wkroczeniem do Lwowa Armii Czerwonej, przeniósł się do Krakowa, gdzie po zakończeniu wojny studiował krótko na ASP w Krakowie oraz na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego; 1947 ukończył studia w Akademii Handlowej; po krótkim pobycie w Sopocie oraz Toruniu (gdzie 1949 ukończył studia prawnicze) 1950 zamieszkał w Warszawie.

[madohora]

Eseje, dramaty, przekłady
W znakomitych esejach (zbiory Barbarzyńca w ogrodzie 1962, Martwa natura z wędzidłem 1993; pośmiertnie Labirynt nad morzem 2000, Węzeł gordyjski oraz inne pisma rozproszone 1948–1998 2001), łączył elementy reportażu z podróży z wnikliwymi interpretacjami dzieł sztuki, analizą źródeł historycznych oraz refleksją nad mechanizmami sztuki, polityki, naturą człowieka. Dopełnieniem jego twórczości są dramaty: Jaskinia filozofów (1956), Drugi pokój (1958), Rekonstrukcja poety (1960), Lalek (1961) oraz przekłady poetyckie. Wydano 3 tomy Korespondencji: z J. Zawieyskim (2002), H. Elzenbergiem (2002), J. Turowiczem (2005).

[madohora]

Joyce uważał się za dobrowolnego wygnańca; jego twórczość wyrosła z buntu przeciw irlandzkiej ciasnocie intelektualnej, nacjonalizmowi, jezuickiemu wychowaniu, stosunkom w rodzicielskim domu; pisał jednak wyłącznie o Dublinie, a jego twórczość jest nasycona „mitami rodzinnymi”, aluzjami do irlandzkiej kultury i historii, symboliką religijną; dzieło Jamesa Joyce’a to swoista całość także pod względem formalnym; młodzieńcze utwory liryczne i symboliczne, z motywami autobiograficznymi, są etapem przygotowawczym do późniejszych eksperymentów narracyjnych.

[madohora]

Młodzieńcza proza i dramaty
Pierwszą opublikowaną książką Joyce’a był zbiór liryków i pieśni miłosnych Muzyka kameralna (1907, wydanie polskie 1990); późniejsze dzieła spotkały się z oporem wydawców i restrykcjami cenzury, dotyczyło to m.in. Dublińczyków (1914, wydanie polskie 1958), zbioru naturalistyczno-symbolicznych opowiadań, obrazków z życia miasta, którego mieszkańcy cierpią na rodzaj życiowego paraliżu; Portret artysty z czasów młodości (1916, wydanie polskie 1937) to powieść autobiograficzna, pisana mową pozornie zależną, w której został przedstawiony rozwój duchowy i intelektualny Stefana Dedalusa, od wczesnego dzieciństwa, przez kryzys wiary spowodowany kazaniami jezuity, ojca Arnalla, i poczuciem winy za erotyczne wykroczenia, aż po czasy studenckie, gdy odkrywa powołanie poety-buntownika, tworzy własną teorię estetyczną i postanawia wyjechać z kraju; pierwszej wersji Portretu artysty z czasu młodości, obszernej powieści Stefan bohater (1944, wydanie polskie 1995), Joyce nigdy nie dokończył, uznając, że utworowi brakuje formalnej dyscypliny. Tułacze (1918, wydanie polskie 1995) to jedyny w twórczości Joyce’a dramat, z wyraźnym wątkiem autobiograficznym, wykazujący wpływ Ibsena.

[madohora]

Joyce pozostawił także Pisma krytyczne (1959, wydanie polskie 1998), fragment prozy poetyckiej Giacomo Joyce (1959, wydanie polskie w: Utwory poetyckie 1972) i Listy (1966, wydanie polskie 1986).

[madohora]

Ulisses i Finnegans Wake to dzieła kluczowe dla całej XX-wiecznej literatury awangardowej i eksperymentalnej. Wokół pisarza powstał potężny „przemysł” krytycznoliteracki. W Polsce doceniono jego twórczość, zwłaszcza Ulissesa, dzięki genialnemu przekładowi M. Słomczyńskiego.

[madohora]

Franz Kafka

[madohora]

Franz Kafka (wym. niem. MAF: [ˌfʁant͡s ˈkafka], posłuchajⓘposłuchaj; ur. 3 lipca 1883 w Pradze, zm. 3 czerwca 1924 w Kierling) – niemieckojęzyczny pisarz pochodzenia żydowskiego, przez całe życie związany z Pragą. W swoich powieściach stworzył model sytuacji zwanej sytuacją kafkowską i określanej w języku niemieckim za pomocą przymiotnika „kafkaesk”, którego istotą jest konflikt zniewolonej jednostki z anonimową, nadrzędną wobec niej instancją. Deformacja groteskowa, niejednoznaczne, paraboliczne obrazy oraz poczucie zagrożenia i niepewności składają się na panoramę literackiego świata Kafki.

[madohora]

Kafka Franz Wymowa, ur. 3 VII 1883, Praga, zm. 3 VI 1924, Kierling,
pisarz austriacki.

[madohora]

1939 absolwent krakowskiej ASP (1948 i 1969 profesor tamże); założył i 1942–44 kierował tajnym, eksperymentalnym Teatrem Niezależnym w Krakowie (m.in. wystawienie Balladyny J. Słowackiego 1943); twórca (1956), kierownik artystyczny i reżyser teatru Cricot 2; inscenizacje w Cricot 2 — adaptacje Kantora dramatów S.I. Witkiewicza (W małym dworku 1961, Wariat i zakonnica 1963) oraz według własnych scenariuszy: Umarła klasa (1975), Wielopole, Wielopole (1980), Niech szczezną artyści (1985), Nigdy tu już nie powrócę (1988), Dzisiaj są moje urodziny (1991 — premiera po śmierci Kantora); manifesty teatralne: Informel (1960), Teatr zerowy (1963), Teatr wydarzeń (1968), Teatr śmierci (1975); założył Grupę Młodych Plastyków (1945), był współzałożycielem II Grupy Krakowskiej i Galerii Krzysztofory (1957); bezpośrednio po II wojnie światowej tworzył obrazy nawiązujące do drugiej fazy surrealizmu; projekty dekoracji dla teatrów dramatycznych; od 1955 wystawiał obrazy w stylu informel, w których spontaniczny zapis gestu przerodził się szybko w malarstwo materii; od 1964 w jego obrazach pojawiły się przedmioty, „opakowania” ludzkie (ubrania, parasole), ambalaże; organizował również happeningi (m.in. Cricotage 1965, Panoramiczny happening morski 1967); wydał: Metamorphoses (1982), Wielopole, Wielopole (eseje i partytura spektaklu, 1984); otrzymał liczne nagrody i odznaczenia, m.in. francuską Legię Honorową (1981).

[madohora]

Krzysztof Kieślowski (odsłuchajⓘodsłuchaj) (ur. 27 czerwca 1941 w Warszawie, zm. 13 marca 1996 tamże) – polski reżyser i scenarzysta filmowy, przedstawiciel nurtu zwanego kinem moralnego niepokoju, kawaler Orderu Sztuki i Literatury.

[madohora]

Krzysztof Kieślowski

[madohora]

Kieślowski Krzysztof, ur. 27 VI 1941, Warszawa, zm. 13 III 1996, tamże,
reżyser i scenarzysta filmowy; uważany za jednego z najwybitniejszych twórców kina światowego 1979–95; autor 22 filmów dokumentalnych, 14 fabularnych oraz 10-odcinkowego cyklu telewizyjnego.

[madohora]

Kołakowski Leszek, ur. 23 X 1927, Radom, zm. 17 VII 2009, Oksford,
filozof, historyk filozofii i myśli religijnej, eseista, publicysta, prozaik.

[madohora]

23 X 1927
urodził się w Radomiu
1964
został profesorem na Uniwersytecie Warszawskim
1965
opublikował Świadomość religijna i więź kościelna
1966
usunięty z PZPR
1968–70
wykładał filozofię na uniwersytetach kanadyjskich i amerykańskich
1970
został wykładowcą na Uniwersytecie w Oksfordzie
1976
został członkiem założycielem KOR
1976–78
opublikował Główne nurty marksizmu. Powstanie — rozwój — rozkład
1991
został członkiem Polskiej Akademii Nauk
1998
odznaczony Orderem Orła Białego
17 VII 2009
zmarł w Oksfordzie

[madohora]

Studiował filozofię na Uniwersytecie Łódzkim i Uniwersytecie Warszawskim. Pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego (od 1964 profesor) i Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Redaktor (1957–59), a następnie członek redakcji „Studiów Filozoficznych”. W 1954–57 jeden z głównych publicystów i eseistów „Nowej Kultury” (członek redakcji do 1958) i „Po prostu”, w latach 60. współpracownik „Argumentów” i „Twórczości”. W 1952–56 związany z linią ortodoksyjnego marksizmu; później przeszedł na pozycje rewizjonistyczne; 1966 usunięty z PZPR, po wydarzeniach marcowych 1968 pozbawiony katedry — emigrował. Wykładał filozofię na uniwersytetach w Kanadzie i USA; 1970 osiadł w Oksfordzie, związawszy się z tamtejszym All Souls College. W latach 70. i 80. współpracował z polskimi pismami emigracyjnymi, m.in.: „Kulturą”, „Aneksem”, „Zeszytami Literackimi” i „Pulsem”, oraz drugoobiegowym „Zapisem”. Publikował też w językach niemieckim i angielskim (w tym ostatnim powstało wiele ważnych prac filozoficznych). Członek założyciel KOR (1976) i jego przedstawiciel zagraniczny; z tego powodu wprowadzono w kraju zapis cenzorski na jego nazwisko (nieformalnie zapis ten działał od 1968), zniesiony dopiero pod koniec lat 80. W 1977 otrzymał Pokojową Nagrodę Księgarzy Niemieckich. Od 1991 członek PAN. W 1997 odznaczony Orderem Orła Białego. W 2003 otrzymał, po raz pierwszy przyznaną, Nagrodę im. Johna Klugego w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych.

[madohora]

Inne ważniejsze prace: Światopogląd i życie codzienne (1957), Kultura i fetysze (1967), Traktat über die Sterblichkeit der Vernunft (1967), Leben trotz Geschichte: Lesebuch (1977), Mini-wykłady o maxi-sprawach... (S. 1–3 1997–2000), Myśli wyszukane (2000).

[madohora]

Stanisław Herman Lem (ur. 12 lub 13 września 1921 we Lwowie, zm. 27 marca 2006 w Krakowie) – polski pisarz gatunku hard science fiction, filozof, futurolog oraz krytyk.

[madohora]

Jego debiutem książkowym była wydana w 1951 roku powieść Astronauci. Kolejne powieści fantastycznonaukowe jego autorstwa to: Obłok Magellana (1955), Eden (1959), Pamiętnik znaleziony w wannie (1961), Powrót z gwiazd (1961), Solaris (1961), Niezwyciężony (1964), Głos Pana (1968), Wizja lokalna (1982), Fiasko (1987) i Pokój na Ziemi (1987). Był również autorem trylogii Czas nieutracony (1955) oraz cykli opowiadań fantastycznonaukowych: Dzienniki gwiazdowe (1957), Księga robotów (1961), Bajki robotów (1964), Cyberiada (1965), Opowieści o pilocie Pirxie (1968). Napisał recenzje nieistniejących książek (Doskonała próżnia, 1971), a także wstępy do nieistniejących dzieł (Wielkość urojona, 1973). Jest autorem zbiorów esejów, felietonów i publicystyki literackiej, w tym: Wejście na orbitę (1962), Summa technologiae (1964), Filozofia przypadku (1968), Fantastyka i futurologia (1970), Rozprawy i szkice (1975).

[madohora]

Lem Stanisław, ur. 12 IX 1921, Lwów, zm. 27 III 2006, Kraków,
prozaik, eseista i dramatopisarz.

[madohora]

Lutosławski Witold, ur. 25 I 1913, Warszawa, zm. 7 II 1994, tamże,
kompozytor, jeden z najwybitniejszych twórców muzyki polskiej w XX w..

[madohora]

Paul Thomas Mann /pʰaʊl ˈtʰɔ:mas man/, w spolszczeniu Tomasz Mann (ur. 6 czerwca 1875 w Lubece, zm. 12 sierpnia 1955 w Zurychu) – niemiecki prozaik i eseista, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1929, uznawany za najwybitniejszego pisarza niemieckiego pierwszej połowy XX wieku i jednego z najwybitniejszych, obok Goethego, w dziejach literatury niemieckojęzycznej.

[madohora]

Mann Thomas Wymowa, ur. 6 VI 1875, Lubeka, zm. 12 VIII 1955, Kilchberg k. Zurychu,
jeden z najwybitniejszych prozaików niemieckich XX w..

[madohora]

„Pisarz to człowiek, któremu pisanie przychodzi trudniej niż innym ludziom”

[madohora]

6 VI 1875
urodził się w Lubece
1901
ogłosił powieść Buddenbrookowie (1929 Nagroda Nobla)
1905
poślubił Katię Pringsheim
1912
wydał słynną Śmierć w Wenecji
1924
opublikował Czarodziejską Górę
1933–43
ogłosił tetralogię Józef i jego bracia
1936
został pozbawiony niemieckiego obywatelstwa
1939
złożył hołd Goethemu — Lotta w Weimarze
wyemigrował do USA
1944
prowadził antynazistowskie audycje Deutsche Hörer! w BBC
1947
wydał powieść Doktor Faustus
12 VIII 1955
zmarł w Kilchbergu k. Zurychu

[madohora]

Należał do rodziny bardzo utalentowanych literatów. Starszy brat Heinrich był głośnym autorem Profesora Unrata i powieści biograficznej o Henryku IV, pisały też córki pisarza: Erika (żona poety Audena) i Elżbieta, oraz jego synowie — Klaus (powieść Mefisto) i Golo, historyk i eseista. Pisarz debiutował tomem opowiadań Mały pan Friedemann (1897, wydanie polskie 1898), w których po raz pierwszy pojawił się stały w jego dziełach kompleks stłumionego erotyzmu w obliczu pokusy.

[madohora]

Od Buddenbrooków do Czarodziejskiej góry
W 1895–97 odbył podróż po Włoszech, gdzie zaczął pisać powieść Buddenbrookowie (1901, wydanie polskie 1931, Nagroda Nobla 1929), światowy bestseller będący jednocześnie sagą rodzinną i obrazem upadku patrycjuszowskich form społecznych. Przejęta od R. Wagnera technika lejtmotywu, silne wpływy F. Nietzschego, A. Schopenhauera, a także epików rosyjskich i skandynawskich obrazują nie tylko zakorzenienie Manna w tradycji kulturalnej XIX w., ale także wielki temat konfliktu norm mieszczańskich z wolnością ekspresji artystycznej, podjęty również w nowelach Tonio Kröger (1903, wydanie polskie 1908) i Śmierć w Wenecji (1912, wydanie polskie 1922). W 1905 Mann poślubił Katię Pringsheim, która swemu małżeństwu poświęciła autobiografię Moje nie napisane wspomnienia (1974, wydanie polskie 1976). W latach I wojny światowej Thomas Mann poparł politykę cesarstwa w esejach Gedanken im Kriege (1914) i Fryderyk i wielka koalicja (1915, wydanie polskie 2002) oraz rozprawie Betrachtungen eines Unpolitischen (1918, wydanie zmienione 1922), będących hymnem pochwalnym na cześć niemieckiej autonomii kulturalnej. W mowie O niemieckiej republice (1922, wydanie polskie 2002) zaakceptował republikański humanizm, łączył tradycje romantyczne (Novalis) i witalistyczne (W. Whitman) z oświeceniowym przesłaniem humanistycznym. Symboliczny obraz duchowego kryzysu współczesnej Europy w przededniu I wojny światowej nakreślił w powieści Czarodziejska góra (1924, wydanie polskie 1930), której akcja rozgrywa się w metaforycznej scenerii sanatorium; jej otwarte zakończenie nasuwa pytanie o to, co wyłoni się „z tego światowego święta śmierci”.

[madohora]

W 1926 Mann został członkiem nowo powstałej Sekcji Literatury Pruskiej Akademii Sztuk. Uważał się za wyraziciela świadomości mieszczańskiej, autora, który mieszczańską solidność, zawartą w goethowskim haśle edukacji (Bildung), przeniósł w obszary artyzmu. Głosząc pochwałę „klasyczności” (np. w Mowie na cześć Lessinga 1929), dokonywał reinterpretacji niemieckiej tradycji romantycznej, widząc głównie w psychoanalizie S. Freuda możliwość „pośredniczenia” między sferami świadomości i nieświadomości (Pozycja Freuda we współczesnej umysłowości 1929, wydanie polskie 2002). W Mowie na rzecz Niemiec (1932, wydanie polskie 2002) wezwał do sojuszu socjaldemokracji i partii mieszczańskich wobec wzrostu znaczenia NSDAP. Opuściwszy Niemcy 1933, atakowany przez kręgi narodowe, m.in. za wirtuozowski esej Cierpienie i wielkość Richarda Wagnera (1933, wydanie polskie 2002), pozostał na emigracji.

[madohora]

Na emigracji — obrachunek z „faustycznością”
W 1936 pozbawiono go niemieckiego obywatelstwa, 1939 wyjechał do USA, gdzie otrzymał gościnną profesurę na uniwersytecie w Princeton, a 1944 amerykańskie obywatelstwo. W cyklu głośnych audycji w BBC Deutsche Hörer! (1944) Mann wzywał naród niemiecki do obalenia nazizmu. Na emigracji powstały m.in. powieści: Lotta w Weimarze (1939, wydanie polskie 1958) — poświęcona J.W. Goethemu, kolejne tomy rozpoczętego 1926 cyklu Józef i jego bracia (1933–43, wydanie polskie całości 1961) — wielopłaszczyznowej sagi rozwijającej historię biblijną Józefa, w której mit łączy się z ideą wychowawczą; jej poszczególne warstwy oscylują między esejem, egzegezą biblijną i narracją historyczną, ponadto Wybraniec (1951, wydanie polskie 1960) — pastisz średniowiecznej legendy osnutej na biografii Hildebranda — papieża Grzegorza VII, oraz główne dzieło tych lat Doktor Faustus (1947, wydanie polskie 1960) — synteza dziejów Niemiec jako narodu o tradycjach humanistycznych, który pogrążył się w otchłani zła. Ta lejtmotywiczna powieść-esej, skonstruowana na kanwie legendy o doktorze Faustusie oraz elementów biografii Nietzschego, jest także obrachunkiem z „faustycznością”, zbanalizowaną i zinstrumentalizowaną jako hasło nacjonalistyczne. Opowieść o pracy nad tym dziełem zawarł w eseju Jak powstał doktor Faustus (1949, wydanie polskie 1960). Krytyczny stosunek Manna do czystego artyzmu powodował nie tylko odrzucenie przez pisarza skrajności estetycznych (nie stronił jednak od nowoczesnych technik narracyjnych, np. strumienia świadomości), ale także epigońskiego tradycjonalizmu, wpływał na formę jego powieści esejów, poprzez które uczestniczył w wielkich dyskusjach epoki. Odmawiając powrotu do Niemiec, Mann ujawnił swój niejednoznaczny, skomplikowany stosunek do tradycji niemieckiej; wielkim symbolem niemieckiego losu był dla niego nie tylko mitologizowany Faust, ale również Nietzsche (Filozofia Nietzschego w świetle naszych doświadczeń 1947, wydanie polskie 2002). Apologię niemieckości (np. w eseju Schopenhauer 1938, wydanie polskie 2002), sceptycznie i pesymistycznie pojmowaną, Thomas Mann łączył z daleko posuniętą reinterpretacją tradycji niemieckiej (zwłaszcza romantyzmu) bądź wręcz z ustalaniem fikcyjnych modeli przebiegu historycznego zła — twierdził, że istnieje wyraźne continuum upadku kultury, znaczone takimi zjawiskami, jak: M. Luter, Fryderyk II, O. von Bismarck, Wilhelm II i A. Hitler (prelekcja Niemcy i naród niemiecki 1945, wydanie polskie 1982). W 1949 Mann po raz pierwszy po wojnie odwiedził Niemcy, wygłosił przemówienie na cześć J.W. Goethego. W 1952 wyjechał z USA do Szwajcarii rozgoryczony atmosferą zimnej wojny. Zmarł 12 VIII 1955 w Kilchbergu koło Zurychu.

[madohora]

Recepcja w Polsce
Thomas Mann jest klasykiem literatury powszechnej, uosobieniem postaw humanitarnych w rozdartym konfliktami świecie. W Polsce, gdzie stał się nie tylko przedmiotem rozpraw i komentarzy, ale też bohaterem literackim (wiersz J. Lechonia O rzeczach Tomasza Manna, fragment powieściowy A. Wata Ucieczka Lotha, opowiadanie J. Andrzejewskiego Już prawie nic, dramat J. Łukosza Tomasz Mann), przełożono niemal wszystkie jego dzieła, także m.in. powieści Królewska wysokość (1909, wydanie polskie 1929), Wyznania hochsztaplera Feliksa Krulla (1954, wydanie polskie 1957), opowiadania Mario i czarodziej (1930, wydanie polskie 1932); wybory polskie: Nowele (1956), Ostatnie nowele (1958), Opowiadania (1963), Eseje (1964), Listy (t. 1–3 1966–73), O sobie. Wybór pism autobiograficznych (1971), Moje czasy (2002).

[madohora]

Thomas Mann w Galerii Sław

[madohora]

Marilyn Monroe (wym. /ˈmærəlɪn mənˈroʊ/), właśc. Norma Jeane Mortenson (ur. 1 czerwca 1926 w Los Angeles, zm. 4 sierpnia 1962 tamże) – amerykańska aktorka, modelka, piosenkarka i producentka filmowa. Gwiazda filmowa, ikona kultury popularnej i seksbomba lat 50. i 60. XX w. American Film Institute umieścił ją na szóstym miejscu na liście największych aktorek wszech czasów (The 50 Greatest American Screen Legends)

[madohora]

Monroe [mənrọu]
Marilyn Wymowa, właśc. Norma Jean Baker Wymowa, także Norma Jean Mortenson Wymowa, ur. 1 VI 1926, Los Angeles, zm. 5 VIII 1962, tamże,
amer. aktorka filmowa; jedna z największych i najpopularniejszych gwiazd kina świat. 2. poł. XX w.

[madohora]

Do 1967 czł. zespołu Niebiesko-Czarni, następnie kier. własnych zespołów (Akwarele, Niemen-Enigmatic, Grupa Niemen) i solista (dawał recitale akompaniując sobie na syntezatorach); w swoich utworach wykorzystywał m.in. teksty pol. poetów romant. (C. Norwida); Dziwny jest ten świat, Pod papugami, Bema pamięci rapsod żałobny, także muzyka teatr. i filmowa.

[madohora]

Paderewski Ignacy Jan, ur. 18 XI 1860, Kuryłówka (Podole), zm. 29 VI 1941, Nowy Jork,
pianista, kompozytor, polityk, działacz społeczny.

[madohora]

„Dzieło, na które patrzymy, nie powstało z nienawiści. Zrodziła je głęboka miłość Ojczyzny nie tylko w jej minionej wielkości i dzisiejszej niemocy, lecz i w jej jasnej, silnej przyszłości...”
(z przemówienia z okazji odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego)

[madohora]

18 XI 1860
urodził się w Kuryłówce na Podolu
1872–78
studia w Instytucie Muzycznym Warszawskim
1884–87
studia pianistyczne u T. Leszetyckiego w Wiedniu
1891–92
odbył tournée po Stanach Zjednoczonych
1897
osiadł na stałe w Morges w Szwajcarii
1910
inicjator powstania Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie
1917–18
przedstawiciel Komitetu Narodowego Polskiego w USA
1918
przybył do Poznania, czym wywołał wybuch Powstania Wielkopolskiego
1919
premier i minister spraw zagranicznych w rządzie II RP
1936
współzałożyciel Frontu Morges
1940
został prezesem Rady Narodowej w Paryżu i Londynie
29 VI 1941
zmarł w Nowym Jorku

[madohora]

Skomponował cztery opery, osiem symfonii i szereg innych utworów orkiestrowych, koncertów instrumentalnych, oprawę chóralną głównie tekstów religijnych, a także utwory kameralne i instrumentalne. Wśród jego najbardziej rozpoznawalnych utworów są Ofiarom Hiroszimy – Tren, Pasja według św. Łukasza, Polskie Requiem oraz III Symfonia.

[madohora]

Od awangardy do neoromantyzmu i muzyki religijnej
Jako kompozytor stworzył wysoce indywidualny, choć ewoluujący język wypowiedzi muzycznej, uprawiał wiele gatunków, niektóre z nich (np. pasję) wydobył z zapomnienia. W początkowym okresie (od końca lat 50.), znajdując się zdecydowanie w awangardzie, wzbogacił znacznie zasób środków technicznych o nowe rodzaje artykulacji, zwłaszcza w grze na instrumentach smyczkowych (Tren — Ofiarom Hiroszimy 1960, I Kwartet smyczkowy 1960, Kanon na 52 instrumenty smyczkowe i taśmę magnetofonową 1962) i na instrumentach perkusyjnych (Anaklasis na smyczki i perkusję 1960). Od lat 70. nawiązywał do tradycji neoromantycznej, m.in. do koncepcji dramatu muzycznego R. Wagnera (w Raju utraconym; sacra rappresentazione, do libretta wg J. Miltona, Chicago 1978), do symfoniki G. Mahlera, A. Brucknera, J. Sibeliusa i D. Szostakowicza (II Symfonia — „Bożonarodzeniowa” 1980), wykorzystywał formy: fugi, passacaglii, formę sonatową. W latach 90. zainteresował się pastiszem (Ubu Król, opera buffa wg A. Jarry’ego, Monachium 1991), poszukiwał brzmień kameralnych (Trio smyczkowe 1991, Kwartet na klarnet i trio smyczkowe 1993). Dbając o architektonikę i dramaturgię muzyczną swych utworów, podejmował w nich także tematykę ogólnoludzką (Tren, Strofy na sopran, głos recytujący i 10 instrumentów 1959, oratorium Dies Irae 1967, pamięci pomordowanych w obozie Auschwitz, Kosmogonia 1970). Ważne miejsce w twórczości Pendereckiego zajmuje muzyka religijna, zwłaszcza oratoryjno-kantatowa (Passio et mors Domini nostri Iesu Christi secundum Lucam 1966, Jutrznia, część 1 Złożenie do grobu 1970, część 2 Zmartwychwstanie 1971, Te Deum 1980, dedykowane papieżowi Janowi Pawłowi II).

[madohora]

Pozostałe ważniejsze utwory
Inne ważniejsze utwory — orkiestrowe (Emanacje 1959, Anaklasis 1960, Polymorphia 1961, Fluorescences 1961, De natura sonoris I–II 1966–71, Przebudzenie Jakuba 1974, Passacaglia 1988, Adagio 1989 oraz 5 symfonii 1973–92, 2 sinfonietty 1991–94), koncerty (2 skrzypcowe 1977–94, 2 wiolonczelowe 1972–82, altówkowy 1983, fletowy 1992, fortepianowy „Zmartwychwstanie” 2002, ponadto: Sonata na wiolonczelę i orkiestrę 1964, Capriccio na skrzypce i orkiestrę 1967, Partita na klawesyn i zespół kameralny 1972), utwory kameralne (II Kwartet smyczkowy 1968, Der Unterbrochene Gedanke na kwartet smyczkowy 1988), na chór a cappella (Stabat Mater 1962, Veni Creator 1987, Cheruwimskaja Pieśń 1987), wielkie formy wokalno-instrumentalne (Psalmy Dawida 1958, Wymiary czasu i ciszy 1960, Canticum Canticorum Salomonis 1973, Magnificat 1974, Lacrimosa 1980, Polskie Requiem 1980–93, Agnus Dei 1995, Siedem Bram Jerozolimy 1996, Credo 1998), opery (Diabły z Loudun, wg The Devils of Loudun A. Huxleya, Hamburg 1969, Czarna maska, do libretta wg G. Hauptmanna, Salzburg 1986), muzyka teatralna, filmowa, elektroniczna (Psalmus 1961); eseje Labirynt czasu. Pięć wykładów na koniec wieku (1997)

[madohora]

Penderecki Krzysztof

[madohora]

Édith Piaf, właśc. Édith Giovanna Gassion (ur. 19 grudnia 1915 w Paryżu, zm. 10 października 1963 w Grasse) – francuska piosenkarka. Uznawana za jedną z najwybitniejszych francuskich artystek XX wieku[1] oraz za ikonę francuskiej piosenki.

[madohora]

Piaf Edith właśc. E. Gassion Wymowa, ur. 19 XII 1915, Belleville, zm. 11 X 1963, Paryż,
piosenkarka francuska;

[madohora]

25 X 1881
urodził się w Máladze
1904
zamieszkał w Paryżu
1907
namalował Panny z Awinionu
1917–1924
współpracował z Baletami Rosyjskimi S. Diagilewa
1937
namalował Guernicę
1944
wstąpił do FPK
1948
wziął udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu
10 IV 1973
zmarł w Mougins k. Cannes

[madohora]

W 1892 uczęszczał na lekcje rysunku prowadzone przez ojca, J. Ruiz Blasco, w Escuela de Bellas Artes w La Coruña; 1895 został przyjęty do Escuela de Bellas Artes (La Lonja) w Barcelonie; 1897–98 studiował w madryckiej Academia Real de San Fernando, bardziej jednak interesowało go kopiowanie dzieł dawnych mistrzów w muzeum Prado; po powrocie do Barcelony (1899) związał się z tamtejszą awangardą artystyczną i intelektualną. W 1900–02 odbył 3 podróże do Paryża; 1904 osiadł tam na stałe; 1904–09 wokół Picassa, mieszkającego w Bateau-Lavoir na Montmartre, skupili się artyści (m.in. A. Derain, M. Vlaminck, M. Laurencin), poeci i krytycy (m.in. M. Jacob, G. Apollinaire, A. Salmon, G. Raynal); do grupy tej należała także pisarka G. Stein, która stała się pierwszą kolekcjonerką jego dzieł; 1907 poznał G. Braque’a; 1917 odbył podróż do Włoch; 1934 wyjechał do Hiszpanii; okres II wojny światowej spędził w Paryżu; 1944 został członkiem FPK; działał w ruchu obrońców pokoju; 1948 wziął udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu; po 1946 mieszkał na południu Francji: w Vallauris, Cannes, a od 1959 w zamku Vauvenargues.

[madohora]

Pierwsze dzieła malarskie Picassa były utrzymane w stylistyce zmodernizowanego realizmu (Pierwsza komunia 1896); ok. 1900 jego twórczość pozostawała pod wpływem neoimpresjonistów, symbolistów, nabistów, H. Toulouse-Lautreca, Th.A. Steinlena; powstałe wówczas obrazy odznaczały się bogatą, jaskrawą kolorystyką i ekspresją form (Longchamp 1901).

[madohora]

Okres błękitny i okres różany
Pod koniec 1901, zainspirowany dziełami El Greca, Picasso ograniczył paletę barw i wydłużył proporcje postaci; kolorem dominującym w jego obrazach stał się błękit, za pomocą którego artysta starał się oddać uczucia smutku, wzruszenia i współczucia; charakterystyczne dla tego etapu (zwany okresem błękitnym) były kompozycje figuralne, ukazujące niedolę i rozpacz ludzkiej egzystencji (Stary gitarzysta 1903), jak również poruszające kwestie eschatologiczne (głównie obrazy powstałe pod wpływem samobójczej śmierci jednego z przyjaciół artysty: Wezwanie. Pogrzeb Casagemasa 1901, Życie 1903). Obrazy Picassa namalowane 1904–05 (w tzw. okresie różowym) odznaczały się pogodniejszą kolorystyką oraz pełnym liryzmu traktowaniem motywów, głównie scen z życia aktorów i cyrkowców (Rodzina arlekina 1905).
Narodziny kubizmu

[madohora]

Narodziny kubizmu
W 1906 Pablo Picasso rozpoczął poszukiwania nowej koncepcji przestrzeni w obrazie; zafascynowany rzeźbą staroiberyjską, sztuką murzyńską, a także malarstwem P. Cézanne’a, wprowadził ostre, przełamujące powierzchnię krawędzie, zburzył jednolitość brył, rozbijając je na poszczególne fragmenty, które następnie łączył, zmieniając ich miejsce i proporcje; dziełami najbardziej charakterystycznymi dla tej fazy twórczości Picassa, zwanej prekubistyczną, były Portret Gertrudy Stein (1906) oraz Panny z Awinionu (1907). Efektem eksperymentów z rozbiciem bryły i dążenia do całkowitej przebudowy stosunków przestrzennych w obrazie były narodziny kubizmu; po fazie analitycznej 1909–11 (Portret Kahnweilera 1910), współpracując ściśle z Braque’em, przeszedł 1911–12 do fazy syntetycznej (Skrzypce, szklanka i fajka na stole 1912, Martwa natura z gazetą 1914). Po 1914 kontynuował doświadczenia kubistyczne, zwracając coraz większą uwagę na rolę koloru (Arlekin 1915) i posługując się dekoracyjną, płaską plamą barwną (Trzej muzykanci 1921).

[madohora]

Pomiędzy dwoma wojnami
Podróż do Włoch zaowocowała krótkotrwałym zwrotem ku klasycyzmowi na początku lat 20. (Kobiety przy fontannie 1921); we Włoszech Picasso poznał S. Diagilewa, z którym współpracował do 1924, projektując kostiumy i scenografie, m.in. do baletu Parady E. Satie’go (1917). W 1925–35 twórczość Picassa zbliżyła się do surrealizmu; w jego obrazach pojawił się spotęgowany dynamizm (Taniec 1925) oraz zaskakujące transformacje motywów, widoczne m.in. w widokach plaży w Dinard (1922, 1928, 1929). W obrazach z początku lat 30. pojawiły się płaskie plamy barwne i wyraźnie akcentowane kontury (Czerwony fotel 1931). W czasie pobytu w Hiszpanii Pablo Picasso stworzył wiele kompozycji na temat corridy, które znalazły rozwinięcie w cyklu Minotauromachia (1935–36). Najsłynniejszym dziełem artysty z lat 30. była bliska apokaliptycznej wizji Guernica, namalowana 1937 jako reakcja na wydarzenia wojny domowej w Hiszpanii, eksponowana w pawilonie hiszpańskim na wystawie światowej w Paryżu.

[madohora]

Po 50 latach pracy twórczej, Pierściński zdecydował się w 2004 roku na spalenie 262 tysięcy naświetlonych przez siebie negatywów w domowej kuchni węglowej w reakcji na brak zainteresowania przejęciem jego archiwum. Nie chciał, by po jego śmierci negatywy trafiły na śmietnik

[madohora]

12 stycznia 2018 roku na Skwerze Harcerskim im. Szarych Szeregów w Kielcach odsłonięto popiersie Pawła Pierścińskiego – w Alei Sław XX wieku. 11 maja 2018 w Galerii Górnej i Małej Biura Wystaw Artystycznych w Kielcach otwarto dwie wystawy poświęcone Pawłowi Pierścińskiemu – Polska Fotografia Krajobrazowa/ Paweł Pierściński/ 40 Lat ZPAF – Okręg Świętokrzyski oraz Paweł Pierściński w obiektywach przyjaciół

[madohora]

Prokofjew Aleksandr A., ur. 2 XII 1900, Kobona n. Ładogą, zm. 18 IX 1971, Moskwa,
poeta rosyjski;

[madohora]

10 VII 1871
urodził się w Paryżu
ok. 1895–97
pracował nad powieścią Jan Santeuil
1908
rozpoczął prace nad Contre Sainte-Beuve i W poszukiwaniu straconego czasu
1913
opublikował W stronę Swanna
1919
W cieniu zakwitających dziewcząt
1920
Strona Guermantes
1921
Sodoma i Gomora
18 XI 1922
zmarł w Paryżu
1923–27
opublikowano pozostałe części cyklu

[madohora]

Początkowo niezbyt dobrze rozumiany przez czytelników, a zwłaszcza przez krytykę, cykl Prousta zyskiwał coraz liczniejszych zwolenników i został uznany za jedno z największych osiągnięć powieściowych XX w.

[madohora]

Cykl Prousta — suma refleksji filozoficznych i estetycznych, powieść o tworzeniu powieści — będący jednym z pierwszych dzieł eksperymentalnych XX w., wywarł rozstrzygający wpływ na dalszy rozwój prozy światowej. Na język polski tłumaczyli go: T. Boy Żeleński (cz. 1–5), M. Żurowski (cz. 6 oraz nowy przekład cz. 7) i J. Rogoziński (cz. 7); polski wybór tekstów krytycznych Marcela Prousta ukazał się w tomie Pamięć i styl (2000).

[madohora]

Dzięki ojcu, śpiewakowi Opery Cesarskiej w Petersburgu, wcześnie poznał wiele wybitnych dzieł operowych, m.in. autorstwa P. Czajkowskiego i M. Glinki. W 1905 ukończył studia prawnicze w Petersburgu, gdzie jednocześnie od 1903 studiował u N. Rimskiego-Korsakowa instrumentację, a samodzielnie harmonię i kontrapunkt.

[madohora]

Okres drugi — muzyka symfoniczna i kameralna
Po I wojnie światowej w twórczości Igora Strawinskiego następował powolny zwrot ku stylowi neoklasycznemu, zwłaszcza w serii baletów (wystawianych głównie w Paryżu) i utworów symfonicznych, opartych na muzycznej stylizacji i persyflażu, nawiązujących do muzyki: G.B. Pergolesiego (Pulcinella 1920), P. Czajkowskiego (Pocałunek wróżki 1928), G. Rossiniego, C.M. von Webera, L. Delibesa (Gra w karty, Nowy Jork 1937), M. Glinki i A. Dargomyżskiego (opera buffa Mawra 1922), chorału gregoriańskiego (Symfonia psalmów na chór i orkiestrę 1930), baletu klasycznego (Apollo i Muzy, Waszyngton 1928), muzyki Ch.W. Glucka i W.A. Mozarta, G. Verdiego i Ch. Gounoda (opera The Rake’s Progress, Wenecja 1951) oraz J.S. Bacha (Concerto in Es „Dumbarton Oaks” na orkiestrę kameralną 1938). Kompozytor interesował się też jazzem (Ragtime na 11 instrumentów 1918, wersja fortepianowa 1919, Piano Rag-Music 1919, Hebanowy koncert na orkiestrę jazzową 1946 i in.), jednocześnie, poczynając od 3 Utworów na kwartet smyczkowy (1914), eksperymentował na polu muzyki kameralnej (Concertino na kwartet smyczkowy 1920, wersja na 12 instrumentów 1952, Oktet na instrumenty blaszane 1923, Duo concertant na skrzypce i fortepian 1932, Concerto na 2 fortepiany 1935, Sonata na 2 fortepiany 1944).

[madohora]

Szostakowicz Dmitrij D., ur. 25 IX 1906, Petersburg, zm. 9 VIII 1975, Moskwa,
kompozytor rosyjski, jeden z najwybitniejszych symfoników XX w..

[madohora]

Był także autorem pism publicystyczno-muzycznych i literackich. Naukę muzyki rozpoczął pod kierunkiem ojca, następnie uczył się u swego krewnego, pianisty G. Neuhausa. Już jego pierwsze kompozycje (9 Preludiów 1900 i 4 Etiudy na fortepian 1902, 6 Pieśni do słów K. Przerwy Tetmajera 1902) świadczyły o wybitnym talencie kompozytorskim. W 1901–05 Karol Szymanowski studiował w Warszawie — kompozycję u M. Zawirskiego i Z. Noskowskiego. W 1905 przyłączył się do grupy młodych kompozytorów (G. Fitelberg, L. Różycki, A. Szeluto), zw. Młodą Polską. Lata I wojny światowej spędził w Tymoszówce i na okresowych podróżach koncertowych z P. Kochańskim do Kijowa, Moskwy i Petersburga. W 1927–29 był dyrektorem Konserwatorium, a 1930–32 rektorem Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie; 1929 otrzymał Państwową Nagrodę Muzyczną. Przyjaźnił się z wieloma artystami polskimi i obcymi, zwłaszcza z muzykami (Kochański, A. Rubinstein, Fitelberg). Wiele podróżował, m.in.: 1914 do Włoch, na Sycylię i do północnej Afryki, 1921–22 do Stanów Zjednoczonych, Londynu i Paryża (w ramach tournée koncertowego), 1933–36 do większości krajów Europy, niekiedy jako wykonawca partii fortepianowej w swej IV Symfonii. Dzięki częstszym od 1922 pobytom wypoczynkowym w Zakopanem (mieszkał tam m.in. w willi Atma, gdzie obecnie mieści się muzeum jego imienia) zwrócił uwagę na folklor podhalański, który wykorzystał we własnej twórczości, podobnie jak folklor kurpiowski, poznany z publikacji W. Skierkowskiego (Puszcza kurpiowska w pieśni 1928). Zmarł 29 III 1937 na gruźlicę gardła w sanatorium w Lozannie. Został pochowany w krypcie kościoła Archanioła i Św. Stanisława Biskupa na Skałce w Krakowie. W 2018 został odznaczony Orderem Orła Białego.

[madohora]

Wczesny okres twórczości
Twórczość Szymanowskiego jest zwykle dzielona na 3 okresy: wczesny (do wybuchu I wojny światowej), środkowy, zwany impresjonistycznym (do ok. 1923) i późny, zwany narodowym. We wczesnym okresie kompozytor ulegał wpływom Chopina i A. Skriabina, zwłaszcza w swych utworach fortepianowych (Wariacje b-moll 1903, Wariacje na polski temat ludowy h-moll 1904, I Sonata c-moll 1904, II Sonata A-dur 1911), oraz późnoromantycznej muzyce kompozytorów niemieckich (R. Wagner, R. Strauss, M. Reger), przede wszystkim w twórczości orkiestrowej (I Symfonia f-moll 1907, II Symfonia B-dur 1910, w której dokonał syntezy formy sonatowej, wariacji i fugi). Powstało też wtedy wiele pieśni (m.in.: 3 Fragmenty z poematów J. Kasprowicza 1902, Łabędź do słów W. Berenta 1904, 2 cykle do słów T. Micińskiego 1905–09, 2 cykle do słów poetów niemieckich 1907, Pieśni miłosne Hafiza do parafraz H. Bethgego wg tekstów perskich 1911) i 1-aktowa opera Hagith wg dramatu F. Dörmanna (1913, wystawienie Warszawa 1922).

[madohora]

Okres impresjonistyczny
Podróż Szymanowskiego 1914 do krajów śródziemnomorskich oraz do Londynu i Paryża zrodziła zafascynowanie egzotyką kultur Wschodu i starożytności, a także muzyką impresjonizmu francuskiego, zwłaszcza C. Debussy’ego i M. Ravela; kompozytor porzucił rozbudowany wagnerowski aparat orkiestrowy i neoromantyczną harmonikę, a zainteresował się możliwościami kształtowania barw dźwiękowych. Powstały m.in.: 2. seria Pieśni miłosnych Hafiza na głos i orkiestrę (1914), Nokturn i Tarantella na skrzypce i fortepian (1915), Pieśni księżniczki z baśni do słów Z. Szymanowskiej (1915), Pieśni Muezzina Szalonego do tekstu J. Iwaszkiewicza (1918, z motywami orientalnymi, także muzycznymi), a przede wszystkim oparte na programie pozamuzycznym i wyrosłe z zainteresowania kulturą antyku i impresjonizmem cykle utworów fortepianowych Metopy (1915) i Maski (1916) oraz Mity na skrzypce i fortepian (1915). Zwieńczeniem tego okresu stały się: III Symfonia „Pieśń o nocy” na orkiestrę, organy, tenor solo i 4-głosowy chór, do tekstu Dż. Rumiego (1916), I Koncert skrzypcowy (1916) i opera Król Roger do libretta Iwaszkiewicza i kompozytora (Warszawa 1926).

[madohora]

Okres późny — narodowy
Narodowy okres twórczości Karola Szymanowskiego rozpoczęły cykle pieśni na głos i fortepian: Słopiewnie do słów J. Tuwima (1921) i Rymy dziecięce do słów K. Iłłakowiczówny (1923). Stylizacja folkloru góralskiego, wyzyskanie jego cech melicznych, rytmicznych i tonalnych przejawiła się w 20 Mazurkach na fortepian (1926) i w balecie Harnasie do libretta Iwaszkiewicza i J.M. Rytarda (1933, wystawienie Praga 1935, Paryż 1936). Opracowaniem autentyków ludowych były Pieśni kurpiowskie (6 na chór a cappella i 12 na głos i fortepian 1929). Po archaizację i stylizację dawnych form muzyki kościelnej sięgnął Szymanowski w Stabat Mater na głos solo, chór mieszany i orkiestrę (1926), a później w Veni Creator (1930) i 2 fragmentach z Litanii do Marii Panny na sopran, chór żeński i orkiestrę, do słów J. Lieberta (1933). Skomponował w tym okresie także pieśni do słów J. Joyce’a (1926).

[madohora]

Ułanowa Galina S., ur. 8 I 1910, Petersburg, zm. 21 III 1998, Moskwa,
tancerka rosyjska;

[madohora]

primabalerina Teatru Opery i Baletu im. S. Kirowa w Leningradzie (1930–43) i Teatru Wielkiego w Moskwie (1944–60); jedna z najwybitniejszych współcz. tancerek ros.; gł. partie w baletach klas., m.in. Odetta-Odylia — Jezioro łabędzie, Julia — Romeo i Julia P. Czajkowskiego, Maria — Fontanna Bachczysaraju B. Asafjewa, Kopciuszek S. Prokofjewa; praca pedagogiczna.

[madohora]

Galina Ułanowa

[madohora]

Andy Warhol (ur. 6 sierpnia 1928 w Pittsburghu, zm. 22 lutego 1987 w Nowym Jorku) – amerykański artysta pochodzenia łemkowskiego, jeden z głównych przedstawicieli pop-artu, znany przede wszystkim z prostych i seryjnych kompozycji o wysokim kontraście kolorystycznym, do których używał techniki serigrafii. Powstałe dzięki tej metodzie sitodruki prezentują produkty konsumpcyjne z przeciętnej amerykańskiej lodówki, tj.: puszki Coca-Coli czy zupy pomidorowej Campbell, oraz przedmioty z życia codziennego, np. maki, banany, pudełka proszku Brillo. Serigrafia umożliwiła Warholowi odtwarzanie wystylizowanych portretów największych gwiazd świata rozrywki, do których należeli: Brigitte Bardot, Marilyn Monroe, Elvis Presley, Jacqueline Kennedy Onasis, Marlon Brando, Elizabeth Taylor. Tworzył także wizerunki innych powszechnie znanych postaci, którymi byli wówczas Mao Zedong, Włodzimierz Lenin czy Joseph Beuys. Andy Warhol traktował wszystko co malował przedmiotowo i bez zbędnych emocji. Proszek Brillo i banknoty dolarowe miały dla niego taką samą wartość jak podobizny ludzi mu współczesnych – wszystko to artykuły konsumpcyjne społeczeństwa amerykańskiego, przedmioty pop.

[madohora]

Andy Warhol . Andrew Warhola, ur. 6 VIII 1927, Forest City (stan Pensylwania), zm. 22 II 1987, Nowy Jork, amerykański malarz, grafik i reżyser filmowy.

[madohora]

6 VIII 1927
urodził się w Forest City (stan Pensylwania)
1945–49
studiował w Carnagie Institute of Technology w Pittsburghu
1955
rozpoczął współpracę z „New York Times”
1962
stworzył zwielokrotniony portret Marylin Monroe
Duża puszka zupy Campbell
1963
zrealizował film eksperymentalny Sen
1964
zrealizował film eksperymentalny Empire
22 II 1987
zmarł w Nowym Jorku

[madohora]

Urodził się 6 VIII 1927 w Forest City (stan Pensylwania) w rodzinie emigrantów z Czechosłowacji. W latach 1945–49 uczył się w Carnegie Institute of Technology w Pittsburghu, po czym wyjechał do Nowego Jorku, gdzie mieszkał przez resztę życia. Początkowo współpracował jako plastyk z działami reklamowymi, m.in. pism: „Glamour”, „Vogue”, „Dance Magazin”, od 1955 z „New York Times”.

[madohora]

Papież pop-artu
Na początku lat 60. Andy Warhol stał się jednym z czołowych przedstawicieli amerykańskiego pop-artu; tworzył olejne lub serigraficzne kopie gazetowych reklam, fotosów, banknotów, zwielokrotnione portrety słynnych ludzi oraz kompozycje z opakowań: Rozdarta zupa Campbella. Czarna fasola (1963 — Zbiory Sztuki Nadrenii Westfalii, Düsseldorf), wielokrotnie powtarzane wizerunki Marylin Monroe tworzone po jej śmierci 1962 (Dyptyk Marilyn), Elvis I, II (1964), Pudełka Brillo (1964). W swej twórczości plastycznej Warhol sprzeciwiał się koncepcji dzieła sztuki jako manifestacji własnej osobowości artystycznej, dokonywanej z myślą o rynku sztuki i kolekcjonerach; tworzył niemal taśmowo, a swą pracownię nazwał „Factory” (fabryka). Bywało tam wielu przedstawicieli współczesnej kultury masowej — aktorzy, modelki, muzycy, np. członkowie zespołu Velvet Underground, dla którego Warhol zaprojektował okładkę pierwszej płyty. Nie bez ironii bywa określany mianem „papież pop-artu”.

[madohora]

„Dzieło sztuki musi powstać (...) z samych najistotniejszych bebechów danego indywiduum, a w wyniku swoim musi być jak najbardziej wolne od tej właśnie bebechowości.”

[madohora]

24 II 1885
urodził się w Warszawie
1904–05
studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
1910–11
opublikował powieść 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta
1914
uczestniczył w wyprawie naukowej B. Malinowskiego do Australii
1914–18
przebywał w Rosji
1919
opublikował Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia
1921
wystawił sztukę Tumor Mózgowicz
1923
opublikował Teatr. Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze
1927
ukończył powieść Pożegnanie jesieni
1931–34
pracował nad sztuką Szewcy (wystawiona 1957)
1935
opublikował rozprawę Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia
18 IX 1939
zmarł w Jeziorach k. Dąbrowicy (Polesie)

[madohora]

Kontrowersyjna postać i twórczość
W latach międzywojennych doceniany jedynie przez nielicznych przedstawicieli elity intelektualnej i artystycznej, częściej zresztą wzbudzający polemiki (m.in. ze strony K. Irzykowskiego, T. Kotarbińskiego, R. Ingardena) niż wyrazy uznania, był traktowany jako utalentowany eksperymentator, otoczony przy tym legendą ekscentryka, mistyfikatora i skandalisty. Żywe i trwałe zainteresowanie wzbudził współcześnie (punktem zwrotnym było wydanie 1962 Dramatów Witkiewicza przez K. Puzynę) przede wszystkim jako dramatopisarz — prekursor groteskowego teatru absurdu, i myśliciel-katastrofista, który stworzył proroczą wizję losów cywilizacji europejskiej w epoce powszechnej uniformizacji, zwulgaryzowanej kultury masowej i totalitarnych systemów dyktatorskich. Jego dzieła przetłumaczono na kilkadziesiąt języków, dramaty są wystawiane niemal na całym świecie (zwłaszcza w USA), stał się też przedmiotem zainteresowań badawczych (m.in. czasopismo „Cahiers Witkiewicz”, założone 1976 w Lozannie).

[madohora]

Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy

[madohora]

Władimir Siemionowicz Wysocki (ros. Владимир Семёнович Высоцкий; ur. 25 stycznia 1938 w Moskwie, zm. 25 lipca 1980 tamże) – rosyjski pieśniarz, bard, poeta i aktor. Śpiewał niskim, ochrypłym barytonem przy akompaniamencie gitary. W latach 1964–1980 był aktorem Teatru na Tagance.

[madohora]

Wysocki Włodzimierz, ur. 1846, Romanów (Wołyń), zm. 11 VIII 1894, Kijów,
poeta, satyryk;
uprawiał twórczość programowo dydaktyczną i tendencyjną, poruszając najczęściej sprawy aktualne (rolę ziemiaństwa, kwestię żydowską, emancypację kobiet); opublikował powieść poet. z czasów wojen pol.-tatar. Laszka (1883), balladę Zaklęta łza (1884), satyrę dram. Nowe Dziady (1884); atakował O. Bismarcka i jego politykę kolonizacyjną (satyry Wszyscy za jednego 1882, Na odpuście „Prawda” 1887, cykl 26 sonetów Las 1885); w poemacie Oksana (1891) nawiązywał do tradycji ukraińskiej szkoły poetów.

[madohora]

Oprócz Galerii Sław trafimy tutaj na Pomnik Rodziny

[madohora]

Oraz Pomnik poświęcony harcerzom poległym za Ojczyznę

[madohora]

Rzeźba przy wejściu do parku

[madohora]

Ta sama rzeźba wieczorem

[madohora]

Przed laty w Kieleckim parku funkcjonowała restauracja

[madohora]

Park w Kielcach

[madohora]

Kielce widok ogólny

[madohora]

Dworek Laszczyków – jeden z najcenniejszych zabytków Kielc znajdujący się na południowym stoku Wzgórza Zamkowego przy ulicy Jana Pawła II. Jest to ostatni drewniany budynek tego typu w mieście, a jego historia sięga ponad 200 lat.

[madohora]

Budowniczym obiektu jest Jakub Jaworski, ostatni starosta biskupi, który, zgodnie z zawartą 7 marca 1788 r. umową z dziekanem Kolegiaty Kieleckiej – ks. Jerzym Dobrzańskim, wydzierżawił teren i wzniósł dworek wraz z budynkami gospodarczymi.

[madohora]

Żeromski

[madohora]

W szkole kształciło się wielu znanych ludzi, m.in. Piotr Ściegienny, Alfons Grotowski (inżynier, współtwórca systemu wodociągów miejskich w Warszawie), Józef Kenig, Adolf Dygasiński, Roman Plenkiewicz (pedagog, historyk literatury, redaktor naczelny „Przeglądu Pedagogicznego”), Walery Przyborowski, Aleksander Głowacki (Bolesław Prus), Władysław Gajkiewicz (lekarz, redaktor „Gazety Lekarskiej”), Stanisław Sienicki (redaktor „Gazety Kieleckiej”), Bolesław Markowski (wiceminister skarbu), Felicjan Sławoj-Składkowski (ostatni premier w okresie międzywojennym), Stanisław Niesiołowski (malarz), Julian Greek (wiceminister przemysłu ciężkiego), Hieronim Wiatr (profesor Oxfordu), Hugon Moryciński (dyrektor teatru w Kielcach i Bydgoszczy), Gustaw Herling-Grudziński, Józef Ozga-Michalski, Jerzy Korey-Krzeczowski, Wiesław Jażdżyński, Marian Sołtysiak „Barabasz”.

[madohora]

Stefan Żeromski

[madohora]

Muzeum posiada płytę gramofonową z 1924 roku z nagranym głosem Stefana Żeromskiego, oraz kolekcję fotografii szkolnych kolegów Żeromskiego pochodzących z lat 1884-1886 (niektóre z nich opatrzone są dedykacjami).

[madohora]

***

[madohora]

Muzeum ma także w swych zbiorach zespół ilustracji do utworów Stefana Żeromskiego – Syzyfowych prac, Promienia, Ludzi bezdomnych, Wiernej rzeki, Dziejów grzechu, Popiołów, Urody życia, Walki z szatanem, Przedwiośnia, Puszczy jodłowej i innych. Autorami rysunków byli m.in. Monika Żeromska, Jan Marcin Szancer, Antoni Uniechowski, Krzysztof Henisz czy Szymon Kobyliński.

[madohora]

....

[madohora]

Muzeum zajmuje się gromadzeniem, eksponowaniem zbiorów związanych z młodzieńczym okresem życia oraz twórczością Stefana Żeromskiego. Eksponaty prezentowane są na tematycznej wystawie stałej. Prócz działalności wystawienniczej muzeum prowadzi lekcje i warsztaty muzealne przeznaczone głównie dla młodzieży szkolnej.

[madohora]

Adaptacja pokoju

[madohora]

W muzeum ma swoją siedzibę Towarzystwo im. Stefana Żeromskiego, które corocznie przyznaje Stypendia im. Andrzeja Radka.

[madohora]

Adaptacja pokoju w Muzeum

[madohora]

MUZEUM STEFANA ŻEROMSKIEGO W KIELCACH

[madohora]

Muzeum Żeromskiego w Kielcach

[madohora]

W dawnej klasie

[madohora]

W dawnej szkole

[madohora]

Herby

[madohora]

Zbiory w Muzeum Żeromskiego

[madohora]

Miejsce gdzie stał dom Żeromskich

[madohora]

Drzewo genealogiczne

[madohora]

W Muzeum Żeromskiego

[madohora]

W Muzeum

[madohora]

Porcelana

[madohora]

Szkoła dawniej

[madohora]

Szkoła dawniej.

[madohora]

Płyta z nagraniem głosu Żeromskiego

[madohora]

Order

[madohora]

I jeszcze raz szkoła

[madohora]

Ławki szkolne

[madohora]

Dawne liczydło

[madohora]

Szkoła

[madohora]

Teczka

[madohora]

Mundur

[madohora]

Złoty paw

[madohora]

To tylko lampa

[madohora]

Towarzystwo Stefana Żeromskiego

[madohora]

***

[madohora]

Gimnazjum w Kielcach

[madohora]

Pracownia marmurów

[madohora]

Kielce widok ogólny

[madohora]

Oczywiście jak Kielce to nie da się nie przejść główną ulicą czyli Sienkiewicza. Ale zanim zyskała nazwę pisarza najpierw nazywała się ulicą Ruską

[madohora]

Ulica Ruska

Tak został nazwany, oczywiście za panowania w mieście Rosjan, fragment obecnej ul. Sienkiewicza będący przedłużeniem ul. Konstantego aż do samego dworca. Było to możliwe po wybudowaniu mostku na Silnicy.

[madohora]

Gmach Izby Skarbowej

[madohora]

ULICA SIENKIEWICZA W KIELCACH - Radio Eska

[madohora]

Sienkiewicza w deszczu

[madohora]

W 1818 roku Kielce zostały stolicą województwa…krakowskiego i był to znaczący krok w rozwoju. Trzy lata później Marian Potocki stworzył plan regulacji Kielc, który uwzględniał już ulice Konstantego. Plan ten został odrzucony, a po naniesieniu poprawek zaakceptowany w 1823 roku.

[madohora]

Sienkiewicza latem

[madohora]

W 1837 roku przy dzisiejszej ulicy Sienkiewicza zbudowano kościół ewangelicki. Zaplanowana ulica zaczynała się w okolicach gmachu Leonarda i biegła w kierunku zachodnim.

[madohora]

Silnica przy Sienkiewicza

[madohora]

28 czerwca 2010 odsłonięto pomnik Henryka Sienkiewicza autorstwa Gustawa Zemły – jednego z najbardziej znanych współczesnych polskich rzeźbiarzy. Uroczystość odbyła się w ramach obchodów dni miasta. Uczestniczyli w niej krewni wielkiego pisarza. Monument przedstawia literata siedzącego pod wysoką, klasyczną kolumną rzymską, w narzuconym na ramię płaszczu, z symbolizującym Nagrodę Nobla arkuszem papieru na kolanach. Postać została wykonana z brązu, natomiast kolumna, cokół i płyta, na której stanęły oba te elementy – z marmuru świętokrzyskiego. Z przodu cokołu pomnika wykuto napis Quo vadis, natomiast z tyłu umieszczono słowa z powieści Ogniem i mieczem – „Wszyscyśmy bracia”. Pomnik znajduje się na Placu Moniuszki na szczycie ulicy Sienkiewicza.

[madohora]

Pomnik Stanisława Ignacego Łyszczyńskiego

[madohora]

Widok na Kościół z daleka

[madohora]

Pod koniec XVIII w. w Kielcach zaczęli osiedlać się specjaliści górniczy, rzemieślnicy oraz inżynierowie, którzy deklarowali się jako ewangelicy. Podobna sytuacja miała jeszcze miejsce w XIX w. Osoby, które wówczas przybyły do miasta znalazły zatrudnienie w Szkole Akademiczno-Górniczej czy Hucie Miedzi „Aleksander” na Białogonie.

[madohora]

W 1812 podjęto działania zmierzające do utworzenia parafii ewangelickiej w Kielcach. W 1834 parafia ewangelicka w Kielcach liczyła 611 osób. Warto przytoczyć słowa Jerzego Jerzmanowskiego: „...(liczba parafian) zaczęła maleć dopiero z latami. W mieście nie pamiętano religijnych zatargów, ani nawet jaskrawych niechęci. Królowało przyjazne współżycie wyznawców różnych religii i wzajemna tolerancja”. W latach 30. XIX w. uzyskano poparcie Głównej Dyrekcji Hutniczej w Kielcach, której dyrektorem był ewangelik – Jan Ullman. W 1835 gmina ewangelicka wystąpiła z wnioskiem do władz miasta o przyznanie pod budowę kościoła placu przy obecnym deptaku. Miasto wydało pozytywną decyzję w tej sprawie i przyznało fundusze na budowę świątyni.

[madohora]

Świątynię wzniósł w 1837 Kajetan Hołdakowski (Chołdakowski), przedsiębiorca budowlany pochodzący z Pińczowa, pochowany na kieleckim Cmentarzu Starym. Autorem projektu był inżynier wojewódzki ówczesnego województwa krakowskiego Karol Meyzer.

[madohora]

W okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej świątynia była użytkowana przez parafię polskokatolicką pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

[madohora]

Otoczenie kościoła

[madohora]

Projekt zakładał wybudowanie kościoła w stylu klasycystycznym, na planie prostokąta, z jednonawowym korpusem i wieżą od strony północnej, w której zlokalizowano główne wejście do kościoła oraz schody na chór. Ówczesne założenia urbanistyczne miasta zakładały wybudowanie ulicy przez południową części działki, na której wznoszono świątynię. Dlatego plan budynku przybrał postać trapezu prostokątnego z pochyłym ramieniem od strony projektowanego ciągu komunikacyjnego.

[madohora]

W 2001 świątynia przeszła generalny remont finansowany ze środków przyznanych przez wojewodę świętokrzyskiego. We wrześniu tego samego roku kościół otrzymał miano Ekumenicznej Świątyni Pokoju. Jest pierwszym tego typu obiektem w kraju, w której różne kościoły, związki wyznaniowe i religijne (mniejszości religijne) o uznanym statucie prawnym w Polsce mogą odprawiać swoje obrządki religijne. Obecnie kościół służy ewangelikom, katolikom polskim i chrześcijanom wiary ewangelicznej.

[madohora]

W latach 70. XX wieku w Kielcach powstał Krajowy Związek Spółdzielni Zabawkarskich, który zrzeszał i koordynował działalność ponad 80% producentów zabawek w Polsce. W jego strukturze 1 grudnia 1979 roku rozpoczęło działalność Muzeum Zabawkarstwa, stanowiące zaplecze badawcze dla producentów i projektantów zabawek. W tym czasie muzeum zajmowało jedną salę budynku Muzeum Narodowego przy placu Partyzantów (obecnie Rynek).

[madohora]

1 czerwca 1982 muzeum otrzymało własną samodzielną siedzibę w zabytkowym spichlerzu zbożowym przy ulicy Zamkowej w Kielcach. Pomieszczenia budynku nie spełniały jednak warunków przewidzianych dla obiektów muzealnych i pod koniec 1985 roku ekspozycja została zamknięta. Od tej pory muzeum, nie dysponując własną siedzibą, organizowało jedynie czasowe wystawy swoich zbiorów w różnych polskich muzeach i instytucjach kulturalnych.

[madohora]

1 czerwca 1988 roku nastąpiło otwarcie stałej ekspozycji w trzech salach w budynku biurowym w kamienicy przy ulicy Kościuszki. Z powodu niewielkiej powierzchni wystawowej, większość zbiorów znajdowała się w magazynach lub była wypożyczana do innych muzeów.

[madohora]

Pomnik Piułsudskiego

[madohora]

Rekordowa, blisko 700 osobowa grupa uczestników Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej, która 6. sierpnia wyruszyła z krakowskich Oleandrów, dotarła do Kielc. W 100. rocznicę wejścia legionów do naszego miasta uczestnicy marszu udali się na Cmentarz Wojskowy przy ulicy Ściegiennego, gdzie odbył się uroczysty apel i złożenie kwiatów na grobach poległych legionistów i żołnierzy z wojny polsko-bolszewickiej. Następnie marsz prowadzony przez Ułanów Wileńskich przeszedł pod historyczną figurę Najświętszej Maryi Panny przy ul. Krakowskiej. Tam komendant marszu, Jan Józef Kasprzyk, złożył meldunek o przybyciu „Kadrówki” prezydentowi - Wojciechowi Lubawskiemu. Tu witali „Kadrówkę” także mieszkańcy Kielc.

[madohora]

Przewodniczący Obywatelskiego Komitetu Budowy Pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego, Janusz Koza, dziękując za wszystkie ofiary na rzecz zwieńczenia dzieła, podkreślił - Dziś serce wolnej i patriotycznej Polski, podobnie jak 100 lat temu, bije w Kielcach. Józef Piłsudski wrócił do swojego miasta, w którym jak często powtarzał - wszystko się zaczęło. Po ceremonii odsłonięcia pomnika Józefa Piłsudskiego odbyła się modlitwa ekumeniczna oraz poświęcenie monumentu. U podstawy pomnika złożono akt erekcyjny oraz urny z miejsc męczeństwa Polaków, m.in. Baru, Katynia, Cmentarza Orląt Lwowskich, Westerplatte czy Smoleńska. Podczas uroczystości wręczono wiele nagród, medali okolicznościowych i odznaczeń. Na Placu Wolności odbył się także Apel Poległych. Oddano salwę honorową. Ceremonię zakończono złożeniem wieńców i kwiatów pod pomnikiem.

[madohora]

Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego

[madohora]

Wokół rzeźby "Kiełka" zamontowano, w listopadzie 2007 roku, sześć płaskorzeźb odlanych w brązie (w wykonaniu Arkadiusza Latosa) przedstawiających legendę o założeniu Kielc.

[madohora]

Tablice z Legendą

[madohora]

Dzik Kiełek

[madohora]

Jeszcze jedna tablica z legendą

[madohora]

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH

[madohora]

Kino Moskwa – najstarsze nadal istniejące kieleckie kino.

[madohora]

Przed II wojną światową nosiło nazwę "Palace", tuż po wojnie "Bałtyk". Pierwszy seans filmowy odbył się tu w 1926r. Mieści się w ścisłym centrum miasta na ulicy Staszica, tuż koło głównego deptaka - ul. Henryka Sienkiewicza. Budynek jest własnością gminy

[madohora]

W budynku znajdują się dwie sale kinowe: sala główna licząca 396 miejsc oraz sala studyjna z miejscem dla 55 osób, a także kawiarnia. Główna sala kina "Moskwa" - liczy 396 miejsc i wyposażona jest w system dźwięku Dolby Digital Surround EX, ekran Perlux II o powierzchni 40 m² oraz fotele hiszpańskiej firmy Figueras. Bardzo dobra akustyka sali, pozwala wykorzystać ją jako miejsce konferencji, szkoleń, czy innych wydarzeń artystycznych. Sprzęt nagłaśniający znajdujący się w głównej sali potrafi obsłużyć dźwięk w formacie Dolby Digital Surround EX, natomiast w sali studyjnej w formacie Dolby Surround. Repertuar dużej sali stanowią głównie filmy komercyjne, przeznaczone dla szerokiego grona publiczności. Istnieje możliwość wynajęcia sali pod wszelkiego rodzaju, prezentacje, konferencje czy transmisje na żywo. Sala Studyjna - druga sala Kina "Moskwa" ma charakter sali wielofunkcyjnej. Jej kameralny charakter oraz wyposażenie pozwalają na wykorzystanie tej sali nie tylko do seansów repertuarowych, ale również jako miejsca szkoleń, spotkań firmowych, pokazów zamkniętych. Wyposażenie małej sali to: fotele Figueras w ilości 55 miejsc, cyfrowy system projekcji i dźwięku, klimatyzacja. Sala ma charakter studyjny i koncentruje się głównie na filmach artystycznych, europejskich

[madohora]

Obie sale, poza prezentowaniem repertuaru filmowego, wykorzystywane są także do organizowania pokazów, przeglądów, konferencji, spotkań firmowych oraz szkoleń. Organizowane są pokazy filmów artystycznych, niekomercyjnych, dokumentalnych i wielu innych, mniej znanych publiczności. Odbywają się tutaj także przeglądy filmów alternatywnych oraz premiery filmowe.

[madohora]

W 2019 roku przed kinem odsłonięto ławeczkę filmoznawcy i animatora kultury Andrzeja Koziei

[madohora]

KINO MOSKWA REPERTUAR

[madohora]

Kino Moskwa w Kielcach

[madohora]

Rodzina, przyjaciele, byli studenci i uczniowie kieleckich szkół upamiętnili cenionego wykładowcę podczas wydarzenia "Urodziny Koziejki. Wspomnienie Andrzeja Koziei". Upamiętnienie wykładowcy UJK, filmoznawcę, teatrologa i animatora kultury odbyło się we wtorek, 12 października, w kinie Moskwa w Kielcach.

[madohora]

Był duszą towarzystwa. Kreatywny, radosny, inteligentny, przyjaciel ludzi. Andrzej Kozieja ceniony wykładowca, znawca filmu i teatru zmarł 7 maja 2016 roku. 12 października skończyłby 61 lat. W tym dniu przyjaciele, studenci i uczniowie kieleckich po raz kolejny postanowili upamiętnić „Koziejkę”, jak powszechnie był nazywany.

[madohora]

Kozieja Andrzej

[madohora]

URODZINY KOZIEJKI - Nasze Miasto

[madohora]

ANDRZEJ KOZIEJA - APF

[madohora]

Niewielki pomnik (obelisk) poświęcony postaci generała Władysława Sikorskiego znajduje się przy alejce parkowej w północno-zachodniej części Wzgórza Zamkowego. Na niewielkim kamieniu umieszczono wykonaną w brązie tablicę - płaskorzeźbę. Na niej postać generała Sikorskiego - Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych i niewielki orzeł w koronie.

[madohora]

Upamiętnienie Sikorskiego

[madohora]

Obelisk umieszczono wysiłkiem Kombatantów i Sybiraków województwa świętokrzyskiego w dniu 15 sierpnia 2005 roku (Święto Wojska Polskiego). Po uroczystej Mszy św. w Kościele Garnizonowym, obelisk odsłonił ówczesny wojewoda - Włodzimierz Wójcik.

[madohora]

Obelisk poświęcony Władysławowi Sikorskiemu

[madohora]

WZGÓRZE ZAMKOWE W KIELCACH

[madohora]

WZGÓRZE ZAMKOWE W KIELCACH - www.dzieje.pl

[madohora]

Wzgórze Zamkowe

[madohora]

Wzgórze Zamkowe – wzniesienie w centrum Kielc o wysokości 280 m n.p.m. Niekiedy nazywane także Wzgórzem Katedralnym.

[madohora]

Nazwa tego terenu związana jest ze wzniesieniem w latach 1637–1641 Pałacu Biskupów Krakowskich, który często nazywany był zamkiem. Wzgórze to jest bocznym ramieniem Psich Górek (ok. 305 m n.p.m.), wchodzących w skład przebiegającego przez południową część miasta Pasma Kadzielniańskiego.

[madohora]

W roku 1295 Kielce otrzymały przywilej na obwarowanie miasta, a w szczególności Wzgórza Zamkowego murami obronnymi, które w 1827 roku z inicjatywy bpa krakowskiego Jana Pawła Woronicza zburzono wraz ze strzelnicami.

[madohora]

Wzgórze Zamkowe w Kielcach

[madohora]

Kieleckie Centrum Kultury (KCK) – jedna z najważniejszych placówek kulturalnych Kielc i województwa świętokrzyskiego. Gmach, mieszczący się na Placu Moniuszki, posiada 15,5 tys. m2 powierzchni użytkowej.

[madohora]

Instytucja od wielu lat prowadzi szeroką działalność promującą kulturę i sztukę w obrębie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym. Kieleckie Centrum Kultury organizuje: Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Sakralnej ANIMA MUNDI, Międzynarodowy Konkurs dla Projektantów i Entuzjastów Mody OFF FASHION, MEMORIAL TO MILES Targi Kielce Jazz Festiwal, Ogólnopolski Niezależny Festiwal Form Dokumentalnych NURT, Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny ŻYCIE JEST PIĘKNE oraz projekt Salon Bezsenność - spotkania autorskie z ciekawymi osobowościami świata.

[madohora]

Podległymi jednostkami instytucji są organizacje twórcze, takie jak: Galeria Sztuki Współczesnej WINDA, Scena Autorska STUDIO oraz alternatywny teatr PEGAZ.
W budynku znajdują się sale konferencyjne, galerie, małe i duże foyer, hole, pracownie artystyczne oraz pokoje gościnne. Swoje siedziby mają tu także Kielecki Oddział Telewizji Polskiej oraz Kielecki Teatr Tańca.

[madohora]

Kieleckie Centrum Kultury posiada dwie sceny:

Duża scena, będąca równocześnie jedną z trzech największych w Polsce, ma powierzchnię 520 m2 i jest wyposażona w dwie sceny obrotowe o średnicach odpowiednio 15 m i 5,5 m oraz 3 kurtyny: ozdobną, tłumiącą i ważącą 8,5 tony stalową. Strop techniczny sięga do 30 metrów ponad poziom sceny, a pod nią znajduje się, mająca 8 metrów głębokości, część podziemna mieszcząca całą aparaturę techniczną. Fosa dla orkiestry może pomieścić 60 muzyków. Przedstawienia można podziwiać z posiadającej 720 foteli panoramicznej widowni wachlarzowej, dzięki której uzyskano doskonałą widoczność i jednolite warunki akustyczne.
Mała scena, początkowo przeznaczona na spektakle eksperymentalne, posiada regulowaną powierzchnię i jest otoczona z trzech stron przez mającą 190 miejsc widownię. Dzięki temu uzyskuje się duże możliwości inscenizacyjne, które można wykorzystać podczas prezentacji przedstawień, koncertów i innych imprez.

[madohora]

Koło Kieleckiego Centrum Kultury przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez zabytkowe i ciekawe turystycznie miejsca miasta Kielce.

[madohora]

styczeń 1972 – pierwszy artykuł o planach budowy wielofunkcyjnego gmachu dla Teatru im. Stefana Żeromskiego
sierpień 1974 – początek wyburzania budynków w okolicy Placu Moniuszki i dawnej ulicy Krynicznej, w tym zabytkowego Gmachu Leonarda
21 kwietnia 1975 – zostaje wydane pozwolenie na budowę; autorem projektu "Nowego Teatru" jest mgr inż. Daniel Olędzki wraz ze specjalistami "Miastoprojektu" z Gdyni, wystrój wnętrz zaprojektował Andrzej Grabiwoda, a płaskorzeźby i artystyczne detale wykonał Adam Wolski; koniec inwestycji planowany jest na rok 1980 na 35-lecie wznowienia działalności Teatru im. Stefana Żeromskiego
1976 – powstaje Społeczny Komitet Budowy Teatru
1980 – wstrzymanie prac przy budowie teatru z powodu gwałtownego kryzysu politycznego i gospodarczego
maj 1992 – oddanie do użytku części „C” obiektu, zawierającej Salę Kameralną im. T. i I. Byrskich; przejęcie inwestycji przez władze miasta i powołanie zakładu budżetowego Urzędu Miasta „Centrum Kultury – Kielce”
grudzień 1992 – połączenie z Miejskim Ośrodkiem Kultury i przemianowanie na Kieleckie Centrum Kultury
27 stycznia 1996 – oddanie do użytku i uroczysta inauguracja działalności dużej sceny KCK
28 września 2001 roku na placu przed gmachem Kieleckiego Centrum Kultury odsłonięto pierwszy na świecie pomnik Milesa Davisa. Autorem pomnika jest Grzegorz Łagowski.
grudzień 2002 – zamknięcie budowy Kieleckiego Centrum Kultury
czerwiec 2003 – otwarcie studia lokalnego oddziału Telewizji Polskiej – TVP3 Kielce
marzec 2004 – otwarcie Galerii Sztuki Współczesnej Winda

[madohora]

Anima Mundi jest festiwalem, który na stałe wpisał się w muzyczny pejzaż Kielc i regionu świętokrzyskiego. Jego otwarta formuła - nie tylko klasyczna muzyka organowa, ale także chóralna, barokowa, ludowa, muzyka religijna - daje możliwość przeżycia całej gamy muzycznych doznań i wzruszeń. Festiwal organizowany jest co roku, w kościołach diecezji kieleckiej, po Świętach Wielkanocnych, aby zachęcić do głębszej refleksji nad Męką i Śmiercią Chrystusa.

[madohora]

Festiwal powstał z inicjatywy prof. Jerzego Rosińskiego - organisty katedralnego, kompozytora i animatora kultury. Anima Mundi od wielu lat gromadzi wspaniałych twórców, chóry i orkiestry o międzynarodowej renomie.

[madohora]

Konkurs Off Fashion ma za zadanie stworzyć szansę zawodowego startu początkującym projektantom, których zapał i kreatywność zmieniają spojrzenie na rynek mody w Polsce. Pierwsza edycja konkursu odbyła się w 2007 roku, swoje prace nadesłało ponad 300 projektantów z Polski i zagranicy. Od tego czasu konkurs cieszy się rosnącą popularnością i uznaniem wśród innych konkursów dotyczących mody. Niebagatelną rolę w rozwoju imprezy odgrywa profesjonalne jury oceniające nadesłane prace, są to najwyższej klasy specjaliści: krytycy mody, wybitni projektanci, wykładowcy światowych, wyższych uczelni.

[madohora]

Kieleckie Centrum Kultury

[madohora]

KIELECKIE CENTRUM KULTURY

[madohora]

POMNIK MILESA DEVISA W KIELCACH - www.stronapodrozy.pl

[madohora]

Pomnik Milesa Davisa odsłonięto 28 września 2001 roku w dziesiątą rocznicę śmierci artysty, z inicjatywy Kieleckiego Klubu Jazzowego. Autorem i wykonawcą pomnika jest rzeźbiarz Grzegorz Łagowski (jest on też współautorem pomnika św. Wojciecha oraz autorem pomnika ks. Jerzego Popiełuszki w Kielcach).

[madohora]

Pomnik Milesa Davisa przedstawiająca postać słynnego trębacza w charakterystycznej pozycji, stoi na niewielkim cokole przed Kieleckim Centrum Kultury. Rzeźba wysokości 2,25 m, wykonana jest w brązie i waży 400 kg.

[madohora]

Pomnik Milesa Devisa

[madohora]

Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego (ros. Вознесенская церковь) – nieistniejąca już kielecka świątynia prawosławna, która znajdowała się na Wzgórzu Zamkowym w miejscu obecnego skweru Stefana Żeromskiego. Cerkiew wzniesiono w latach 1867–1870 dla potrzeb garnizonu wojskowego oraz rosyjskiej kadry urzędniczej napływającej do Kielc na skutek postępującej rusyfikacji administracji.

[madohora]

Budynek cerkwi zlokalizowano na należącym do kościoła katolickiego dawnym placu kanoników krakowskich, tuż obok katedry. W związku z budową świątyni wyburzono okazałą bramę krakowską przebiegającą nad dzisiejszą ulicą Jana Pawła II. Zamiarem projektantów było, aby cerkiew górowała nad miastem. W tym celu usunięto wysokie hełmy z wież pałacu biskupów. Wyłamano również pałacowe portale, które następnie przeniesiono do wznoszonej świątyni.

[madohora]

Cerkiew wyświęcono 21 maja 1870 r. Okazały budynek cerkwi zaprojektował znany architekt Franciszek Ksawery Kowalski. Sobór wybudowano na planie krzyża greckiego miał pięć kopuł i mógł pomieścić 500 wiernych. W 1885 r. świątynię wyniesiono do godności soboru

[madohora]

Podczas I wojny światowej cerkiew uległa znacznemu zniszczeniu. W latach 1920–1924 budynek świątyni wykorzystywano w charakterze rzymskokatolickiego kościoła garnizonowego. Po jego przeniesieniu do budynku innej byłej cerkwi kieleckiej opustoszały sobór ulegał dalszej dewastacji. Pod koniec lat 20. podjęto decyzję o jego rozbiórce. Ostatecznie obiekt wyburzono w 1933 r. w ramach akcji rewindykacji cerkwi prawosławnych. Na jego miejscu obecnie znajduje się pomnik Armii Krajowej. Jedynym śladem istnienia cerkwi jest murowana popówka przy ulicy Wesołej 35, wybudowana w 1870 r. według projektu Franciszka Ksawerego Kowalskiego.

[madohora]

Nie istniejąca Cerkiew w Kielcach

[madohora]

Pomnik Armii Krajowej znajdujący się na Skwerze Stefana Żeromskiego, poświęcono i odsłonięto 20 sierpnia 2005 roku. W uroczystościach wzięło udział kilkadziesiąt pocztów sztandarowych z całego kraju, przedstawiciele władz miasta i województwa, parlamentarzyści, duchowieństwo oraz oficerowie Armii Krajowej i mieszkańcy Kielc. Uroczystego odsłonięcia postumentu dokonali m.in. gen. Antoni Heda "Szary", płk. Kazimierz Załęski "Bończa", mjr. Edmund Majchrowicz "Sawan" oraz Przewodniczący Komitetu Honorowego Budowy Pomnika Juliusz Braun. Pomnik został poświęcony przez Biskupa Ordynariusza Diecezji Kieleckiej Kazimierza Ryczana.

[madohora]

Bazylika w Kielcach

[madohora]

Świątynia, kaplica ogrójcowa z 1760 r. oraz dzwonnica z połowy XVII w. jako zespół katedralny zostały wpisane do rejestru zabytków nieruchomych. W budynku znajduje się wiele zabytków ruchomych m.in. ołtarze, kielichy, monstrancje. Część z nich jest umieszczona w skarbcu i aby go zwiedzić należy wcześniej umówić się na wizytę. Zabytkiem są organy zbudowane w 1912 r. przez firmę Riegera, natomiast szafa organowa pochodzi z XVIII wieku.

[madohora]

1244 – przypuszczalne spalenie kolegiaty przez księcia Konrada mazowieckiego.
po 1244 – odbudowa świątyni i prawdopodobnie wymiana posadzki z ornamentowanych płytek ceramicznych.

[madohora]

1260 – zniszczenie kolegiaty przez Tatarów.

[madohora]

1295 – po odbudowie ze zniszczeń, Kielce otrzymały przywilej na obwarowanie miasta (także kolegiaty).

[madohora]

1514 - bp Jan Konarski dobudował kamienną zakrystię.

[madohora]

1583 – bp krakowski Piotr Myszkowski ukończył przedłużanie nawy w kierunku zachodnim. Kościół zaczął przybierać formę krzyża, którego ramię poprzeczne stanowiły wieże z małymi nawami bocznymi.

[madohora]

ok. 1600 – Wojciech Piotrowski, audytor sądu biskupiego (krakowskiego) ofiarował kościołowi obraz z wizerunkiem Matki Boskiej Łaskawej.

[madohora]

1632-1635 – okres prac budowlanych przy prezbiterium i przedłużaniu naw. Zbudowano nawy boczne. Utworzenie nowego wejścia do budynku od strony północnej oraz wykonano marmurowe portale. Portal zachodni ufundował Jan Albrecht Waza.

[madohora]

1636 – ks. Stanisław Pancerius ufundował sukienkę z klejnotami, zdobiącą obraz Matki Boskiej Łaskawej.

[madohora]

1642 – erygowano Arcybractwo Różańcowe.

[madohora]

1647 – sprowadzono z katedry wawelskiej w Krakowie renesansowy ołtarz, który w XVIII wieku został przeniesiony z Kielc do Bodzentyna (znajduje się tam do dziś).

[madohora]

1710 – budowa ołtarzy św. Jana Kantego i św. Antoniego.

[madohora]

1719 – bp krakowski Kazimierz Łubieński wydał polecenie rozbiórki dwóch średniowiecznych wież i rozpoczęcie prac nad przebudową kościoła. Jego ideę kontynuował brat Bogusław wraz z ks. kanonikiem Weysem. Wyrównano wysokość sklepień, ujednolicono wygląd naw bocznych, poszerzono i wydłużono prezbiterium dobudowując od południa zakrystię, a od północy kapitularz ze skarbcem; obłożono część zewnętrznych murów ciosem kamiennym ze starego romańskiego kościoła.

[madohora]

10 kwietnia 1728 – konsekracja kolegiaty oraz połączenie jej krytym przejściem z Pałacem Biskupów Krakowskich i kościołem św. Trójcy.

[madohora]

1730 – Szymon Czechowicz, artysta malarz, namalował obraz Matki Boskiej Wniebowziętej – centralną część ołtarza głównego.

[madohora]

1793 – pierwsze, a zarazem ostatnie przed rozbiorami obrady Sejmiku Ziemskiego woj. Sandomierskiego, które wcześniej odbywały się w opatowskiej kolegiacie.

[madohora]

1805 – kolegiata podniesiona do godności katedry.

[madohora]

1818 – powrót do tytułu kolegiaty z dodatkiem "insignis".

[madohora]

1827 – Jan Paweł Woronicz, bp krakowski rozebrał okalające kościół mury oraz kryty korytarz prowadzący do pałacu.

[madohora]

Katedra

[madohora]

Obecne organy katedry, to wynik przebudowy dawnych organów Braci Rieger przez firmę Zygmunta Kamińskiego z Warszawy, w latach 1969-1970. Dokonano wtedy poszerzenia i przekonstruowania dyspozycji, dodając trzeci manuał. Zwiększono również skalę manuałów (C-a3) i pedału (C-f3). Wprowadzono również trakturę elektro-pneumatyczną, wstawiono nowy kontuar i boczne segmenty piszczałek. Ostatniej renowacji organów i prospektu dokonano w 1999 r.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Widok na ołtarz główny

[madohora]

W 1971 roku podniesiono katedrę kielecką do godności bazyliki mniejszej, a w 1982 uznano ją za ogólnodziecezjalne Sanktuarium Maryjne. Począwszy od 1997 roku dzięki staraniom proboszcza, ks. prałata Stanisława Kowalskiego trwały w kościele zakrojone na szeroką skalę prace konserwatorskie, w wyniku których m.in. odnowiono elewacje zewnętrze wraz z kamieniarką, dzwonnicę i kaplicę Ogrójcową, we wnętrzu zaś restaurowano wszystkie ołtarze, stalle, lożę biskupią, ambonę, ławki (z dodaniem nowych, wykonanych na wzór XVIII-wiecznych), ważniejsze epitafia i starsze obrazy, częściowo wymieniono posadzkę w prezbiterium wraz z obniżeniem poziomu podestu pod ołtarzem, w oknach naw bocznych zamontowano witraże ufundowane przez prywatnych ofiarodawców; w trakcie prowadzonych w kościele prac, odkryto dawną polichromię w kruchcie północno-zachodniej, przedstawiająca Apostołów.

[madohora]

Wnętrze katedry obecnie

[madohora]

Katedra kielecka nawiązuje stylem do innych, wcześniejszych budowli głównie z terenu Małopolski - monumentalne filary dostawione do ścian nawy i prezbiterium, wspierające sklepienne arkady (tzw. system ściennofilarowy) wzorowały się i na XVI ­wiecznej architekturze włoskiej, i na budowlach małopolskich z początków XVII stulecia (m.in. kościół Dominikanów w Klimontowie, 1617-1620), za przykładem klasztoru w Klimontowie (może i kościołów sandomierskich), wprowadzono też charakterystyczny typ sklepiennej dekoracji naw bocznych, łączący wzory lubelskie i krakowskie; do budownictwa krakowskiego odwoływały się też formy elewacji, a przede wszystkim architektonicznego detalu (m.in. portali), wprowadzone do sztuki polskiej przez włoskiego architekta Jana Trevano (zm. 1642) i kontynuowane w warsztatach kamieniarskich Chęcim Pińczowa czy Wąchocka. W przypadku dobudowanej po 1719 roku części wschodniej powtórzono w zasadzie formy korpusu, dodając jednak we wnętrzu pełne przęsła, na elewacjach zaś pilastry.

[madohora]

Wnętrze Kościoła ołtarz główny

[madohora]

Katedra kielecka pozostaje dziełem anonimowym - nie znane są nazwiska projektanta ani XVII- ani XVIII-wiecznej części; być może przy budowie nowego prezbiterium (1719) zatrudniony był Kacper Bażanka, architekt pracujący dla biskupa Konstantego Felicjana Szaniawskiego, któremu niektórzy badacze przypisują również projekty seminarium duchownego, południowego skrzydła pałacu i niektórych ołtarzy katedralnych.

[madohora]

Kielecka Katedra

[madohora]

OTOCZENIE KATEDRY W KIELCACH - Nasze Miasto

[madohora]

Pomnik Jana Pawła II

[madohora]

Pomnik Jana Pawła II.

[madohora]

Krzyż

[madohora]

*

[madohora]

**

[madohora]

***.

[madohora]

.****

[madohora]

Kielecka Katedra

[madohora]

Pomnik Popiełuszki przed Katedrą

[madohora]

Dawny Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach

[madohora]

Pałac Biskupów Krakowskich na starym zdjęciu

[madohora]

Pałac Biskupów Krakowskich – barokowy pałac w Kielcach, była rezydencja biskupów krakowskich, oddział Muzeum Narodowego w Kielcach. Najlepiej zachowana oryginalna wczesnobarokowa rezydencja pałacowa z pierwszej połowy XVII wieku w Polsce.

[madohora]

Płac Biskupów

[madohora]

Budowla powstawała w latach 1637–1641. Wzniesiono ją na Wzgórzu Katedralnym z inicjatywy i prywatnych funduszy kanclerza wielkiego koronnego i biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika. Nie jest pewne kto był autorem projektu i przypuszcza się, że był to albo Tomasz Poncino albo Giovanni Trevano albo Constantino Tencalla. Dekorację malarską wnętrz wykonał warsztat Tomasza Dolabelli. Plafony przedstawiały między innymi sąd nad braćmi polskimi i rokowania pokojowe w okresie wojen ze Szwecją i Rosją, w których brał udział fundator. Pałac otaczał mur obronny ze strzelnicami kluczowymi i puntone. Cztery wieże pokryto blachą. W 1667 roku biskup Andrzej Trzebicki pokrył pałac dachówką w miejsce gontów. W 1. połowie XVIII wieku dobudowano do pałacu dwie oficyny, być może wg projektu Kacpra Bażanki

[madohora]

**

[madohora]

Od frontu główne wejście w arkadach a nad nimi trzy herby, od lewej: Korab fundatora pałacu bpa Jakuba Zadzika, Orzeł Biały z wazowskim Snopkiem na piersi - Władysława IV Wazy, trzy korony (Aaron) - kapituły krakowskiej

[madohora]

***

[madohora]

Jest to jedna z najwspanialszych i najlepiej zachowanych rezydencji z epoki Wazów. W położonym w zabytkowej części miasta pałacu znajdują się oryginalne wnętrza z XVII i XVIII w. unikatowymi elementami wystroju architektonicznego: stropami ramowymi z obrazami z warsztatu Tomasza Dolabelli.

[madohora]

****

[madohora]

Jest to jedna z najwspanialszych i najlepiej zachowanych rezydencji z epoki Wazów. W położonym w zabytkowej części miasta pałacu znajdują się oryginalne wnętrza z XVII i XVIII w. z unikatowymi elementami wystroju architektonicznego: stropami ramowymi z obrazami z warsztatu Tomasza Dolabelli, polichromowanymi stropami belkowymi i fryzami podstropowymi, marmurowymi i kamiennymi kominkami, portalami i fragmentami posadzek.

[madohora]

*****

[madohora]

W apartamentach mieszkalnych i gościnnych wyeksponowano wyroby rzemiosła artystycznego najwyższej klasy europejskiej: tkaniny (m.in. tapiserie flamandzkie i francuskie), meble (np. gdańskie szafy i prasę do obrusów, zestaw renesansowych mebli włoskich). Ekspozycję uzupełnia XVII-wieczne malarstwo francuskie, włoskie i polskie.

[madohora]

******

[madohora]

Jedna z najlepszych galerii malarstwa w Polsce, posiadająca w swych zbiorach ok. 250 obrazów. Kielecką galerię wyróżnia wyjątkowa w skali kraju kolekcja portretu staropolskiego, zawierająca wizerunki osobistości z XVII-XVIII w. oraz XIX-wiecznego malarstwa krajobrazowo-rodzajowego, m.in. dzieła: J. Szermentowskiego i W. Maleckiego.

[madohora]

*******

[madohora]

O randze galerii świadczą obrazy: J. Kossaka, J. Brandta, J. Chełmońskiego, O. Boznańskiej, S. Wyspiańskiego, W. Wojtkiewicza, L. Wyczółkowskiego, J. Malczewskiego, J. Pankiewicza. Galerii malarstwa towarzyszą piękne wyroby rzemiosła artystycznego: barokowe i rokokowe, wytwórni dalekowschodnich i europejskich, szkło polskie w stylu Art Deco, najcenniejsze przykłady z największej w Polsce kolekcji porcelany ćmielowskiej, szkła i metale secesyjne, rokokowe i polskie meble z XVIII/XIX w.

[madohora]

*********

[madohora]

W kolekcji militariów znajduje się 600 eksponatów. Pochodzą z krajów europejskich i ze Wschodu. Wśród najciekawszych obiektów jest uzbrojenie husarii, napierśnik i naplecznik z końca XVI w. oraz XVII-wieczna kolczuga i misiurka.

[madohora]

Grafiki

[madohora]

Ekspozycja, oparta na zbiorach Muzeum Narodowego w Kielcach, prezentuje monety i banknoty w ich obiegu, zwłaszcza na terenie historycznej, północnej Małopolski. Szczególnie zaakcentowane zostały skarby znalezione w regionie świętokrzyskim – starożytne, średniowieczne i nowożytne. Stanowią one łącznie ponad 22 tysiące obiektów, które staną się punktem wyjścia dla opowieści o historii pieniądza na naszych ziemiach.

[madohora]

^^^

[madohora]

Szczególna wartość dla polskiego dziedzictwa kulturowego cechuje dawny pałac biskupi, jedyną w kraju zachowaną w tak dobrym stanie rezydencję z 1. poł. XVII w. Budynek reprezentuje oryginalną formę rezydencji epoki Wazów, o czytelnych cechach barokowych, widocznych zarówno w formach architektonicznych i dyspozycji wnętrz, jak i w zachowanym w dużym stopniu pierwotnym wystroju. Jest istotnym dokumentem ilustrującym niezwykle ważny okres w historii sztuki jakim było kształtowanie nowożytnej rezydencji możnowładczej, która w owym czasie przechodziła do formy otwartego, niezależnego od murów obronnych, reprezentacyjnego budynku o zwartej bryle, z osią kompozycyjną łączącą dziedziniec, rezydencję i ogród, a we wnętrzu - z apartamentami powiązanymi z salami reprezentacyjnymi umieszczonymi na osi.

[madohora]

^^^^

[madohora]

Wysoką wartość artystyczną prezentuje zachowany wystrój wnętrza pałacu, na który składają się m.in. unikatowe stropy ramowe (oprócz Kielc zachowały się jedynie w Gdańsku) z obrazami warsztatu Tomasza Dolabelli, polichromowane stropy belkowe, malowane fryzy podstropowe oraz sztukaterie i elementy kamieniarki. Program treściowo-ideowy dekoracji jest ściśle powiązany z polską historią i kulturą doby baroku i stanowi swoiste upamiętnienie fundatora pałacu biskupa Jakuba Zadzika. Obrazy na stropach, które przedstawiają ważne sceny z historii Polski 1. poł. XVII w., są bezcennym materiałem ikonograficznym dla badaczy uzbrojenia, historii strojów, taktyk wojennych itp. Dekoracje rezydencji wiążą się również z niezwykle ważnym nurtem, jakim jest kultura sarmacka, m.in. w typie portretów sarmackich powstały wizerunki biskupów krakowskich z malowanego fryzu w dawnej sali jadalnej pałacu.

[madohora]

^^^^^

[madohora]

Świątynia, podobnie jak pałac, przez lata otaczana była opieką biskupów krakowskich, natomiast po utworzeniu diecezji w Kielcach - biskupów kieleckich. Dzieło to stanowi ważny przykład nowożytnej architektury sakralnej i jest skarbnicą wielu cennych dzieł sztuki, spośród których na uwagę zasługują m.in. późnobarokowy ołtarz główny (prace rzeźbiarskie wykonał Antoni Frączkiewicz, obraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny namalował Szymon Czechowicz) oraz renesansowy nagrobek Elżbiety z Krzyckich Zebrzydowskiej. Katedra posiada czytelne nawarstwienia stylowe i mimo przebudów i częściowej rekonstrukcji w 2. poł. XIX w., tworzy harmonijną całość.

[madohora]

^^^^^^

[madohora]

Dobra świętokrzyskie stały się własnością biskupów krakowskich prawdopodobnie w poł. XI w. W 2. poł. XII w., na wzgórzu usytuowanym na południowy zachód od miejsca gdzie kształtowała się najstarsza kielecka osada, powstał gród biskupi z kolegiatą. Na miejscu grodu, w 1. poł. XVI w. powstał dwór, w kolejnym stuleciu - pałac. Dobra biskupie były rozbudowywane w 2. poł. XVII i 1. poł. XVIII w. W 1789 r., w wyniku postanowień Sejmu Czteroletniego, kieleckie dobra biskupów krakowskich znalazły się w posiadaniu Skarbu Państwa. Kolegiata w początkach XIX w. stała się kościołem katedralnym nowo utworzonej diecezji kieleckiej (diecezja istniała w latach 1805-1818 oraz ponownie od 1882 r.).

[madohora]

$$

[madohora]

Zespół dawnego pałacu biskupiego oraz katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny usytuowane się w centrum Kielc, na Wzgórzu Zamkowym.

[madohora]

$^$

[madohora]

Pałac składa się z korpusu głównego, do którego od frontu dostawiono dwa skrzydła z arkadami w przyziemiu, ujmujące od południa i północy dziedziniec frontowy. Korpus główny pałacu jest wczesnobarokowy, z elementami manieryzmu. Dwukondygnacyjny budynek założony został na planie zbliżonym do kwadratu, z ryzalitami przy elewacjach bocznych od strony ogrodu. W narożach dostawiono trzykondygnacyjne, sześcioboczne wieże, przy czym te od frontu odsunięto od korpusu i połączono z nim ścianami parawanowymi. Budynek zdobią sgraffitowy fryz oraz boniowanie narożników korpusu i wież. Głównymi akcentami obu fasad są trójarkadowe loggie wejściowe, z których frontową otacza kamienne obramienie. Piano nobile mieści dwie reprezentacyjne sale na osi. Tylną - Izbę Stołową Górną, zwaną również portretową - zdobi polichromowany strop belkowy oraz malowany fryz z portretami biskupów krakowskich. W trzech innych salach znajdują się stropy ramowe z malowanymi na płótnie przedstawieniami m.in. o tematyce historycznej, związanej z działalnością polityczną fundatora.

[madohora]

$$$$$

[madohora]

Z katedrą od wschodu sąsiadują kaplica Ogrójcowa oraz dzwonnica.

[madohora]

$$$$$$

[madohora]

MUZEUM NARODOWE W KIELCACH

[madohora]

$$$$$$$

[madohora]

@

[madohora]

@@

[madohora]

...

[madohora]

.

[madohora]

.....

[madohora]

***

[madohora]

'

[madohora]

*******

[madohora]

Eksponaty

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pasterz

[madohora]

........

[madohora]

Ogród Włoski – ozdobny ogród znajdujący się po zachodniej stronie Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach. Powstał razem z budowlą wzniesioną z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika na wzór zamkowych ogrodów, które sytuowano wewnątrz obronnych murów.

[madohora]

Ogród został zaprojektowany na przedłużeniu osi pałacowej budowli prowadzącym aż do Baszty Prochowej. Między skarpą, a basztą wykopano studnię. W centralnej części znajdowały się umieszczone symetrycznie cztery kwatery obsadzone ziołami i kwitnącymi kwiatami, a całość otoczono drzewami owocowymi. Do ogrodu prowadziły przylegające do pałacowej loggii jednobiegowe schody. Tuż przy ścianie pałacu mieścił się giardino segreto czyli wydzielony mały ogród ozdobny dostępny tylko właścicielowi, do którego można się było dostać z apartamentu poprzez znajdującą się w alkierzu klatkę schodową.

[madohora]

Wraz z biegiem czasu centralną część ogrodu wzbogacono szpalerami grabów, przy których umieszczono lipowe altany. Zostały także zasadzone małe drzewa owocowe takie jak pigwa, jabłoń czy wiśnia. Postawiono też kilka budynków: inspekty, lodownię, oranżerie oraz figarnię.

[madohora]

W 1789 roku władze cywilne przejęły wszystkie dobra biskupie, a teren ogrodu podzielono na działki przeznaczone dla urzędników, co spowodowało wraz z upływem czasu zanik oryginalnej roślinności oraz układu ogrodu.

[madohora]

W roku 2003 dokonano rekonstrukcji ogrodu przywracając mu układ z XVII wieku, zaś same kwatery zostały odtworzone do stanu jaki istniał w pierwszej połowie XVIII wieku. Wokół środkowej części ogrodu nasadzono jabłonie, a całość została otoczona grabowymi alejkami. Zainstalowano także instalację nawadniającą i odprowadzającą wody deszczowe oraz system oświetleniowy.

[madohora]

Ogród Włoski w Kielcach

[madohora]

Od zachodniej strony pałacu w 2003 r. odtworzony został renesansowy ogród, nawiązujący do wzorów włoskich. Trawnikowe kwatery od strony pałacu mają geometryczny rysunek wycięty w darni. Kwatery wypełniono białym i czerwonym żwirem z peoniami w narożach.

[madohora]

Ogród Włoski przy pałacu biskupim

[madohora]

Kolejne dwie kwatery tworzą nasadzenia formowanego bukszpanu z kwiatami sezonowymi: tulipanami, narcyzami, bratkami. Ozdobny ogród otoczono sadem jabłoniowym ujętym w cztery kwatery i zamkniętym alejami grabowymi.

[madohora]

Ogród włoski

[madohora]

.

[madohora]

ROZBICIE WIĘZIENIA W KIELCACH

[madohora]

Tablica

[madohora]

Kielce - ul. Zamkowa 3 - Muzeum Pamięci Narodowej - Dawne Więzienie Kieleckie z lat 1939-1956
Muzeum znajduje się w parterowych pomieszczeniach zachodniego skrzydła byłego więzienia. \Utworzeniu muzeum więzienia podjął się honorowy Komitet Organizacyjny (utworzony w 1993 r. ) kierowany przez Henryka Pawelca, ps. „Andrzej", wspomagany i inspirowany przez Redakcję „Gazety Lokalnej" i ŚZŻAK. Ideą przyświecającą organizatorom budowy pomnika-muzeum, była chęć uczczenia pamięci ok. 16 000 ludzi, którzy w latach 1939-1956 przebywali w tym budynku.
Muzeum składa się z części więziennej i części wystawowej. W pierwszej z nich mieszczącej się tuż za „recepcją” znajduje się katownia (z lewej strony korytarza) oraz 4 cele karcerów. W drugim, największym pomieszczeniu znajduje się ekspozycja dotycząca historii więzienia w latach 1939-1956. W trzeciej sali zorganizowana została Izba Pamięci AK, której znaczną część poświęcono na upamiętnienie faktu rozbicia kieleckiego więzienia w czerwcu 1945 r. Następna izba jest dawną celą straceń, z której wyjść można bezpośrednio na dziedziniec prowadzący do zachodniej bramy więzienia.
Muzeum znajduje się w parterowych pomieszczeniach zachodniego skrzydła byłego więzienia. Otwarte w dniu 05 sierpnia 1995 r. Inicjatorami powstania była „Gazeta Lokalna" oraz Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej w Kielcach.

[madohora]

Muzeum Pamięci Narodowej

[madohora]

Pałac Tomasza Zielińskiego – zabytkowy obiekt w centrum Kielc położony tuż obok Pałacu Biskupów Krakowskich przy ulicy Zamkowej. W skład wnętrza pałacyku wchodzi kilkanaście pomieszczeń, m.in.: Sala Koncertowa, Sala Klubowa, Sala Portretowa, kawiarnia, biblioteka, dwie baszty, oranżeria. Wokół pałacyku znajduje się ogród, na terenie którego znajduje się studnia z daszkiem, słup pamiątkowy, a w okresie letnim mieści się tu kawiarenka pod parasolami. Całość jest otoczona różnej wysokości murem z otworami strzelniczymi. Na murze znajduje się mała baszta zwana „Plotkarką”.

[madohora]

W skład zabytkowego zespołu pałacyku, wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.379/1-3 z 3.01.1970), oprócz pałacu, należą:
oficyna wybudowana w latach 1848–1856,
oranżeria z lat 1851–1856,
ogrodzenie, mur z bramą i basztą „Plotkarką” z lat 1850–1856,
ogród z XVIII w., przebudowany w 1854 r.

[madohora]

ćwiczenia strażaków

[madohora]

Myśląc "rynek" mamy na myśli place zazwyczaj kwadratowe lub prostokątne, w każdym razie o dość regularnym kształcie. Tymczasem rynek w Kielcach wygląda nieco inaczej.

Rynek ma kształt zbliżony bardziej do trapezu. Również ulice odbiegają od niego pod nieregularnymi, zdawałoby się chaotycznymi kątami. Rozwiązanie zagadki tak nietypowego kształtu rynku kryje się historii Kielc. Otóż plac musiał wpasować się nie tylko w istniejące tu już drogi, które łączyły dwie osady (kościelną wokół katedry i świecką w okolicy obecnego kościoła pw. Wojciecha), lecz również trakty prowadzące do większych ośrodków miejskich.

[madohora]

Rynek w Kielcach

[madohora]

Pompa

[madohora]

Obecna zabudowa rynku powstała głównie po wielkim pożarze Kielc w 1800 roku. Wtedy też spłonął budynek ratusza, którego symboliczny zarys prezentują murki po wschodniej stronie rynku. Pożogę przetrwała tak zwana kamienica sołtyków (pod numerem 18). Dom mieszczański z podcieniami nigdy nie należał do biskupa Sołtyka, a do kucharza biskupiego, Gilby. Postać ta ufundowała też figurę świętej Tekli. Pierwotnie stała ona przed kamienicą, dziś zdobi przeciwległą stronę rynku. Całą zachodnią pierzeję zajmuje obecny budynek ratusza. Zwróć też uwagę na kamienicę z podcieniami, gdzie mieści się oddział Muzeum Narodowego.

[madohora]

Kielce

[madohora]

Obecnie rynek to miejsce spotkań kielczan. Wiosną i latem działają tu ogródki restauracyjne, gdzie spróbować można dań kuchni polskiej, europejskiej i azjatyckiej

[madohora]

Rynek w Kielcach

[madohora]

uż obok ratusza, na rogu z ulicą Małą w południowej pierzei stoi kamienica z 1767 roku, której budowniczym był Maciej Gilba – kucharz biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka. Jest to jednopiętrowy budynek z podpiwniczeniem oraz podcieniami mieszczący obecnie kawiarnię. Na fasadzie budynku umieszczony jest orzeł będący herbem Sołtyków. Na lewo od Sołtyków znajduje się jedna z najbardziej okazałych kieleckich kamienic powstała w XIX wieku charakteryzująca się neobarokowym wystrojem frontowej elewacji i stiukowymi dekoracjami we wnętrzach. Obecnie mieści się w niej siedziba „Gazety Wyborczej

[madohora]

-

[madohora]

Po stronie wschodniej na rogu ul. św. Leonarda stała kamienica zwana Wójtostwem, o której wzmianki pojawiły się już w XVI wieku. W czerwcu 1794 roku przebywał tu przez dwa dni Tadeusz Kościuszko, co upamiętnia znajdująca się obecnie tablica wmurowana w ścianę. 24 maja 1800 roku budynek uległ spaleniu podczas wielkiego pożaru miasta, który pochłonął 276 domów. Budynek odbudowano, a w 1858 roku został on sprzedany Janowi Höningmanowi, który urządził na parterze sklep kolonialny, natomiast z pozostałej części zrobił „Hotel Saski”. Obecnie piętro budynku jest zamieszkane, natomiast na parterze znajdują się lokale usługowe.

[madohora]

Środek Rynku do roku 2008 zajmowała, wybudowana jako zbiornik przeciwpożarowy, fontanna (w której po uzyskaniu kluczy do miasta w trakcie Juwenaliów kąpali się kieleccy żacy). Wokół Rynku, przed przebudową, znajdowało się jedyne w Kielcach rondo z pierwszeństwem dla osób wjeżdżających.

[madohora]

Ruiny ratusza zostały ponownie odsłonięte w 1943 roku, kiedy Niemcy rozpoczęli budowę zbiornika przeciwpożarowego, jednakże znalazły się one pod jego murami. Po wojnie zbiornik został przekształcony w fontannę i w takiej formie przetrwał do 2008 roku. Po przebudowie Rynku zaznaczono na jego powierzchni obręb murów starego ratusza.

[madohora]

JAN KARSKI

[madohora]

JAN KARSKI - Polskie Radio

[madohora]

NIE WIERZĘ PANU PANIE KARSKI - www.polska zbrojna.pl

[madohora]

DWADZIEŚCIA LAT TEMU ZMARŁ JAN KARSKI - www.dzieje.pl

[madohora]

Jan Karski (właściwie Jan Kozielewski) urodził się 24 kwietnia 1914 roku w Łodzi. Po ukończeniu w 1935 roku studiów prawniczych i dyplomatycznych na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie pracował jako urzędnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

[madohora]

We wrześniu 1939 roku, jako żołnierz artylerii konnej, dostał się do niewoli sowieckiej. Dwa miesiące później zbiegł z transportu i wrócił do Warszawy, gdzie rozpoczął działalność konspiracyjną. Ze względu na doskonałą pamięć i znajomość języków obcych powierzono mu obowiązki politycznego kuriera władz Polskiego Państwa Podziemnego.

[madohora]

W styczniu 1940 roku udał się jako kurier i emisariusz do Paryża i Angers.

[madohora]

Jan Karski był również autorem kilku książek. Najsłynniejsza z nich, "Tajne państwo" („Story of a Secret State”), została opublikowana w 1944 roku w USA i stała się bestsellerem, przetłumaczonym na wiele języków.

[madohora]

Książka opowiada o wojennych losach Karskiego - jego misjach kurierskich, ujęciu przez gestapo, torturach i uwolnieniu przez podziemie. Przedstawia też strukturę Polskiego Państwa Podziemnego i wojenną codzienność.

[madohora]

Karski pisał ją między marcem a sierpniem 1944 roku w wynajętym przez polską ambasadę pokoju na Manhattanie. W promocję zaangażowano Emery'ego Reevesa, agenta literackiego reprezentującego w Ameryce m.in. Winstona Churchilla.

[madohora]

Książka zrobiła furorę na amerykańskim rynku. Osiągnęła nakład 360 tys. egzemplarzy, podpisano kontrakty na jej wydanie w językach: szwedzkim, norweskim, duńskim, francuskim, hiszpańskim, portugalskim i arabskim. Sytuacja zmieniła się po Jałcie - książka krytykująca ZSRS i Stalina stała się niewygodna. Wokół książki Karskiego zaczęła narastać atmosfera niechęci, a edytorzy zaczęli wycofywać się z kontraktów. "Tajne państwo" pozostało jednak na długie lata jedną z niewielu wiarygodnych, dostępnych na Zachodzie prac opisujących okupacyjną rzeczywistości Polski.

[madohora]

Książka ta ukazała się w Polsce po raz pierwszy w 1999 roku, w 55 lat po amerykańskim pierwodruku.

[madohora]

Przed śmiercią Karski pracował nad wspomnieniami ze spotkań z najbardziej znanymi postaciami polskiego ruchu oporu, politykami USA i Wielkiej Brytanii oraz działaczami żydowskimi.

[madohora]

"W czasie wojny poznałem wszystkich ludzi, którzy coś znaczyli w kraju i na emigracji. Swoje wspomnienia zacząłem od kontaktów z Sikorskim, Mikołajczykiem, Borem-Komorowskim i Grotem-Roweckim. Dyktuję je na dyktafonie, ktoś będzie musiał to przepisać" - mówił w styczniu 2000 roku.

[madohora]

Jan Karski otrzymał wiele prestiżowych wyróżnień – uhonorowano go między innymi tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, osiem uczelni polskich i zagranicznych przyznało mu doktoraty honoris causa, był kawalerem Orderu Orła Białego (1995) i honorowym obywatelem Izraela.

[madohora]

Sam natomiast ufundował Nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej (jego żony) przyznawaną co roku wspólnie przez YIVO w Nowym Jorku i Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie autorom publikacji przedstawiających rolę i wkład Żydów polskich w polską kulturę.

[madohora]

Krzyżują się tutaj tory prowadzące do Warszawy, Krakowa oraz Częstochowy. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca wojewódzkiego. Położona jest pomiędzy ulicami Żelazną i Romualda Mielczarskiego. Przed budynkiem dworca znajduje się plac Niepodległości wraz ze stojącym tu Pomnikiem Niepodległości. Do placu dochodzi ulica Henryka Sienkiewicza, będąca głównym deptakiem miasta. Pod dworcem przechodzi tunel dla pieszych łączący ulice Sienkiewicza i Mielczarskiego wraz z budynkiem stacji i peronami.

[madohora]

Niedaleko dworca kolejowego znajduje się główny dworzec autobusowy, który został oddany do użytku ponownie w 2020 roku po przebudowie

[madohora]

Historia dworca sięga 1885 roku, kiedy to 25 stycznia nastąpiło jego otwarcie połączone z uruchomieniem Iwangorodzko-Dąbrowskiej Linii Kolejowej. Podczas I wojny światowej Rosjanie wysadzili go częściowo w powietrze, lecz dworzec niedługo później został odbudowany przez okupujących miasto Austriaków w nieco zmienionej formie. Między innymi wtedy gmach dworca przykryto wysokim łamanym dachem pokrytym dachówką. Podczas wojny w 1939 roku uszkodzone zostało jedno ze skrzydeł i część frontowa od strony torów. Uszkodzenie usunęli Niemcy, usuwając przy okazji z elewacji detal i zmieniając kształt okien. Budynek w tej formie istniał do 1966 roku.

[madohora]

W roku 1971 oddano do użytku nowy budynek dworca o większej funkcjonalności od poprzedniej budowli. Charakteryzował się przeszkloną częścią centralną i dwoma symetrycznymi skrzydłami. Został on zbudowany w latach 1965–1971 w stylu modernistycznym, według projektu Jerzego Bortkiewicza z Biura Projektów Kolejowych w Lublinie[8]. Nowy dworzec połączony został z peronami za pomocą tunelu pod torami

[madohora]

24 stycznia 2022 roku doszło do podpisania umowy na przebudowę i modernizację dworca. Do 2023 roku dworzec miał przejść całkowitą modernizację. Koszt inwestycji miał pierwotnie wynieść 44,21 mln zł, jednak 29 marca 2023 roku ogłoszono, że koszt remontu będzie o 7 mln zł droższy[10]. W czerwcu 2022 roku rozpoczęto przebudowę, wyburzając część środkową, w której znajdowała się poczekalnia i kasy, a także wyburzono wnętrze skrzydeł[8]. Bryła budynku i styl architektoniczny nie uległy zmianie, natomiast zyskał nową funkcjonalność i większą dostępność dla podróżnych[8]. Powiększeniu miała ulec przestrzeń handlowo-usługowa i biurowa, a tunel miał zyskać windy[9]. Dworzec został otwarty 15 grudnia 2023 roku.

[madohora]

20 kwietnia 2023 roku ogłoszono przetarg na remont peronu nr 1, który znajduje się najbliżej budynku dworcowego.

[madohora]

We wrześniu 2021 roku Rada Miasta przegłosowała jednomyślnie zmianę nazwy stacji z „Kielce” na „Kielce Główne”. Zmiana formalnie weszła w życie w grudniu 2023[14]. 2 sierpnia 2023 roku ustawiono na dachu budynku dworca logo PKP oraz napis z nową przyjętą nazwą stacji „Kielce Główne” 24 października 2023 roku na remontowanym wraz z dworcem peronie nr 1 zamontowano tablice z nową nazwą stacji „Kielce Główne”. Pierwsze pociągi na wyremontowany peron przyjechały 29 grudnia tegoż roku.

[madohora]

W ścianie budynku dworca znajduje się odsłonięta w 1995 roku tablica upamiętniająca wkroczenie strzelców Piłsudskiego, będąca repliką tablicy umieszczonej tu w dwudziestolecie tamtego wydarzenia.

[madohora]

Dawny Dworzec w Kielcach

[madohora]

Modernistyczny, o nowoczesnym wyglądzie, z elewacją ze szkła i piaskowca, z komfortowym i funkcjonalnie zaaranżowanym wnętrzem, a do tego przyjazny środowisku i bezpieczny – taki jest po przebudowie dworzec Kielce Główne. W piątek skorzystali z niego pierwsi pasażerowie.

Inwestycja trwała blisko dwa lata. Choć zachowano bryłę modernistycznego, bo pochodzącego z lat 1965-71 dworca, to jego wygląd i wnętrze przeszły olbrzymią metamorfozę. W centralnej części elewacja została całkowicie przeszklona, tworząc niemal jednolitą taflę z delikatnymi podziałami pionowymi i poziomymi. Skrzydła budynku wykończono szkłem i piaskowcem. Bryła zyskała również nową iluminację nocną, na szczycie obiektu od strony peronów i miasta pojawiły się podświetlane napisy z nazwą dworca.

[madohora]

Przestrzeń obsługi podróżnych skoncentrowano wokół przestronnego, mierzącego 500 m kw. holu będącego jednocześnie poczekalnią dla pasażerów. Wnętrze urządzono nowocześnie. Jasne ściany oraz szklane witryny zestawiono z nieco ciemniejszą posadzką z lastryko. Charakteru wnętrzu dodaje czarny, wykonany z lameli sufit z wkomponowanymi w niego liniowymi oprawami oświetleniowymi. W niektórych przestrzeniach zamontowano też ciekawe oprawy w formie kolistych „aureoli”. Ciekawym detalem w holu, nawiązującym do trendów ekologicznych, są „zielone ściany”, pokryte chrobotkiem reniferowym. Jedna z nich znajduje się za witryną, przed wejściem do kącika zabaw dla dzieci. Najmłodsi skorzystają w nim z kilku gier ściennych, a także interaktywnej wieży z monitorem oraz pakietem gier edukacyjnych. Wnętrze „kącika zabaw” zdobi kolorowa fototapeta, którą dzieci będą mogły malować zmywalnymi flamastrami do tablic. Hol dworca wyposażono również w ergonomiczne ławki, przy których znalazły się specjalne słupki do ładowania urządzeń mobilnych. Informacje o przyjazdach i odjazdach pociągów są wyświetlane na elektronicznych tablicach. Dworzec wyposażano także w nowy jest system nagłośnienia oraz zegary. Na parterze poza holem podróżni znajdą kasy biletowe, toalety, a w przyszłości kilka lokali komercyjnych, natomiast w skrzydłach i na wyższych kondygnacjach segmentu centralnego będą się mieścić pomieszczenia biurowe, m.in. dla Straży Ochrony Kolei, spółek kolejowych czy miasta Kielce.

[madohora]

– Przebudowa dworca w Kielcach była jedną z większych i ciekawszych inwestycji realizowanych w Programie Inwestycji Dworcowych na lata 2016-2023. Dzięki niej, przy zachowaniu historycznej bryły, budynek zyskał elegancki i współczesny wygląd. Przemianę przeszło również jego wnętrze. Stało się ono komfortową i funkcjonalną przestrzenią obsługi pasażerów. Dla najmłodszych zaaranżowano specjalny kącik zabaw dla dzieci. Dworzec jest również przyjazny osobom z niepełnosprawnościami i środowisku. Jestem przekonany, że będzie on dobrze służył pasażerom – mówi Ireneusz Maślany, członek zarządu PKP S.A.

[madohora]

Dworzec wyposażono w wiele rozwiązań przyjaznych osobom z niepełnosprawnościami, dzięki którym poruszanie się w jego przestrzeni będzie jeszcze łatwiejsze. Poza windami, pochylnią przy wejściu od strony miasta, zastosowano szereg ułatwień dla osób niewidomych i niedowidzących – plany dotykowe, oznaczenia w alfabecie Braille’a czy ścieżki prowadzące z polami uwagi. Przy kasach zamontowano natomiast urządzenia wzmacniające sygnał aparatów słuchowych.

[madohora]

Dworzec stał się także ekologiczny i bezpieczny. Obiekt wyposażono w energooszczędne oświetlenie, system inteligentnego zarządzania budynkiem odpowiedzialny m.in. za optymalizację zużycie energii elektrycznej, cieplnej oraz wody, a także 27 paneli fotowoltaicznych do pozyskiwania „zielonej energii”. Po przebudowie obiekt jest też mniej energochłonny dzięki zastosowaniu materiałów budowlanych o wysokiej izolacyjności cieplnej. Nad bezpieczeństwem pasażerom czuwają nowoczesne systemy monitoringu i przeciwpożarowe.

[madohora]

Metamorfozę przejdzie również teren przy południowym skrzydle dworca, gdzie obecnie stoi dworzec tymczasowy. Po jego rozbiórce powstaną tam niewielki parking samochody, wiata rowerowa oraz zostaną zamontowane elementy małej architektury: ławki, kosze, lampy. Na nowo zostaną urządzone tereny zielone, gdzie poza trawnikiem zaplanowano nasadzenia drzew i krzewów.

[madohora]

Inwestycja w Kielcach kosztowała łącznie prawie 56 mln złotych brutto. Inwestorem są Polskie Koleje Państwowe S.A., wykonawcą robót jest firma MGBuilding z Kielc, a projekt przebudowy dworca wykonała pracownia Pas Projekt z Nadarzyna.

[madohora]

Dworzec w Kielcach obecnie

[madohora]

Pomnik Niepodległości w Kielcach – pomnik znajdujący się na Placu Niepodległości w Kielcach, w pobliżu dworca kolejowego. Upamiętnia pierwsze walki Strzelców z Rosjanami w sierpniu 1914 roku.

[madohora]

Pomnik Niepodległości w Kielcach

[madohora]

Pomnik powstał z inicjatywy kieleckich kolejarzy, projekt wykonał Czesław Czapski – student Politechniki Warszawskiej i syn zawiadowcy kieleckiej stacji kolejowej. Monument został uroczyście odsłonięty 3 listopada 1929 roku przez ministra komunikacji Alfonsa Kühna; wcześniej odbyła się msza polowa. Na pomnik składały się około pięciometrowy postument, wykonany z piaskowca szydłowieckiego, oraz rzeźba kuli ziemskiej z orłem w koronie piastowskiej, który zrywał się do lotu. We wrześniu 1939 roku pomnik zniszczyli Niemcy

[madohora]

Pomnik Niepodległości

[madohora]

Na początku XXI wieku przystąpiono do odbudowy pomnika. Odsłonięcie nastąpiło 11 listopada 2002 roku. Rekonstrukcję wykonano dzięki szczegółowej fotografii, przedstawiającej pomnik z 1929 roku.

[madohora]

Pomnik

[madohora]

Obecny pomnik ma około 11 metrów wysokości. Postument wykonany jest z granitu, znajduje się na podwójnym cokole. W jego dolnej części umieszczono cztery pamiątkowe płyty, w środkowej zaś cztery emblematy. Część górna to kula ziemska, z której do lotu zrywa się mierzący półtora metra i wykonany z brązu orzeł w koronie wazowskiej

[madohora]

Pomnik Niepodległości przed dworcem w Kielcach

[madohora]

CZY TO WIELKI WIZJONER - www.kieleckie.blog.spot.com

[madohora]

Wizjoner

[madohora]

NIEZWYKŁA RZEŹBA STANĘŁA W KIELCACH - Nasze Miasto

[madohora]

Koryto rzeki od połowy 2006 wchodzi w skład Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

[madohora]

Silnicę zasilają liczne źródełka, stanowiące jej dopływy. Jednym z przykładów może być źródełko, które mieszkańcy miejscowości Dąbrowa na pograniczu Kielc i gminy Masłów nazywają źródełkiem św. Michała Archanioła, ale nie jest to jego formalna nazwa.

[madohora]

Dawniej Silnicą (można spotkać też nazwę Sielnica) określana była rzeka, której źródła znajdowały się na wschód od kościoła św. Wojciecha w okolicach dzisiejszej ulicy Źródłowej (stąd wywodzi się jej obecna nazwa). Płynęła wzdłuż ulic: IX Wieków Kielc, Bodzentyńskiej, od której odchodziła na wysokości kościoła św. Wojciecha, a dalej wzdłuż Silnicznej (także zawdzięcza nazwę ciekowi) i Piotrkowskiej, gdzie łączyła się w okolicy mostu na ulicy IX Wieków Kielc z rzeką, której wcześniejsza nazwa brzmiała Dąbrówka.

[madohora]

Według legendy książę Mieszko, syn Bolesława Śmiałego, w czasie polowania w tutejszych lasach, strudzony napił się wody ze źródła i odzyskał siły. Stąd nazwa Silnica. A po znalezieniu w pobliżu kłów zwierzęcia założył osadę Kiełce (Kielce).

[madohora]

Oryginalny opis rzeki przepływającej przez Kielce daje ksiądz Jacek Ludwik Pycia (1877-1942). „Do rzeki Silnicy wpadały z prawej strony: spod Niewachlowa rzeka z głębokim na niej stawem (stąd pole koło tej rzeki zwie się na Głęboczce), od Czarnowa koło obecnej fabryki „Społem” pod most kolejowy płynąca struga przez stawy koło posesji Jabłonowskich wpadała do Silnicy, a właściwie do stawu użytkowanego przez seminarium duchowne (w obecnym ogrodzie miejskim) no i struga z drogi pod Karczówką (obecnie w nizinie wydobywa się woda) wpadająca do stawu wikariuszów kolegiaty (obecna nizina koło fabryki „Granat” i podwyższony tor kolejowy przechodzący przez staw dawny), a stąd do Silnicy koło karczmy na Zielonce. Z lewej strony do Silnicy wpadają wody ze źródeł i z pól koło kościółka Św. Wojciecha i przedmieścia Bożęckiego, z pól na Wielkopolu i kaplicy Św. Leonarda, z góry kolegiackiej, od zamku, z miasta. Na Silnicy były dwa młyny biskupie: jeden z prawej strony rzeki naprzeciwko łąk posesji kanonii Szewińskiej i Szydłówkowskiej (mniej więcej gdzie wodociąg kolejowy, a dzisiaj tor sportowy) między Silnicą i ulicą Czystą (Focha), a drugi na Pakoszu. Na Silnicy były trzy stawy biskupie: jeden niedaleko młyna, drugi oddany na użytek seminarium niedaleko stawu biskupiego (w obecnym ogrodzie miejskim) trzeci na Pakoszu. Nadto były stawy i wśród pól miejskich, np. o których czytamy: staw przy drodze Bożęckiej (późniejsza Karpowicizna na posesji Jarońskich), koło kościoła Św. Wojciecha prałat kustosz ma pole ze stawem i łąkami – obok pola kustosza było pole należące do wójta kieleckiego ze stawem i łąkami (obecna posesja należąca do schroniska kapłanów). Niemal przed każdym domem były sadzawki. Sadzawka była przed dawnym ratuszem w rynku. Sadzawki mieli organista i nauczyciel szkoły na placu Marii Panny. Woda deszczowa nieraz przerywa groble sadzawkowe i ryby uciekają do Silnicy.

[madohora]

Do lat 20. XX wieku w mieście nie było kanalizacji i do Silnicy trafiały wszelkie nieczystości z okolicznych domów, a także hoteli „Bristol” i „Polski”, wynikiem czego z rzeki unosił się uciążliwy odór. W celu poprawy sytuacji w 1908 i 1917 roku podejmowane były nieudane próby nakrycia Silnicy kanałem. Dopiero w 1927 wraz z kanalizacją miasta Silnica została częściowo zakryta i schowana pod ziemią. Całkowitego przykrycia dawnej Silnicy dokonano w latach 50. XX wieku

[madohora]

Obecnie ciek nosi nazwę Silniczka, która została nadana podczas porządkowania nazw ulic w celu odróżnienia starej rzeki od obecnej

[madohora]

W 2011 roku, podczas budowy ulicy Lecha Kaczyńskiego, będący w złym stanie stary ceglany kanał został zastąpiony rurami z polietylenu

[madohora]

Silnica

[madohora]

Pierwotnie rzeka Silnica (UTM DB73) wypływała z północnego zbocza góry Wietrzni. Ograniczała od wschodu ścisłe centrum Kielc. Płynęła w miejscu dzisiejszych ulic Źródłowej, Jarońskich, przepływała przez plac Św. Wojciecha, a dalej ul. Kaczyńskiego i Silniczną. W okolicach obecnego mostu ulicy IX Wieków Kielc łączyła się, ze spływającą z położonego na północy Pasma Masłowskiego, rzeką Dąbrówką. W miarę rozbudowy miasta ten ciek w całości znalazł się w podziemnej instalacji burzowej. Nazwę Silnica przejęła rzeka dotychczas nazywana Dąbrówką. Ciek poniżej zbiornika zaporowego Szydłówek, płynie przez centrum miasta całkowicie przekształconą doliną. Powyżej zbiornika pozostał fragment naturalnie meandrującego strumienia, otoczonego wąskim pasem łęgu olszowego.

[madohora]

Krajobrazowo dolina Silnicy prezentuje się wspaniale. Na granicy miasta wciska się pomiędzy kulminacje Wierzejskiej i Białej Góry dalej płynie krawędzią Grzbietu Szydłówkowskigo, a jego zbocze formuje wysoki, trudnodostępny brzeg. Jednak wrażenie to psują liczne śmieci na dzikich wysypiskach w sąsiedztwie znajdujących się tu ogródków działkowych, jak i w napływkach. Ciek o szybkim, górskim przepływie mógłby przyciągać rzadkie gatunki reofilne. Jednak jakość wody budzi wiele zastrzeżeń. Obok regularnego napływu zawartości kanalizacji burzowej, okresowo rzekę zanieczyszcza zrzut kwaśnych wód z wyrobisk kamieniołomów w pobliskiej Wiśniówce. W takich warunkach fauna Silnicy jest obecnie bardzo uboga.

[madohora]

Silnica w jesiennej odsłonie

[madohora]

Nagłowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Nagłowice. Miejscowość jest siedzibą gminy Nagłowice.

[madohora]

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nagłowice. W latach 1973–197 miejscowość była siedzibą gminy Nagłowice-Oksa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

[madohora]

Niebo nad Nagłowicami

[madohora]

Wieś położona jest na Płaskowyżu Jędrzejowskim, 15 km na północny zachód od Jędrzejowa. 4 km na północ od miejscowości przepływa rzeka Biała Nida. W Nagłowicach znajduje się skrzyżowanie drogi krajowej nr 78, z drogą wojewódzką nr 742. W miejscowości występują pokłady torfu oraz kamienia wapiennego.
Przez wieś przechodzi szlak rowerowy niebieski niebieska ścieżka rowerowa do Radkowa.

[madohora]

Nagłowice

[madohora]

Pierwsza wzmianka o Nagłowicach pochodzi z 1269 r. Wówczas to książę Bolesław Wstydliwy nadał wojewodzie krakowskiemu Sulkowi trzy łany ziemi w Nagłowicach i Łątczynie. Sulko oddał te łany klasztorowi jędrzejowskiemu, w zamian za części w Krzesławicach. W 1369 r. Kazimierz Wielki wydał przywilej na założenie miasta Przyrowa wywodzącemu się z Nagłowic Jakubowi Rechickiemu.

[madohora]

Na początku XV w. Nagłowice znalazły się w posiadaniu Rejów. Wśród walczących pod Grunwaldem Jan Długosz wymienia Jana Reja z Nagłowic (Johannes Rey de Naglowycze de armis Okscha). W 1434 r. wieś była własnością Jana Reja, sędziego sandomierskiego. Jego syn Mikołaj, pisał się na Nagłowicach i Topoli. W 1465 r. wziął on w zastaw wsie Żerniki i Brzeźno za 1000 czerwonych złotych. Po jego śmierci przed 1497 r., wieś przeszła na własność jego żony Barbary oraz synów Piotra i Stanisława. Piotr jako dziedzic Nagłowic wymieniony został jeszcze w źródle z 1537 r. Jego brat Stanisław przeniósł się na Ruś i osiadł w Żurawnie nad Dniestrem.

[madohora]

Droga do Nagłowic

[madohora]

Synem Stanisława był poeta Mikołaj Rej, który odziedziczył Nagłowice po swym wuju Piotrze. W aktach z 1545 r. występuje on już jako dziedzic Nagłowic. Siedziba ta stała się centrum gospodarczej działalności Reja. Poeta skupował okoliczne wsie, w 1554 r. na gruntach wsi Tworowa założył miasto Oksza (współcześnie Oksa). Po śmierci Mikołaja posiadłość odziedziczyli jego synowie. Nie wiadomo jak długo Nagłowice pozostawały w posiadaniu Rejów.

[madohora]

W drugiej połowie XV wieku w Nagłowicach powstał kościół i parafia. Między 1540 a 1550 r. kościół został zmieniony przez Mikołaja Reja na zbór kalwiński. O zborze pisał biskup Jerzy Radziwiłł, który wizytował Nagłowice między 1596 a 1598 r.

[madohora]

Łąka

[madohora]

Według kalwińskich akt małopolskich w 1629 roku pastor i zbór był „zagrożony” i latem 1630 roku ostatniego pastora przeniesiono na inne miejsce, a zatem zwrócenie świątyni katolikom musiało nastąpić wtedy. W 1695 roku Bogusław Rej (1646–1700) sprzedał Nagłowice. W 1734 r. wzniesiono nowy kościół drewniany. W 1784 r. wieś stała się własnością rodziny Walewskich. W 1798 r. Antoni Walewski, podperfekt jędrzejowski, a później gubernator kielecki, wybudował w Nagłowicach dwór. Założył tu również park. Po Walewskich, dobra przeszły na własność rodziny Kosickich.

[madohora]

Takie tam widoki

[madohora]

W 1827 r. było tu 364 mieszkańców i 33 domy. Pod koniec XIX w. we wsi znajdował się kościół parafialny, tartak parowy i wodny, gorzelnia, młyn oraz 45 domów.

[madohora]

Urodził się tu Artur Józef Linowski – porucznik kawalerii rezerwy Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, cichociemny.

[madohora]

Restauracja

[madohora]

Dwór murowany rodziny Walewskich, wzniesiony po 1878 r., we wnętrzu Muzeum Mikołaja Reja z ekspozycja przedstawiającą kopie rękopisów oraz współczesne drzeworyty przedstawiające życie i dorobek pisarza. Ponadto biblioteka, kawiarenka internetowa i pokoje gościnne.
Park angielski założony na przełomie XVII w. i XVIII w., cenny ze względu na pięć starych dębów, choina kanadyjska, orzech szary, wiązy, modrzewie i wyjątkowe na terenie Polski perukowce podolskie.
Informacje w sekcji Zabytki pochodzą z folderu Dworek Mikołaja Reja w Nagłowicach wydanego przez Gminę Nagłowice.
Dwór i park jako zespół dworski są wpisane do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.122/1-2, z 15.11.1948, z 4.12.1956 i z 11.02.1967)

[madohora]

Najstarsza wzmianka o kościele parafialnym w Nagłowicach pochodzi z 1325 roku w związku z opłacającym świętopietrze plebanem nagłowickim Cetosławem. Gdy w XV wieku parafia upadła przeniesiono ją do pobliskiego Ślęcina. Nowy kościół prawdopodobnie został wzniesiony przez Reyów pod koniec XV lub na początku XVI wieku. W 1561 roku Mikołaj Rey zamienił kościół na zbór kalwiński, który istniał do lat 30. XVII wieku. Oddany kościół katolikom pod koniec XVII wieku, został w 1699 roku odrestaurowany przez ówczesnego plebana ks. Franciszka Ścibora Kotkowskiego[4]. Po pożarze świątyni w 1720 roku wspomniany ks. Kotkowski wystawił około 1734 roku nowy kościół, który w 1750 roku został konsekrowany pod wezwaniem św. Łukasza Ewangelisty, przez sufragana krakowskiego Michała Kunickiego. W 1908 roku kościół św. Łukasza został rozebrany, a w jego miejscu postawiono kapliczkę

[madohora]

Kościół był drewniany, składał się z nawy i prezbiterium, przy którym od północy dostawiona była zakrystia. Od zachodu miał dobudowaną wieżę-dzwonnicę z kruchtą w przyziemiu i murowaną kruchtę od strony południowej. W 1867 roku wieżę rozebrano zastępując kruchtą. Dach świątyni zdobiła sygnaturka. W głównym ołtarzu znajdował się obraz Najświętszej Marii Panny ozdobiony rzeźbioną w drewnie suknią. W drugim ołtarzu umieszczone były obrazy św. Łukasza i św. Antoniego, w trzecim obraz św. Józefa

[madohora]

Nie istniejący kościół w Nagłowicach

[madohora]

Muzeum (Dworek) Mikołaja Reja w Nagłowicach – muzeum, poświęcone osobie renesansowego poety i prozaika Mikołaja Reja, znajdujące się w Nagłowicach.

[madohora]

Placówka mieści się w wybudowanym w latach 1798–1800 klasycystycznym dworku Walewskich, otoczonym parkiem w stylu angielskim.

[madohora]

Choinka

[madohora]

Podczas pobytu w Kielcach, w czasie wycofywania się w kierunku Warszawy po przegranej bitwie pod Szczekocinami w dniach 9-10 czerwca 1794 r. Tadeusz Kościuszko kwaterował wraz ze sztabem w pomieszczeniach tzw. wójtostwa.

[madohora]

Tablica upamiętniająca fakt pobytu Tadeusza Kościuszki w Kielcach została odsłonięta w roku 1962 z okazji Dnia Ziemi. Autorką projektu była Zofia Bimer-Wolska. Znajduje się ona na elewacji narożnego domu przy ul. Leonarda, którego fasada skierowana jest na Rynek tzw. wójtostwo.

[madohora]

Treść napisu na tablicy:
W dniach 9 - 10 czerwca
1794 roku przebywał
w tym miejscu
ze swoim sztabem
Tadeusz Kościuszko

[madohora]

Tablica wykonana jest z piaskowca szydłowieckiego o wymiarach 85 cm x 125 cm. Litery są ryte. W prawym rogu umieszczona jest płaskorzeźba lewego profilu głowy Tadeusza Kościuszki.

[madohora]

Upamiętnienie Tadeusza Kościuszki

[madohora]

Kielecka policja dostała nową broń, która ma być zwycięskim orężem przeciw właścicielom pubów, dyskotek i sklepów z alkoholem. Kto nie będzie pilnował porządku wokół miejsca prowadzonej działalności (np. zakłócanie porządku) – dostanie żółtą kartkę. Kartka ta zostanie wysłana do urzędu wydającego zezwolenia na handel alkoholem. Po otrzymaniu dwóch żółtych kartek trzecia będzie czerwona, co jest równoznaczne z odebraniem zezwolenia na sprzedaż alkoholu. A to najgorsza rzecz, jaka może się przytrafić takim przybytkom.

[madohora]

Córkę sołtysa Wąchocka uderzył piękny widok – spadł jej na głowę obraz ze ściany.

[madohora]

Budynek został wpisany na listę zabytków. Świętokrzyski konserwator zabytków oznajmił: „wzniesiony w latach 1975–1984 budynek dworcowy m.in. stanowi unikalny i nowatorski przykład architektury PRL, uznawany za jedną z cenniejszych realizacji architektonicznych w Polsce w latach 70. i 80. XX wieku, i materialny dokument epoki.(...)”

[madohora]

23 stycznia 2025 roku podpisano umowę na budowę hali nr 8 o powierzchni 18 500 m² (w tym 3000 m² na antresoli) i rozbudowę hali nr 7. Prace mają rozpocząć się w marcu 2025, a zakończyć w 2026 roku. Łączny koszt inwestycji to około 100 mln zł
W 2022 Targi Kielce otrzymały Odznakę Honorową Województwa Świętokrzyskiego

[madohora]

Targi Kielce dysponują 90 000 m² powierzchni wystawienniczej, w tym 36 000 m² w 7 halach. Na czas największych wydarzeń dobudowywane są dodatkowe hale mobilne. Ekspozycja podczas targów rolniczych AGROTECH 2018 zajęła 11 hal.
28 sierpnia 2013 roku oddano do użytku Centrum Kongresowe Targów Kielce na 1000 osób, z ośmioma salami konferencyjnymi (największą na 700 osób) i 57-metrową wieżą widokową z salą konferencyno-bankietową

[madohora]

Spółka Targi Kielce organizuje rocznie ponad 700 konferencji i 70 wystaw, między innymi znany na całym świecie MSPO – Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Międzynarodową Wystawę Budownictwa i Wyposażenia Kościołów, Sztuki Sakralnej i Dewocjonaliów SACROEXPO, a także znane w Międzynarodowe Targi Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych PLASTPOL, które skupiąją rekordową na rynku krajowym liczbę wystawców zagranicznych i bijące krajowe rekordy popularności Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej AGROTECH – w 2018 roku AGROTECH zgromadził ponad 70 tysięcy zwiedzających.
Targi Kielce działają także poza granicami kraju. We współpracy z ukraińskim partnerem GAL-EXPO, kielecki ośrodek organizuje od 2016 roku we Lwowie Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej EuroAgro. We wrześniu 2018 na ukraińskim rynku zadebiutuje wystawa poświęcona branży rowerowej Lwów Bike-Expo.

[madohora]

Kieleckie Targi

[madohora]

Park miejski im. Stanisława Staszica – kielecki park, jeden z najstarszych parków w Polsce, leżący w centrum miasta u południowego podnóża Wzgórza Zamkowego, liczący 7,9 ha powierzchni. Jest ograniczony ulicami: Jana Pawła II od wschodu, Ogrodową od południa, Paderewskiego od zachodu, Solną, Staszica oraz Zamkową od północy. W zachodniej części parku znajduje się staw określany mianem ‘podzamecki’ o powierzchni 1,1 ha, mający na środku fontannę z ozdobnymi dyszami w kształcie ryb. W dawniejszym okresie znajdowała się nad nim przystań, a po samym stawie można było pływać na łódkach.

[madohora]

Kielce uzyskały lokację miejską przed 1259 rokiem. W ostatniej ćwierci XVI wieku położone były w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego, były własnością biskupstwa krakowskiego.

[madohora]

[madohora]

Kielce położone są w Górach Świętokrzyskich. W obrębie miasta ulokowane są pasma Kadzielniańskie i Dymińskie. Kielce przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie miasta znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Karczówka, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej. Charakterystyczną mową tego regionu jest tzw. gwara kielecka, którą posługują się mieszkańcy południowej i środkowej części regionu. Miasto charakteryzuje się znaczną różnicą poziomów – od 260 do 408 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie: Telegraf, najniżej położone miejsce – dolina Silnicy

[madohora]

Legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Szczodrego. Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, że został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierzęcia, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem. Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę nazwano zaś Kiełce – na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów. Nazwa z biegiem czasu przekształciła się w Kielce.

[madohora]

1171 r. – powstanie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny
1364 r. – nadanie Kielcom prawa magdeburskiego
1496 r. – kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadał Kielcom herb
1655 r. – zniszczenie miasta podczas potopu szwedzkiego
1661 r. – pobyt w Kielcach króla Jana Kazimierza i jego dworu
1662 r. – okupacja miasta przez zbuntowane oddziały (ok. 12 tysięcy żołnierzy) Związku Święconego
27 lipca 1789 r. – przejście miasta na własność Rzeczypospolitej
24 maja 1800 r. – groźny pożar strawił niemal wszystkie domy mieszkalne w centrum, spalił się także ratusz
1809 r. – włączenie miasta do Księstwa Warszawskiego
1815 r. – przejęcie Kielc przez Rosję
1816 r. – powstanie w Kielcach, z inicjatywy ks.Stanisława Staszica, pierwszej polskiej publicznej wyższej uczelni technicznej[6] – Szkoły Akademiczno-Górniczej
1818 r. – przeniesienie do Kielc stolicy województwa krakowskiego
1844 r. – wykrycie spisku i aresztowanie ks. Piotra Ściegiennego przygotowującego powstanie przeciwko administracji rosyjskiej
1 stycznia 1845 r. – Kielce przestały być miastem gubernialnym (ponownie były nim od 1867 roku)
1870 r. – powstanie „Gazety Kieleckiej”
1885 r. – budowa linii kolejowej, przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej
3 lutego 1905 r. – strajk szkolny uczniów gimnazjum męskiego i uczennic gimnazjum żeńskiego
3 lipca 1905 r. – W Kielcach doszło do krwawych starć Organizacji Bojowej PPS z rosyjskim wojskiem i policją. Ranne zostały cztery osoby, w tym dwie pochodzenia żydowskiego
2 września 1906 r. – w parku miejskim odsłonięto pomnik Stanisława Staszica, powstały z inicjatywy prezydenta Kielc Władysława Garbińskiego
13 października 1906 r. – ukazał się pierwszy numer tygodnika postępowo-demokratycznego „Echa Kieleckie”, redagowanego przez Leona Rygiera i jego żonę Zofię Nałkowską
8 sierpnia 1914 r. – poseł kielecki do Dumy Państwowej Wiktor Jaroński wygłosił w imieniu Koła Polskiego deklarację o solidarności narodu polskiego z Rosją w jej walce z państwami centralnymi
12 sierpnia 1914 r. – I batalion (w składzie: Pierwsza Kompania Kadrowa, druga i trzecia kompania) wkracza do Kielc.
30 sierpnia 1914 r. – Kapelan 1 Pułku Legionów Polskich Kosma Lenczowski, przed katedrą odprawiła mszę polową, w której nie mogli uczestniczyć kieleccy księża diecezjalni powołujący się na zakaz biskupa Augusta Łosińskiego.
5 września 1914 r. – zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego
11 listopada 1918 r. – pogromu antyżydowski. W jego wyniku zginęły 4 osoby a 250 zostało rannych[7]
2 sierpnia 1919 r. – utworzenie województwa kieleckiego
4 i 5 września 1939 r. – bombardowanie miasta przez lotnictwo niemieckie, początek okupacji hitlerowskiej
5 kwietnia 1941 r. – utworzenie przez okupantów niemieckich getta
20-24 sierpnia 1942 r. – Zagłada Żydów kieleckich; trzy masowe transporty do obozu zagłady w Treblince
24 lutego 1943 r. – sekcja oddziału Gwardii Ludowej im. Ziemi Kieleckiej pod dowództwem Jerzego Piwowarka ps. „Jurek” obrzuca granatami kawiarnię niemiecką przy ul. Sienkiewicza. Ginie pięciu hitlerowców[8].
15 stycznia 1945 r. – zdobycie miasta przez oddziały 3 armii gwardyjskiej, 13 armii, 4 armii pancernej i 25 samodzielnego korpusu pancernego I Frontu Ukraińskiego[9].
5 sierpnia 1945 r. – rozbicie więzienia na ul. Zamkowej i uwolnienie kilkuset więźniów, przez zgrupowanie oddziałów poakowskich pod dow. kpt. „Szarego”[10].
4 lipca 1946 r. – pogrom Żydów zwany pogromem kieleckim
1974 r. – założenie Politechniki Świętokrzyskiej
1 stycznia 1999 r. – Kielce zostały stolicą województwa świętokrzyskiego
12 czerwca 2016 r. – Pierwsze referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta Kielce Wojciecha Lubawskiego.

[madohora]

Pałac Biskupów Krakowskich, wzniesiony w latach 1637–1641 przez Tomasza Poncino z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Przykład polskiej rezydencji z epoki dynastii Wazów. Pomimo licznych przekształceń dokonywanych w XIX w. przez rosyjskiego zaborcę, pałac zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Od 1971 roku mieści się tu Muzeum Świętokrzyskie, natomiast od 1975 Muzeum Narodowe na tyłach którego znajduje się Ogród Włoski.
Bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP, wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona, wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
Kościół św. Wojciecha, powstał w miejscu najstarszej świątyni w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników – żołnierzy Armii Krajowej.
Kościół Trójcy Świętej, wybudowany w latach 1640-1644. Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII wieku – barokowe i późnobarokowe ołtarze, ambona, trójkondygnacyjny chór oraz późnorenesansowa dekoracja stiukowa zdobiąca sklepienie kolebkowe z lunetami.
Pałacyk Zielińskiego, w latach 1847–1858 był własnością Tomasza Zielińskiego, wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.
Kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka, zbudowany w latach 1624–1631, pierwotnie zasiedlony przez zakon bernardynów (rozwiązany przez władze carskie w 1864). Od 1957 gospodarzami obiektu są pallotyni.
Kościół garnizonowy, dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902–1904, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926.
Kościół ewangelicko-augsburski pw. Świętej Trójcy – jedna z nielicznych świątyń ekumenicznych w Polsce. Wybudowany w stylu klasycystycznym w 1837. Posiada jednonawowy korpus i wieżę od strony północnej. Użytkowany przez wyznawców Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, Kościoła Polskokatolickiego i Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej.
Dworek Laszczyków, modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem, z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej.
Rynek, jego lokalizacja została wyznaczona jeszcze w średniowieczu. Zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX w. Na skwerku przy Rynku znajduje się figura św. Tekli z 1765.
Ulica Henryka Sienkiewicza, wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.
Synagoga – wybudowana w 1902 roku.
Cmentarz żydowski – założony w 1868 roku.
Cmentarz Stary, założony ok. 1800, początkowo przeznaczony zarówno dla katolików, jak i dla ewangelików, prawosławnych i unitów. Znajdują się tu cenne nagrobki żeliwne i kamienne oraz kaplice z początku XIX w.
Park miejski im. Stanisława Staszica, założony w 1830 na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.
Dworek Karscha, wzniesiony w I połowie XIX w. przez rodzinę Stumpfów. W latach 1888–1890 miał w tym dworze swoją pracownię słynny malarz – Jan Styka.
Kaplica NMP Matki Kościoła, na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.
Kościół Świętego Krzyża, budowany od 1904 z przerwami a prace zakończyły się po 1945, parafia powstała 13 czerwca 1913 roku.

[madohora]

CIEKAWOSTKA -PLANY WYCIECZEK Z 1908 ROKU

3 dni: W arszaw a - K ielce (koleją) - Chęciny - Góra
S-tej Katarzyny (końm i)-G óra Ś-tego Krzyża (p iech o tą)-
W ierzbnik (koń m i)-w arszaw a (koleją).
K o s z t a p r z e j a z d u : 1) W arszaw a—Kielce, bilet
kl. III 2 r. 50 kop., (kl. II—3 r. 45 kop.).
2) Konie: K ielce-C hęciny i z powrotem 2 rub.
3) „ K ielce-G ó ra Ś. Katarzyny 3 r. 50 k.
4) Przew odnik G óra Ś. K atarzy n y -G . Ś. Krzyża 1 r.
5) Konie: N. Słupia—W ierzbnik 3 r.
6) Kolej: W ierzbnik-W arszaw a kl. III 2 r. 5 kop (kl
II 3 r. 10 kop ).

[madohora]

3 dni: W arszaw a-Suchedniów (koleją) -B o d z e n ty n -
G óra Ś-tej Katarzyny (końmi) Góra Ś-tego Krzyża (piechotą)—
K ielce—Chęciny (końmi)—W arszaw a (koleją).
K o s z t a p r z e j a z d u : 1) W arszaw a-S uchedniów
kl. III 1 r. 95 kp.
2) Konie: S u chedniów -B odzentyn-G óra 3 r. 50 kop.
3) Przew odnik przez góry 1 r.
4) Konie: N. Słupia—Kielce 3 r 50 kop.
5) „ Kielce—Chęciny i z powrotem 2 r.
6) Kolej: K ielce-W arszaw a 2 r. 30 kop.

[madohora]

5 dni: W arszaw a-K ielce-C h ęcin y -G ó ra Ś-tego Krzyża
— W ąchock — Iłża — Radom — W arszawa.
K o s z t a p r z e j a z d u : 1) Kolej: W arszaw a-K ielce
kl. III 2 r. 50 kop.
2) Konie: K ielce—Chęciny i z powrotem 2 rb.
3) „ Kielce—Ś-ty Krzyż 3 r. 50 kop.
4) „ N. Słupia—W ąchock 2 r.
5) „ W ąchock—Iłża 3 r.
6) „ lłża-R adom 3 r. 50 kop.
7) Kolej: Radom—W arszaw a kl. Ill 1 r. 35 kop.

[madohora]

2 dni: W arszawa—Wierzbnik—Góra Ś-go'Krzyża—K ielce—
Chęciny—W arszawa.
K o s z t a p r z e j a z d u : Kolej: 1) W arszaw a-W ierzbnik
111 kl. 2 r. 5 kop.
2) Konie: W ierzbnik—N. Słupia—Kielce 4 r. 50 kop.
3) „ Kielce—Chęciny i z powrotem 2 r.
4) Kolej: Kielce—W arszawa 111 kl. 2 r. 30 kop.

[madohora]

KIELCE - O d l e g ł o ś ć : o d W a rs z a w y 168 w io rst, od R ad o m ia
75 w io rst. S ta c ja dr. ż el. Iw an g r -D ą b ro w sk ie j.
D r o g a : z W a rsz a w y n a K oluszki i B zin (S k a rż y sk o )
z d w o rc a dr. że l. W .-W ied. trw a g o d z. 8.
D ro g ą N ad w iśla ń sk ą , b e z p rz e s ia d a n ia się , p rz e z Iw ang
ró d — B zin; d ro g a trw a g o d z. 7.
S ta c ja o d m ia sta o d le g ła o 1 w io rs tę .
D o r o ż k i d w ie klasy . K u rs ja z d y w m ie śc ie 15 do
20 k o p . n a d w o rz e c k o le i 25 k o p , W ieczorem o 5 do 10 k o p .
d ro ż e j, w n o c y k u rs W m ie śc ie 50 k o p . do d w o rc a 40—
do 50 k o p .
N a K a r c z ó w k ę 40 d o 50 k o p ,, z p o c z e k a n ie m i p o w
ro te m 75 k o p . do 1 rb „ o k o ło 2 ru b li. .-u <
N a S ł o w i k o d 75 do l r . 5 0 k o p ., tam i z p o w ro te m
D o C h ę c i n od 2 ru b li. N a d a ls z e je d n a k p o d ró ż e
ta n ie j i w y g o d n iej je s t b ra ć c h ło p s k ie w ó zk i z N ie w a c h lo -
w a lub innej p o d m ie jsk ie j w si. Z a w ó z e k ta k i z p a rą k o ni
n a le ż y p ła c ić o k o ło 5 do 4 ru bli d z ie n n ie. W ó z k i p o
d ro g a c h b o c z n y c h je ż d ż ą sz y b c ie j n iż d o ro ż k i; w o g ó le
w o k o lic y d ro g i s ą k a m ie n is te i n ie z b y t w y g o d n e.
H o t e l e : P o ls k i (ul. P o c z to w a ), B risto l n a p rz e c iw k o ,
E u ro p e js k i (ul. D uża).
P o n ie w a ż K ie lc e n a jd o g o d n ie j je s t z w ie d z a ć po p o łu dniu,
gdy b iu ra rz ą d u g u b e rn ja ln e g o W daw nym p a ła c u b isk
u p im s ą w o ln e, w ię c p rz e d p o łu d n iem , z o sta w iw sz y w h o te
lu rz e c z y i z ja d sz y śn ia d a n ie , n a le ż y p o je c h a ć do C h ę cin
, p o z o s ta w ia ją c n a p o o b ie d z ie K ielce a p o d W ieczó r
K arc z ó w k ę .

[madohora]

N a z w a Kielce p o w s t ał a od p ier w ias tku kieł,
kielec, do c z e g o w okolicy tutejszej górzystej
i lesistej, a s tą d pełnej zwierzyny, p o w ó d mógł
bar dzo łatwo się zna leźć . J u ż w o d w i e c z n y c h
c z a s a c h musiała tu b y ć z a m i e s z k a n a o sa d a , s k o ro
po dan ia mówią, że św. Wo jc i e c h , idąc na P o morze,
tu się zatrzymał, ka z a ł i n a b o ż e ń s t w o o d prawiał.
Na jego to c z e ś ć m i e s z k a ń c y postawili
k o ś c i ó ł e k m od rz e w io w y,
o bi er a ją c mu za p a t r o na
Św. W o j c i e c h a .
Kielce należały do
b is k up ó w k ra ko w s ki ch
i tu w rok u 1142 zmarł
po długiej cho ro bi e bisk
u p G a u d e n c j u s z czyli
R a d o s t . W i d o c z n y m
więc jest, że i d w ó r biskupi
już tu był, s k o ro
mogli oni tutaj p rz ez
dłuższy c z a s r e z y d o w a ć .
Z zu p e łn ą j e d n a k już
p e w n o ś c i ą ukaz ują się
P i e c z ę ć kolegjaty kieleck iej. Kielce w historji, ki edy
G e d k o , czyli G e d e o n
her bu Gryf, biskup k r a ko w s k i, wzn osi tu z ciosu
świątynię p od w e z w a n i e m N. M. P. w r. 1171
i w k r ó t c e do g o dn oś ci kolegjaty ją podnosi.
W o j n y d o m o w e B o l e s ł a w a W s t y d l i w e g o ze
stryjem K o n r a d e m M a z o w i e c k i m s pro wa dzi ły na
Kielce s p u s t o s z e n i e , a nim się z ni ego podźwijuż
w r ok u 1240 t at ar zy zniszczyli je d o s
zc zę tn ie . U r o c z e po ł o ż e n i e na g ó r z e w ś ró d lasów nad brzegiem sporej rzeczki Silnicy, stanowiło
zach ętę do stałego tu zamieszkania. To też
po napadach wrogów, lub pożarach, szybko w znosiło
się miasto z popiołów O dbudow ano więc spalony przez tatarów dwór
biskupi i miasto z gruzów podnosić się zaczęło.
Na prośby biskupa
Bodzanty Kazimierz
Wielki uwolnił m ieszkańców
od podatków
i ciężarów .
N astępni biskupi
goszczą w ulubionym
grodzie bardzo c z ę sto,
to stając tu w
przejeździe do sąsied niego
B odzentyna, to
m ieszkając stale. Piotr
Tom icki, jeden z najznakom
itszych dyplom
atów Europy XVI-go
wieku, przebudow uje
wspaniale dwór biskupi,
przy kolegjacie
w roku 1527 stawia
okazałą dzwonnicę i
zaw iesza o g r o m n y
dzwon, swym imieniem ochrzczony. Gamrat^
nieodłączny przyjaciel swej protektorki Bony, zaw
sze tu mieszka, gdy królow a sąsiednie C h ę c iny
zajmuje. M yszkow ski sute przywileje w roku
1579 zlewa na m ieszkańców , im tylko dozwalając
na wyrób i wyszynk I w k ł wódki tak, że w obrę-bie i pobliżu miasta nawet biskupie składy takie
istnieć nie mogą. Radziwiłł w roku 1598 nadaje
miastu prawo pobierania brukowego i opłat od
bydła pędzonego przez nie. Potwierdza wszystkie
przywileje Bernard Maciejowski, dodając prawo
wrębu w lasach biskupich. Andrzej Stanisław
Kostka Załuski założył dla mieszkańców kasę
pomocy, t. zw. „Mons pietatis” . Słowem, szeroką
rzeką zlewają się łaski biskupie na ulubiony
gród.
Jako towarzysze i protegowani biskupiego dworu
są członkami kolegjaty tutejszej znakomici
w nauce ludzie: w r. 1456 był tu kustoszem rektor
i wielki dobrodziej akademji krakowskiej
Jan Dąbrówka, komentator Kadłubka. Tu Marcin
Kromer, powróciwszy z akademji Bonońskiej,
układał plany swych prac historycznych, tu ks.
Hieronim Juszyński, był oficjałem i profesorem
seminarjum.
Biskup Jakób Zadzik, znakomity ze swych dyplomatycznych
dzieł kanclerz państwa, zapragnął
w ulubionych Kielcach zostawić po sobie trwałą
pamiątkę; rozebrano więc drewniany dwór Tomickiego
i na jego miejscu stanął pełen harmonijnych
konturów renesansu pałac murowany. Miał to
być gmach okazały, pełen dzieł sztuki, jednak
sam fundator nie zdążył dokończyć rozpoczętego
dzieła i dopiero jego następca, Trzebicki, ukończył
je całkowicie.
Pierwsza wojna szwedzka wstrząsnęła dobrobytem
miasta, zwłaszcza zaś rozbudzone przez
biskupa Tylickiego górnictwo, eksploatujące okoliczne
kopalnie rudy miedzianej i ołowianej podkieru n k ie m um yślnie sp ro w a d z o n y c h z W ło c h g ó r ników,
u p ad ło zu p e łn ie .
P o d c z a s drugiej wojny sz w e d z k ie j Karol XII
zajął b e z o p o ru m iasto i z a m ie s z k a ł w p ałac u biskupim
20 lutego 1746 r. zm arł w p a ła c u tu tejszy m
J a n Lipski, o statn i p rz e d ro z b io re m k a rd y n a ł polski,
a 30 lipca 1788 r. z m arł tu biskup K a je ta nSołtyk. N a stęp n e g o roku pałac i dobra zabrano
na rze c z skarbu koronnego

[madohora]

PAŁAC BISKUPI

[madohora]

[madohora]

T roskliwa opieka biskupów pozostaw iła po s o bie
jako pam iątkę dwa nader ciekaw e pomniki
t. j. k ated rę i pałac.
K a t e d r a stoi na najwyższym punkcie miasta,
skąd panuje nad nim i nadzwyczaj okazale się przedstaw ia. Założona w XII wieku, p rzech o dziła
jednak wiele p rzeró b ek i popraw ek, które
zupełnie ją przekształciły. Z b y ts z c z u p ła dla po trzeb
m iejscow ych, kilkakrotnie była powiększaną:
w XVI wieku Konarski i Myszkowski, w XVII
wieku Jan A lbrecht W aza, kardynał, następnie Felicjan Szaniawski powiększają jej mury, zdobią
gm ach wewnątrz i zewnątrz; ale te przeróbki z a cierają,
niestety, cechy starego rom ańskiego gm achu.
W ew nątrz świątynię zdobią obrazy C z e c h o wicza
i rzeźby artysty krakow skiego z początku
zeszłego wieku Frąckiew ica. Z nagrobków najstarszy
jest Elżbiety z Krzyckich Zebrzydow skiej,
matki A ndrzeja biskupa, który jej ten pomnik p o stawił
w roku 1553. P rzed staw ia on leżącą p o stać
kobiety wykutą z chęcińskiego marmuru.
P am ięć biskupa Felicjana S zaniaw skiego u c z cz o no
pomnikiem, ch o ć ciało jego spoczyw a w Krakowie.
W d zięczn e Kielce postawiły tę pam iątkę
za dbałość o rozwój m iasta i założenie seminarjum
oraz szkoły. Tu spoczyw ają zwłoki A n d rz e ja
Stanisław a Załuskiego, który tak lubił Kielce,
że wolał spocząć tu, niż w k a te d rze na Wawelu.
O ba te pomniki z d o b n e są m alowanemi na blasze
portretami biskupów. Na cm entarzu koło kated ry sp o częły
zwłoki B artosza Głowackiego

[madohora]

[madohora]

[madohora]

P ałac ten nie miał ch a ra k te ru obronnego, lecz cechy letniej rezydencji pańskiej, tonącej wśród ogrodów, gdzie figarnie i winnice bujnie się krzewiły. Przepycłi w budow ie był niesłychany; opis te go zamku z roku 1645 prawi między innemi o „ sto łowej izbie z trojgiem drzwi marm urow ych z o k n a mi Wielkiemi i piecem zacnie m alowanym ”, o „sklepie zamczystym , alias piwnicy do win niemałej, 14 łokci w szerz i wzdłuż m ającym ”, o „ p o sad z kach m arm urow ych i złocistych w ierzch ach ”, o „herbach i inszych opus ś. p. IMci ks. Zadzika w ystaw ionych” . P ałac ten jest tej praw ie szerokości co i długości. Front od strony katedry zdobi włoska m armurowa loggja o trzech arkadach, lekko i ozdobnie pomyślana. S tąd prowadziły schody na piętro, gdzie nad ową podjazdow ą loggją świeciły trzy wielkie okna sali jadalnej. G m ach cały posiadał
16 sal dużych, a 8 mniejszych. Były tu gościnne sale dla senatorów , biskupów i prałatów, jedną zaś stronę nazywano pokojami królewskiemu. Z owych 16 wielkich sal jedna dochow ała się doskonale, a jest nią sala p ortretow a biskupów, gdzie aż do Karola Skórkow skiego ( f 1851) Gmach rządu gubernjalnego (b. pałac biskupi). przedstaw ieni są ci dostojnicy n a 1 obrazach. O brazy te jednakże :nie mają w artości p o rtreto wej; dopiero poczynając od Z adzika stanow ią one w ierne podobizny biskupów. Sufit sali zdobią
belkow ania pokryte malowidłem bogatym w m otywy roślinne, zwierzęce i arabeskowe. P ró c z tej jeszcze trzy sale zachowały piękne sufity, zdobne w obrazy. W jednej z nich na obrazie głównym przedstaw iony jest sejm w roku 1638, na którym Zadzik występuje jako oskarżyciel arjanów; malowidło to portretuje ludzi ów czesnych, ich stroje i gmachy Warszawy, którą przez okna sali widać. Po rogach są wyobrażenia czterech
pór roku. W drugim pokoju są przedstaw ione w obrazach dzieła dyplom atyczne k a n clerza: więc przyjęcie
posłów F e rdynanda 11-go po zaw arciu traktatu w Sztumdorfie, umowa pod S m o le ń skiem, trak tat w
Altmarn, zaw arcie pokoju w Sztum dorfie. M iędzy osobami działającemi iwidać portrety kanclerza Zadzika,
J e rz e g o OssolińK ościół św. W o jc ie c h a \V K ielcach. skiegO, hetm ana Stanisław a K oniecpolskiego
i wielu innych znakomitych senatorów . W trzeciej sali większy [obraz przedstaw ia bitwę w r. 1611, w której zginął brat kanclerza Maciej Zadzik, i pożar Troickiej części M oskwy, po ro gach zaś p rzedstaw ione są cztery żywioły. Prócz obrazów zdobią w zm iankow ane sufity nadzw yczaj piękne roboty snycerskie, zdobne w złocenia

[madohora]

W Krakowiem się urodziła,
W Żarkachem urosła,
W W arszawiem się -wychowała,
Do Kielc za mąż poszła

[madohora]

KIELECKIE LUSTRO NIEZGODY - www.polsatnews.pl - 06.10.2025

[madohora]

[madohora]

Kielce, dawna osada polska, dziś główne miasto guberni kieleckiej w Kró lestwie Polskiem. leży w okolicy bogatej w rudę siarczaną, cynk, ołów, węgiel kamienny; liczy 25.000 mieszkańców i je st siedzibą biskupa.

Opis Kielc z 1905 roku

[madohora]

Wiadomo jednak, że już w XVIII wieku zaczęto z Kadzielni pozyskiwać wapień, który znalazł swoje zastosowanie w budownictwie, hutnictwie, budowie dróg, a nawet przemyśle cukrowym

[madohora]

ęiepłoty, przejrzystości wody i nagłego wzbierania
po deszczach. Typem tych strumieni jest
Prądnik, płynący słynną doliną Pieskowej Skały
i Ojcowa. Jezior większego rozmiaru nie
spotykamy tu wcale, błota niewielkiego obszaru
występują w dolinie Nidy. Gleba ziemi przedstawia
wielką rozmaitość i różne stopnie dobroci.
Czarnoziem występuje w południowej
części gnbernii w pobliżu Wisły, w pow. miechowskim,
znacznej części pińczowskiego, południowej
części pow. jędrzejowskiego, włoszezowskiego,
stopnickiego. Okolice Proszowic
mianowioie słyną z doskonałej gleby, wydającej
wyborną pszenicę. Tymczasem pow. olkuski,
kielecki, mają grunta piaszczyste i obfitują
w obszary niezdatne do uprawy. Pod względem
geologicznym gubernia kielecka posiada
prawie wszystkie formacye, które się znajdują
w Królestwie Polskim. Formacya syluryczna
i dewońska występuje w okolicy Kielc we
wzgórzach, które ciągną się w kierunku południowo
wschodnim i składają się z kwarcytów.
dolomitów i rozmaitego rodzaju łupków. Pusch,
którego badania geologiczne objęły i dzisiejszą
gub. kielecką, w skutek znalezionych skamieniałości
wymienione pokłady nazwał przechodowemi.
Późniejsze badania, chociaż wprawdzie
powierzchowne, pokazały, że te skały są
formacyi dewońskiej. Ale w roku 1867, o dwie
mile na południe we wsi Zbrzy, były dostrzeżone
przez Zejsznera po raz pierwszy niewielkie
obnażenia 8kał sylurycznych. Pomiędzy
pokładami tej formacyi znajdują się rozmaita
bogactwa mineralne, jak o tem świadczą nawet
nazwiska niektórych gór i miejscowości np.
Miedziana góra. Koło Kielc i Chęcin już od
wieków istnieją kopalnie rud miedzianych i
ołowianych. Rudy ołowiane, zawierające srebro,
napotykają się w postaci nieregularnych
żył, przecinających kwarcyty dewońskiej lormacyi.
Początek eksploatacyi tych kopalń
sięga XV wieku. W początku jeszcze b. stulecia
produkcya ich dochodziła do 3,000 pud.
czystego ołowiu. Miedziane rudy, zawierające
głównie malachit, były niegdyś dobywane w
okolicach Kielc w Miedzianej górze i w Karczówce?
Najwyższe rozmiary produkcya górnicza
osiągnęła w końcu XVI i w początku
X V II wieków. Potem eksploatacya rud miedzianych
zupełnie ustała, ale w X V III wieku
nanowo podjęto roboty. W dziesięcioletnim
przeciągu czasu, od roku 1816 do roku 1826,
kopalnie w ydały 202,000 pud. miedzianych
rud. Następnie eksploatacya miedzianych rud
również jak i rud ołowianych około Chęcin i
Kielc zupełnie ustała. Pokłady lormacyi dewońskiej
zawierają w sobie oprócz rud ołowianych
i miedzianych także rudę żelazną. Brunatne
żelaziaki w dewońs' i ;j formacyi zalegają
w miejscach styczności kwarcytów z wapieniami.
Pstre gliny, nad któremi zalegają oweżelaziaki,
w okolicach Kielc oiągną się z północywschodu
na południe-zachód, na przestrzeni 60
wiorst i w nich gniazda brunatnych żelaziaków
zbudowane są, zaczynając od Łagowa u
góry Łysieć do góry Miedzianej i gałęzie w
okolicach miasta Chęciny. Brunatne żelaziaki
dewońskiej formacyi dobywane są w okolicach
osady Daleszyce, o dziesięć wiorst od Kielc.
Rudy, które są eksploatowane w Napieókowie
w okolicach Daleszyc, zawierają około 40° 0
żelaza, i żelazo z nich wyrabiane jest znacznej
wartości. Oprócz powiatu kieleckiego formacya
dewońska ukazuje się jeszcze w trzech
miejscowościach powiatu będzińskiego, mianowicie
około wsi Dziewek, o \ mili od miasteczka
Siewierza odległej: około Nowej Wioski
na południo-wchód od Dziewek i w pobliżu
Zawiercia, stacyi drogi żelaznej Warszawsko-
Wiedeńskiej. Po formacyi dewońskiej idzie
formacya węglowa, która w gubernii kieleckiej
występuje w powiecie olkuskim. Spotykamy
tu tylko górne piętro formacyi węglowej, która
rozpościera się w powiecie będzińskim i
olkuskim i należy do tak zwanej górno-szlązko-
polskiej kotliny. Piętra te tworzą przeważnie
piaskowce i gliny łupkowe, pomiędzy któremi
spoczywają pokłady węgla kamiennego,
odznaczające się niekiedy nadzwyczajną grubością.
Przyjmując, jak to czyni p. W. Kosiński,
źe formacya węgiowa zajmuje w powyższych
powiatach 11 mil kw. czyli 134,750,000
sążni kw. i przypuszczając średnią grubość
węgla 4 i pół sążni, objętość masy węgla w ynosi
60,637,500 sążni sześciennych, a ponieważ
sążeń sześcienny może wydać 100 korcy
węgla, więc zapas węgla w korcach wynosi
6,063,750,000 korcy. Przyjmując, że dzisiejsza
produkcya węgla w kraju wynosi 15 milionów
korcy, wspomniany zapas może ją zaopatrywać
w ciągu 400 lat. Z kolei przystępujemy
do formacyi permskiej, która w powiecie
olkuskim jest przedstawioną przez konglomeraty
i tufy porfirowe, a w pow. kieleckim około
Kajetanowa na północ od Kiec przez wapień,
znany pod nazwiskiem cechsztejnu, zawierający
w wielkiej obfitości charakterystyczną skamieniałość
Productus horridus. Do tej tormacyi
należy brekczya w górach chęcińskich, z
której została wykuta kolumna Zygmuta III.
Za grupą formacyi paleozoicznych następuje
grupa utworów mezozoicznych albo drugorzędnych,
do której należą następujące formacye:
j triasowa, jurajska i kredowa. Trias, tak
! zwany dla tego, że się składa z trzech części,
j znanych pod nazwiskiem pstry piaskowiec,
wapień muszlowy i kajper, znajduje się w powiatach
olkuskim i kieleckim. Pstry piaskowiec
zajmuje wielkie przestrzenie, po większej
części pokryte lasem, na około gór kieleckich.

[madohora]

\ \ i e k tego piask ow ca został dokładnie określo
n y przez R oem era w czasie jego w y cieczk i
po okolicach K ielc w roku 1 886, przez w y n
alezienie charakterystycznej skam ieniałości
M yophoria costata, niedaleko w si M niow a.
P str y p iask ow iec g łó w n ie znajduje się w gub.
radom skiej, gdzie daje w y b o rn y m ateryał
budow lany, k tóry oddaw na b y ł u ż y w a n y do
budow y okolicznych kościołów , jak np. w W ąchocku,
gdzie n aw et b y ły odkryte ło m y . W a pień
m u szlow y w y stęp u je w pow . olkuskim ,
a także w sąsiednim pow . będzińskim i oprócz
tego otacza starsze p ok ład y w górach k ie le c kich.
YV pow iatach olkuskim i będzińskim ,
które tw orzą południow o-zachodni kąt K ró lestw
a p olsk iego i graniczą z G alicyą i G órnym
Szlązkiem , form acya ta ma w ielk ie znaczenie
pod w zględem górniczym , poniew aż zaw iera
obfite zapasy rud cy n k o w y ch , b łyszcza o ło w
ian ego i rud żelaznych. Z rud cy n k o w y ch
napotykają się tam następujące: galm an, k rzemian
cyn k u , dolom it zaw ierający cy n k (tak
zw a n y czerw on y galm an), zaw ierający cyn k
w apień (b ia ły galm an), i szczególnie za w iera jące
cy n k brunatne żelaziaki. W zachodniej
części tej m iejscow ości p ok ład y, zaw ierające
ru d y cy n k o w e, zachodzą w granice K rólestw a
F a lsk ieg o ze Szlązka i tu się eksploatują około
w si. Z ychcice, W ojkow ice, Komorne, G zichów ,
R ogoźnik i Grodziec. Z drugiej strony k op alnie
galm anu ciągną się od S iew ierza przez
Strzem ieszycze, S ła w k ó w , B ukow no i S tarczyn
ow do m iasta O lkusza, gd zie się znajdują n ajbogatsze
kopalnie galm anu. G alm an znajduje
się w postaci gniazd i ż y łe k , przecinających
dolom it w e w szy sk ich kierunkach, liczba k tó rych
p rzy podstaw ie p ow ięk sza się, i sk a ła tu
nieznacznie przechodzi w jed n o lity galm an.
O koło B o lesła w ia , m iędzy S ła w k o w em a O lkuszem
, grubość pokładów , zaw ierającyeh g a lman,
dochodzi do ośmiu sążni, a pod sam ym
O lkuszem jeszcze znaczniejsza. G alm an eksploato
w a n y w K rólestw ie P olskim nie jest bogaty
w cyn k , jak to św iadczą dane o ilości cyn k u
w rudach d ob yw an ych w rządow ych kopalniach.
Barbara około 8 ,2 4 proc., A nna (około
w si Strzem ieszyce) od 9 ,1 5 do 10,5 proc., U lisses^
i Jerzy (około w si Bukowno) od 12 do
^ 5 ;23 proc., J ózef (około O lkusza) 14 proo.
G alm an d ob yw a się albo robotą od k ryw k ow ą,
albo tez m aleńkim i szybikam i, przebitym i nie
daleko jeden od drugiego. Podziem ne roboty
nie są zb yt regularne, ale w kierunku sw oim
zdążają za pokładam i zaw ierającem i galm an,
tak że w ty ch m iejscach, gdzie gniazda galm anu
są szersze tam i chodniki robią szersze i
w y ższe, tak że m iejscam i one przechodzą w
p raw dziw e kam ery. Z pow odu znacznego n ap
ły w u podziem nych wód, ek sp loatacya o g r a niczą
się ty lk o na wierzchniej części pokładów ,
L niektórych danych można w nosić, że dolne
części pokładów , znajdujące się pod pow ierzch nią
wód gru n tow ych , są znacznie bogatsze w
galm an, w skutek czego obecnie już się prow adzą
roboty około osuszenia kopalń pod k ieiu n -
kiem tw ó rcy projektu inźeniera K osińskiego.
Oprócz tego galm an d ob yw ają także w okolicach
O lkusza, z ogrom nych od w ałów , które
zo sta ły od starych robót, prow adzonych tam
n ieg d y ś w bardzo znacznych rozmiarach z celem
eksploatacyi błyszczu o łow ian ego, za w ierającego
srebro. Jak w iadom o prounkcya c y n ku
z galm anu zaczęła się dopiero w pierw szem
dziesięcioleciu teraźniejszego w iek u , a do tego
czasu galm an, który się d o b y w a ł razem z b ły szczem
o łow ian ym , szed ł w od w a ły , z których
w teraźniejszych czasach zaczęto go eksploatow
ać. Część galm anu, która się dob yw a w
rządow ych kopalniach, idzie na rządow ą hutę
cyn k ow ą pod Będzinem. W B olesław iu w k opalni
p. K ram sty znajduje się znakom ita p łu czka
parow a, która w roku 1 5 7 8 dała 7 6 0 ,0 0 0
pudów czy steg o galm anu. W rządow ych k o palniach
d ok on yw a się ta czynność ręcznym
sposobem. N a d ziew ięciu rządow ych
i p ry w a tu y ch kopalniach w gub. kieleckiej i
p iotrkow skiej, na których się p row ad ziły ror0kD
1 879 w y e ^9ploatowano
i « n 7 n o l puj 7 v rud c 5rnko''rJ'oh. Z których
4 ,6 0 7 ,0 % pud. dobyto w B o lesła w iu . W roku
1 8 7 8 trzy cy n k o w e huty, z których jedna rząd
T 6 i \ Kram 8t7>, w yp ro d u k o w a ły
4 0 0 ,4 0 0 pud. c y n k u , w artości około 8 5 0 ,0 0 0
rs W S ła w k o w ie je st urządzona w alcow n ia
gd zie się produkuje blacha cyn k ow a. B ły szcz
o ło w ia n y , który znajduje się razem z galm anem
w dolom itach form acyi w apienia muszlo w ego
przybrał w ażne h istoryczn e znaczenie poniew
aż w przeciągu kilku stuleci b y ł przedm iotem
znacznych robot górn iczych. N a jw ięk sze kopalnie
b łyszczu ołow ian ego znajdują się w okolicach
O lkusza, S ła w k o w a i B o lesła w ia . P rzy
ek sp loatacyi kopalń olkuskich zaw sze p rzych odziło
w a lczy ć z ogrom nym n a p ły w em wód
podziem nych. O rozmiarach w alk i, jaką górn
icy m usieli prow adzić z w odą gruntow ą,
św iadczą olbrzym ie roboty, prow adzone z celem
usunięcia o w y ch wód; tak np. jedna z w y prow
adzonych tu sztolni, m ianow icie p onikow -
ska; Pr° w adzoaa w Przeci^ u 24 lat. od J564
do lo 8 8 roku, m iała do 2 ,3 0 0 sążni d ługości
i k oń czyła się jeszcze od k rytym kanałem m ającym
6 o 0 sążni długośoi. Z p ew nych źródeł
wiadom o, że produkcya ołow iu z kopalń o lk u skich
w XVX i XYrl I w . p rzew yższała 75 0 00
pud. a srebra do 1 ,3 0 0 marek. W końcu X H I I
w ieku ek sp loatacya błyszczu ołow ian ego znacznie
upadła, ale za to na początku obocnego
stulecia z o sta ły odkryte bogate kopalnie g a lmanu,
które dziś eksploatują ęję w okolicach

[madohora]

[madohora]

Najwyższą część wzgórza, Skałkę Geologów, obejmuje Rezerwat przyrody Kadzielnia. Jest otoczona około 30 metrowymi skarpami.
Przez Kadzielnię przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez Kielce.

[madohora]

Kadzielnia

[madohora]

Rezerwat przyrody Kadzielnia – ścisły rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się na terenie miasta Kielce w województwie świętokrzyskim (między ulicami: Krakowska, Gagarina, Al. Legionów i Pakosz). Obejmuje on Skałkę Geologów, czyli najwyższą część wzgórza Kadzielnia (295 m n.p.m.) należącego do Pasma Kadzielniańskiego przebiegającego w południowej i zachodniej części Kielc.

[madohora]

Aktualnie część systemu jaskiniowego o długości 140 m i deniwelacji 10 m tworzy Podziemną Trasę Turystyczną i jest udostępniona do zwiedzania. Podczas zwiedzania zobaczyć można m.in. skamieliny morza dewońskiego (koralowce, ramienionogi, liliowce, głowonogi), zjawiska tektoniczne, mineralizacyjne i krasowe (uskoki, żyły mineralne, stalagmity, stalaktyty) oraz namuliska. Charakterystyczne jest występowanie tzw. terra rossa, czyli „czerwonej ziemi”, nazywanej tak od barwiących ją związków żelaza. Elementem ekspozycji są instalacje typu „światło i dźwięk”, nawiązujące do historii jaskiń i skał, w których one powstają.

[madohora]

Jaskinia została odkryta podczas prac w kamieniołomie prawdopodobnie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jej opis i plan sporządził A. Kasza w 1996 roku

[madohora]

askinia została odkryta w lipcu 1959 roku, podczas prac w kamieniołomie, przez W. Króla i B.W. Wołoszyna. Pierwszy jej opis i plan sporządzili B.W. Wołoszyn i Z. Wójcik w 1961 roku

[madohora]

askinia Wschodnia na Kadzielni (Jaskinia Wschodnia) – jaskinia w Górach Świętokrzyskich[1]. Ma trzy otwory wejściowe znajdujące się w środkowej części wschodniej ściany nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, w pobliżu Jaskini pod Łodzikami, na wysokości 269 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 80 metrów, a jej deniwelacja 10,5 metrów

[madohora]

Jaskinia została odkryta podczas prac w kamieniołomie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Pierwszy jej plan i opis sporządził B.W. Wołoszyn w 1961 roku

[madohora]

Komin Geologów – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Ma dwa otwory wejściowe położone w południowej ścianie Skałki Geologów, na terenie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, w pobliżu Jaskini Urwistej na Kadzielni i Jaskini za Filarem, na wysokościach 259 i 269 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 11 metrów, a jej deniwelacja 10 metrów. W przeszłości stanowiła ona jeden system jaskiniowy z Jaskinią Urwistą na Kadzielni

[madohora]

Pomnik Pamięci Obrońców Kielc

[madohora]

Pomnik Obrońców

[madohora]

Na Kadzielni od lat funkcjonuje mały skatepark, w którym młodzi ludzie jeżdżą głównie na deskorolkach oraz hulajnogach. To jedno z niewielu takich miejsc w Kielcach. Młodzi entuzjaści sportów wyczynowych otrzymali świetną wiadomość! W 2021 roku w ramach Budżetu obywatelskiego realizowany został projekt rozbudowy skateparku na Kadzielni. Otwarcie największego Skateparku w Kielcach odbyło się w kwietniu 2022 roku.

[madohora]

Jako wikariusz generalny rozpatrywał sprawę Macieja z Janowa, który 19 października 1389 roku publicznie odwołał głoszone przez siebie poglądy[10]. Dwa lata później synod z inspiracji Jana uznał, że osoby świeckie mogą przyjmować Komunię częściej niż zalecały ówczesne reguły kanoniczne. Na przełomie lat 80. i 90. XIV wieku nasiliły się konflikty na tle religijnym. Było to spowodowane faktem, że król Wacław IV pozornie sprzyjał Kościołowi rzymskiemu i papieżowi Urbanowi VI, a potajemnie spiskował z antypapieżem Klemensem VII. W 1392 roku sytuacja duchowieństwa wiernego Rzymowi się pogorszyła, a księża zaczęli padać ofiarą prześladowań. Wskutek skazania na śmierć dwóch duchownych, Jan z Jenštejnu obłożył podkomorzego Zygmunta Hulera ekskomuniką

[madohora]

Figura św. Jana Nepomucena w Parku Miejskim

Barokowa rzeźba św. Jana Nepomucena znajduje się w Parku Miejskim, po zachodniej stronie stawu. Figura świętego pochodzi z XVIII wieku, a przeniesiono ją w obecne miejsce w XIX wieku z klasztoru ojców Cystersów w Jędrzejowie.
W Kielcach znajdują się jeszcze trzy inne figury tego świętego – wszystkie są do siebie podobne, przedstawiają świętego z jednym z atrybutów mu przypisanych – z krzyżem w ręce. Figura świętego w parku różni się od nich. Wprawdzie święty też trzyma krzyż ale tylko jedną ręką i krzyż ten leży na otwartej księdze (dodatkowo obok elementy roślinne – prawdopodobnie jest to symboliczna palma męczeństwa). Lewa stopa oparta jest na kuli.
Napis umieszczony z tyłu kolumny informuje iż pomnik odrestaurowany był w 1914 roku dzięki funduszom B. M. Saskich i M. M. Halików.

[madohora]

Poezja młodozmarłego poety obejmująca jedynie sześć tomików wierszy (Zamknięty echem 1940, Dwie miłości 1940, Modlitwa. Matce 1942, Wiersze wybrane 1942, Arkusz poetycki nr 1 1944, Śpiew z pożogi 1944?), jest silnie nasycona pierwiastkami katastrofizmu, tak generacyjnego, jak i historiozoficznego, była również związana z tradycją romantyczną (J. Słowacki, C. Norwid) i z dziedzictwem Drugiej Awangardy (Cz. Miłosz). Liryka ta odzwierciedliła moralny dramat pokolenia wojennego, rozdartego pomiędzy koniecznością wypełniania patriotycznej powinności a głębokim przeżyciem etycznego aspektu wobec zadawania śmierci w najsłuszniejszej nawet sprawie. Związane z tym poczucie winy, charakterystyczne dla tragicznego bohatera lirycznego poezji Baczyńskiego, wyraziło się w serii na pół sennych, metaforycznych obrazów, odwołujących się do wyobraźni mitycznej oraz do symboliki biblijnej. Ów kompleks winy jest widoczny także w części erotyków i w takich poematach, jak Wybór, opublikowany w 1944.

[madohora]

Paweł Pierściński

[madohora]

Siergiej Siergiejewicz Prokofjew (ros. Серге́й Сергеевич Проко́фьев, w formie spolszczonej Sergiusz Prokofiew, Siergiej Prokofiew; ur. 11 kwietnia?/23 kwietnia 1891 w Soncowce k. Kurachowa, w Imperium Rosyjskim, zm. 5 marca 1953 w Moskwie, ZSRR) – rosyjski (radziecki) kompozytor, pianista-wirtuoz oraz dyrygent, jeden z najważniejszych twórców awangardy pierwszej połowy XX w. Współtworzył różne nurty modernizmu, w tym futuryzm, ekspresjonizm, prymitywizm i neoklasycyzm (uważany za inicjatora ostatniego z tych kierunków w I Symfonii D-dur „Klasycznej”, op. 25, 1917), zachowując przy tym oryginalność i idiomatyczność stylu.

[madohora]

Kielce - widok ogólny

[madohora]

i jeszcze jeden rzut oka

[madohora]

Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach powstało w 1979 roku jako Muzeum Zabawkarstwa. Posiada ogromną kolekcję zabawek zarówno historycznych, jak i współczesnych. Mieści się w Kielcach przy placu Wolności 2.

[madohora]

Rzeźba dzika, nawiązująca do legendy o powstaniu Kielc, stanęła 6 listopada 2006 roku na Placu Artystów. Jej autorem jest Bolesław Michałek, artysta z Istebnej. Pomnik ma 2,20 cm wysokości i waży 4,5 tony. Wykonany został z piaskowca o nazwie "mucharz", pochodzącego z kamieniołomów pod Wadowicami. Dzik ma nazwę "Kiełek", wymyśloną przez dzieci z Jaworzynki, które oglądały go jeszcze w pracowni artysty.

[madohora]

ŁAWECZKA ADNRZEJA KOZIEJI - Wyborcza

[madohora]

Budynek Kieleckiego Centrum Kultury wzorowano na planach Teatru Muzycznego w Gdyni. Budowę planowano ukończyć po 5 latach, w 1980 roku, jednakże część "C" ukończono w 1992 roku, a ostatecznie budowę ukończono dopiero w 2002 roku. Pod jego budowę wyburzono zabytkowy Gmach Leonarda - ważny dla historii Kielc i regionu kompleks zabudowań sakralnych i szpitalnych z XVI i XVIII wieku, pełniący przez wieki rozmaite funkcje, m.in. administracyjne dla województwa krakowskiego, gdy Kielce były jego stolicą.

[madohora]

1726-1765 – krakowscy rzeźbiarze wykonali ołtarz główny oraz większość ołtarzy bocznych, ławki, ambony i loże biskupie.

[madohora]

Tablica poświęcona Gosiewskiemu

[madohora]

Tablice wokół katedry

[madohora]

Otoczenie

[madohora]

Tablice

[madohora]

Otocznie Katedry

[madohora]

Tablica

[madohora]

ZMIENIA SIĘ OTOCZENIE KIELECKIEJ KATEDRY - Radio Kielce

[madohora]

********

[madohora]

Sanktuarium zajmuje trzy sale w południowo-zachodnim narożniku pałacu. Dawny Pokój Komendanta ozdobiono marmurowymi płytami. W Sali Sztandarowej znajduje się tryptyk "Wkroczenie strzelców Józef Piłsudskiego do Kielc" Stanisława Batowskiego oraz kopie sztandarów 1 i 4 p.p. Legionów.

[madohora]

^

[madohora]

W Gabinecie Numizmatycznym zaprezentowane zostaną również środki płatnicze z czasów dynastii Piastów i Jagiellonów. Wyróżnione zostały monety z epoki Wazów, związanej czasowo z Pałacem Biskupów Krakowskich – siedzibą Muzeum Narodowego w Kielcach.

[madohora]

^^

[madohora]

Dawny pałac biskupów oraz katedra (dawniej kościół kolegiacki) są głównymi dominantami kieleckiego Wzgórza Zamkowego.

Wzgórze, niegdyś wyodrębniona kościelna enklawa o rozbudowanym zapleczu administracyjno-gospodarczym, stanowi materialne świadectwo historii i rozwoju miasta, przypominając o wielowiekowym zwierzchnictwie nad nim biskupów krakowskich. Zespół posiada cenne walory przestrzenne - oś kompozycyjna łączy zarówno zwrócone do siebie fasadami pałac i katedrę, jak i komponenty zespołu pałacowego.

[madohora]

Teren ogrodu stanowi część zespołu pałacu biskupiego wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.336/1-4 z 28.01.1965)

[madohora]

Pałacyk ZIelińskich

[madohora]

Pałacyk swą nazwę zawdzięcza Tomaszowi Zielińskiemu, który w latach 1847–1858 dzierżawił ten obiekt od rządu i przekształcił go w kompleks pałacowo-ogrodowy. W trakcie swojego pobytu urządził w pałacyku muzeum oraz ośrodek mecenatu artystów, w którym gościł znanych malarzy: Józefa Szermentowskiego, Januarego Suchodolskiego, Wojciecha Gersona i Franciszka Kostrzewskiego. Od 1985 roku jest to siedziba Domu Środowisk Twórczych, który organizuje w tym miejscu wystawy prac, koncerty oraz spotkania z ludźmi sztuki, nauki i polityki.

[madohora]

Kielecki rynek

[madohora]

W północno-wschodniej części Rynku, na skwerku pomiędzy obecną ul. Warszawską i Bodzentyńską, stoi figura Świętej Tekli z 1765 roku. W północnej pierzei na rogu Rynku i ulicy Warszawskiej mieści się pochodząca z XVIII wieku kamienica Kosterskich. Jest to czworokątny budynek z elewacjami od ulicy Orlej, Warszawskiej i Rynku. Północna fasada posiada klasycyzujący wystrój z boniowaniem. W XIX wieku w budynku znajdował się sklep oraz prawosławna cerkiew. Obecnie parter jest zajmowany od 1954 roku przez najstarsze w Kielcach Delikatesy. Na lewo znajduje się kamienica Tomkiewiczów mieszcząca Muzeum Narodowe w Kielcach oraz dyrekcję Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. Jest to piętrowy, podpiwniczony budynek z II połowy XVIII wieku ze sklepionymi podcieniami od frontu.

[madohora]

13 lipca 2000 r., zmarł w Waszyngtonie Jan Karski, bohater Polskiego Państwa Podziemnego, który pierwszy przekazał przywódcom państw alianckich informacje o okrucieństwach i masowych zbrodniach, jakich Niemcy dopuszczali się na Żydach na terenie Polski.

[madohora]

Zachodni przywódcy, a nawet niektórzy liderzy organizacji żydowskich w USA, nie dawali wiary jego wstrząsającym relacjom o Holokauście. Nie wpłynęły one na politykę państw sprzymierzonych w czasie wojny, opierającą się na założeniu, że jedynym sposobem uratowania Żydów jest pokonanie najpierw nazistowskich Niemiec.

[madohora]

Po wojnie Jan Karski zdecydował się pozostać na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Podjął studia z zakresu nauk politycznych i obronił doktorat na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie, gdzie przez dalsze czterdzieści lat wykładał stosunki międzynarodowe i teorię komunizmu. Wśród jego studentów znalazł się między innymi przyszły prezydent Bill Clinton.

[madohora]

W miejscowości działa klub piłki nożnej, Dąb Nagłowice, założony w 1983 roku.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KIELCE WNĘTRZE KAWIARNI ROYAL

[madohora]

[madohora]

Prawa miejskie w latach 1355–1870 i ponownie od 1994. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie szydłowieckim, obwodzie opoczyńskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Był własnością biskupów krakowskich

[madohora]

Jest ośrodkiem usługowym i krajoznawczym. Położony w Górach Świętokrzyskich, u stóp Pasma Klonowskiego, nad Psarką (dorzecze Kamiennej). Znajduje się tu siedziba dyrekcji Świętokrzyskiego Parku Narodowego. W mieście działa Towarzystwo Przyjaciół Bodzentyna

[madohora]

XV-XVII wiek

Przywileje królewskie z 1468 i 1698 spowodowały zwiększenie liczby jarmarków do sześciu. W latach 1533 i 1575 Bodzentyn otrzymał przywileje zwalniające z opłat wjazdowych i przejazdowych. Został zwolniony m.in. od cła solnego w Wiślicy. W latach: 1430, 1510, 1548, 1601 i 1637 powstały cechy szewców, prasołów, kowali, krawców, sukienników i rzeźników. Przedstawiciele mniej licznych rzemiosł zostali zrzeszeni w cechu kowali[5]. W 1645 miasto miało 14 kowali, 5 ślusarzy oraz znaczną liczbę rzemieślników usługowych innych profesji
W 1450 Zbigniew Oleśnicki ufundował w Bodzentynie gotycką kolegiatę[5]. W drugiej połowie XVI wieku zamek w Bodzentynie został przebudowany na pałacową rezydencję. W tym samym czasie powstał drugi rynek. Miasto otrzymało też wodociąg oraz łaźnię, wybudowane staraniem burmistrza Jana Kołka
Z Bodzentyna pochodził urodzony w 1570 roku Jakub Janidło, trzykrotny rektor Akademii Krakowskiej w latach 1614–1619[9]. W Bodzentynie mieszkał i zmarł w 1577 sekretarz królewski, biskup i uczony Franciszek Krasiński. Tu również 17 marca 1642 zakończył życie kanclerz wielki koronny Jakub Zadzik
Od 1640 Bodzentyn wysyłał jednego kandydata na studia bakalarskie do Akademii Krakowskiej. Po zdobyciu wykształcenia był on zatrudniany w miejscowej szkole[5]. W 1670 w Bodzentynie wzniesiono obszerny ratusz z wysoką wieżą i zegarem. Fundatorem okazałej budowli był biskup Andrzej Trzebicki. Od 1692 miasto posiadało fundację Jana Łuczkiewicza wspierającą rzemiosło, nauczycieli i uczniów. W czasie reformacji znajdowała się tu siedziba sądu biskupiego, który zajmował się sprawami odstępstw od wiary katolickiej
W czasie potopu szwedzkiego miasto nie poniosło większych szkód. Wkrótce później zostało jednak dotknięte przez klęski żywiołowe, które spowodowały zmniejszenie się liczby mieszkańców[5]. W latach 1662–1663 Bodzentyn miał 134 domy i ok. 850 mieszkańców. W 1674 był zamieszkiwany już tylko przez ok. 540 osób

[madohora]

1795 – miasto znajduje się w zaborze austriackim,

[madohora]

1815 – miasto znajduje się w Królestwie Polskim,

[madohora]

W XIV wieku miasto nosiło nazwę Bodzęcin, od imienia założyciela, biskupa Bodzęty (Bodzanty). Współczesna nazwa utrwaliła się na skutek pisowni dokumentów łacińskich (Bodzentin w 1439) W gwarze ludowej utrzymuje się nazwa Bozecin. Pod koniec XIX wieku w użyciu były wariantywne formy: Bożęcin i Borzęcin

[madohora]

Kościół św. Ducha z XVII w. Murowana budowla powstała na miejscu drewnianej świątyni z XV w. Do jej południowej ściany przylegał budynek szpitala. Kościół uległ zniszczeniu w czasie pożarów w 1619 oraz w 1917[10]. Na początku XXI w. został odbudowany i 23 maja 2010 odbyło się poświęcenie świątyni. Przy kościele rosną lipy – pomniki przyrody. Wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: A.216 z 16.10.1956, z 3.12.1956 i z 15.02.1967)

[madohora]

Układ architektoniczny, typowy dla średniowiecznych miast, o regularnym planie z dwoma rynkami i pozostałościami dawnych obwarowań miejskich z XIV wieku; (nr rej.: A.214 z 26.10.1956)

[madohora]

1867 r. – przejęcie Kielc przez Rosję

[madohora]

1885 r. – budowa linii kolejowej, przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej

[madohora]

3 lipca 1905 r. – doszło do krwawych starć Organizacji Bojowej PPS z rosyjskim wojskiem i policją. Ranne zostały cztery osoby, w tym dwie pochodzenia żydowskiego

[madohora]

13 października 1906 r. – ukazał się pierwszy numer tygodnika postępowo-demokratycznego „Echa Kieleckie”, redagowanego przez Leona Rygiera i jego żonę Zofię Nałkowską

[madohora]

12 sierpnia 1914 r. – I batalion (w składzie: Pierwsza Kompania Kadrowa, druga i trzecia kompania) wkroczył do Kielc.

[madohora]

5 września 1914 r. – zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego

[madohora]

PIERWSZA TAKA TRASA ROWEROWA W POLSCE - www.msn.com.pl - 15.05.2023

[madohora]

Pewien pan z Kielc
Wybrał się na wiec
Na cały głos krzyczy
Dostał w potylicę
I tak zdołał na placu boju polec

[madohora]

Kielce , miasto, stolica województwa świętokrzyskiego , południowo-wschodnia Polska , położone w Górach Świętokrzyskich . Kielce położone są na linii kolejowej Warszawa – Kraków i są znaczącym ośrodkiem przemysłowym posiadającym zakłady metalurgiczne, maszynowe, materiałów budowlanych i spożywcze.

[madohora]

Górnictwo od dawna odgrywa ważną rolę w gospodarce województwa świętokrzyskiego, które posiada znaczne złoża wapienia , marmuru, margli i dolomitów. W Kielcach powstała pierwsza w Polsce uczelnia techniczna tzwAkademia Górnicza, utworzona w 1816 roku przede wszystkim staraniem Stanisława Staszica . Akademia, choć krótkotrwała (zamknięta w 1827 r.), była prekursorką Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Edukacja pozostaje centralnym punktem życia Kielc, w którym znajduje się kilkanaście uczelni wyższych, w tym Politechnika Świętokrzyska i Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego. Inne instytucje oparte na wiedzy to Kielecki Park Technologiczny i Centrum Designu Kielce. Centrum wystawienniczo- konferencyjne Targów Kielce to jeden z największych tego typu obiektów w Polsce. W Kielcach odbywa się także międzynarodowy konkurs i pokaz mody Off Fashion.

[madohora]

W pałacu zdarzają się wciąż dziwne zjawiska. Ówczesny (w 1974 r.) kustosz działu sztuki, Barbara Modrzejewska, tak opisywała swoje wrażenia: „Oczywiście, mamy również pałacowe duchy, pojawiają się one jednak dość rzadko i nieregularnie. Kilka miesięcy temu, pod wieczór, gdy muzeum było już zamknięte, siedziałam w swoim gabinecie na parterze. W pewnym momencie usłyszałam, że w komnatach na pierwszym piętrze ktoś przechadza się – wyraźnie słychać było ciężkie, miarowe kroki. Ponieważ o tej porze w muzeum nie powinno już być nikogo, weszłam na górę i przeszłam przez amfiladę komnat. Nie spotkałam nikogo. Wróciłam więc na parter i ponownie zabrałam się do pracy. Po chwili znów usłyszałam odgłos tajemniczych kroków, przemierzających pałacowe sale. Pamiętam, że o podobnych zjawiskach (krokach, trzeszczących posadzkach) mówili mi także inni koledzy... Nigdy natomiast nie zdarzyło mi się spotkać z duchem, który pojawia się czasem na parterze pałacu, w salach, gdzie eksponowano zbiory malarstwa. Wśród zgromadzonych tam płócien jest ciekawy portret, uważany za dzieło XVIII – wiecznej szkoły włoskiej. Przedstawia on starszą damę, o niezwykle wyrazistym, przykuwającym wzrok spojrzeniu. Pani ta, odziana we wdowie kiry, pisze coś w grubej księdze. Jeden ze starszych pracowników muzeum, nieżyjący już dziś Władysław K., twierdził, że zdarzyło mu się z nią spotkać w półmroku muzealnej sali. Gdy zapalił światło, widziadło znikło – dama wróciła na płótno”.

[madohora]

Kielce zamieszkiwało w tym czasie około 2000 osób, w tym 228 rodzin. Zabudowę miasta stanowiło łącznie 327 budynków, wliczając kościelne. Większość z nich było drewnianych. Jedynie przy rynku stało kilka murowanych kamienic oraz „zrujnowany” wówczas ratusz z XVI w. Do zabudowań miejskich przylegały ogrody. Wśród mieszkańców dominowało pospólstwo, tylko nieliczni kielczanie mogli poszczycić się szlacheckim pochodzeniem, niewielu wśród nich było cudzoziemców. „Mieszkaniec tutejszy jest ciężki, leniwy i na małem przestający” – tak opisywano ich w XIX w. Istotnym zajęciem i podstawą egzystencji kieleckich mieszczan, prócz rzemiosła, handlu i usług, była uprawa roli, hodowla warzyw i przydomowe sadownictwo. Najzamożniejsi w tej społeczności byli właśnie rzemieślnicy i kupcy, oraz osiedli lub kwaterujący w mieście wojskowi.

[madohora]

KILKUSET SOŁTYSÓW SPOTKAŁO SIĘ W KIELCACH ,- Echo Dnia

[madohora]

Słowik pod Kielcami

[madohora]

Karczówka – część Kielc, obejmująca wzniesienie Karczówka, położona na południowy zachód od centrum miasta. Została przyłączona do Kielc w 1930 roku i obejmuje co najmniej obszar dawnej miejscowości Czarnów Poklasztorny (nazywanej potocznie Podkarczówką) – obecnie są to ulice Podklasztorna, Św. Barbary i Bernardyńska. Na jej terenie znajduje się pętla Karczówka obsługiwana przez linię 108

[madohora]

FIGURA ŚWIĘTEJ BARBARY CZEKA NA REMONT - Wyborcza

[madohora]

Jaskinię stanowi idący pod górę korytarz zaczynający się w dużym i sztucznym otworze dolnym, a kończący niewielką Salką Zawaliskową. Odchodzi z niej, idący do góry, korytarzyk, który poprzez zacisk, miejsce połączenia jaskiń, prowadzi do małego otworu górnego.
W jaskini brak jest nacieków. Zamieszkują ja nietoperze. Ściany są suche, rosną na nich glony i porosty

[madohora]

Jaskinia Urwista na Kadzielni (Jaskinia Urwista) – jaskinia w Górach Świętokrzyskich. Ma dwa otwory wejściowe w południowo-zachodniej ścianie Skałki Geologów, na terenie nieczynnych kamieniołomów Kadzielnia w Kielcach, w pobliżu jaskini Komin Geologów, na wysokościach 268 i 270 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 18 metrów, a jej deniwelacja 3 metry. W przeszłości stanowiła ona jeden system jaskiniowy z Kominem Geologów

[madohora]

Jaskinia została odkryta podczas prac w kamieniołomie prawdopodobnie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jej opis i plan sporządził A. Kasza w 1996 roku

[madohora]

Jaskinia została odkryta podczas prac w kamieniołomie prawdopodobnie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jej opis i plan sporządzili J. Gubała i A. Kasza w 1996 roku

[madohora]

2 sierpnia 1919 r. – utworzenie województwa kieleckiego

[madohora]

5 kwietnia 1941 r. – utworzenie przez okupantów niemieckich getta

[madohora]

4 lutego 1943 r. – sekcja oddziału Gwardii Ludowej im. Ziemi Kieleckiej pod dowództwem Jerzego Piwowarka ps. „Jurek” obrzuca granatami kawiarnię niemiecką przy ul. Sienkiewicza. Ginie pięciu hitlerowców

[madohora]

1 stycznia 1999 r. – Kielce zostały stolicą województwa świętokrzyskiego

[madohora]

Bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP, wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona, wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
Kościół św. Wojciecha, powstał w miejscu najstarszej świątyni w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników – żołnierzy Armii Krajowej.

[madohora]

Pałacyk Zielińskiego, w latach 1847–1858 był własnością Tomasza Zielińskiego, wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.

[madohora]

Kościół garnizonowy, dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902–1904, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926.

[madohora]

Dworek Laszczyków, modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem, z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej.

[madohora]

Ulica Henryka Sienkiewicza, wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.

[madohora]

Cmentarz żydowski – założony w 1868 roku.

[madohora]

Park miejski im. Stanisława Staszica, założony w 1830 na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.

[madohora]

Kadzielnia jest jednym z najmniejszych rezerwatów przyrody w Polsce, zajmuje zaledwie 0,6 ha. Planowane jest jego powiększenie do 2,4 ha. Jest to rezerwat ścisły przyrody nieożywionej i obejmuje najwyższy szczyt kieleckiej Kadzielni, który znajduje się w centrum dawnego kamieniołomu – Skałkę Geologów (295 m n.p.m.). Został utworzony w 1962 roku, ze względu na cenne znaleziska.

[madohora]

Najmniejsza jaskinia w systemie. Ma jeden, powstały sztucznie, otwór wejściowy położony w części wschodniej ściany kamieniołomu na wysokości 257,6 metrów

[madohora]

Widok na K adzielnię

[madohora]

Pomnik powstał dla uczczenia pamięci mieszkańców Kielecczyzny walczących w okresie zaborów i II Wojny Światowej. Wzniesiono go w 35 rocznice powstania Polski Ludowej.

[madohora]

„Samotność wybrana spontanicznie jest do zniesienia.”

[madohora]

Kaplica NMP Matki Kościoła, na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.

[madohora]

[madohora]

Rezerwat przyrody Kadzielnia – ścisły[2][3] rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się na terenie miasta Kielce w województwie świętokrzyskim[1] (między ulicami: Krakowska, Gagarina, Al. Legionów i Pakosz). Obejmuje on Skałkę Geologów, czyli najwyższą część wzgórza Kadzielnia (295 m n.p.m.) należącego do Pasma Kadzielniańskiego przebiegającego w południowej i zachodniej części Kielc
Powierzchnia: 0,60 ha (jeden z najmniejszych rezerwatów w Polsce), planowane powiększenie do 2,4 ha
Data utworzenia: 26 stycznia 1962
Dokument powołujący: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 26 stycznia 1962 r. (M.P. nr 30, poz. 134)
Numer ewidencyjny WKP: 030
Charakter rezerwatu: ścisły
Cel ochrony: zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych grupy skał wapiennych o malowniczym kształtowaniu, z żyłami kalcytu i stanowiskiem rzadkich roślin, szczególnie ze względu na niezwykle cenne znaleziska paleontologiczne
Skalne wzgórze Kadzielni zbudowane jest z wapieni górnodewońskich, głównie franu, a w wyższej części także famenu. Występują tu liczne skamieniałości koralowców, stromatoporoidów, trylobitów, łodzikowatych i innych zwierząt morskich sprzed 350 mln lat. Do cenniejszych znalezisk paleontologicznych należą ryby pancerne.
Można tu zaobserwować liczne zjawiska tektoniczne, mineralizacyjne i różne formy krasowe. Na terenie rezerwatu, w Skałce Geologów, znajduje się kilkanaście niewielkich jaskiń. Najdłuższymi są: Jaskinia Jeleniowska, Jaskinia Zawaliskowa, Jaskinia Urwista na Kadzielni, Komin Geologów i Jaskinia za Filarem. W pobliżu rezerwatu znajduje się udostępniona do zwiedzania w 2012 roku Podziemna Trasa Turystyczna, na którą składają się połączone jaskinie Odkrywców, Prochowni oraz Szczeliny na Kadzielni
Skały porasta charakterystyczna roślinność naskalna, m.in. rojnik pospolity.
Rezerwat wraz z pozostałą częścią dawnego kamieniołomu wchodzi w skład Geoparku Kielce i leży w granicach Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu
Przez rezerwat przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez zabytkowe i ciekawe turystycznie miejsca Kielc. Można tu także dojść miejskimi szlakami spacerowymi koloru niebieskiego i zielonego, które zaczynają się na Placu Artystów
Rezerwat „Kadzielnia” został także wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.334 z 25.05.1946 i z 15.02.1967)

[madohora]

Rezerwat przyrody Karczówka – rezerwat krajobrazowy na terenie miasta Kielce, w województwie świętokrzyskim. Leży w obrębie Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.
Powierzchnia: 26,37 ha (akt powołujący podawał 27,29 ha)
Rok utworzenia: 1933, ponownie 1953
Dokument powołujący: Zarządz. ML z 27.04.1953; MP. A-42/1953, poz. 514
Numer ewidencyjny WKP: 004
Charakter rezerwatu: częściowy
Przedmiot ochrony: fragment lasu sosnowego, tworzący cenne krajobrazowo otoczenie zabytkowego klasztoru z XVII wieku i pomnika powstańców z 1863 r.
W 1933 roku dyrekcja Lasów Państwowych uznała Karczówkę za rezerwat przyrody[3], który już wtedy znajdował się w granicach miasta. W 1953 roku rezerwat utworzono ponownie.
Rezerwat obejmuje wzgórze Karczówka zbudowane głównie z wapieni dewonu środkowego i górnego, w których występują rudy ołowiu, niegdyś eksploatowane tu systemem szparowym.
Na terenie rezerwatu rośnie wiele gatunków roślin chronionych, m.in.: lilia złotogłów, zawilec wielkokwiatowy, pluskwica europejska, pierwiosnka wyniosła[
Obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną
Skrajem rezerwatu przechodzi szlak turystyczny żółty żółty szlak spacerowy wokół Kielc.

[madohora]

Rezerwat przyrody Wietrznia im. Zbigniewa Rubinowskiego – rezerwat przyrody nieożywionej na terenie dawnego kamieniołomu Wietrznia w Kielcach, w województwie świętokrzyskim. Obejmuje wzniesienia Wietrzni (312 m n.p.m.) i sąsiedniego Międzygórza będących przedłużeniem ciągnącego się przez Kielce Pasma Kadzielniańskiego. Zbudowane są z wapienno-dolomitowych skał należących do górnego dewonu. W skład rezerwatu wchodzą trzy połączone ze sobą kamieniołomy wielopoziomowe (Wietrznia, Międzygórz, Międzygórz Wschodni) powstałe w wyniku eksploatacji złoża w latach 1893–1974. Całkowita długość wyrobiska wynosi około 900 m Oczko wodne w kamieniołomie Wietrznia, w pobliżu rezerwatu
Na terenie rezerwatu znajdują się cenne odsłonięcia geologiczne:
zjawiska i procesy tektoniczne
mineralizacja żyłowa (ołowiowo-barytowo-kalcytowa)
kras podziemny i powierzchniowy (kotły, misy, żłobki, leje, szczeliny, kominy, jaskinie, m.in. Jaskinia na Wietrzni)
fauna kopalna (koralowce czteropromienne, gąbki krzemionkowe, stromatoporoidy, denkowce, ramienionogi, małżoraczki, liliowce, konodonty, ryby kopalne (ponad 30 taksonów))
Przez rezerwat przechodzi szlak turystyczny zielony zielony szlak spacerowy prowadzący z ulicy Zamkowej na Bukówkę.
Rezerwat wchodzi w skład Geoparku Kielce[2]. W jego granicach zlokalizowane jest Centrum Geoedukacji.
Nazwa rezerwatu upamiętnia Zbigniewa Rubinowskiego – geologa, zasłużonego badacza Gór Świętokrzyskich
Powierzchnia: 17,59 ha
Rok utworzenia: 1999
Dokument powołujący: Rozporz. Woj. Święt. 45/1999 z 4.11.1999; Dz. Urz. 75/1999, poz. 1078
Numer ewidencyjny WKP: 066
Charakter rezerwatu: częściowy
Przedmiot ochrony: resztki wzgórza w Paśmie Kadzielniańskim z wyrobiskiem wapieni dewońskich
Rezerwat leży w granicach Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. W niewielkiej odległości od rezerwatu w kierunku północnym znajduje się oczko wodne, powstałe w miejscu dawnego wyrobiska kamieniołomu; jest ono chronione jako użytek ekologiczny

[madohora]

Owszem zwiedziłam same Kielce, Chęciny, Busko Zdrój, Jędrzejów ale na przykład nie dotarłam do Bodzentyna czy Zagnańska.

[madohora]

W jaskini można spotkać polewy naciekowe. Ściany są suche, brak jest na nich roślinności

[madohora]

Kadzielnia robi wrażenie nie tylko na zewnątrz, ale również i wewnątrz. Wśród wapiennych skał ukryta jest niezwykła siatka jaskiń ukazująca bogactwo zjawisk krasowych. Znajduje się ich aż 25 – 16 na terenie najwyższego szczytu Kadzielni, jedna w okolicach amfiteatru oraz 8 w ścianie wschodniej kamieniołomu. Niestety, dla turystów póki co udostępniony jest tylko niewielki obszar do zwiedzania. Podczas eksploatacji wapieni szybko odkrywano nowe jaskinie, co nie obyło się bez konsekwencji, gdyż prace wydobywcze miały bardzo niekorzystny wpływ na formy krasowe, takie jak stalaktyty. Na szczęście duża część tych pięknych i intrygujących jaskiń zachowała się bez większych szkód.

[madohora]

Jaskinie Kadzielnia są dostępne dla turystów od 1 kwietnia do 31 października, od wtorku do niedzieli. Zwiedzanie odbywa się w grupach maksymalnie 15-osobowych z przewodnikiem i wymaga wcześniejszej rezerwacji. W jaskiniach jest dosyć chłodno – temperatura wynosi około 10 stopni, więc na czas zwiedzania należy przygotować cieplejsze ubrania. Podczas spaceru po podziemnej trasie zwiedzający wyposażeni są w kaski. Czas zwiedzania to około 30 minut. Przejścia są dosyć łagodne bez większych zmian wysokościowych, co daje odwiedzającym duży komfort. Jednocześnie sprawia to, że jaskinie są przyjazne nie tylko dla dorosłych, ale również i dla dzieci, czy osób starszych. Dodatkowo poruszanie się jest ułatwione poprzez metalowe poręcze, schody oraz system delikatnych świateł. Zainteresowanie jaskiniami jest duże, w 2017 roku odwiedziło je ponad 18 tysięcy osób.

[madohora]

Jaskinia za Filarem
Znajduje się w południowo-zachodniej ścianie w centrum nieczynnego kamieniołomu Kadzielnia. Dostęp do dwóch otworów (jeden sztuczny, drugi naturalny) jaskini wymaga jednak wspinaczki i zezwolenia od Regionalnego Konserwatora Przyrody w Kielcach. W środku można zaobserwować ciekawe polewy z drobnymi naciekami typu „popcorn” . W przeciwieństwie do poprzednich grot, kielecka Jaskinia za Filarem jest wilgotna. Występują tu trawy, glony i małe drzewka. Faunę tworzą pająki, muchówki, motyle, ślimaki oraz równonogi. Jaskinia została odkryta podczas eksploatacji wapieni w pięćdziesiątych ubiegłego wieku.

[madohora]

Istotnym faktem jest, że widownia amfiteatru na Kadzielni została podzielona na 13 sektorów w tym jeden VIP. W zależności od widoczności sceny, oznaczono je trzema kolorami: niebieskim (siedzenia na wprost estrady), zielonym (miejsca, w których widowisko jest obserwowane pod kątem) oraz szarym (krzesła najdalej od sceny). Ponadto Amfiteatr Kadzielnia może pomieścić aż 5430 osób. Podsumowując, można tam zorganizować naprawdę dużą imprezę.

[madohora]

Wszystkie jaskinie zostały odkryte podczas prac w kamieniołomie w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku. W czasie prac środkową jaskinię wykorzystywano jako magazyn materiałów wybuchowych stąd jej nazwa Prochownia.
W 2004 roku połączono Jaskinię Odkrywców z Prochownią.
W 2009 roku połączono Prochownię ze Szczeliną na Kadzielni.
W 2012 roku otwarto Podziemną Trasę Turystyczną w Kielcach

[madohora]

...

[madohora]

W parku znajduje się około 1300 drzew i krzewów tworzących drzewostan mieszany, w skład którego wchodzą: kasztanowce, jesiony, lipy, klony, wiązy oraz robinie akacjowe. Niektóre z tych drzew liczą sobie ponad 100 lat.

[madohora]

Ówczesne prace porządkowe zostały przerwane przez powstanie listopadowe. W 1835 roku na terenie parku stanęły przywiezione z dziedzińca przed klasztorem Cystersów w Jędrzejowie dwie rzeźby z okresu baroku. Jedną z nich, stojącą do dzisiejszego dnia koło stawu, jest figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, której autorem jest jeden z kieleckich rzeźbiarzy – Jakub Kornecki. W 1837 roku opiekę nad parkiem objął Maksymilian Strasz. Przeprowadzono w tym okresie porządkowanie terenu – między innymi został rozebrany młyn mieszczący się nad wodą, ale pełniący wówczas funkcję zbiornika przeciwpożarowego staw nie doczekał się oczyszczenia z braku pieniędzy. W 1872 roku przy głównej alei parkowej zamontowano latarnie. W dniu 2 września 1906 roku, z okazji 80 rocznicy śmierci, z inicjatywy prezydenta Kielc Władysława Garbińskiego, został odsłonięty pomnik Stanisława Staszica, który był pierwszym pomnikiem tej osoby na terenie kraju.

[madohora]

Koniec ptaszarni w kieleckim Parku Miejskim. Jedna z największych atrakcji tego miejsca, często odwiedzana przez rodziny z dziećmi zostanie zlikwidowana – tak zdecydowali urzędnicy z ratusza. Ostatnie ptaki zostały dziś wywiezione z woliery.

[madohora]

Podobnego zdania jest radny Marcin Stępniewski z PiS. Jego zdaniem, decyzja o zamknięciu woliery jest próbą ratowania budżetu miasta. Określa ją jako pochopną, a zamiast tego proponowałby zmianę miejsca lub przebudowanie atrakcji tak, aby spełniała wyższe standardy.

[madohora]

Ptaszarnia powstała w 2004 roku z inicjatywy ówczesnego prezydenta Wojciecha Lubawskiego. W najlepszych latach przebywało tam nawet 60 ptaków. Plany zakładały rozbudowanie klatek wzdłuż więziennego muru.

[madohora]

Odwiedź stronę Narodowego
Instytutu Dziedzictwa
Zamknij
English
szukaj zabytku
szukaj zabytku
Strona główna
Strona główna
Obiekty
Mapa
Mapa
Wycieczki
Kolekcje
Fototeka
Ulubione
Informacje o serwisie
Regulamin
Polityka prywatności
Kontakt
Deklaracja dostępności
Europejskie Dni Dziedzictwa
Samorząd
Edukacja
Niematerialne
Park Mużakowski
Krajobraz Mojego Miasta
park miejski - Zabytek.pl
galeria zdjęć obiektu Park Miejski im. Stanisława Staszica
Mapa
Zdjęcia
15
Zobacz zdjęcie panoramiczne
Zobacz zdjęcie panoramiczne
Dodaj do ulubionych
Dodaj do ulubionych
Drukuj
Udostępnij
Udostępnij
park miejski
park
XVII w.
Kielce
Pokaż drogę dojazdu
Adres
Kielce

Lokalizacja
woj. świętokrzyskie, pow. Kielce, gm. Kielce

Jeden z najstarszych parków miejskich urządzony na pozostałościach ogrodu użytkowo-ozdobnego z XVIII wieku, w zespole rezydencjonalnym biskupów krakowskich; park o znacznych walorach krajobrazowych, o swobodnej kompozycji, w typie parków angielskich, z zespołem rzeźb i pomników.
Historia
Park Miejski w Kielcach zajmuje tereny przynależne do zespołu pałacowego biskupów krakowskich, upaństwowionego w 1789 roku - dawny ogród kuchenny użytkowo-ozdobny,część folwarku i staw na rzeczce Silnicy. Ogród użytkowali urzędnicy Dyrekcji Górniczej, która go przejęła w 1818 roku. Dekadę później władze królestwa zezwoliły na oddanie go na cele publiczne. Formalne przekazanie miastu 5 morgów ogrodu nastąpiło w marcu 1830 roku. Teren ten obejmował tylko część wschodnią obecnego parku i był oddzielony od stawu ogrodzeniem o metalowych przęsłach. W ogrodzie stała murowana altana i rosły świeżo zasadzone drzewa. W latach 1821 - 1830 oś kompozycyjną stanowiła aleja wytyczona wzdłuż ogrodu,od której w części wschodniej, odchodziły promieniście mniejsze alejki. Po przejęciu ogrodu przez miasto wzniesiono ogrodzenie od obecnej ulicy Jana Pawła II, nadając mu formę zbliżoną do obecnej.

[madohora]

Zmniejszono i pogłębiono staw i ograniczono jego zasilanie tylko do strumienia, płynącego od pobliskiego źródła (obecnie Źródło Biruty). Odprowadzenie wody wykonano kanałem - pod ulicą Ogrodową - do rzeczki Silnicy. Koryto rzeki, którym nadal płynęły ścieki, przekopano po obrzeżach zachodnich ogrodu, oddzielając go od stawu szeroką groblą. W 1906 w części wschodniej wystawiono pomnik wg projektu Stanisława Szpakowskiego poświecony Staszicowi (w 1922 r. park otrzymał jego imię). Po II wojnie światowej, w 1953 roku, po wystawieniu pomnika St. Żeromskiego, z kolei dedykowano go pisarzowi.

[madohora]

W połowie lat 60. XX w. budowa ronda po stronie południowo-zachodniej i poszerzenie ulicy Ogrodowej zmieniły nieco obrzeża parku. W 1986 roku dokonano zmiany patrona parku (stał się nim ponownie Staszic). Po 1997 roku wykonano prace rewaloryzacyjne, a w 2008 roku zrekonstruowano Bramę Wielką z XVIII wieku w murze południowym zespołu pałacowego, a północnym parku, przywracając dawną komunikację miedzy tymi terenami.

[madohora]

Zachodnim obrzeżem parku płynie rzeczka Silnica. Na szerokiej grobli, między stawem a rzeką, stoi późnobarokowa kamienna figura św. Jana Nepomucena, przypisywana Jakubowi Korneckiemu. Obrzeże utwardzonego placu w pobliżu ulicy Zamkowej zajmuje muszla koncertowa.

[madohora]

Na terenie skweru jest plac zabaw, sieć alejek spacerowych oraz droga dla rowerów wzdłuż Silnicy prowadząca od Stadionu "Budowlani" na Pakoszu przez park miejski i wzdłuż zalewu miejskiego aż do ulicy Witosa. Przez skwer przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez zabytkowe i ciekawe turystycznie miejsca miasta Kielce, szlak turystyczny niebieski niebieski szlak spacerowy prowadzący z ulicy Zamkowej na Stadion Leśny oraz szlak turystyczny zielony zielony szlak spacerowy prowadzący z ulicy Zamkowej na Bukówkę.

[madohora]

22 I 1921
urodził się w Warszawie
1939
ukończył gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie
1942
konspiracyjny zbiorek poezji Wiersze wybrane
1944
Arkusz poetycki
4 VIII 1944
poległ w powstaniu warszawskim
1947
zbiorek pośmiertny Śpiew z pożogi

[madohora]

Cmentarz parafialny z symboliczną mogiłą powstańców styczniowych, ufundowaną w 1917 przez gminę oraz Koło Macierzy Szkolnej. Na cmentarzu znajduje się także zbiorowa mogiła i pomnik 39 osób rozstrzelanych 1 czerwca 1943. (nr rej.: A.219 z 26.05.1993

[madohora]

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć na Kadzielni był bez wątpienia Sabat Czarownic, odbywający się regularnie co roku, w okolicach Nocy Świętojańskiej w latach 2010-2016. Dlaczego zyskał on sobie taką popularność? Po pierwsze inspirację do tego wydarzenia stanowiły mityczne legendy o sabatach czarownic, mające miejsce na Łysej Górze w Górach Świętokrzyskich. Po drugie na deskach amfiteatru pojawiało się wiele znanych gwiazd, zarówno polskich jak i zagranicznych, na przykład Maryla Rodowicz, Edyta Górniak, Ewa Farna, Justyna Steczkowska, Feel, Maciej Maleńczuk, Doda, Andrzej Piaseczny, Lady Pank, Budka Suflera, Bajm, Dżem oraz Conchita Wrust. Dodatkowo całą imprezętransmitowano na żywo poprzez Telewizję Polską. Po trzecie bilety na koncert zdobywało się z pewnością w bardzo oryginalny sposób – poprzez udział w konkursach. Podsumowując, Sabat Czarownic był bardzo atrakcyjnym wydarzeniem, przyciągającym ludzi.

[madohora]

Cmentarz żydowski (nr rej.: A.221 z 20.09.1990)

[madohora]

Przez miasto przechodzi szlak turystyczny niebieski niebieski szlak turystyczny im. E. Wołoszyna z Wąchocka do Cedzyny, s
szlak turystyczny zielony zielony szlak turystyczny ze Starachowic do Łącznej oraz
szlak rowerowy czerwony czerwony szlak rowerowy z Cedzyny do Nowej Słupi.

[madohora]

Pierwotny kościół parafialny pod wezwaniem św. Krzyża zbudowany został w roku 1380 przez biskupa krakowskiego Jana Radlicę. Obecnie istniejący kościół gotycki został ufundowany przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego w latach 1440–1452. Jest to budowla trójnawowa typu bazylikowego, wzorowany na rozwiązaniach architektonicznych występujących w krakowskich kościołach bazylikowych
Do połowy XVII wieku prowadzono w kolegiacie jedynie prace reperacyjno-restauracyjne, które nie wpływały na jej układ przestrzenny. Rok 1656 był tragiczną datą nie tylko dla miasta, ale i dla kolegiaty. Porażka Szwedów pod Sandomierzem stanowiła początek odwrotu wojsk Karola Gustawa, które wycofując się z Sandomierza, 20 marca, wysadziły w powietrze zamek królewski. Wzniecone wybuchem pożary uszkodziły także blisko usytuowaną kolegiatę.
Pożar zniszczył dach kościoła, szczyty zachodnie i znaczną część sklepienia prezbiterium. Ogień nie dosięgnął wnętrza kolegiaty. Nie zważając na trudności finansowe kapituła kolegiacka pod przewodnictwem scholastyka, a od 1631 roku prepozyta Alberta Lipnickiego postanowiła przystąpić do remontu i odbudowy.

[madohora]

Prace prowadzone w ciągu XVIII wieku dotyczyły przede wszystkim wnętrza kolegiaty i nadały jej jednorodny, barokowy wystrój. Na mocy postanowienia kapituły z 1713 zatynkowano w prezbiterium XV-wieczną polichromię.
Zmiany przebiegały dwuetapowo:
Pierwszy etap – miał miejsce w pierwszej tercji XVIII z inicjatywy wykształconego kanonika Stefana Żuchowskiego. We wnętrzu korpusu nawowego powstała jednolita oprawa snycersko-malarska. Usunięto wówczas spod ścian liczne nagromadzone przez stulecia obiekty – nagrobki, epitafia, ołtarze; ustąpiły one miejsca wysokiej boazerii o architektonicznych podziałach, za parami korynckich pilastrów na wysokim cokole. W te podziały wkomponowano harmonijnie wielkie obrazy sztalugowe, wykonane według koncepcji ikonograficznej ks. Żuchowskiego oraz konfesjonały, a przy ścianie zachodniej włączono do tego zespołu ławy z bogatą ornamentyką. Autor tej przemiany mającej miejsce w latach 1713-17 jest nieznany – bliski sztuce Kacpra Bażanki. W tym czasie wykonano także nową marmurową posadzkę.
Drugi etap: 1756-73 – wymieniono wszystkie stare ołtarze na nowe, wykonane bądź w marmurze bądź snycerskie utrzymane w stylu rokoka.

[madohora]

Prace dotyczyły głównie zakrystii. Dla upamiętnienia wysiłku kapituły w 1791 uczyniono tablicę inskrypcyjną z dębnickiego marmuru, którą umieszczono w północnej nawie nad portalem do zakrystii.

[madohora]

16 października 1546 roku Stanisław Borek otrzymuje z polecenia Bony 200 florenów na ołtarz do katedry na Wawelu. Pieniądze mają być wypłacone w Krakowie. Prawdopodobnie chodziło konkretnie o płyciny, płaskorzeźby lub figury. Biskup Samuel Maciejowski objął katedrę krakowską 10 kwietnia 1546 r., a w lipcu tego roku zaczęły się wpłaty na prace przy realizacji ołtarza. W latach 1546-1547 stolarz i snycerze wykonywali strukturę techniczną i formę architektoniczną ołtarza wraz z ornamentacją i figurami, a w Wenecji Piotr Włoch malował obraz. Za nadzorcę robót, działającego w imieniu króla, biskupa i kapituły katedralnej, można uważać kanonika Stanisława Borka.

Model był gotowy w 1546 r., kiedy zaczęto prace i pierwsze wypłaty.

Zapiski o ołtarzu urywają się w czasie nałożenia się śmierci króla i październikowego pożaru z 1549 r., który zniszczył południową i zachodnią część Wawelu.

Drugi etap prac trwał od maja do schyłku 1550 r. Remontowano i dekorowano wtedy prezbiterium. W maju podjęto decyzję o przekazaniu nastawy gotyckiej do Mogiły (nie zrealizowano tego ostatecznie). Wiadomości odnoszące się do nowego retabulum odnotowano w styczniu 1551 r. Wypłacano wtedy należność za pozłocenie i pomalowanie struktury, ornamentu, rzeźb, które musiały być gotowe od 1546. Prace pozłotnicze wykonano po zmontowaniu całości. Po prawie trzech latach przerwy Marcin i Stanisław zmontowali wykonane wcześniej segmenty w prezbiterium.

Środki na drugi etap prac zapewnił Zygmunt August.

Retabulum stało w katedrze blisko 100 lat. Ostatni raz wspomniane jest w pierwszym wydaniu przewodnika po kościołach krakowskich z roku 1647. W drugim wydaniu z 1650 czytamy już o nowym ołtarzu, fundacji biskupa Piotra Gembickiego. Renesansowy ołtarz rozebrano w 1649, i przewieziono do Kielc. Wielki obraz przemalowano. Bp Gembicki polecił opatrzyć ołtarz własnym herbem Nałęcz, który zastąpił Pogoń. Retabulum służyło w Kielcach do lat 1726-28. Później ołtarz przewieziono do Bodzentyna. W latach 70. XX w. ołtarz poddano konserwacji. Lata 1998-99 – to kompleksowe prace konserwatorskie na zlecenie Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Kielcach i parafii w Bodzentynie, pod kierunkiem prof. Mariana Paciorka, z udziałem prof. Ireneusza Płuski, mgr Krystyny Kozieła i zespołu.

[madohora]

Wszystkie pola wypełnia dekoracja o motywach groteskowych, nie zacierająca podziałów konstrukcyjnych. Jest nią płaskorzeźba, o gładkim i szlachetnym ciemnobłękitnym tle, który tworzy azuryt, złocona w partiach plastycznych i obramowaniach. Motywy antropomorficzne mają karnację naturalną. Zastosowano tu biel i róż. Czerń i brąz użyto dla podkreślenia form i zabarwienia włosów.
W nastawie jest kilka odmian ornamentów: groteski, girlandy, antemion, płyciny wypełnione stylizowaną roślinnością, np. kasetony z rozetami w podniebieniu, stylizowane muszle w niszach. Dekoracje w płycinach są symetryczne i ciągną się wzdłuż osi pionowej. Mają swoje odpowiedniki po przeciwnej stronie osi głównej retabulum. Ornamenty prezentują cechy stylowe włosko-renesansowe, włoska jest też kolorystyka.
W retabulum jest pięć pełnoplastycznych figur. W niszach są wizerunki świętych: Stanisława i Wacława. Na przyczółku, na odrębnych cokołach, stoją trzy figury aniołów. Święci są od tyłu wydrążeni. Osobno wykonano postać Piotrowina – u stóp Stanisława. Wszystkie figury są w kontrapoście, stoją na zaokrąglonych piedestałach. Stanisław prawą ręką błogosławi, w lewej trzyma pastorał. Wacław opuszczoną prawą podtrzymuje tarczę, w lewej trzyma chorągiew. Archanioł Michał na szczycie przyczółka unosi prawą rękę (trzymał w niej miecz), a w lewej wagę szalkową. Jego dwaj towarzysze na skrajach tympanonu trzymają tarcze herbowe i włócznie.

Każda twarz to inny typ fizjonomiczny. Dominuje drobiazgowość i charakterystyka indywidualna i sugestia ruchu. Prezentują inny modus stylowy niż ornamenty czy struktura architektoniczna.
Dwóch świętych w niszach, trzej aniołowie i Piotrowin byli dziełem jednego rzeźbiarza, który miał intuicyjny, niepoparty wiedzą stosunek do anatomii. Ważne są też ostro fałdowane, łamane szaty, typowo północne. Z kolei cechą włoską jest pewna trawestacja rzeźb w niszach kaplicy Zygmuntowskiej, zwłaszcza stojących postaci w zbrojach.

[madohora]

Obraz namalowany został w Wenecji w 1546-47, na drewnianym podobraziu, zamkniętym łukiem półkolistym. Ma wymiary 2,70 x 5,20 m.

[madohora]

Scena Ukrzyżowania jest tematem kluczowym sztuki chrześcijańskiej. Począwszy od XIII w. pojawiają się kompozycje nowego rodzaju. Obraz należy do ostatniej fazy rozwojowej ikonografii przedtrydenckiej. Epizody dramatu zdają się następować po sobie, i trwać nieskończenie w czasie. Chrystus ma wisieć plecami do Jerozolimy, twarzą na zachód, w stronę Rzymu. Palce, mały serdeczny, są zgięte, pozostałe wyprostowane. Po prawej stronie jest Dyzmas, dobry łotr, po lewej Gestas.
Skręty ciała symbolizują walkę ze śmiercią, którą Jezus dobrowolnie przyjmuje. W tle nocnego nieba miasto ze świątynią. Słońce i księżyc stanowią ideę odkupienia ludzi i wszechświata.
Jan pokazuje posłuszeństwo, Maria omdlewa (geneza średniowieczna, z mistycznych wizji św. Brygidy Szwedzkiej). Umieszczono dwa następujące po sobie epizody: ewangeliczny (Jezus przemawia) i mistyczny (omdlewająca Maria po śmierci Jezusa). Po prawej stronie krzyża stoi św. Longinus z apokryfów – jeździec z włócznią, pokazuje swoje oko, do którego wpadła kropla krwi Boskiej, po lewej – rzymski centurion Stefaton.

Do ikonografii Ukrzyżowania należy też Bóg w tympanonie, którego postać w takich przedstawieniach typowa jest dla sztuki nowożytnej.
Ukrzyżowanie pędzla Piotra ujęte jest jako prefiguracja Sądu Ostatecznego.
Kolorystyka ołtarza to złoto i błękit czyli barwy niebiańskie i monarsze. Oznaczają świętość, sugerują wymiar nadprzyrodzony. Złoto to odwieczny element gloryfikacji i sakralizacji oraz idea królewskości Jezusa.
Przedstawieni święci Wacław i Stanisław, wraz z Florianem i Wojciechem są patronami Krakowa, Kościoła krakowskiego i dynastii panującej w Polsce, oraz katedry. Obaj są męczennikami zabitymi w kościele z rąk monarchów, lub z ich woli (Księcia Wacława zabili siepacze nasłani przez króla Czech Bolesława I Okrutnego, Stanisława – król Bolesław Śmiały lub jego słudzy). Ukazani są według XVI wiecznej ikonografii: Stanisław jako biskup udzielający błogosławieństwa, Wacław jako monarcha i rycerz, oraz miles christianus (żołnierz chrześcijański). Słońce na jego pancerzu (od czasów apostolskich zachowała się myśl o Chrystusie jako Słońcu) w Ewangelii św. Łukasza Chrystus jest wschodzącym słońcem, prowadzącym ludzi pogrążonych w ciemności śmierci na drogę pokoju i zbawienia. Święci reprezentują też dwie potęgi: Kościół Walczący i Monarchię, zjednoczone w budowie Państwa Bożego na Ziemi.

[madohora]

Wymiary ołtarza (szerokość 5,3 m) wskazują na niegdysiejsze ustawienie w prezbiterium. Namalowany został na drewnie temperą tłustą z laserunkami olejnymi.
Składa się z dwóch części: prostokątnej tablicy środkowej ze sceną Zaśnięcia i Wniebowzięcia Matki Boskiej i predelli w kształcie zbliżonym do trapezu z tzw. Wielką Rodziną Marii.

[madohora]

Jędrzejów – miasto w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu jędrzejowskiego, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jędrzejów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kieleckiego.
Jędrzejów uzyskał lokację miejską w 1271 roku, zdegradowany w 1869 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1916 roku. Prywatne miasto duchowne Andrzejów, własność opactwa cystersów jędrzejowskich położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie ksiąskim województwa krakowskiego

[madohora]

Początki osady
Pomiędzy VII a XII w. na terenie dzisiejszego Jędrzejowa istniała osada o nazwie Brzeźnica. Jednak w wyniku ostatnich badań archeologicznych stwierdzono, że ludzkie osiedla musiały powstać tu zdecydowanie wcześniej. Jednym z takich przykładów są znalezione w pobliskiej wsi Skroniów monety z podobizną cesarza Dioklecjana. Po tym odkryciu archeologowie stwierdzili, że osada ta prowadziła ożywione kontakty handlowe z Imperium Rzymskim. Było to zasługą dogodnego położenia. Brzeźnica leżała blisko szlaku bursztynowego prowadzącego z Akwilei do Kłajpedy. Z Rzymianami handlowano produktami takimi jak skóra i wapień z Gór Świętokrzyskich w zamian za pieniądze.

[madohora]

Początki Polski i I Rzeczpospolita

W początkach państwa polskiego okolice Jędrzejowa wchodziły w skład ziemi krakowskiej, ziemi sandomierskiej oraz ziemi wiślickiej. Rzeka Nida była granicą kościelną między diecezjami gnieźnieńską i krakowską. Podczas rozbicia dzielnicowego region jędrzejowski wchodził w skład dzielnicy krakowsko-sandomierskiej.
Jędrzejów stał się miastem 16 lutego 1271 r., kiedy to książę Bolesław Wstydliwy nadał prawa miejskie na prawie magdeburskim. Miasto liczyło wtedy ponad 3 tysiące mieszkańców. Niecałe dwa stulecia później jeden z opatów – Nieustęp, nadał mieszkańcom prawo do wybudowania ratusza, sukiennic, postrzygalni i wagi miejskiej. Budynki te przyczyniły się do szybkiego rozwoju osady, nie zachowały się do dnia dzisiejszego.
W czasie wojny północnej Jędrzejów i Małogoszcz zostały złupione przez wojska szwedzkie Karola XII. 19 lipca 1702 r. pod pobliskim Kliszowem wojska saskie pod dowództwem Augusta II i polskie pod dowództwem Hieronima Lubomirskiego stoczyły bitwę ze Szwedami. Do niedawna można było zwiedzić chatę wiejską i stół, przy którym zasiadać mieli August II, Stanisław Leszczyński i Karol XII.

[madohora]

Powstanie styczniowe
W styczniu 1863 r. udało się nie dopuścić do branki. Odbijanie spisowych odbyło się jeszcze w innych punktach regionu, m.in. w Wodzisławiu. Tutejszy kler prowadził agitację w czasie powstania, np. ks. Walenty Witkowski, którego władze cesarskie określiły jako wroga państwa. Wielu księży ukarano karami pieniężnymi za sprzyjanie powstańcom oraz udział w manifestacjach w czasie pogrzebów powstańców. Walki powstańcze w okolicach Jędrzejowa trwały półtora roku, doszło do ok. 30 potyczek, m.in. pod Małogoszczem, Oksą, Warzynem, Ciernem, Obiechowem oraz w rejonie Wodzisławia i Jakubowa. Bitwy te toczyły się m.in. pod dowództwem Langiewicza.

[madohora]

II wojna światowa

Podczas kampanii wrześniowej 1939 miasto zbytnio nie ucierpiało, ale ofiary wśród ludności były dość poważne. Utworzono tu getto dla ludności żydowskiej, znajdujące się w obrębie ulic: Kilińskiego, Pińczowska, Duh-Imbora i Głowackiego, kilkadziesiąt osób wywieziono do obozu zagłady Auschwitz. Niemcy wymordowali około 3000 mieszkańców, w tym całą ludność żydowską. W okolicy działały oddziały partyzanckie. Największym sukcesem partyzantów był udany zamach na gestapowca Helmuta Kappa, którego dokonała trzyosobowa grupa z Armii Krajowej dowodzona przez Zdzisława Kajderowicza. Dzięki którym powstała Republika Pińczowska
W 1945 w ramach ofensywy styczniowej wojska Armii Czerwonej dotarły do Jędrzejowa, i przy nieznacznym oporze ze oddziałami niemieckimi 14 stycznia 1945 przerwały trwającą od 1939 okupację niemiecką. W zdobyciu Jędrzejowa uczestniczył 7 Gwardyjski Korpus Pancerny z 3 Gwardyjskiej Armii Pancernej oraz wojska 52 Armii należące do 1 Frontu Ukraińskiego

[madohora]

Urodził się 15 V 1891 w Kijowie.

15 V 1891
urodził się w Kijowie
1923–24
powieść Biała gwardia
1925
Diaboliada, Fatalne jaja, Psie serce
1926
prapremiera dramatu Dni Turbinów
1928–40
napisał Mistrza i Małgorzatę
1929
napisał dramat Zmowa świętoszków
1930–36
pracował w Mchacie jako asystent reżysera
10 III 1940
zmarł w Moskwie

[madohora]

W 1925 wydał opowiadanie satyryczne Diaboliada (wydanie polskie w wyborze Notatki na mankietach 1984); fabuła utworu, oparta na fatalnej w skutkach pomyłce, jest pretekstem do ukazania licznych absurdów współczesnego życia, zwłaszcza rozbudowanej biurokracji. Mocno osadzone we współczesnych realiach są również opowieści Fatalne jaja (1925, wydanie polskie 1928) i Psie serce (powstała 1925, wydana Frankfurt nad Menem 1968, wystawienie polskie 1983, wydanie osobne 1989), w których Bułhakow, tworząc satyryczno-groteskową wizję eksperymentów naukowych i ich nieoczekiwanych skutków, wyrażał przekonanie o nieskuteczności gwałtownych ingerencji w naturalny porządek rzeczy, łącząc je z ostrą krytyką społeczną. Oba utwory odczytano jako wyraz niechęci pisarza wobec sowieckiej rzeczywistości.

[madohora]

Prace malarskie, graficzne i rysunki wystawiano za życia artysty w największych muzeach sztuki nowoczesnej w Europie, USA i Japonii. Wielokrotnie nagradzany za całą twórczość i pojedyncze prace (m.in.: Carnegie Prize 1939; Nagroda za Grafikę na XXIV Międzynarodowe Biennale w Wenecji). W Polsce prace graficzne Chagalla znajdują się m.in. w Muzeum Narodowe w Warszawie i Muzeum Sztuki w Łodzi. Opublikował autobiografię Ma vie (1922).

[madohora]

Wychowany w rodzinie ziemiańskiej, wraz z rodzicami (ojciec, Apollo Korzeniowski, był działaczem niepodległościowym i pisarzem) przebywał na zesłaniu w głębi Rosji (1862–67, Wołogda); po ich śmierci mieszkał we Lwowie i Krakowie, gdzie opiekował się nim wuj, T. Bobrowski; 1874 wyjechał z Polski, do 1878 mieszkał w Marsylii, następnie przez 16 lat służył w angielskiej flocie handlowej, pływając m.in. do Indii Zachodnich, Australii, po morzach Archipelagu Malajskiego (od 1886 był kapitanem). W 1894 osiadł na stałe w południowo-wschodniej Anglii, poświęcając się pisarstwu; do grona jego przyjaciół i współpracowników literackich należeli m.in.: F.M. Ford, E. Garnett, R.B. Cunninghame Graham. Zmarł 3 VIII 1924 w Bishopsbourne k. Canterbury.

[madohora]

Pisarz modernistyczny
Na początku działalności literackiej głównym źródłem inspiracji były dla Conrada polski romantyzm i realistyczne pisarstwo G. de Maupassanta, G. Flauberta, I. Turgieniewa i H. Jamesa. Twórczość Conrada czyni go pisarzem modernistycznym, który stosuje konwencje literackie impresjonizmu i symbolizmu oraz eksperymentatorstwo narracyjne: narrację pośrednią, zogniskowaną na centralnym wydarzeniu akcji, wielość punktów widzenia prowadzącą do wielości ocen postępowania głównego bohatera oraz relatywizmu epistemologicznego i aksjologicznego, a także mnogość narratorów i technik narracji, dygresje, achronologię (zwłaszcza w Lordzie Jimie 1900, wydanie polskie 1904).

[madohora]

Muszę jeszcze raz sięgnąć po te lektury, bo to chyba nie było takie proste. Ktoś kto zmienia nazwisko, pisze tylko po angielsku (wszystko to co jest u nas to tłumaczenia) i nie chce mieć nic wspólnego z pierwszym krajem gloryfikuje ten kraj. Nie sądzę. A my przez wieki stawiamy mu pomniki i nie stosujemy się do jego życzenia, że tego nie chciał.

[madohora]

Zbigniew Hubert Cybulski (ur. 3 listopada 1927 w Kniażem, zm. 8 stycznia 1967 we Wrocławiu) – polski aktor teatralny i filmowy, uznawany za jednego z najwybitniejszych i najpopularniejszych polskich aktorów.

[madohora]

W 1921–23 studiował w Real Academia de Bellas Artes de San Fernando w Madrycie, skąd został usunięty za brak dyscypliny; w czasie studiów eksperymentował z dywizjonizmem i futuryzmem, a jednocześnie zgłębiał tradycję akademicką i dzieła dawnych mistrzów, zwracając szczególną uwagę na precyzję techniki malarskiej; w czasie studiów poznał F. Garcię Lorkę i L. Buñuela.

[madohora]

Początkowo uczęszczał do Szkoły Technicznej w Krakowie; ok. 1895 rozpoczął naukę modelowania w pracowniach warszawskich rzeźbiarzy B. Syrewicza i L. Wasilkowskiego; 1896 powrócił do Krakowa, gdzie odbył studia w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem A. Dauna (1896–99) i K. Laszczki (1899–1903); brał udział w plenerach malarskich, prowadzonych przez J. Stanisławskiego; od 1895 uczestniczył w wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych w kraju i za granicą; 1904 objął stanowisko profesora rzeźby w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie; zastrzelenie 19 I 1905 przez Dunikowskiego malarza W. Pawliszaka, w wyniku osobistego zatargu, skomplikowało jego stosunki z warszawskim środowiskiem artystycznym; 1910, po zaostrzeniu się konfliktu między Szkołą a jej Radą Opiekuńczą, artysta porzucił uczelnię i wrócił do Krakowa; 1910–14 członek Towarzystwa Rzeźba; 1914 wyjechał do Londynu; po wybuchu I wojny światowej przeniósł się do Francji i po półrocznym pobycie w Legii Cudzoziemskiej w Bajonnie, osiadł na prawie 10 lat w Paryżu; 1922 powrócił do Polski, gdzie objął katedrę rzeźby w ASP w Krakowie (1930 profesor); w 20-leciu międzywojennym był laureatem m.in. nagrody artystycznej miasta Warszawy (1932), państwowej nagrody plastycznej (1935) i nagrody Związku Artystów Rzeźbiarzy (1937); 1940 aresztowany i 26 VI osadzony w obozie koncentracyjnym Auschwitz, gdzie przebywał do końca okupacji; 1946–55 uczył w ASP w Krakowie, po czym przeniósł się na stałe do Warszawy; od 1959 objął katedrę na Wydziale Rzeźby i Architektury w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Angażował się w powojenne życie polityczne (1948 uczestniczył w obradach Międzynarodowego Kongresu Intelektualistów we Wrocławiu; 1950 wszedł w skład Polskiego Komitetu Obrońców Pokoju) oraz uczestniczył w organizacji życia artystycznego (1957 prezes Rady Artystycznej ZPAP). Zmarł 26 I 1964 w Warszawie.

[madohora]

4 VIII 1904
urodził się w Małoszycach k. Opatowa
1922–27
studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim
1933
opublikował zbiór opowiadań Pamiętnik z okresu dojrzewania
1937
ukończył powieść Ferdydurke
1938
opublikował sztukę Iwona, księżniczka Burgunda
1939
wyjechał do Argentyny
1947–53
urzędnik w Banco Polaco w Buenos Aires
1953
w serii «Biblioteka „Kultury”» ukazał się Trans-Atlantyk i Ślub
1960
opublikował powieść Pornografia
1963
krótki pobyt w Berlinie Zachodnim
1964
osiadł na stałe we Francji
25 VII 1969
zmarł w Vence (Francja)

[madohora]

Pozycja w komunistycznej Polsce
Pozycja Gombrowicza w powojennej Polsce była silnie związana z aktualną sytuacją polityczną: w czasach stalinowskich władze skazały go na niebyt, po październiku 1956 wydano w Polsce Ferdydurke, Bakakaj, Trans-Atlantyk, Ślub i Iwonę, księżniczkę Burgunda, a krytyka uznała Gombrowicza za jednego z największych pisarzy współczesności, nowatora w zakresie formy literackiej i koncepcji człowieka. Jego apoteoza wolności jednostki miała być antidotum na trucizny stalinizmu. Nawrót dogmatycznego kursu polityki kulturalnej sprawił, że kolejne książki nie mogły się ukazać, a wizyta pisarza w Berlinie Zachodnim skłoniła władze do zorganizowania prasowej nagonki. W odpowiedzi Gombrowicz zabronił druku w Polsce swych książek, zanim nie ukaże się tam integralny tekst Dziennika. W latach 70. i 80. był więc w kraju oficjalnie obecny tylko jako autor sztuk i adaptacji prozy wystawianej na polskich scenach, drukowano go w drugim obiegu wydawniczym, a oficjalnie wydano jego Dzieła dopiero 1986 (z minimalnymi ingerencjami cenzury). W latach 90. stał się w Polsce klasykiem; za granicą należy do autorów uznanych, lecz elitarnych, czytanych raczej w kręgach artystycznych i uniwersyteckich.

[madohora]

Teksty autobiograficzne
Wielką rolę odgrywały u Gombrowicza teksty autobiograficzne: Dziennik, Testament, Wspomnienia polskie i Wędrówki po Argentynie. Są one próbą autokreacji autora jako głównego bohatera dramatu egzystencji i twórczości. Szczególnie Dziennik, jako dzieło literackie, stał się wzorcem dla wielu podobnych utworów pisanych w Polsce i na emigracji (G. Herling-Grudziński, K. Brandys, T. Konwicki, Z. Żakiewicz, G. Musiał).

[madohora]

Grechuta Marek, ur. 10 XII 1945, Zamość, zm. 9 X 2006, Kraków,
piosenkarz, także kompozytor, poeta, malarz

[madohora]

Herbert Zbigniew, ur. 29 X 1924, Lwów, zm. 28 VII 1998, Warszawa,
poeta, eseista, dramatopisarz.

[madohora]

Odczytywanie twórczości
Jego wybitna i bogata twórczość była odczytywana na różne, nieraz krańcowo sprzeczne sposoby — od opatrywania jej etykietą akademizmu czy klasycyzmu aż do redukowania jej do roli komentarza do bieżących wydarzeń politycznych; w rzeczywistości Herbert umiejętnie łączył w swych utworach wiele nastawień intelektualnych, jego wiersze, głęboko osadzone w tradycji antycznej i chrześcijańskiej, nie stały się formą eskapizmu, przeciwnie — dochodzi w nich do konfrontacji ponadczasowego dziedzictwa kulturowego z doświadczeniem współczesnego człowieka, który na własnej skórze doświadczył okrucieństw wojny powszechnej i obu totalitaryzmów — hitlerowskiego i stalinowskiego. Współczucie z ludzkim cierpieniem, wyczulenie na bolesną kondycję człowieka poeta łączył z samodyscypliną, pochwałą takich wartości, jak pamięć o odeszłych, wierność (wobec umarłych, skrzywdzonych, wobec narodowych imponderabiliów), męstwo. Stanowczy i bezkompromisowy w sądach moralnych, zdecydowany przeciwnik doktryny komunistycznej, surowy sędzia pisarzy, którzy po 1944 zdecydowali się na współpracę z nowymi władzami Polski, w latach 80. stał się, zwłaszcza w środowiskach intelektualnych, powszechnie uznawanym autorytetem, a jego utwory i frazy zadomowiły się w społecznej świadomości; dzięki zrównoważonej, nastawionej na kontakt z czytelnikiem poetyce swych utworów, posługiwaniu się liryką maski i roli oraz doprowadzonymi do perfekcji mechanizmami ironii, stał się współtwórcą polskiej szkoły poezji, zdobywając jednocześnie uznanie za granicą, przede wszystkim w krajach angielskiego i niemieckiego obszaru językowego.

[madohora]

Ocalałeś nie po to aby żyć
masz mało czasu trzeba dać świadectwo
(...) Bądź wierny. Idź”

[madohora]

Razem z rodziną przeprowadzał się i pomieszkiwał m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Częstochowie. Po zakończeniu wojny chodził do szkoły średniej, jednak jej nie ukończył. Następnie pracował w kilku miejscach, m.in. w przedsiębiorstwach transportowych w stolicy. Pierwsze próby pisarskie podejmował po godzinach. W tym też celu nawiązał kontakt ze Związkiem Literatów Polskich. Jego pierwsze opowiadania wyszły drukiem w 1955 roku, jednak dopiero po wydaniu zbioru Pierwszy krok w chmurach w 1956 roku zyskał ogólnokrajowe uznanie.

[madohora]

Krytyka twórczości Hłaski jest niejednoznaczna. Początkowo, po wydaniu Pierwszego kroku w chmurach, pisarz był chwalony – został uhonorowany Nagrodą Pracy w 1955 roku. Po wyjeździe za granicę został napiętnowany przez ówczesne polskie władze. Po odwilży politycznej krytycy z perspektywy czasu zauważają różne etapy w twórczości pisarza, jak również jego podatność na ówczesne prądy literacko-polityczne.

[madohora]

James Augustine Aloysius Joyce (irl. Séamus Seoige; ur. 2 lutego 1882 w Dublinie, zm. 13 stycznia 1941 r. w Zurychu) – irlandzki pisarz tworzący w języku angielskim, jeden z najwybitniejszych pisarzy XX wieku

[madohora]

Joyce [dżoıs]
James Augustine Aloysius Wymowa, ur. 2 II 1882, Dublin, zm. 13 I 1941, Zurych,
pisarz irlandzki, tworzący w języku angielskim, jeden z najwybitniejszych twórców nowoczesnej prozy.

[madohora]

Kształcił się w szkołach jezuickich; 1898–1902 studiował w University College w Dublinie; w tym okresie pisał „epifanie” [greckie, ‘objawienia’], zwięzłe fragmenty prozy, zapisy chwil, które, w jego przekonaniu, ukazywały prawdę o jakiejś osobie lub przedmiocie; do jego wczesnych inspiracji literackich należała twórczość H. Ibsena, Dantego Alighieri, G. Hauptmanna, G. Moore’a i W.B. Yeatsa. W 1902 Joyce wyjechał do Paryża, pragnąc uwolnić się od irlandzkiej bigoterii i prowincjonalizmu; do domu powrócił na krótko do umierającej matki; 1904 opuścił Irlandię na stałe z Norą Barnacle, towarzyszką reszty życia, matką ich dwójki dzieci (pobrali się dopiero 1931). Do 1915 mieszkali w Puli i Trieście, gdzie Joyce uczył języka angielskiego; podczas I wojny światowej znaleźli schronienie w Zurychu; 1920–40 mieszkali głównie w Paryżu, skąd Joyce wyjechał (z powodu choroby oczu) na południe Francji, następnie zaś do Szwajcarii; pod koniec życia niemal zupełnie stracił wzrok. Zmarł 13 I 1941 w Zurychu.

[madohora]

Eksperyment narracyjny — Finnegans Wake
Ostatnie dzieło Joyce’a, Finnegans Wake (1939, wydanie polskie fragmentu pt. Anna Livia Plurabelle 1985), długo uważano za wielką porażkę; jest to książka „przedziwna” — liryczny, pełen humoru, a zarazem mroczny poemat, pisany swoistym szyfrem, stworzoną przez Joyce’a „mową snu”, język angielski jest „wzbogacony” kilkudziesięcioma innymi językami, niemal każde słowo to kalambur o wielu znaczeniach; Joyce opisywał swe dzieło jako labirynt i wielki sen ludzkości o życiu, śmierci i odrodzeniu; główne postacie to oberżysta Humphrey Chimpden Earwicker (HCE), który podobno dopuścił się kiedyś grzechu, jego żona Anna Livia Plurabelle (ALP) i trójka ich dzieci; nikt i nic nie ma tu stałej tożsamości; bohaterom odpowiadają znaki graficzne, fragmenty tekstu, elementy krajobrazu Dublina i świata; struktura dzieła pochodzi z teorii cyklów dziejowych XVIII-wiecznego filozofa, G. Vico, lecz Joyce czerpał też m.in. z filozofii G. Bruna, św. Tomasza z Akwinu, Biblii, Talmudu, egipskiej Księgi umarłych, mitologii celtyckiej, pism S. Freuda.

[madohora]

Pochodził z rodziny żydowskiej osiadłej w Czechach; studiował germanistykę, później prawo; pracował w towarzystwie ubezpieczeniowym. Postać wszechmocnego ojca, poczucie izolacji w czeskojęzycznym środowisku praskim niechętnie odnoszącym się do Niemców, narastające nastroje antysemickie społeczności niemieckiej oraz postępująca choroba (gruźlica krtani) zdeterminowały twórczość niedocenianego za życia pisarza. Kafka uczestniczył w spotkaniach dyskusyjnych przedstawicieli praskiej i wiedeńskiej inteligencji, przede wszystkim pochodzenia żydowskiego, znanych jako tzw. Krąg Praski (Prager Kreis). Zmarł 3 VI 1924 w Kierlingu. Przed śmiercią polecił spalić swoją spuściznę (za życia opublikował nieliczne utwory); wykonawca testamentu, M. Brod, wydawca i biograf pisarza, nie zastosował się do tego żądania. Franz Kafka uprawiał swoistą grę z czytelnikiem, zmuszając go do permanentnego uzupełniania luk w obrazie świata przedstawianego w poszczególnych utworach. W swej wieloznacznej prozie, dopuszczającej różnorodne interpretacje, stworzył specyficznego bohatera literackiego ujawniającego kompleks upośledzeń współczesnego człowieka, nieprzystosowanego do uczestnictwa w procesach społecznych, które wymykają się jego intelektualnej kontroli.

[madohora]

Problem winy i kary
Problem winy i kary pojawiający się w przypowieściowej noweli Kolonia karna (1919, wydanie polskie 1995) najdoskonalsze odzwierciedlenie znalazł w powieści Proces (1925, przekład polski B. Schulza 1936), która przyniosła pisarzowi spóźnioną sławę. Bohater powieści, Józef K., w rozlicznych interpretacjach — metafizycznych, religijnych, psychoanalitycznych — jest uznawany za archetyp uczestnika czy raczej przedmiotu procesów modernizacyjnych XX w. Postawiony w stan oskarżenia z bliżej nieokreślonych powodów, próbuje dotrzeć do istoty prawa i wymiaru sprawiedliwości; w tym celu „inscenizuje” swoiste postępowanie sądowe skierowane na doszukiwanie się w swoim zachowaniu i osobowości przesłanek winy. Hermetyczność prozy Kafki ujawnia się ze zdwojoną siłą w powieści Zamek (1926, wydanie polskie 1958). Jej protagonista, postać poszukująca — Boga, ale i dróg wyrwania się z egzystencjalnej próżni — usiłuje zgłębić istotę tajemniczego zamku, do którego dotarcie okazuje się niemożliwe. Postępujące zmęczenie jest — tak jak w innych utworach Kafki — zwiastunem porażki bohatera, konfrontowanego z rozlicznymi przeszkodami, zakazami i niezrozumiałymi dlań faktami.

[madohora]

Galeria Sław Kielce Franz Kafka

[madohora]

adeusz Kantor (ur. 6 kwietnia 1915 w Wielopolu Skrzyńskim, zm. 8 grudnia 1990 w Krakowie) – polski malarz i reżyser, scenograf, teoretyk sztuki; w latach 1942–1944 kierował konspiracyjnym Teatrem Niezależnym, od 1955 teatrem Cricot 2, w którym do 1975 wystawił adaptacje dramatów Stanisława Ignacego Witkiewicza, następnie własne przedstawienia Umarła klasa (1975), Wielopole, Wielopole (1980), Niech sczezną artyści (1985), Nigdy tu już nie powrócę (1988), Dziś są moje urodziny (1991).

[madohora]

Kantor Tadeusz, ur. 6 IV 1915, Wielopole Skrzyńskie, zm. 8 XII 1990, Kraków,
malarz, reżyser, scenograf, teoretyk sztuki

[madohora]

Szczególny wkład w kulturę staropolską wniosło kronikarsko-literackie piśmiennictwo zmarłego w Jędrzejowie Wincentego Kadłubka oraz twórczość pisarska Mikołaja Reja z Nagłowic. Nieopodal, w Zdanowicach, przechowywana jest biblioteka, dekoracje, kostiumy i inne akcesoria warszawskiego Teatru Narodowego przekazane przez Wojciecha Bogusławskiego.

[madohora]

Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie (często występuje pod nazwą Muzeum Przypkowskich lub Muzeum Gnomoniczne im. Przypkowskich) – muzeum specjalizujące się głównie w prezentacji zegarów słonecznych i przyrządów astronomicznych.

[madohora]

Stała wystawa kolekcji Feliksa Przypkowskiego została udostępniona publicznie w 1909 w Jędrzejowie i od tego czasu była ciągle rozbudowywana i eksponowana w różnych budynkach Jędrzejowa z wyjątkiem okresu obu wojen światowych. 3 lutego 1962 Przypkowscy przekazali kolekcję państwu, które utworzyło na jej bazie Państwowe Muzeum im. Przypkowskich[2]; przy czym fundatorzy zachowali wpływ na kształt muzeum, ponieważ Tadeusz, a po jego śmierci jego syn Piotr byli dyrektorami tej instytucji.

[madohora]

Muzeum posiada szereg bardzo zróżnicowanych tematycznie działów. Główny dział obejmuje zegary słoneczne i inne typy zegarów od XVI do XX wieku (np. zegary wodne, klepsydry, świece zegarowe), w tym wiele dzieł o wielkiej wartości artystycznej, pochodzących z najlepszych warsztatów Europy. Do najciekawszych eksponatów zalicza się np.: zegar słoneczny z armatką strzelającą w południe wykonany w Paryżu dla króla Stanisława Leszczyńskiego, zegar słoneczny z XVI wieku wykonany przez Erazma Habermela, XVII–wieczną klepsydrę wodną wykonaną z majoliki. Uzupełnieniem tych zbiorów jest kolekcja przyrządów astronomicznych i ksiąg poświęconych astronomii i gnomonice. Kolekcja zegarów w Jędrzejowie zajmuje trzecie miejsce w świecie pod względem liczebności i wartości eksponatów, po Planetarium w Chicago i Science Museum w Oksfordzie.

[madohora]

układ urbanistyczny (śródmieście miasta) z XIII-XVIII w. (nr rej.: A-97 z 1.12.1956),

[madohora]

zespół klasztorny cystersów (nr rej.: A-99/1-6 z 11.02.1967):

kościół pw. Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha z pocz. XIII w., przebudowany w XV w. i w latach 1728–1754,
klasztor z I połowy XIII w., przebudowany w II połowie XV w. i I połowie XVIII w.,
dzwonnica z połowy XVIII w.,
brama klasztoru z 1738 r.,
mur z basztami z XVI–XVIII w.,
ogród z połowy XVIII w., przebudowany w XX w. (nr rej.: 538 z 6.12.1957),

[madohora]

dom, plac T. Kościuszki 1, z XVIII w., przebudowany w XIX w. (nr rej.: A-102 z 7.03.1972),
dom, plac T. Kościuszki 7, z przełomu XVIII/XIX w., przebudowany po 1970 r., obecnie część Muzeum Przypkowskich (nr rej.: A-103 z 10.05.1960 i z 11.02.1967),
dom, plac T. Kościuszki 8, z przełomu XVIII/XIX w., przebudowany w 1906 r., obecnie część Muzeum Przypkowskich (nr rej.: A-104 z 27.10.1958),
dom, plac T. Kościuszki 22, z 1740 r., przebudowany w 1910 r. (nr rej.: A-105 z 7.03.1972

[madohora]

Najstarszymi budowlami sakralnymi Jędrzejowa istniejącymi dotychczas są dwa kościoły: bł. Wincentego Kadłubka i św. Trójcy. Historia ich założenia sięga początków XII w. Pierwszy został założony ok. 1140 r, jako pierwsze opactwo w Polsce i filia burgundzkiego klasztoru Morimond. W 1152 r. założyli tutaj szpital klasztorny, jako najstarszy w Polsce. Opactwo to jest obecnie także sanktuarium bł. Wincentego Kadłubka (1160–1223), który zrezygnował z biskupstwa krakowskiego i został cystersem w Jędrzejowie. Klasztor wzniesiony przez Gryfitów, przebudowany został w 1166 r., kolejnej przebudowie uległ w drugiej połowie XV w. oraz w XVIII w. W wyniku przekształceń z romańskiego nabrał cech gotyckich i barokowych. W klasztorze jędrzejowskim znajdują się jedne z najciekawszych organów (1745–1754) w Europie, dzieło polskiego organmistrza Józefa Sitarskiego.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W Busku występuje klimat nizinny z cechami kontynentalnego. Komfort klimatyczny obejmuje ok. 39% dni w roku, liczba dni „gorących i upalnych” – 13%, „bardzo zimnych” – poniżej 1,5%. Średnia roczna temperatura powietrza to 7,8 °C, maksymalna amplituda temperatury wynosi 60 °C. Wysoka jest liczba godzin ze słońcem – 1151. Roczna wilgotność względna powietrza od 71% do 80%.

[madohora]

Arcydzieło powieści psychologicznej
Od 1908 pracował jednocześnie nad studium krytycznym Contre Sainte-Beuve (1954) i powieścią, która przybrała postać cyklu W poszukiwaniu straconego czasu. W 1913 ukazał się pierwszy tom — W stronę Swanna (wydanie polskie 1937). Druk pozostałych części uniemożliwiła wojna; Proust podjął na nowo pracę nad nimi, znacznie dzieło rozbudowując. Poza W stronę Swanna cykl obejmuje: W cieniu zakwitających dziewcząt (1919, wydanie polskie 1937; Nagroda Goncourtów), Strona Guermantes (1920, wydanie polskie 1938), Sodoma i Gomora (1921, wydanie polskie 1939) oraz części wydanej już po śmierci autora i przez niego niepoprawione: Uwięziona (1923, wydanie polskie 1939), Nie ma Albertyny (1925, wydanie polskie 1960), Czas odnaleziony (1927, wydanie polskie 1960, nowy przekład 2001). Swoim dziełem, osadzonym w tradycji wielkiej epiki powieściowej, której mistrzem był H. de Balzac, Proust dokonał całkowitego przewrotu w dotychczasowych konwencjach strukturalnych i narracyjnych, rozsadzając tradycyjną kategorię czasu powieściowego, który jest u niego mierzony rytmem skojarzeń i wspomnień, mających swe źródło w podświadomości, rytmem wyobraźni i myśli autora. Logika kompozycji całości ukazuje się w całej pełni dopiero w ostatniej części cyklu. Pierwsze jego części przypominają powieści o początkach kariery młodego człowieka, jak np. Szkoła uczuć G. Flauberta, są zapisem dzieciństwa Marcela Prousta, spędzonego m.in. w domu stryjecznej babki w Illiers — w powieści otrzymało ono nazwę Combray. Narrator maluje portret najbliższej rodziny, opisuje magiczne niemal spacery w różne strony, m.in. „w stronę Swanna”, to jest drogą przechodzącą obok posiadłości ich sąsiada, Swanna. W części Miłość Swanna właśnie Swann wysuwa się na plan pierwszy, zmienia się perspektywa narracji. Wspomnienia z dzieciństwa narratora ustępują meandrycznej opowieści o namiętnej miłości estety i znawcy sztuki do ponętnej awanturnicy Odetty de Crécy. Narrator kolejno rozczarowuje się w swoich uczuciach (W cieniu zakwitających dziewcząt) i w swym poszanowaniu do arystokracji (Strona Guermantes). Wszędzie widzi nieszczęścia i upadek, narasta w nim świadomość życiowego bankructwa (Sodoma i Gomora). Sentymentalna intryga, w której można odczytać dzieje homoseksualnej miłości, pogrąża go w zazdrości (Uwięziona) i kończy się katastrofą osobistą (Nie ma Albertyny). Wszystkie te rozczarowania są koniecznymi etapami końcowego objawienia opisanego w ostatniej części (Czas odnaleziony). Bohater cyklu, identyfikujący się jednocześnie z narratorem i autorem, spotyka w salonie księżnej de Guermantes większość swych postaci, znacznie postarzałych, ponieważ uległy działaniu czasu. Jedynie artysta dzięki zdolności odtwarzania tego, co minęło, uniknął ich losu, bo odnalazł „stracony czas”. Jest to kompozycja cyrkularna, gdyż zakończenie jest punktem wyjściowym. Rzeczywistość społeczna i obyczajowa jest w utworze Prousta rzeczywistością wtopioną w jaźń narratora. Obok Ulissesa J. Joyce’a, powieści, w której najpełniej została zastosowana forma „strumienia świadomości”, Proustowskie analizy stanów z pogranicza jawy i snu uznano za najwnikliwsze z dociekań, zbieżne z psychoanalizą Z. Freuda. Marcel Proust zmarł 18 XI 1922 w Paryżu.

[madohora]

1180–1186 – Dzierżko ufundował przy kościele klasztor norbertanek, filię witowskiego konwentu, ufundowanego przez jego brata bp. płockiego Wita z Chotla

[madohora]

1287 – Książę Leszek Czarny nadał osadzie prawa miejskie i lokował Busko na prawie Środy Śląskiej.

[madohora]

1393 – Pod datą 6 grudnia kronika zakonna wspomina wizytę królowej Jadwigi i jej kąpiel w miejscowej solance.

[madohora]

1412 – Król Władysław II Jagiełło potwierdził prawa miejskie i nadał przywilej cotygodniowych targów oraz dwóch jarmarków rocznie na św. Floriana i św. Prokopa. Zaprzestano eksploatować miejscowe solanki.

[madohora]

1563 – Wielki pożar.

[madohora]

1595 – Kardynał Jerzy Radziwiłł poświęcił odbudowaną świątynię.

[madohora]

1699 – W miejscu starego zbudowano nowy modrzewiowy kościół św. Leonarda.

[madohora]

1780 – Eksploatowano 8 szybów z solanką, miasto odwiedził znawca geologii i górnictwa hr. Harss.

[madohora]

Od 1939 Witold Gombrowicz przebywał na emigracji: do 1963 w Buenos Aires, od 1964 aż do śmierci w Vence. W latach 1953–1969 prowadził Dziennik, w którym w sposób ironiczny i z humorem opowiadał własne losy, podejmował dialog z różnymi nurtami filozoficznymi, z tradycją kultury polskiej i komentował bieżące wydarzenia polityczne. Zyskał sławę w ostatnich latach życia, był wówczas wśród kandydatów do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1966, 1968, 1969[2]), której nie otrzymał. Należy do najczęściej tłumaczonych autorów polskojęzycznych i był wymieniany jako jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy XX wieku

[madohora]

Twórczość literacka
Twórczość literacką Kołakowskiego — wprzęgniętą w prowadzone przez niego polemiki światopoglądowe — cechuje umiejętne połączenie starannej stylizacji z jawnym działaniem parodystycznym i elementami groteski (ironia, dowcip, przesadna kunsztowność, szczególnie tytułów, doprowadzanie argumentacji przeciwnika do absurdu) w celu uwypuklenia konwencjonalności takiego, a nie innego sposobu roztrząsania problematyki filozoficznej (13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych 1963).

[madohora]

Studiował medycynę we Lwowie, 1946 przeniósł się na stałe do Krakowa i kontynuował studia na Uniwersytecie Jagiellońskim; 1948–50 młodszy asystent w krakowskim Konwersatorium Naukoznawczym, po jego zamknięciu przez władze zajął się wyłącznie literaturą i publicystyką. Od 1994 był członkiem PAU.

[madohora]

Eseista
W eseistyce Lem opisuje wpływ postępu naukowo-technicznego na przemiany filozofii człowieka i dokonuje krytyki komunistycznego modelu społeczeństwa (Dialogi 1957), bada relację przypadku i konieczności w opisie natury i kultury (Filozofia przypadku 1968), buduje teorię fantastyki naukowej (Fantastyka i futurologia 1970). Najwybitniejszym jego esejem jest Summa technologiae (1964), niezwykle przenikliwa wizja przyszłego rozwoju nauki i techniki, trafna zwłaszcza w dziedzinie informatyki i inżynierii genetycznej. Po 1987 Lem niemal zarzucił beletrystykę, pisał eseje, w których, poszerzając i aktualizując wątki Summy, dawał krytyczny komentarz do najnowszych zjawisk nauki, polityki i kultury: Sex wars (1996), Tajemnica chińskiego pokoju (1996), Bomba megabitowa (1999), Okamgnienie (2000). Dzieła zebrane (tomy 1–33 1998–2005). Zmarł 27 III 2006 w Krakowie.

[madohora]

W 1965 otrzymał z rąk królowej Elżbiety II Order Imperium Brytyjskiego V klasy (MBE), który zwrócił w 1969 na znak protestu przeciwko brytyjskiej polityce zagranicznej

[madohora]

Lennon [lẹnən]
John Wymowa, ur. 9 X 1940, Liverpool, zm. 8 XII 1980, Nowy Jork,
ang. wokalista i gitarzysta rockowy, kompozytor i autor tekstów piosenek;

[madohora]

[madohora]

Styl Lutosławskiego
W swych wczesnych utworach (Wariacje symfoniczne 1938, Wariacje na temat Paganiniego na 2 fortepiany 1941, I Symfonia 1947) Lutosławski nawiązywał do neoklasycyzmu. Po 1945 zwrócił się ku polskiemu folklorowi (Melodie ludowe na fortepian 1945, Mała suita 1950, wersja symfoniczna 1951, Tryptyk śląski na sopran i orkiestrę 1951, Koncert na orkiestrę 1954). Jednocześnie tworzył elementy własnego stylu, ujawnionego w pełni po raz pierwszy w 3 Postludiach na orkiestrę (1958–60). Istotnymi, indywidualnymi elementami tego stylu były: tzw. aleatoryzm kontrolowany (aleatoryzm), dotyczący agogiki poszczególnych partii instrumentów (przy zachowaniu ścisłej kontroli wysokości dźwięku), oryginalny system harmoniki dwunastodźwiękowej, także koncepcja formy dwufazowej (faza wstępna i właściwa, prowadząca do kulminacji).

[madohora]

Tamara Łempicka

[madohora]

Łempicka Tamara, T. de Lempicka Wymowa, ur. 1898, Warszawa, zm. 18 III 1980, Cuernavaca (Meksyk),
malarka amerykańska, pochodzenia polskiego.
Od 1918 w Paryżu, gdzie uczyła się malarstwa; od 1939 w USA, od 1974 w Meksyku; tworzyła w stylu Art Déco; jej dzieła charakteryzuje ostra kolorystyka i kubistyczna stylizacja; malowała autoportrety (Tamara w zielonym bugatti 1925), portrety znanych osób (m.in. gwiazd Hollywood), akty (Idylla 1931), martwe natury.

[madohora]

Niemen Czesław, właśc. Cz. Wydrzycki, ur. 16 II 1939, Wasiliszki Stare k. Nowogródka (ob. Białoruś), zm. 17 I 2004, Warszawa,
piosenkarz, kompozytor, instrumentalista i autor tekstów piosenek, także poeta i malarz.

[madohora]

Związana z grupą Skamander; od 1940 w Wielkiej Brytanii; stworzyła oryginalny styl w liryce miłosnej, celowała w aforystycznej miniaturze poet.; w twórczości ewolucja od żywiołowej pochwały radości życia (zbiory Niebieskie migdały 1922, Różowa magia 1924, Pocałunki 1926, Balet powojów 1935) do sceptycznej i gorzkiej refleksji nad przemijaniem czasu, okrucieństwem natury (Śpiąca załoga 1933, Krystalizacje 1937) i wojny (liryki Róża i lasy płonące 1940, Gołąb ofiarny 1941); liczne sztuki psychol.-obyczajowe (Egipska pszenica, wyst. 1932, Zalotnicy niebiescy, wyst. 1933), Poezje (t. 1–2 1958, wyd. 2 zmienione i uzupełnione 1974), Wybór poezji (1967, wyd. 4 rozszerzone 1980); Dramaty (t. 1–2 1986); 1935 otrzymała Złoty Wawrzyn PAL.

[madohora]

Ignacy Jan Paderewski (ur. 6 listopada/18 listopada 1860 w Kuryłówce, zm. 29 czerwca 1941 w Nowym Jorku) – polski pianista, kompozytor, działacz niepodległościowy, mąż stanu i polityk. Pod jego bezpośrednim wpływem prezydent Woodrow Wilson umieścił w swoim ultimatum uzależniającym podpisanie przez Stany Zjednoczone traktatu wersalskiego trzynasty punkt domagający się zgody stron traktatu na suwerenność Polski – dzięki któremu w traktacie zapisano utworzenie niepodległego państwa polskiego.

[madohora]

Twórczość kompozytorska
Twórczość kompozytorska Paderewskiego, utrzymana w stylistyce neoromantycznej, plasuje go w rzędzie wybitnych twórców europejskich swego czasu; w muzyce polskiej — między Z. Noskowskim a kompozytorami Młodej Polski. Jako kompozytor Paderewski hołdował klasycznym formom (forma sonatowa, wariacje), nawiązywał do polskiej muzyki ludowej (fortepianowe Tańce polskie, Album tatrzańskie), stosował niekiedy archaizacje (popularny Menuet G-dur na fortepian). Jest autorem Symfonii h-moll zw. Polonia (1908), Koncertu fortepianowego a-moll (1888), Fantazji polskiej na fortepian i orkiestrę (1893), utworów fortepianowych, m.in. Humoresek koncertowych (ze znanym Krakowiakiem fantastycznym), Sonaty es-moll, Wariacji i fugi es-moll, pieśni solowych (do słów A. Asnyka, Z. Krasińskiego, C. Mendesa, A. Mickiewicza), opery Manru (wyst. Drezno 1901); współredaktor z L. Bronarskim i J. Turczyńskim Dzieł wszystkich F. Chopina (1935–40). Od 1997 są wyd. Dzieła wszystkie Paderewskiego (t. 1–12).

[madohora]

Ignacy Jan Paderewski

[madohora]

Krzysztof Eugeniusz Penderecki (ur. 23 listopada 1933 w Dębicy, zm. 29 marca 2020 w Krakowie) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny. Przedstawiciel polskiej szkoły kompozytorskiej lat sześćdziesiątych XX wieku. Profesor i rektor Akademii Muzycznej w Krakowie, która 1 stycznia 2021 przyjęła jego imię.

[madohora]

Studiował teorię muzyki u F. Skołyszewskiego, później kompozycję u A. Malawskiego i S. Wiechowicza w PWSM w Krakowie. Od 1958 był związany pracą pedagogiczną z PWSM w Krakowie (od 1972 profesor, 1972–87 rektor). W 1966–68 wykładał w Folkwang-Hochschule w Essen, 1973–78 na Uniwersytecie Yale w New Haven. Od 1973 dyrygował czołowymi orkiestrami symfonicznymi w Stanach Zjednoczonych i Europie (1987–90 dyrektor artystyczny Filharmonii Krakowskiej, od 1988 — pierwszy dyrygent orkiestry Norddeutscher Rundfunk w Hamburgu). Laureat wielu nagród, m.in.: im. J. Sibeliusa (1983), Premio Lorenzo Magnifico (1985), Fundacji im. K. Wolffa (1987), Grawemeyer Award Uniwersytetu w Louisville (1992), im. R. Guardiniego (2002), Order Orła Białego (2005); profesor honorowy konserwatorium w Pekinie, członek Academy of Music w Londynie, Accademia Nazionale di Santa Cecilia w Rzymie, Akademie der Künste w Berlinie; od 1994 PAU i in. W 1980 zainicjował prywatny festiwal muzyczny w Lusławicach (gdzie również założył arboretum), od 1997 odbywa się Międzynarodowy Konkurs Współczesnej Muzyki Kameralnej jego imienia (do 2003).

[madohora]

Picasso [pikạso]
Pablo właśc. P. Ruiz Blasco, ur. 25 X 1881, Málaga, zm. 10 IV 1973, Mougins k. Cannes,
hiszpański malarz, grafik i rzeźbiarz, jeden z najwybitniejszych twórców sztuki XX w..

[madohora]

Pablo Picasso

[madohora]

aweł Pierściński (ur. 25 maja 1938 w Kielcach, zm. 22 maja 2017 tamże) – polski fotografik, współtwórca Kieleckiej Szkoły Krajobrazu – nurtu krajobrazowej fotografii czarno-białej lat 60. i 70. XX wieku.

[madohora]

W 1968 roku został uhonorowany tytułem Artiste FIAP (AFIAP), w 1976 tytułem Excellence FIAP (EFIAP), w 1980 tytułem Excellence FIAP for Services Rendered (ESFIAP) – przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej (FIAP)

[madohora]

„Zostawmy ładne kobiety mężczyznom bez wyobraźni”

[madohora]

17 VI 1882
urodził się w Oranienbaumie k. Petersburga
1910
wyjechał do Szwajcarii
premiera baletu Ognisty ptak w Les Ballets Russes Diagilewa
1913
premiera baletu Święto wiosny, zakończona skandalem
1920
przeprowadził się do Francji
balet Pulcinella, początek okresu neoklasycznego
1927
oratorium Oedipus Rex
1930
Symfonia psalmów na chór i orkiestrę
1939
przeniósł się na stałe do USA
1951
dyrygował prawykonaniem opery Rake’s Progress w Wenecji
1952
Kantata — początek okresu techniki serialnej
6 IV 1971
zmarł w Nowym Jorku

[madohora]

Okres rosyjski — utwory baletowo-orkiestrowe
W twórczości kompozytorskiej Strawinskiego — pełnej zaskakujących wolt stylistycznych — wyróżnia się 3 okresy: rosyjski, neoklasyczny i serialny. W tzw. okresie rosyjskim dominowały utwory baletowo-orkiestrowe, w większości oparte na ludowych podaniach i nawiązujące do ludowej muzyki rosyjskiej; w orkiestrowych Ogniach sztucznych (1909) i w Ognistym ptaku widać jeszcze wpływy dzieł N. Rimskiego-Korsakowa; w balecie Pietruszka, oddającym sceny wiejskiego jarmarku, rozpoczął się proces emancypacji rytmu, osiągnął on punkt kulminacyjny w Święcie wiosny, opartym na pogańskich obrzędach (prawykonanie tego baletu zakończyło się głośnym skandalem ze względu na protesty części słuchaczy); do rosyjskiego okresu zalicza się też m.in. burleskę Lis (Paryż 1922) i balet Wesele (Paryż 1923).

[madohora]

Igor Strawiński

[madohora]

Dmitrij Dmitrijewicz Szostakowicz, ros. Дмитрий Дмитриевич ШостаковичⓘДмитрий Дмитриевич Шостакович (ur. 12 września?/25 września 1906 w Sankt Petersburgu, zm. 9 sierpnia 1975 w Moskwie) – rosyjski kompozytor, pianista i pedagog. Często uważany za najwybitniejszego symfonika XX wieku.

[madohora]

Muzyka operowa
Już 1926 dał się poznać jako utalentowany kompozytor, autor wykonanej wtedy z powodzeniem I Symfonii (1926). Rok później wziął udział w I Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. F. Chopina w Warszawie, uzyskując dyplom honorowy (w następnych latach Szostakowicz ograniczał się na ogół do wykonywania własnych utworów). U schyłku lat 20. kompozytor nawiązał współpracę z reżyserem teatralnym, W. Meyerholdem, i skomponował swą pierwszą operę — Nos (Moskwa 1930). W 1934 została wystawiona jego opera Lady Macbeth mceńskiego powiatu, wg opowiadania N. Leskowa (2. wersja pt. Katarzyna Izmajłowa, Moskwa 1963). W 1937–48 Szostakowicz wykładał kompozycję w konserwatorium w Leningradzie (od 1939 jako profesor), tam też przebywał podczas blokady miasta 1941 i rozpoczął komponowanie VII Symfonii, zw. Leningradzką, którą ukończył po ewakuacji do Kujbyszewa (obecnie Samara). W 1943–48 był profesorem konserwatorium w Moskwie; wykształcił takich wybitnych kompozytorów, jak: G. Swiridow, K. Karajew, B. Czajkowski, G. Ustwolska. W 1949 wyjechał (pod naciskiem J. Stalina) do Stanów Zjednoczonych na Kongres Kultury i Obrony Pokoju (1959 ponownie z delegacją kompozytorów sowieckich), 1950 do Lipska na uroczystości 200. rocznicy śmierci J.S. Bacha, 1959 do Warszawy na festiwal Warszawska Jesień, 1960 — wraz z dyrygentami E. Mrawinskim i G. Rożdiestwienskim oraz Orkiestrą Filharmonii Leningradzkiej — na tournée po Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech, Belgii, Szwajcarii i Austrii, 1962 do Edynburga na festiwal poświęcony głównie jego muzyce. Otrzymał wiele wyróżnień, także tytuł artysty ludowego ZSRR; był członkiem Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk, Akademii Sztuki NRD, Akademii Santa Cecilia w Rzymie, laureatem Międzynarodowej Nagrody Pokoju (1954) i Nagrody Leninowskiej (1958). Zmarł 9 VIII 1975 w Moskwie.

[madohora]

Tablica środkowa

Scena Zaśnięcia ikonograficznie nawiązuje do XV-wiecznych tradycji malarstwa polskiego. Ale Ołtarz Mariacki Stwosza nie musiał być główną inspiracją. Ołtarze z Ptaszkowej i Sienna, obraz z Muzeum Diecezjalnego we Włocławku (dziś Muzeum Narodowym w Warszawie), tryptyk z Naramic to wcześniejszy typ odnośnej kompozycji, tzw. Zaśnięcie z łożem. Ustalił się na gruncie kontaktów polsko-czeskich z pierwszej poł. XV wieku.
Tryptyk bodzentyński
Środkowa część tryptyku uderza równowagą kompozycji opartej na konstrukcji geometrycznej. Wąskie, drewniane listwy rzeźbione na kształt spiralnych kolumienek to dwa główne akcenty pionowe, wydzielające trzy pola. Każde zwieńczone jest maswerkiem naśladującym sploty winnej latorośli. Na 2/3 wysokości węższych, bocznych pasów podziału poziomego dokonują maswerki rozpięte w kształcie gotyckich sklepień, stąd dwie oddzielne kondygnacje. Skośne postacie wpisane są w symetryczne podziały. Figurą budującą jest wielki trójkąt wyznaczony przez linie diagonalne. Idą one w dół od błogosławiącej ręki Jezusa, przez kontur skrzydeł zawieszonych nad sceną pierwszej kondygnacji aniołów, wzdłuż głów apostołów, ku podstawie. Ten wielki trójkąt przenika w górnej partii mniejszy, odwrócony, którego dwa wierzchołki spoczywają na rogach pasa środkowego, a trzeci jest na osi kompozycji. Następuje więc powiązanie obu segmentów kompozycji.

Szaty śpiewających aniołów mają jasne tony z różowymi cieniami w załamaniach draperii. Białe i wijące się wstęgi zdobi falujący się rytmicznie ornament. Układ aniołów jest symetryczny.
Na środku części górnej znajduje się dwuosobowa grupa Wniebowzięcia w otoczeniu czterech aniołów, których skrzydła i suknie to odpowiednik gamy barwnej zapowiedzianej w przedstawieniu chórów. Scenę tę oglądają tylko dwaj apostołowie z Zaśnięcia – stoją w rogach, na drugim planie, pod maswerkami zamykającymi boczne pasy pionowe. Między obydwoma strefami obrazu, połączonymi kompozycją, pojawia się nowy podział zjawiska psychicznego związany z niezwracania uwagi. na główną scenę.

[madohora]

Kościół jest częścią zespołu, wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.215/1-4 z 3.11.1947 i z 15.02.1967), do którego należą także
dzwonnica z XVII w., przebudowana w 1848 r.,
cmentarz kościelny,
ogrodzenie z bramą z XIX w.

[madohora]

Kościół świętego Ducha – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika w Bodzentynie.
Pierwsza świątynia powstała w 1475 roku. Pierwotnie był to drewniany kościół przyszpitalny. Na jego miejscu wybudowano w pierwszej połowie XVII wieku murowaną świątynię. Kościół został dwa razy zniszczony przez pożar - najpierw w 1619 roku, a następnie w pożarze miasta w 1917 roku.
Od czasu drugiego pożaru ruiny świątyni przez wiele lat stały i niszczały. Dopiero dzięki staraniom księdza proboszcza Leszka Sikorskiego, ofiar parafian oraz dofinansowaniu z budżetu gminy i środków z Unii Europejskiej można było, po prawie stu latach, odbudować i zrekonstruować zabytkową świątynię. Od 2010 roku kościół znów pełni funkcję sakralne

[madohora]

Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach – polskie muzeum etnograficzne z siedzibą w Kielcach. Celem działania muzeum jest gromadzenie, ochrona i udostępnianie zabytków kultury ludowej z obszaru województwa świętokrzyskiego, ze szczególnym uwzględnieniem budownictwa ludowego oraz popularyzacja kultury ludowej.
Muzeum zostało powołane do życia decyzją wojewody kieleckiego z dn. 21 sierpnia 1976. Samodzielną działalność rozpoczęło 1 stycznia 1977.
Muzeum Wsi Kieleckiej składa się z oddziałów:
Dworek Laszczyków w Kielcach,
Park Etnograficzny w Tokarni (gm. Chęciny),
Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie,
Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie (dawniej Pomnik-Mauzoleum).
obiekt in situ: Wiatrak Kamienny w Szwarszowicach.
Siedziba dyrekcji muzeum mieści się w nowo wybudowanym budynku wystawienniczo-administracyjnym na tyłach zabytkowego Dworku Laszczyków w Kielcach.

[madohora]

Cmentarz żydowski w Bodzentynie – kirkut znajdujący się w zagajniku pośród pól na północnym zboczu Miejskiej Góry, przy drodze do Świętej Katarzyny na wysokości granicy miasta Bodzentyn. Na obszarze 2 ha zachowało się około 55 macew postawionych w latach 1870–1934. Większość płyt posiada czytelne inskrypcje hebrajskie oraz bogate zdobienia, na niektórych zachowały się ślady polichromii.

[madohora]

4 lipca 1946 r. – pogrom Żydów zwany pogromem kieleckim

[madohora]

są: kam ienica m urow ana w środku ry n k u sto jąca,
z w y d łutow anym na czele herbem S o łty -
ków , O rłem . W y s ta w ił tę kam ienicę niejaki
Maciej G ilba, kucharz księcia biskupa k ra k o w skiego
S ołtyka, a biskup, w nagrodę jego zasług,
herbem swoim dom jego pozw olił p rz y ozdobić.
Przed tą kam ieniczką sta ła daw niej
kam ienna figura św . T ekli na podobnymże słu pie.
Co do wiadom ości historycznych i opisu
pam iątek por.: „W ycieczka archeologiczna’ F.
M. Sobieszczański, W arszaw a, strona 133 i
nast., tudzież „K łosy” T. X II I , str. 11 i 25
w korespondencyi. „G roby kościoła X . M aryi
P an n y w K ielcach i B ulla erekcyjna D yecezyi
K ate d ry K ieleckiej” przez ks. W ł. S iarkow -
skiego, W a rsz a w a 1872. Od 181 9—-37 w y chodził
tu ,,Dziennik rządow y W ojew ództw a
K rakow skiego41 (1816— 18 w y d aw an y w K rakow
ie); 1838— 41: „D ziennik urzędow y gub.
K rakow skiej” ; 1840— 44: „D ziennik urzędow y
gub. K ieleckiej” ; obecnie od 1870 w ychodzi
„G azeta K ielecka” , B. gim nazyum w ojew ódzkie
w K. w ydaw ało 1834— 40 w W arszaw ie
„A k ta uroczyste zakończenia biegu n a u k ’ (R u ssica,
316). E konom ia K., w łasność rządow a,
w r. 1838 m iała rozległości około 22,250 mr.,
w której to rozległości było lasu około 17,100
m r.; sk ła d ały ją: folw ark, w ieś, cegielnia, piec
w apienny, fab ry k i żelazne Białogon; m łyn
P ietraszki; nom enklatura B iesaki; w ójtostw o i
w ieś Wąsosz; w ieś Szczukow skie G órki; wieś
i w ójtostw o D ąbrow a; wsie: Posłow ice, Kow
ala, D ym iny; folw., w ójtostw o i w ieś Bilcza;
wsie: K uby, Bielecko z m łynem ; folw. C zarnów
. wsie: Czarnów duży, Czarnów m ały; tolw.
K ielce-P siarnia, w ś Saków z papiernią, m łyn
Pakosz, g ru n ta pod K adzielnią, chałupki pod
K ielcam i, nom enklatura Mojcza; w ś Słupiec,
m ły n i kopalnia m arm uru; folw., w ś. w ójtostw
o Szkoda D onatw a; folw. N ow y: wś Doinaszewice,
m łyn Cedro M azur; wsie: C edryna,
L eszczyny z kościołem parafialnym , w ś i w ójtostw
o N iestaehów ; folw. M łyn zw any z m ły nem;
m ły n y 2 K raszew szczyzna z gruntam i;
w ś M iedziana Góra, folw. Dozoratwo Górnicze;
folw., w ś, w ójt. i sołtystw o Niewrachlóvv, w ieś
L urew izna; nlucz K rajno i Górno, w ójtost. Cieko
ty , m ły n O szczyw ilk, w ś C iekoty i m łyn,
folw. Górno, w ś Górno, Itadlin, folw ., w s i w ójtostw
o K rajno; folw. i w ieś Bęczków, w iatrak i
w ójtostw o; fólw ., w ójtostw o i w ieś K akunin;
folw ., m ły n i w ś M asłów; folw. i w ś Brzezinki;
folw., m łyn, w ójtostw o i w ieś W ola Kopcowa;
w ójtostw o i m łyn Machocice; folw. i w ś P o rą b ki;
lolw . i w ś W ola Jacbow a, folw. i m łyn Za
w ada; lasy złożone z leśnictw : Kielce, Starze,
N iew achlów , Szewce, N iestaehów i P osław ice.
Powiat kielecki gub. kieleckiej utworzonyr został
w 1867 r. z części daw nego pow. kieleckiego
(13 gm in), daw nego pow. opoczyńskiego (6
gm in), trzech gm in pow. opatow skiego i jednej
gm iny pow . stopnickiego. Obszar pow iatu w y nosi
34,65 mil kw . G raniczy od północy z pow .
ko n ec k in i opatowskim, od w schodu z opatow skim
, od południa ze stobnickim i jędrzejow skim ,
od zachodu z w łoszczowskim i koneckim . Co
do u k ładu poziomego przedstaw ia obszar tego
pow iatu, podobnie ja k i całej gubernii, w y ży n ę
w zniesioną średnio około 800 stóp ze stercząeemi
śród niej pojedyńczem i w zniesieniam i
(1,000 do 1,200 stóp) i krótkim i pasm am i w y niosłości,
z k tórych najznakom itsze je st p asmo
ta k zw anych Łysogór, które, w ziąw szy
początek w pow. kieleckim , w okolicach Zagdańska,
o 12 w. na półn.-w schód od Kiele,
posuw ając się ku południo-w schodow i, p rzy bierają
coraz w ybitniej postać jednolitego p a sm
a, w y d atn ie odrzynającego się od otaczającej
pagórkow atej w y ży n y , zarówno w zrastającą
ciągle w yniosłością głów nego grzbietu, jako
też błotnistym i nizinam i i dolinami rzek i stru mieni,
odgraniczającem i je od ciągnących
się rów nolegle choć nie ta k regularnem i w y niosłem
pasmem w zgórz od Gózdu ku Bodzentynow
i się ciągnących. W tym że sam ym k ie ru
n k u od półn.-zachodu ku połudn.-w schodow i
ciągną się mniej znaczne i nieregularne szeregi
w yniosłości, śród których położone są C hęciny.
N ajznaczniejsze z nich korzeczkow skie, ciągnące
się około 7 w iorst wzduż wsi K orzeck, bolm
ińskie otaczające w podkow ę w śB olm in. Znaczniejsze
w zniesienia spo ty k am y p rzy w siach
Bilcza, M arzysz (1,260 stóp), Mojcza (1,350
stóp). Znaczna ilość pasm g ó rzy sty ch i obszerne
lasy dostarczają w ód licznym o k ręty m
biegu strum ieniom i rzekom, k tó ry ch w ody
zbiera i uprow adza do W isły N ida. Z d o p ły wów
jej w ażniejsze są: Czarna N ida, Bobrza al.
Bobrek, Łośnia, Jasionka, L ipnica i M oraw ica.
Zmienność w arunków u k ład u poziomego, rozmaitość
w układzie geologicznym (ob. kielecka
g ubernia) sprow adzają za sobą w ielką rozm aitość
w naturze gleby, k tóra W zachodniej czę •
ści pow iatu posiada cechy, które ta k ą sm utną
sław ę zjed n ały opoczyńskiej ziemi, słynącej
z piasków i kam ieni; w południow o-w schodniej
zaś zbliża się w arunkam i ku pszenico-rodnym
okolicom Sandom ierza, Stopnicy, O patow
a. Znaczną część pow ierzchni p o k ry w a ją la sy,
których było w 1880 r. p ry w a tn y c h nieurządzonych
16,638, urządzonych 22,193 m r.,
obsianych po wTycięciu 4,672 m r., niezadrzew
ionych 5,448, za se rw itu ty danych włość.
641 mr , w łość. 150 mr. Prócz tego znaczny
obszar leśnictw a rządow ego. P rz y takich w arunkach
fizycznych, p rzy ostrzejszym klim acie
w okolicach pasm a Ł ysogór, gospodarstw o ro lne,
mimo odwiecznej k u ltu ry tych okolic, niemoże
przedstaw iać się św ietnie. Obfitość wy

[madohora]

KIELCE ZIMĄ

[madohora]

Jaskinia Zawaliskowa
Odkryta w 1959 roku, znajduje się w północno-wschodniej części Skałki Geologów i posiada dwa otwory wejściowe. Ta, zamieszkiwana przez gacki szare i różne gatunki pająków, jaskinia ma długość 30 m oraz deniwelację wynoszącą 6 metrów. Nie występują w niej nacieki, jednak na ścianach można zaobserwować różne rodzaje glonów i porostów. Dno jaskini tworzy namulisko z plastycznych iłów czerwonych i żółtobrązowych mułków.

[madohora]

Zejście z Kadzielni

[madohora]

Kadzielnia Latem

[madohora]

Widoki z Kadzielni

[madohora]

Kielce Kadzielnia

[madohora]

Kadzielnia Kielce

[madohora]

Na łące

[madohora]

Kamieniołom

[madohora]

Rezerwat Kadzielnia

[madohora]

Niebo nad Kadzlielnią

[madohora]

W pobliżu rezerwatu Kadzielnia, na skwerze Edmunda Niziurskiego, można obejrzeć tablicę upamiętniającą żołnierzy i ludność cywilną, którzy stawili opór wrogowi 5 września 1939 roku. Tablica to także rodzaj hołdu dla płk. Wacława Wilniewczyca, dowódcy 74. Górnośląskiego Pułku Piechoty z Lublińca oraz podległych mu żołnierzom i funkcjonariuszom różnych formacji. Bój o Kielce trwał cały dzień, właśnie w jego miejscu postawiono obelisk z tablicą. Na kamiennej bryle znalazł się orzeł wojskowy oraz Krzyż Walecznych, ufundowane przez IPN. Odsłonięcie miało miejsce 4 września 2021 i połączone było z piknikiem historycznym, podczas którego prezentowano repliki i oryginały sprzętu Wojska Polskiego z 1939 roku.

[madohora]

W 2002 zmieniono nazwę ośrodka na Targi Kielce. Od 21 stycznia 2006 funkcję Prezesa Zarządu Targów Kielce pełni dr Andrzej Mochoń. W 2013 roku zakończyła się największa w historii Targów Kielce modernizacja i rozbudowa obiektów. Prace prowadzone były w ramach unijnego projektu „Modernizacja i rozbudowa infrastruktury Targów Kielce jako Międzynarodowego Ośrodka Wystawienniczo–Kongresowego: Działanie III.2 Infrastruktura turystyki kongresowej i targowej Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007–2013”. Budowa terminali wejściowych, hali E, Centrum Kongresowego oraz parkingu wielopoziomowego kosztowała w sumie 189 mln 858 tysięcy złotych (brutto).

[madohora]

[madohora]

PRZYWITANIE JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO NA DWORCU W KIELCACH

[madohora]

Karczówka – wzniesienie w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Kadzielniańskim, położone na terenie Kielc, na południowy zachód od centrum miasta. W większej części zbudowane jest z wapieni dewońskich, u jego podnóża natomiast znajdują się wychodnie zlepieńców cechsztyńskich. Jest porośnięte starodrzewiem sosnowym, w którym wiek niektórych drzew dochodzi do 150 lat. W przeszłości obszar Karczówki był wykorzystywany górniczo. Wydobywano tu wapień oraz rudy ołowiu. Pozostałości dawnych prac górniczych w postaci szybów i rowów poeksploatacyjnych widoczne są na stokach: południowym i zachodnim. Na szczycie znajduje się punkt widokowy na Kielce oraz Góry Świętokrzyskie. W 1953 r. na Karczówce utworzono rezerwat krajobrazowy o obszarze 27 ha. Na Karczówce swój początek ma czerwony szlak turystyczny biegnący do Chęcin. Na północ od klasztoru na wzgórzu znajduje się pomnik i zbiorowa mogiła powstańców styczniowych.

[madohora]

Na szczycie ulokowany jest kościół pw. św. Karola Boromeusza oraz klasztor należący dawniej do oo. bernardynów. Fundatorem zespołu klasztornego był biskup krakowski Marcin Szyszkowski. Powstał on jako wotum za ominięcie Kielc przez zarazę z 1622 r. Zespół klasztorny został wzniesiony w latach 1624–1631 w stylu późnorenesansowo-wczesnobarokowym. Na początku XVIII w. klasztor został przebudowany. Od strony wschodniej dobudowano wówczas zabudowania gospodarcze, ogrodzone murem z basztami i znajdującą się pośrodku bramą. W 1864 r. zakon bernardynów został rozwiązany przez władze carskie. Od 1957 r. klasztorem opiekują się księża pallotyni.
Klasztor i kościół wieńczą barokowe wieże i sygnaturki pokryte blachą miedzianą. Do wnętrza prowadzą barokowe schody wykonane z wydobywanego na Kielecczyźnie czerwonego i szarego piaskowca. Na korytarzu przy wejściu do klasztoru znajduje się obraz przedstawiający złupienie klasztoru przez wojska szwedzkie w 1655 r. Kościół klasztorny jest jednonawowy. Na barokowym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiający św. Karola oraz św. Kazimierza. Pozostałe elementy wyposażenia świątyni rokokowe.
Pod wieżą ulokowana jest kaplica pw. św. Barbary, a w niej rokokowy posąg świętej z XVII w. wykonany z samorodka rudy ołowiu – galeny. Trzy wielkie samorodki znalezione zostały w 7 grudnia 1646 r. przez Hilarego Malę z Niewachlowa, miejscowego górnika, w szybach na Karczówce[1]. Z pozostałych dwóch wykonano figurę NMP znajdującą się w katedrze w Kielcach oraz figurę św. Antoniego w kościele w Borkowicach.
Przed klasztorem ulokowana jest kaplica MB Fatimskiej, przebudowana w 1986 r. z jednego z budynków gospodarczych z XVIII w.
Zespół klasztorny bernardynów wpisano do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.403/1-4 z 23.06.1967), w jego skład wchodzą:
kościół pw. św. Karola Boromeusza,
klasztor wybudowany w latach 1629–1631, przebudowany w XIX w.,
zabudowania gospodarcze z I połowy XVIII w.
ogrodzenie z basztami z XVII–XVIII w.,
teren niezabudowany na stoku góry (nr rej.: A-1189 z 25.08.1997).Na szczycie ulokowany jest kościół pw. św. Karola Boromeusza oraz klasztor należący dawniej do oo. bernardynów. Fundatorem zespołu klasztornego był biskup krakowski Marcin Szyszkowski. Powstał on jako wotum za ominięcie Kielc przez zarazę z 1622 r. Zespół klasztorny został wzniesiony w latach 1624–1631 w stylu późnorenesansowo-wczesnobarokowym. Na początku XVIII w. klasztor został przebudowany. Od strony wschodniej dobudowano wówczas zabudowania gospodarcze, ogrodzone murem z basztami i znajdującą się pośrodku bramą. W 1864 r. zakon bernardynów został rozwiązany przez władze carskie. Od 1957 r. klasztorem opiekują się księża pallotyni.
Klasztor i kościół wieńczą barokowe wieże i sygnaturki pokryte blachą miedzianą. Do wnętrza prowadzą barokowe schody wykonane z wydobywanego na Kielecczyźnie czerwonego i szarego piaskowca. Na korytarzu przy wejściu do klasztoru znajduje się obraz przedstawiający złupienie klasztoru przez wojska szwedzkie w 1655 r. Kościół klasztorny jest jednonawowy. Na barokowym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiający św. Karola oraz św. Kazimierza. Pozostałe elementy wyposażenia świątyni rokokowe.
Pod wieżą ulokowana jest kaplica pw. św. Barbary, a w niej rokokowy posąg świętej z XVII w. wykonany z samorodka rudy ołowiu – galeny. Trzy wielkie samorodki znalezione zostały w 7 grudnia 1646 r. przez Hilarego Malę z Niewachlowa, miejscowego górnika, w szybach na Karczówce[1]. Z pozostałych dwóch wykonano figurę NMP znajdującą się w katedrze w Kielcach oraz figurę św. Antoniego w kościele w Borkowicach.
Przed klasztorem ulokowana jest kaplica MB Fatimskiej, przebudowana w 1986 r. z jednego z budynków gospodarczych z XVIII w.
Zespół klasztorny bernardynów wpisano do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.403/1-4 z 23.06.1967), w jego skład wchodzą[2]:
Na szczycie ulokowany jest kościół pw. św. Karola Boromeusza oraz klasztor należący dawniej do oo. bernardynów. Fundatorem zespołu klasztornego był biskup krakowski Marcin Szyszkowski. Powstał on jako wotum za ominięcie Kielc przez zarazę z 1622 r. Zespół klasztorny został wzniesiony w latach 1624–1631 w stylu późnorenesansowo-wczesnobarokowym. Na początku XVIII w. klasztor został przebudowany. Od strony wschodniej dobudowano wówczas zabudowania gospodarcze, ogrodzone murem z basztami i znajdującą się pośrodku bramą. W 1864 r. zakon bernardynów został rozwiązany przez władze carskie. Od 1957 r. klasztorem opiekują się księża pallotyni.
Klasztor i kościół wieńczą barokowe wieże i sygnaturki pokryte blachą miedzianą. Do wnętrza prowadzą barokowe schody wykonane z wydobywanego na Kielecczyźnie czerwonego i szarego piaskowca. Na korytarzu przy wejściu do klasztoru znajduje się obraz przedstawiający złupienie klasztoru przez wojska szwedzkie w 1655 r. Kościół klasztorny jest jednonawowy. Na barokowym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiający św. Karola oraz św. Kazimierza. Pozostałe elementy wyposażenia świątyni rokokowe.
Pod wieżą ulokowana jest kaplica pw. św. Barbary, a w niej rokokowy posąg świętej z XVII w. wykonany z samorodka rudy ołowiu – galeny. Trzy wielkie samorodki znalezione zostały w 7 grudnia 1646 r. przez Hilarego Malę z Niewachlowa, miejscowego górnika, w szybach na Karczówce[1]. Z pozostałych dwóch wykonano figurę NMP znajdującą się w katedrze w Kielcach oraz figurę św. Antoniego w kościele w Borkowicach.
Przed klasztorem ulokowana jest kaplica MB Fatimskiej, przebudowana w 1986 r. z jednego z budynków gospodarczych z XVIII w.
Zespół klasztorny bernardynów wpisano do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.403/1-4 z 23.06.1967), w jego skład wchodzą:
kościół pw. św. Karola Boromeusza,
klasztor wybudowany w latach 1629–1631, przebudowany w XIX w.,
zabudowania gospodarcze z I połowy XVIII w.
ogrodzenie z basztami z XVII–XVIII w.,
teren niezabudowany na stoku góry (nr rej.: A-1189 z 25.08.1997).
klasztor wybudowany w latach 1629–1631, przebudowany w XIX w.,
zabudowania gospodarcze z I połowy XVIII w.
ogrodzenie z basztami z XVII–XVIII w.,
teren niezabudowany na stoku góry (nr rej.: A-1189 z 25.08.1997).

[madohora]

KARCZÓWKA

[madohora]

Straszna zaraza morowa grasowała w XVII wieku. Tysiące ludzi wymierało po ludnych i bogatych
miastach; inni, przerażeniem zdjęci, uchodzili, chroniąc się po górach i puszczach niedostępnych.
Nie stało sług Bożych, by nieść konającym ostatnią pociechę, nie stało rąk, by chować trupy i te po ulicach się walały, zwracając ku niebu wykrzywione boleścią twarze. Na tronie biskupim krakowskim zasiadał Marcin Szyszkowski. Z pomiędzy licznych zamków i pałaców najmilszym księciu biskupowi był pałac
kielecki. Wtym widmo zarazy morowej poczęło zbliżać się i ku tej, wśród gór położonej, rezydencji.
Nakazał biskup modły i nabożeństwa, sam w pontyfikalnych szatach obchodził procesjonalnie ulice
miasta, by krzepić ducha mieszkańców , a nieraz po całych nocach leżał krzyżem przed ołtarzem,
błagając Pana, by uchronił ukochane Kielce od straszliwej klęski. W śród gorących modłów biskup uczynił pewnej nocy ślub, że, jeżeli zaraza ominie Kielce, to jako dziękczynienie za tę łaskę na sąsiedniej górze,
zwanej K arczówką, wystawi kościół. Z a raz a oszczędziła Kielce, a biskup, wypełniając swój ślub, w r. 1624 wystawił na górze kościółek. Do nowej tej świątyni w d. 4 listopada 1628 r. fundator sprowadził z kolegjaty relikwje św. K arola B orom eusza, patrona od z a ra zy morowej.Ale mały ten kościółek wydał się Szyszkowskiemu niedość odpowiednim i z tego powodu zmienił pierw otne zamiary: kościół znacznie po większył, postaw ił zabudow ania klasztorne, które zam ierzał oddać 0 0 . B ernardynom , gdy wtym
n iespodziew any a silny spotkał opór ze strony Paulinów C zęstochow skich. O jcow ie ci wywodzili
z bulli papieskiej, że zabronione jest budować tak blizko Jasnej G óry inne klasztory, a zwłaszcza
B ernardyńskie. Po długich pertraktacjach Paulini ustąpili, a B ernardyni zajęli now ą sw ą siedzibę, z której malowniczością mało punktów w K rólestwie m oże się porównać. Praw dziw ą osobliwością kościoła tego jest posąg św. B arbary w kaplicy, z jednolitej bryły rodzim go ołowiu wyrobiony. Posąg ten, wysoki2 łokcie i 9 cali, nie ma wartości artystycznej, ale jest prawdziwą osobliw ością mineralogiczną. Bryłę tę, oraz dwie jeszcze podobne, w ykopał w górze M achnow skiej, 7 grudnia 1646 roku, górnik z Niewachlowa, Hilary Mala.

[madohora]

Mala w pierw sze święto Wielkiej N o cy poszedł na górę M achnow ską, aby obmyśleć, gdzieby otworzyć nowy szyb. Nagle ujrzał k rę c ą c e się tum any piasku, a następnie widział wyraźnie, jak trzy osoby w ziemię się zapadły, jednocześnie zaś usłyszał głos: „Kop w tych miejscach, gdzie się osoby zapadły, aż się dokopiesz trzech brył kruszcu. Na każdej będzie litera na znak, jakiego świętego statua ma być z niej wykuta”. M ala zabrał się do roboty. Całe mienie swe wydał na tę pracę. Kilka m iesięcy już przeszło,
a zapow iedzianych brył nie znalazł. S p rzed ał chatę swą, z dobytku tylko jedna kura mu pozostała,
ale i tę nareszcie sp rzed ać musiał, a sam z żoną kopał niezmordowanie. Nareszcie silna wiara jego została nagrodzoną. Mala odnalazł zapowiedziane bryły, z k tó rych wyrobiono posągi Najśw. M. P., św. Antoniego
i św. Barbary. Pierw sza statua oddaną była do Kielc, druga do Borkowic, trzecia na Karczówkę.

[madohora]

Roku tysiąc sz e ść se t czterdziestego szóstego
W Wigiliją Matki Boskiej — grudnia dnia siódm ego
Trzy były grana w ielkie wykopane
W górze M achnowskiej, ale tak nazwane:
N ajśw iętsza Matka, Antoni, Barbara,
Tu dla K arczów ki wspaniała ofiara,
A to za biskupstwa Piotra G ębickiego
Krakowskiej katedry k sięcia Siew ierskiego;
Starosta C zechow ski kazał ich obrobić,
By temi statuami kościoły ozdobić.
W K ielcach katedrze Marja została,
W Borkowicach Antoni,—to pismo zeznaje.
Hilary Mała, ze wsi Niewachlowa,
On to wynalazł—masz w ieść co do słowa.
Ksiądz Andrzej Kuźniarski, gwardjan tutejszy,
Z archiwum ułożył te szesn aście wierszy.

[madohora]

Stanisław August, który, w racając z K rakow a, zw iedzał K arczów kę w dniu 13 lipca 1787 roku.

[madohora]

G ó rę K arczów kę w idać z odległości około 5 mil z pod Ł agow a w pow iecie Opatowskim. Kościół
odnowiono zew nątrz; dano nową podłogę, gm achy klasztorne chylą się ku ruinie. O dpusty na św. A ntoniego (13 czerw ca), na M. B oską A nielską (2 sierpnia), a zw łaszcza p rocesja Bożego C iała w niedzielę po tym święcie, ściągają do K arczów ki liczny zastęp włościan okolicznych.

[madohora]

[madohora]

CHĘCINY, DLACZEGO MNIE PRZYTŁACZAŁY?

[madohora]

*

[madohora]

KIELCE

[madohora]

[madohora]

Karczówka, o ćwierć mili od Kielc, wysoka, skalista, drzewami pokryta góra, w czasie panującej wielkiej
morowej zarazy, ślubował Marcin Szyszkowski biskup krakowski, wystawić dom Boży, jeśli Kielce
od niej ochronione zostaną. Ziszczając to przyrzeczenie, założył r. 1624 kościół na Karczówce, a 4 listopada
1628 r. przeprowadził uroczyście z kollegiaty Kieleckiej relikwie ś. Boromeusza, patrona przeciw
morowej zarazie, którego będąc przyjacielem za życia, przywiózł kości świętego z Medjolanu. Zmieniając
następnie zamysł, zwiększył świątynię, przerobił mieszkanie plebana na klasztor, a opatrzywszy w wszelkie
sprzęty i apparata kościelne, osadził w r. 1630 Bernardynów; wodę dla zupełnego jej braku tak jak i teraz dowozić trzeba ze wsi Czarnowa. W r. 1646 włościanin Hilary Mala, wydobył na poblizkiej górze Karcz zwanej, ogromną bryłę czystej rudy ołowianej z której wykuty posąg ś. Barbary, umieszczony jest
w ołtarzu; wysokość jego wvaz z podstawią wynosi łokci 2 i cali 9, grubość łokci 2 i cali 3. Górnicy
w dzień świętej Barbary, jako swojej patronki, zgromadzają się tu na nabożeństwo.

[madohora]

KARCZÓWKA

[madohora]

[madohora]

Nie wiem jak w środku ale dla mnie wygląda tak samo jak w czasie gdy tam mieszkałam. Tylko połączeń było więcej. Były połączenia z Jędrzejowem, z Pińczowem, z Katowicami - chociaż tutaj bardziej mi pasował pociąg. Był o korzystniejszej dla mnie godzinie

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Nie mów nikomu
Że czułam się jak w domu!

[madohora]

[madohora]

Stara Synagoga w Bodzentynie – drewniana bożnica zbudowana pod koniec XIX wieku. Spłonęła podczas pożaru miasta w czerwcu 1917. W roku 1889 znajdowała się tutaj siedziba okręgu bożniczego, na czele którego stał rabin Moszek Awner Grinbaum. Jego uposażenie w związku z wykonywaną funkcją wynosiło 410 rubli rosyjskich. Na miejscu synagogi wybudowano nową murowaną.

[madohora]

[madohora]

Łysica (potocznie Góra Świętej Katarzyny) – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich o wysokości 614 m n.p.m. Znajduje się w zachodniej części Łysogór, na południowy wschód od wsi Święta Katarzyna. Należy do Korony Gór Polski, jest jej najniższym szczytem. Znajduje się w obszarze ochrony ścisłej Świętokrzyskiego Parku Narodowego.

[madohora]

Łysica zbudowana jest z kwarcytów i łupków kambryjskich. Od strony północnej i południowej szczyt otaczają gołoborza. Łysica jest całkowicie porośnięta lasem. W partiach szczytowych rośnie jodła, a poniżej las jodłowo-bukowy. Na stoku południowym, na wysokości ok. 590 m, położone jest niewielkie torfowisko. Na stoku północnym znajdują się liczne źródła strumieni. W partiach szczytowych gnieżdżą się orliki krzykliwe, krogulce i kobuzy.

[madohora]

Przez górę przechodzi Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków.

[madohora]

[madohora]

1783 – Na mocy królewskiego przywileju, dzięki inicjatywie Stanisława Staszica, w Busku zawiązano Kompanię Solną, która na dużą skalę rozpoczęła warzenie soli z miejscowych solanek. Leopold Beust zbudował 2 tężnie solankowe.

[madohora]

1795 – Busko zajęli Austriacy; zaprzestano warzenia soli.

[madohora]

Galera Sław - Krzysztof Kieślowski

[madohora]

Leszek Kołakowski (ur. 23 października 1927 w Radomiu, zm. 17 lipca 2009 w Oksfordzie) – polski filozof, literat i działacz polityczny; eseista, publicysta i prozaik[2], popularyzator wiedzy. profesor zwyczajny związany z Uniwersytetem Warszawskim i Oksfordzkim, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Kawaler Orderu Orła Białego, laureat Nagrody Erazma (1983), Nagrody Klugego (2003) i kilkunastu innych wyróżnień.
(nie mam zdjęcia)

[madohora]

1804 – Przebudowa fasady kościoła NPNMP, wyposażenie go w nowy ołtarz główny.

[madohora]

Poglądy filozoficzne i estetyczne
Twórczość Witkiewicza opiera się na rozbudowanym systemie poglądów filozoficznych i estetycznych, wykładanych w szkicach Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia (1919), Szkice estetyczne (1922) i Teatr. Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze (1923). Cywilizacja znajduje się według Witkiewicza w punkcie zwrotnym: wchodzi w epokę zrównania, uspołecznienia i mechanizacji, które zapewnią masom szczęście, unicestwiając jednak religię, filozofię, sztukę, dzięki którym jednostka może zaznać „metafizycznej dziwności” w przeżyciu „Tajemnicy Istnienia”. „Tajemnicą” jest jedność człowieka dla samego siebie (chociaż składa się on z wielości jakości, wrażeń) oraz ograniczoność jego istnienia w nieskończonym istnieniu świata. „Metafizyczne przerażenie wobec zagadki istnienia” znajduje ukojenie w sztuce, która utrwala jedność osobowości w symbolach, połączonych w sposób konieczny. Jedność struktury dzieła jest właściwym dziełem sztuki, której funkcje przedstawiające mają tylko uboczne znaczenie w porównaniu z budzeniem uczuć metafizycznych (hasło Czystej Formy). Rosnąca komplikacja i osamotnienie społeczne sztuki jest zarazem znakiem jej rychłego kresu; doktryna Witkiewicza jest jednocześnie awangardowa i katastroficzna (najbardziej wyrazistą manifestacją Witkiewiczowskiego katastrofizmu była rozprawa O zaniku uczuć metafizycznych w związku z rozwojem społecznym, drukowana w Nowych formach w malarstwie).

[madohora]

Obecny wygląd budynku jest wynikiem remontów i przebudów prowadzonych w XIX, XX oraz XXI wieku. Aktualnie wnętrza dworu zostały przeznaczone na cele wystawiennicze.

[madohora]

WILLA DYREKTORA GIMNAZJUM W KIELCACH - Wyborcza

[madohora]

Ulica Sienkiewicza współcześnie

[madohora]

Jedną z modyfikacji ulicy Sienkiewicza było stworzenie Sienkiewiczowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Kojarzycie Plac Literatów? To ten pomiędzy ulicą Wesołą a Hipoteczną. Przed 1950 rokiem plac ten nie istniał. Kamienice stały tam na równi z obecnymi. Zostały wyburzone, aby zrobić miejsce tej ekskluzywnej inwestycji mieszkaniowej PRL.
Co ciekawe nazwa Plac Literatów jest nazwą zwyczajową i nie figuruje na mapach.

[madohora]

[madohora]

Stanisław Ignacy Łaszczyński (ur. 31 lipca 1872 w Grabowie, zm. 5 września 1939 w Kielcach) – doktor nauk chemicznych, wynalazca, przemysłowiec, twórca pierwszego polskiego patentu z 1902 r. – otrzymywania miedzi i cynku metodą elektrolizy. Wynalazca materiału wybuchowego miedziankitu. Zrobił doktorat na uniwersytecie w Berlinie. W 1900 rozpoczął poszukiwania surowca w Miedziance na Kielecczyźnie dla eksperymentów Siemens & Halske AG w Wiedniu Zastrzelony przez Niemców, upamiętniony pomnikiem na rogu ulic Sienkiewicza i Paderewskiego w Kielcach w 2019 r.

[madohora]

Kościół Świętej Trójcy

[madohora]

Znaczny spadek liczby wiernych i zubożenie parafii w ciągu półwiecza po II wojnie światowej znalazły odzwierciedlenie w złym stanie technicznym budynku. W tym czasie kościół był współużytkowany przez parafię polskokatolicką.

[madohora]

1815 – Na mocy ustaleń Kongresu wiedeńskiego miasto przypadło Królestwu Polskiemu pod zaborem rosyjskim.

[madohora]

1827 – Busko liczyło 647 mieszkańców.

[madohora]

1833 – Lekarzem zdrojowym został dr Jakub Berends, budowane było źródło „Rotunda”, w rynku urządzono skwer dla kuracjuszy. Busko odwiedziło 1040 kuracjuszy.

[madohora]

1837 – Decyzją cara Mikołaja I, według projektu arch. Jakuba Gaya powstał szpital św. Mikołaja dla ubogich.

[madohora]

1862 – W Busku powstała pierwsza gmina żydowska.

[madohora]

1875 – Po publicznej licytacji zakład zdrojowy w dzierżawę zabrał hr. Henryk Łubieński

[madohora]

1880 – Busko liczyło 1585 mieszkańców, 193 domy z czego 21 murowanych.

[madohora]

1918 – Powstał Państwowy Zakład Zdrojowy w Busku, rozpoczęto budowę sanatorium „Górka”.

[madohora]

9 września 1939 – Bitwa 22 Dywizji Piechoty Górskiej z oddziałami niemieckimi pod Broniną (poległo 200 żołnierzy WP).

[madohora]

TPOMNIK MILESA DAVISA ODSŁONIĘTO W KIELCACH - www.wp.pl

[madohora]

1213 – bp krakowski Wincenty Kadłubek przeniósł istniejącą od XI wieku parafię z kościoła św. Wojciecha do kolegiaty przy jednoczesnym poświęceniu świątyni.

[madohora]

Katedra w Kielcach widok od strony Pałacu Biskupiego

[madohora]

Jak można przypuszczać w oparciu o wykopaliska i wzmianki zawarte w źródłach archiwalnych, kościół kielecki był początkowo skromną, kamienną, dwuwieżową budowlą przykrytą sklepieniem tylko nad głównym ołtarzem, w nawie zaś stropem; ze świątyni tej zachowały się niektóre kamienne ciosy, wykorzystane przy budowie nowego prezbiterium w XVIII stuleciu, a także resztki ceramicznych płytek posadzkowych o roślinnej i geometrycznej dekoracji. W 1514 roku biskup krakowski Jan Konarski (1447-1525) dobudował do prezbiterium piętrową, murowaną zakrystię, służącą też jako kapitularz, czyli miejsce zebrań kapituły kolegiackiej. Inny biskup krakowski, Piotr Myszkowski (ok. 1510-1591), w roku 1583 wydłużył świątynię ku zachodowi - zapewne wybudował obecną nawę główną (informuje o tym tablica wmurowana dziś pod chórem muzycznym).

[madohora]

12 lipca 1944 – Likwidacja na Rynku Maksa Petersa, zastępcy szefa miejscowego gestapo, przez grupę bojową Armii Krajowej

[madohora]

1952 – Miasto zyskało połączenie kolejowe

[madohora]

1987 – Obchody 700-lecia nadania praw miejskich.

[madohora]

Pierwszy dokument w którym wspomina się o solankach występujących w Busku to przywilej Bolesława Wstydliwego z 1252 r. Pierwsze badania nad wykorzystaniem wód do leczenia przeprowadził pińczowski lekarz Jan Winterfeld w 1808 r. Po przejęciu Buska w dzierżawę w 1820 r. Feliks Rzewuski wybudował łazienki zaprojektowane przez Henryka Marconiego. Uroczystość otwarcia uzdrowiska miała miejsce w 1836 r. Pierwszej pełnej analizy wody z ujęcia Rotunda, z próbki pobranej w sierpniu 1830 r., dokonał farmaceuta warszawski Ferdynand Werner. Wyniki badań opublikował w 1832 r.

[madohora]

Utrata praw miejskich w 1869 r. niekorzystnie wpłynęła na rozwój uzdrowiska. Dopiero w latach 80. i 90. XIX w., gdy dzierżawcą został lekarz dr Aleksander Dobrzański, nastał dobry czas i Busko stało się jednym z najważniejszych uzdrowisk w kraju. W roku 1890 liczba kąpieli w sezonie przekroczyła 50 tysięcy. W 1893 r. geolog inż. Aleksander Michalski wykonał i uruchomił cztery nowe odwierty, dzięki którym potroiła się ilość pozyskiwanej do celów leczniczych wody. Zwięzłą, rzeczową charakterystykę dynamiki, właściwości fizycznych i składu chemicznego wód z nowych ujęć przedstawił w 1897 r. Franciszek Gervais

[madohora]

Po I wojnie światowej znowu zaczęli przybywać kuracjusze. Intensywna rozbudowa uzdrowiska nastąpiła w latach międzywojennych m.in. z inicjatywy dra Szymona Starkiewicza, który założył sanatorium dziecięce „Górka”. W 1966 r. Busko zajęło pierwsze miejsce w konkursie na najładniejsze polskie uzdrowisko. W 1972 r. oddano do użytku największe z sanatoriów – „Włókniarz”. 30 grudnia 2008 r. otwarto Uzdrowiskowy Zakład Górniczy „Las Winiarski”, zaopatrujący buskie sanatoria w wody siarczkowe z nowego odwiertu w miejscowości Las Winiarski.

[madohora]

Strefa uzdrowiskowa położona jest w południowej części miasta, na terenie Parku zdrojowego i w jego otoczeniu. Bazę sanatoryjną stanowi trzynaście obiektów, które dysponują łącznie 2066 miejscami dla kuracjuszy. Sanatoria są na bieżąco modernizowane i rozbudowywane, powstają kolejne nowe – to sprawia, że liczba miejsc sukcesywnie wzrasta. Rocznie wykonywanych jest ok. półtora miliona zabiegów, z czego 800 tysięcy to kąpiele siarczkowe. W leczeniu korzysta się z wód siarczkowych, jodkowo-bromkowych i borowiny.
W rejonie Buska Zdroju znajdują się wody mineralne o mineralizacji przekraczającej 1g/dm3. Część z nich uznano za wody lecznicze. W tym obszarze można wyróżnić 4 grupy wód mineralnych:
wody półsłodkie występujące w skałach trzeciorzędowych i lokalnie kredowych,
solanki w skałach jurajskich,
wody słonawe i słone występujące w skałach kredowych i stropowej części utworów jurajskich

[madohora]

W Busku-Zdroju leczone są schorzenia:

reumatologiczne
neurologiczne
układu krążenia
dermatologiczne
ortopedyczne dzieci i dorosłych
mózgowe porażenie dziecięce

[madohora]

[madohora]

drewniany kościół cmentarny pw. św. Leonarda z 1699 r., wraz ze „starym” cmentarzem oraz murowanym ogrodzeniem z XVII w. przebudowanym w XIX w.

[madohora]

Świątynia wybudowana w 1699 roku, w miejscu istniejącego tam wcześniej kościoła, jest najstarszą budowlą w Busku-Zdroju. Wykonawcą był cieśla Walenty. Była tu siedziba najstarszej w Busku parafii, erygowanej jeszcze przed założeniem klasztoru norbertanów. Wyremontowana w latach 1997–1998

[madohora]

Na cmentarzu wokół kościoła znajdują się nagrobki m. in.

Pawła Sołtyka, dziedzica Siesławic (zm. 1849);
Mateusza Jeziorowskiego (zm. 1833);
Feliksa Rzewuskiego – założyciela uzdrowiska w Busku oraz członków rodziny Rzewuskich;
Ignacego Popiela – żołnierza insurekcji kościuszkowskiej;
kamienna kolumna opleciona wicią roślinną z przełomu XVII i XVIII wieku
Ostatnie pochówki odbyły się w 2. połowie XIX wieku

[madohora]

[madohora]

Bazary w Kielcach

[madohora]

KIELECKI RYNEK NA PRZESTRZENI WIEKÓW - Nasze Miasto

[madohora]

Kielce Magistrat

[madohora]

Wstrząsającą relację naocznego świadka przekazał wielu amerykańskim i brytyjskim politykom, dziennikarzom i artystom. Spotkał się między innymi z ministrem spraw zagranicznych rządu brytyjskiego Anthonym Edenem oraz z prezydentem USA Franklinem Delano Rooseveltem i słynnym pisarzem Herbertem Wellsem. Jednak jego dramatyczne apele o ratunek dla narodu żydowskiego nie przyniosły rezultatów – większość rozmówców nie dowierzała jego doniesieniom lub je ignorowała.

[madohora]

W okolicy dworca kolejowego (dokładnie przy ulicy Żelaznej) znajdują się 3 przystanki obsługiwane łącznie przez 14 linii autobusowych (0Z, 5, 13, 33, 34, 44, 45, 46, 50, 51, 54, 114, N1, N2) Ponadto w niedalekich odległościach znajdują się jedne z największych przystanków w Kielcach pod względem liczby przyjeżdżających linii autobusowych – przy ulicach Żytniej i Czarnowskiej (wraz z dworcem autobusowym), które są głównymi miejscami przesiadkowymi w mieście.

[madohora]

Znajdujący się przed budynkiem dworca plac uzyskał nazwę pl. Niepodległości, która została nadana mu przez prezydenta Ignacego Mościckiego w związku z odsłonięciem Pomnika Niepodległości w dniu 11 listopada 1929 roku. W 1939 roku pomnik został zniszczony przez hitlerowców, a jego obecny postument, będący powiększoną kopią poprzedniego, został uroczyście odsłonięty 11 listopada 2002 roku.

[madohora]

– Dlaczego sołtys Wąchocka jechał do Kielc godzinę, a z powrotem trzy?
– Bo jego samochód ma tylko jeden wsteczny bieg.

[madohora]

Ukrzyżowanie

[madohora]

Od 1789 r. rezydencja stała się siedzibą licznych instytucji i służyła przede wszystkim celom administracyjnym. W XIX w. przedłużono skrzydło południowe w kierunku zachodnim oraz przeprowadzono remont pałacu, obejmujący również renowację wystroju. Kolejne tego typu prace miały miejsce w okresie międzywojennym. Z tego czasu pochodzi również neorenesansowa oficyna ogrodowa. W 1938 r. w pałacu urządzono Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego (gościł w rezydencji w 1914 r.) i Muzeum Legionów Polskich. W czasie II wojny światowej budynek był siedzibą niemieckich władz okupacyjnych. Od 1971 r. w rezydencji mieści się muzeum (obecnie Muzeum Narodowe w Kielcach).

[madohora]

$

[madohora]

W sąsiedztwie katedry znajduje się kaplica Ogrójcowa (pogrzebowa) z 1760 r., rozbudowana o apsydę w pocz. XX w. oraz dzwonnica z lat 1642-57, nadbudowana i zwieńczona hełmem w 1729 r.

[madohora]

$$$$

[madohora]

Katedra jest barokowa, z elementami neobarokowymi. Świątynia ma formę orientowanej, trójnawowej bazyliki, założonej na planie prostokąta. Prezbiterium, zamknięte wysuniętą apsydą, flankowane jest przez wybudowane na przedłużeniu naw bocznych aneksy, mieszczące m.in. kaplicę i dwie zakrystie. Nad dwuspadowym dachem góruje neobarokowa sygnaturka. Analogiczne fasady - wschodnia i zachodnia - zdobią neobarokowe szczyty z rzeźbami Juliusza Faustyna Cenglera, datowanymi na 1870 r. Elewacje boczne są oszkarpowane i częściowo dekorowane pilastrami. W elewacjach znajdują się ponadto siedemnastowieczne marmurowe portale oraz tablica „dydaktyczna” z 2. poł. XVIII w., m.in. z alfabetem, cyframi, miarami, wagami i informacjami nt. religii. Nawy kościoła, wydzielone arkadami filarowymi, zostały przekryte sklepieniami: kolebkowo-krzyżowym (nawa główna) i krzyżowymi na gurtach (nawy boczne). Wnętrze kościoła zdobią relikty siedemnastowiecznej dekoracji stiukowej oraz polichromia wykonana w 1898 r. Świątynia posiada cenne, głównie późnobarokowe, wyposażenie. Uwagę zwracają m.in. liczne ołtarze, w tym ołtarz główny ufundowany w 1728 r. przez biskupa F. K. Szaniawskiego, z obrazem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1730 r., a także dzieła wcześniejsze: późnogotycki tryptyk z ok. 1500 r. ze sceną Koronacji Matki Bożej oraz renesansowy marmurowo-piaskowcowy nagrobek Elżbiety z Krzyckich Zebrzydowskiej, ufundowany przez syna zmarłej - Andrzeja, biskupa krakowskiego. Całość uzupełniają liczne epitafia datowane na XVI-XIX w., w tym osiemnastowieczne epitafia biskupów F. K. Szaniawskiego i Andrzeja Stanisława Kostki Załuskiego, w formie marmurowych kartuszy herbowych, z portretami malowanymi na blasze.

[madohora]

Kuna

[madohora]

Rynek w Kielcach'

[madohora]

Znajdująca się tutaj malownicza zabudowa pochodzi głównie z XIX i XX stulecia. Całą zachodnią pierzeję Rynku stanowi ratusz – Urząd Miasta Kielce. Jest to budynek o trzech kondygnacjach i czterospadowym dachu, posiadający arkadowe podcienie skrywające wejście do środka.

[madohora]

W 2023 roku rozpoczęto kolejną przebudowę Rynku, wraz z Placem Świętej Tekli, w ramach zielonej rewitalizacji kieleckiego Śródmieścia, która obejmuje również ulicę Bodzentyńską, skwer im. Ireny Sendlerowej oraz pas zieleni pomiędzy jezdniami alei IX Wieków Kiel

[madohora]

Z biegiem czasu ratusz był w coraz gorszym stanie i nic w tej kwestii nie zmieniły nakazy jego remontu umieszczone w ordynacjach z 1749 i 1759 roku. Do budynku ratusza dostawiano drewniane kramy, które często były wykorzystywane w celu załatwiania potrzeb fizjologicznych. Los ratusza został przesądzony 24 maja 1800 kiedy to miasto ogarnął wielki pożar. Ruiny starego ratusza stały jeszcze przez długi czas, a 34 lata później wybudowano obok nowy ratusz, który do dziś pełni swoją funkcję.

[madohora]

W 2012 r. prezydent USA Barack Obama uhonorował pośmiertnie Karskiego Medalem Wolności, najwyższym cywilnym odznaczeniem amerykańskim.

[madohora]

Ławeczka Jana Karskiego w Kielcach

[madohora]

Jan Karski

[madohora]

Kielce Główne – najważniejsza stacja kolejowa Kielc znajdująca się w centrum miasta. Znajduje się na niej modernistyczny dworzec kolejowy oddany do użytku w 1971 roku, w latach 2022–2023 przebudowywany.

[madohora]

WIZJONER JUŻ OBSERWUJE. NOWA RZEŹBA KOŁO DWORCA W KIELCACH - Echo Dnia

[madohora]

Na jej biegu w Kielcach znajduje się sztuczny zbiornik wodny o powierzchni ok. 9 ha, zwany Zalewem Kieleckim.

[madohora]

Kościół św. Łukasza Ewangelisty – kościół, który znajdował się w Nagłowicach. Rozebrany w 1908 roku.

[madohora]

Wstęp do muzeum jest płatny. Placówka czynna jest od poniedziałku do soboty, w niedziele i święta – wyłącznie w sezonie letnim. W budynku znajduje się punkt informacji turystycznej, siedziba gminnej biblioteki publicznej, istnieje również możliwość skorzystania z noclegu.

[madohora]

– Dlaczego Rada Miejska w Kielcach uchwaliła, że nie można budować wieżowców większych, niż 10–piętrowe?
– Bo z jedenastego piętra widać Wąchock

[madohora]

Niszczyciele elektronicznych przełączników, w skrócie: wandale, dwa dni pod rząd próbowali sparaliżować ruch na jednym z kieleckich skrzyżowań. Zniszczone przełączniki powodowały, że zielone światło dla pieszych wciąż migało, a kierowcy cały czas stali na czerwonym świetle. Na szczęście do paraliżu miasta nie doszło, gdyż kierowcy, nie zważając na grożący każdemu z nich mandat w wysokości 500 zł, przejeżdżali na czerwonym świetle. W świetle prawa, w takim przypadku należy wezwać policję, a przybyły policjant zaczyna kierować ruchem. A jak nie przybędzie, wyciągnąć poduszkę i zdrzemnąć się za kierownicą. Albo złamać przepis.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dmitrij Szostakowicz

[madohora]

Karol Maciej Szymanowski (ur. 21 września?/3 października 1882 w Tymoszówce, zm. 29 marca 1937 w Lozannie) – polski kompozytor, pianista, pedagog i pisarz.
Wraz z Grzegorzem Fitelbergiem, Ludomirem Różyckim i Apolinarym Szelutą należał do grupy kompozytorów Młodej Polski. Uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów.

[madohora]

3 X 1882
urodził się w majątku Tymoszówka na Ukrainie
1901–05
studiował kompozycję w Warszawie
1914, 1921–22
odbył podróże do krajów śródziemnomorskich, do Stanów Zjednoczonych, do Londynu i Paryża
1916
skomponował III Symfonię „Pieśń o Nocy”
1926
wystawił w warszawie swoją operę Król Roger
ukończył Stabat Mater
1927–29
dyrektor Konserwatorium w Warszawie
1929
Piesni kurpiowskie
1930–32
rektor warszawskiej Wyższej Szkoły Muzycznej
1933
skomponował balet Harnasie (wystawiony w Paryżu w 1935)
29 III 1937
zmarł na gruźlicę gardła w Lozannie

[madohora]

Naukę tańca pobierała pod kierunkiem Agrippiny Waganowej, w 1928 ukończyła leningradzką szkołę choreografii. W tym samym roku została przyjęta do Teatru Maryjskiego w Leningradzie, gdzie 21 października 1928 zadebiutowała partią księżniczki Floriny w Śpiącej królewnie[1]. W 1944 przeniosła się do Teatru Bolszoj w Moskwie, na którego scenie występowała do 1960 roku. Uznana za jedną z najwybitniejszych baletnic XX wieku. Zakończyła karierę w wieku 50 lat, poświęcając się nauce następnych pokoleń tancerek. W 1959 została członkiem korespondentem Akademii Sztuk NRD, a w 1961 honorowym członkiem Akademii Nauk i Sztuk USA. W 1971 otrzymała nagrodę i złoty medale Wystawy Osiągnięć Gospodarki Narodowej.

[madohora]

Endy Warhol

[madohora]

Witkiewicz Stanisław Ignacy, pseud. Witkacy, ur. 24 II 1885, Warszawa, zm. 18 IX 1939, Jeziory k. Dąbrowicy (Polesie),
dramatopisarz, prozaik, filozof, teoretyk sztuki, malarz.

[madohora]

Prace malarskie i fotograficzne
W pracach malarskich Witkiewicza sprzed 1914 są widoczne wpływy naturalizmu, którego wyznawcą był ojciec artysty, szkoły malarstwa pejzażowego J. Stanisławskiego, syntetyzmu W. Ślewińskiego i francuskiego postimpresjonizmu (Pejzaż nocny 1901–02, Portret Ignacego Wasserberga ok. 1913). Ważnym zarówno dla malarstwa, jak i teorii sztuki Witkiewicza był jego pobyt w Rosji — zetknął się tam z dziełami i poglądami twórców nowoczesnej sztuki europejskiej; tworzył wówczas liczne portrety, groteskowe sceny figuralne (Monolog grabarza 1916, Pocałunek mongolskiego księcia w lodowej pustyni 1918), wykonał też cykl fantastycznych Kompozycji astronomicznych (1917–18). W okresie rosyjskim ukształtowały się podstawy teorii Czystej Formy; próby realizacji tej teorii, podjęte już w Rosji, w pełni rozwinął 1918–24, kiedy był związany z grupą Formistów, tworząc sceny wypełnione fantastycznymi stworami i ekspresyjno-groteskowymi postaciami, umieszczonymi w nierealnych lub egzotycznych pejzażach; prace te charakteryzowały się płaskością form, intensywnością wyrazistych kolorów, dynamiczną i skomplikowaną kompozycją (Kompozycja. Szatan, Bajka. Fantazja, Rąbanie lasu. Walka — wszystkie 1920–22); po 1925 zarzucił uprawianie „czystego” malarstwa i zajął się zarobkowym wykonywaniem portretów w ramach tzw. Firmy Portretowej; wg jej regulaminu, wizerunki dzieliły się na kilka typów: od zwykłych i idealizowanych po silnie zdeformowane; niektóre z nich (głównie z lat 1929–32) powstawały w czasie eksperymentów z narkotykami, mających na celu spotęgowanie zdolności docierania do osobowości i psychiki modela. Od dzieciństwa zajmował się także fotografią.

[madohora]

MUZEUM WSI KIELECKIEJ

[madohora]

Muzeum Narodowe w Kielcach

[madohora]

3 lutego 1905 uczniowie zaprotestowali przeciwko rusyfikacji, za co wielu z nich zostało relegowanych z gimnazjum. W 1933 w budynku odsłonięto tablicę upamiętniającą to wydarzenie. W 1962 roku szkoła została przeniesiona do nowego gmachu przy ul. ks. Piotra Ściegiennego 15, gdzie działa po dzień dzisiejszy jako I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.

[madohora]

Portal drzwiowy

[madohora]

W opuszczonym gmachu szkoły, 28 czerwca 1965 roku, z inicjatywy kustosz ówczesnego Muzeum Świętokrzyskiego (obecnie Muzeum Narodowego w Kielcach) Aleksandry Zasuszanki Dobrowolskiej otwarto Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego.

[madohora]

Tablica poświęcono Bolesławowi Prusowi

[madohora]

W zbiorach muzeum znajdują się pierwsze wydanie Ech leśnych z dedykacją dla Zofii Kochnowskiej czy O Adamie Żeromskim wspomnienie z dedykacją dla Jana Müllera.

[madohora]

TAK ZMIENIAŁA SIĘ ULICA SIENKIEWICZA - Nasze Miasto

[madohora]

Kielce ulica Ruska

[madohora]

Z Austriakami przybyłymi do Kielc carska nazwa ulicy Konstantego została zmieniona na ulicę Pocztową. Nazwa oczywiście nawiązywała do powstałej w 1830 roku siedziby poczty, która została wybudowana przez biskupa krakowskiego, jako ważny elementem łączności między Krakowem i Warszawą. Budynek powstał na przedłużeniu gmachu hipoteki. W jego podwórzach znajdowały się stajnie dla koni pocztowych.

[madohora]

Gmach Teatru

[madohora]

Naprzeciwko teatru znajdowała się Izba Skarbowa, Kasa Gubernialna oraz drukarnia J. Święckiego.

[madohora]

Ulica w dawnych Kielcach

[madohora]

Dużym problemem w XVIII wiecznych Kielcach był chaos w zabudowie miejskiej. Rozpoczęto wtedy prace nad uregulowaniem ulic i poszerzeniu ich. Zalążki ulicy powstały w 1803 roku, wtedy plac przy dzisiejszej ulicy Wesołej został przekazany pod budowę nowej ulicy.

[madohora]

Znajduje się na przeciwko wspomnianego przed chwilą teatru. Powstał on w tym miejscu w 1900 roku. Był to hotel nowoczesny posiadający porcelanowe wanny oraz własny omnibus wyjeżdżający po gości na dworzec. Organizowane w hotelu było wiele imprez i balów. Mówi się także o fontannie z rybami na dziedzińcu, z której można było wybrać sobie coś na kolację.

[madohora]

Pozornie prosta kwestia może okazać się większą sprawą. W tym miejscu musimy powiedzieć sobie jasno i wyraźnie, że „góra” ulic Sienkiewicza znajduje się przy pomniku Henryka Sienkiewicza, a „dół” przy dworcu. Słysząc więc „Spotkajmy się tam na górze Sienkiewicza” musicie iść w stronę KCK. Tak jest i już! Najwyższym punkt na ul. Sienkiewicza znajduje się tuż przy kościele ewangelickim
Oczywiście ciekawych obiektów jest znacznie więcej. Na ul Sienkiewicza znajdowało się sporo hoteli, kino, redakcja Gazety Kieleckiej

[madohora]

***

[madohora]

W 1821 roku Marian Potocki, geometra przysięgły Królestwa Polskiego, wykonał plan przestrzenny zagospodarowania Kielc. Plan ten uwzględniał w swoich założeniach koncepcyjnych przewodnią rolę Kielc jako ośrodka administracyjno-usługowo-oświatowego. Starano się bez radykalnej przebudowy śródmieścia unowocześnić miasto przez rozbudowę obszaru osiedleńczego, regulację już istniejących ulic i budowę nowych. W tym planie ulica Sienkiewicza (wtedy Konstantego) miała początek przy placu Leonarda, drugi zaś koniec prowadził donikąd. Nie kończył się na projektowanym placu przy zbiegu ulic Leśnej i Kapitulnej, lecz przechodził do Silnicy i dalej na zachód. Prawdopodobnie w przyszłości ulica miała połączyć miasto z ewentualnym ośrodkiem górnictwa i hutnictwa kruszcowego (Czarnów, Górki Szczukowskie, Karczówka).

[madohora]

Na Sienkiewicza

[madohora]

5 lipca 1881 roku została zatwierdzona koncesja na budowę drogi żelaznej Iwanogrodzko-Dąbrowskiej, łączącej Dęblin z Zagłębiem Dąbrowskim. Rozpoczęto budowę kolei, a wraz z nią dworca kolejowego. Pierwszy parowóz wjechał do Kielc 21 grudnia 1883 roku. Budowę budynku dworca ukończono jednak dopiero w 1885 roku. Stanął w szczerym polu, na linii ulicy Sienkiewicza. Budowla ta przetrwała aż do lat 60. XX wieku. Początkowo na Silnicy wybudowano mostek i tę część ulicy nazwano Ruską. Potocznie nową cześć ulicy nazywano Kolejową. Dzięki tej inwestycji, pomiędzy miastem a dworcem powstała duża przestrzeń budowlana. Rozbudowa ulicy wiązała się z przemianami społecznymi.

[madohora]

Dekoracja z rowerem

[madohora]

W 2002 roku zmodernizowano kolejny odcinek deptaka – pomiędzy ulicą Małą a Staszica. Z okazji uroczystego oddania do użytku kolejnego zmodernizowanego odcinka ulicy Sienkiewicza, symboliczną wstęgę przeciął 17 października 2002 podczas wizyty w Kielcach prezydent Aleksander Kwaśniewski. Nową nawierzchnię niemal 250 m jezdni stanowi kostka z rudego i szarego granitu, także z płyt granitowych zbudowane są chodniki. Zużyto prawie 4000 m² kostki i płyt granitowych, ułożono niemal 1200 m kabli elektrycznych, ponad 820 m kanalizacji deszczowej z przykanalikami i wysięgnikami, ponad 550 m sieci wodociągowej z przyłączami i wysięgnikami w przyległe ulice oraz niemal 300 m przyłączy kanalizacji sanitarnej. Wykonane zostały także nowe przyłącza gazowe do domów oraz przebudowane fragmenty gazociągu kolidującego z projektowanym oświetleniem ulicznym. Nowy odcinek ul. Sienkiewicza oświetla 29 stylowych latarni, na ulicy ustawiono ławki, kosze na śmieci i gazony z roślinami (wiśnie japońskie, iglaki, rośliny płożące), posadzono klony kuliste. Koszt prac oszacowano na 4 miliony złotych.

[madohora]

TEATR IM, STEFANA ŻEROMSKIEGO W KIELCACH

[madohora]

Pomnik Henryka Sienkiewicza

[madohora]

Pomnik Henryka Sienkiewicza przy placu Moniuszki

[madohora]

Henryk Sienkiewicz

[madohora]

Sienkiewicz Henryk

[madohora]

Kościół Świętej Trójcy, zwany niekiedy ewangelickim – zabytkowy kościół przy głównym deptaku miejskim – ulicy Henryka Sienkiewicza w Kielcach.

[madohora]

Kościół Ewangelicki

[madohora]

PARAFIA EWANGELICKO - AUGSBURSKA W RADOMIU I KIELCACH

[madohora]

Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego odsłonięto 12 sierpnia 2014 roku na Placu Wolności w Kielcach. Pomnik umiejscowiono na schodach placu, przy jego wschodniej pierzei.
Pomnik powstał z inicjatywy Obywatelskiego Komitetu Budowy Pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego w Kielcach. Jest wykonany z brązu, cokół - z czerwonego granitu wołyńskiego. Elementy kamienne cokołu zostały ufundowane przez Konfederację Polaków Podola z partnerskiego miasta Kielc - Winnicy na Ukrainie. Pomnik powstawał od 2008 r. Pieniądze na ten cel Komitet pozyskiwał ze składek mieszkańców i lokalnych przedsiębiorców, przy wsparciu urzędów administracji rządowej i samorządowej. Jego autorem jest artysta - rzeźbiarz Paweł Pietrusiński.

[madohora]

- Dziś witamy Strzelców w Kielcach. Daliście dowód na to, że wasz patriotyzm to nie tylko słowa - mówiła Karolina Kaczorowska, honorowa patronka Marszu. - Strzelcy Józefa Piłsudskiego udowadniali marszem ku Kielcom, że są rycerzami niepodległości. Dziś my chcemy od nich przejąć ten sztandar, aby przekazać go następnym pokoleniom - apelował komendant Marszu - Jan Józef Kasprzyk.

[madohora]

Nie zabrakło też wspomnień i rozmów panelowych z udziałem przedstawicieli naukowców i studentów z UJK, środowisk i instytucji kultury miasta Kielce.

[madohora]

Pasję oraz głębokie zaangażowanie w pracę dydaktyczną docenili studenci, przyznając mu tytuły Uniwersyteckiego Belfra Roku oraz Przyjaciela Studentów. Andrzej Kozieja w 2014 roku otrzymał Nagrodę Miasta Kielce.

[madohora]

Pomnik Armii Krajowej.

[madohora]

Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – barokowa świątynia, z pozostałościami stylu romańskiego, zlokalizowana w centrum Kielc na „Wzgórzu Zamkowym”, jeden z najcenniejszych zabytków miasta. Obecnie kościół, dzwonnica oraz wieże sąsiedniego Pałacu Biskupów Krakowskich górują nad niską zabudową śródmieścia (obok katedry ciągnie się szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez zabytkowe i ciekawe turystycznie miejsca Kielc.

[madohora]

1870 – rozebranie dalszej części krytego korytarza, prowadzącej do kościoła św. Trójcy.

[madohora]

1892 – Tomasz Kuliński (bp kielecki) przeprowadził gruntowny remont katedry. Usunięto zewnętrzne tynki, zstępując je nowymi o szlachetnej fakturze, przebudowano gzymsy i ozdobiono metodą sztukateryjną sklepienia w pierwszych trzech przęsłach naw. Podwyższono poziom ołtarza głównego. Antoni Strzałecki wraz z braćmi ozdobił świątynię polichromią.

[madohora]

1950-1951 – konserwacja polichromii.

[madohora]

28 września 1971 – uroczyste obchody 800-lecia świątyni. Nadanie jej honorowego tytułu bazyliki mniejszej oraz udostępnienie turystom skarbca i podziemia katedralnego

[madohora]

1990-1991- rozpoczęto prace przy urządzaniu pl. Jana Pawła II oraz odnowiono zewnętrzne lica ścian bazyliki katedralnej.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Katedra obecnie

[madohora]

Istotne zmiany zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz świątyni nastąpiły już w XIX i XX stuleciu - w latach 1869-1872 pod nadzorem proboszcza Józefa Ćwiklińskiego i według projektu architekta Franciszka Ksawerego Kowalskiego (1827-1903) zmieniono wschodnią i zachodnią elewację kościoła, przebudowując je w stylu neobarokowym, urządzono kruchtę północną w miejscu dawnej kaplicy z chrzcielnicą, położono nową posadzkę oraz wystawiono wysoką sygnaturkę - także dzieło F. K. Kowalskiego, który zaprojektował również obecną kaplicę Najświętszego Sakramentu (1894-1895) w nawie północnej. Wnętrze pokryła polichromia - w 1827 roku Karol Boehm po raz pierwszy pomalował prezbiterium, po raz drugi dokonał tego Antoni Strzałecki z Warszawy (1892); w latach 1898-1899 grupa malarzy krakowskich - Piotr Niżyński, Kasper Żelechowski, Franciszek Bruzdowicz, Leonard Strojnowski i Stefan Matejko - wykonała zaś polichromię korpusu nawowego, a pomiędzy 1912 a 1914 rokiem pomalowano kaplicę Pana Jezusa oraz uzupełniono dekorację prezbiterium (Piotr Niżyński, bracia Cholewińscy).

[madohora]

Portal drzwiowy

[madohora]

W 1805 roku kościół po raz pierwszy podniesiono do godności katedry, kiedy to ustanowiono diecezję kielecką, która przetrwała do roku 1818, biskupem kieleckim był wówczas Wojciech de Boża Wola Górski (1739-1818); ponownie - i ostatecznie ustanowiono biskupstwo kieleckie w roku 1882; pierwszym biskupem został wówczas Tomasz Teofil Kuliński (1823-1907).

[madohora]

*

[madohora]

Pałac wraz z otoczeniem - basztą prochową, ogrodem i spichlerzem przy ul. Zamkowej 2 - jako zespół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych

[madohora]

Na szczycie znajdują się: skalne rumowisko, charakterystyczne dla Gór Świętokrzyskich, tzw. gołoborze, ścisły rezerwat przyrody obejmujący las jodłowo-bukowy, pozostałości wału kultowego przedchrześcijańskiego miejsca kultu Słowian, klasztor Misjonarzy Oblatów M.N. oraz muzeum parku narodowego (w jednym ze skrzydeł opactwa pobenedyktyńskiego) oraz Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze Święty Krzyż z masztem o wysokości 157 m.

[madohora]

Według legendy opactwo benedyktyńskie założył Bolesław I Chrobry w 1006 r. Od XIV w. nazywane Świętym Krzyżem, jako że przechowywane są tu relikwie drzewa krzyża świętego, na którym miał umrzeć Jezus Chrystus, podarowane w XI w. przez św. Emeryka, syna Stefana I, króla węgierskiego. Odtąd stało się jednym z najważniejszych polskich sanktuariów i celem licznych pielgrzymek. W okresie panowania dynastii Jagiellonów było to najważniejsze sanktuarium religijne w Królestwie Polskim. Siedmiokrotnie odwiedzał je Władysław Jagiełło, dziesięciokrotnie przebywał w klasztorze był król Kazimierz Jagiellończyk, sześciokrotnie król Zygmunt Stary, trzykrotnie król Zygmunt August.

Opactwo w ciągu swej historii było kilkakrotnie rabowane i niszczone. Podupadało i podnosiło się z upadku dzięki hojnym fundatorom. Dopiero kasata zakonu po rozbiorach przyniosła najwięcej zniszczeń. W 1819 r. na mocy dekretu prymasa, na podstawie bulli papieża Piusa VII, zabudowania opactwa przekazano skarbowi Królestwa Polskiego.

W budynkach poklasztornych w latach 1852–1865 istniał dom poprawczy dla tzw. księży zdrożnych. Następnie znajdujące się w ruinie budynki opactwa władze rosyjskie przekształciły w więzienie. Status budowli utrzymały władze polskie. Od 1918 istniało tu polskie więzienie ciężkie, odbywali w nim karę m.in. Sergiusz Piasecki i Stepan Bandera. Uważane było za najcięższe więzienie w Polsce, dla szczególnie niebezpiecznych przestępców. 20 września 1925 doszło tam do buntu i próby ucieczki 17 więźniów, którzy zdobyli broń. Bunt zdławiono, zginęło 6 buntowników, jeden niezaangażowany więzień i jeden strażnik[7]. Już w 1936 przybyli tu zakonnicy Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej, którzy przejęli część klasztoru. Wybuch wojny przerwał jednak prace nad odrodzeniem klasztoru. Podczas wojny Niemcy utworzyli tu obóz zagłady jeńców radzieckich. Liczbę ofiar szacuje się na 7–8 tysięcy, a ich zbiorowa mogiła znajduje się na polanie pod szczytem. W 1961 budynki po więzieniu przejął Świętokrzyski Park Narodowy. Aktualnie w części budynku mieści się nowicjat Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów M.N.

Zespół opactwa pobenedyktyńskiego obejmuje czworobok budynków klasztornych z XIV–XV w. wraz z wirydarzem i krużgankiem, wczesnobarokową kaplicą Oleśnickich oraz późnobarokowo-klasycystycznym kościołem. Kościół oryginalnie miał wieżyczkę, która uległa zniszczeniu, w czasie działań wojennych. Od zachodu przylega wczesnobarokowe skrzydło (obecnie Muzeum Przyrodniczo-Leśne ŚPN), a od wschodu barokowa dzwonnica i brama z XVIII w.

W krypcie kaplicy Oleśnickich złożone jest zmumifikowane ciało, które przypisywano przez długi okres Jeremiemu Wiśniowieckiemu; badania naukowe zwłok z 1980 roku ostatecznie wykluczyły, aby należały one do księcia[8]. Szczątki są dostępne do oglądania. W podziemiach na uwagę zasługują, również eksponowane, zmumifikowane zwłoki nieznanego powstańca styczniowego z 1863 r.

W czerwcu 2006 r. na Świętym Krzyżu, na tysiąclecie istnienia klasztoru odbył się cykl imprez Świętokrzyskie Milenium, odwołujący się do tradycji benedyktyńskich.

Od opactwa pochodzi nazwa Gór Świętokrzyskich oraz województwa świętokrzyskiego.

[madohora]

Bodzentyn, Bódzantyn, Bożecin albo Borzę cin , os., przedtem miasto, poduchowne, rządowe, nad rz. Psarką, po w. kielecki, gm. i par. t. n. Leży w górzystej okolicy, wzniesiony 893 stóp nad poz. morza. Posiada obecnie koś. par. murowany, sąd gminny okr. 1, urząd gminny, szkołę początkową, 1 dom schronienia; odl. od Kielc 16 w., od Warszawy 162 w. Najbliższa stacya pocztowa w Suchedniowie o 16 w. W 1827 r. było tu 203 dm. i 1050 mk., w 1859 r. 238 dm. i 1300 mk. (w tej liczbie tyl ko 172 izraelitów). Miejsce to należało od niepamiętnych czasów do biskupów krakow skich, którzy posiadali we wsi Tarczek w bli skości, dotąd istniejący wielki dworzec. W r. 1241 Konrad książę mazowiecki, wojując z Bo lesławem V, spalił i złupił tę wieś; głośny Pa weł z Przemankowa tu swe uczty wyprawiał i w r. 1292 burzliwy żywot zakończył. W czterdzieści kilka lat potem, biskup Bodzan- ta na gruntach tejże wsi założył nową osadę, od nazwiska swego B. nazwał i do rzędu miast wyniósł. Wieś jednak Tarczek, zo stała na swojem miejscu, a miasto nigdy przedtem Tarzęcinem nie było zwane, jan myl nie dotąd niektórzy pisarze utrzymują. Na stępny biskup, Floryan Mokrski h. Jelita, wy stawił na wzgórzu, nad samą rzeką, zamek z cegły, miasto murem i basztami opasał. W r. 1380 Jan Radlica biskup, kościół paraf, pod wezwaniem ś. Krzyża wystawił; zaś znany whistoryi Piotr Wysz, w 1412 r. wcielił grun ta ze wsi Tarczek, Posankowskie zwane, do dawszy 12 łanów i lasy, tudzież wszystkich kmieci tejże wsi, pod władzę i prawa B. W r. 1410 król Władysław Jagiełło, wyprawiając się na krzyżaków, z Łysej Góry w dniu 19 czerwca tu przyjechał i zająwszy dwór bisku pów, w nim przez dwa dni mieszkał, dając posłuchanie przybyłym doń posłom od książąt pomorskich na Słupie, Szczecinie i Meklembur gu. Wkrótce potem spalił się B.; z tego po wodu Wojciech Jastrzębiec biskup wyjednał od Władysława Jagiełły przywilej w r. 1413, w którym król potwierdził prawo magdebur skie, ustanowił dwa jarmarki i targi ty godniowe. Kardynał Zbigniew Oleśnicki zni szczony od ognia kościół parafialny nanowo z muru okazale wystawił. B. szybko się podniósł, spokojnie zabudował się, wzrastał i kwitnął handlem, a przy końcu pierwszej połowy X\ I. stulecia stał się głośnym z sadów biskupich, utworzonych tutaj dla powstrzymania reforma- cyi. Tu mieszkał i zmarł w r. 1577 uczony i biegły w naukach przyrodzonych Franciszek Krasiński. Tu sławny kanclerz wielki koron ny Jakób Zadzik, ostatni domu swego potomek, zakończył życie w dniu 17 marca 1642 roku. Biskup Andrzej Ti'zebicki wybudował w r. 1670 wspaniały w gotyckim stylu ratusz i da rował go miastu. Był to gmach obszerny, z wyniosłą wieżą i zegarem, który z powodu osobistych widoków burmistrza w r. 1832 zo stał rozebranym. Cellaryusz powiada, iż B. słynął okazałością swych ogrodów, pielęgno wanych przez biskupów krakowskich, którzy tu mieli swą letnią siedzibę. Biskup Felicyan Szaniawski podniósł znacznie dochody miasta, urządzeniem w okolicy wielkich fabryk żelaza. Nzkoniec ostatni z biskupów krakowskich, któ ry mieszkał w B., Kajetan Sołtyk, prowadził tu dwór wystawny i ochoczo podejmował li czne zawsze grono goszczących. W roku 1797 na mocy konwencyi pomiędzy trzema sąsie- dniemi monarchiami B. przeszedł na własność rządową. Były tu niegdyś fabryki sukienne i rzeźbiarskie, cegielnie a nawet fabryka luster. Podług Starowolskiego, Cellaryusza i innych, znajdowały się w B. rudy żelazne, miedziane i galman.' Opaliński w obronie Polski prze ciw Barklajuszowi mówi, że przy tern mieście znaczna ilość miedzi się wykopuje. Jakoż B., Suchedniów, Iłża i t. d. z przyłączonemi do nich kluczami i włościami, składały prawdziwe pań stwo, od niejednego z dzisiejszych ważniejsze i bogatsze. B. był niegdyś całkowicie bruko wany, ślad czego dotąd na niektórych ulicach pozostał. Składał się z dwóch części: najda wniejsza otoczona była murem, przez biskupa Floryana Mokrskiego wystawionym i wzmo cniona basztami, z których dwie dotąd jeszcze pozostały. Jedna z nich w bliskości zamku od strony południowo-zachodniej, w dolnej części czworograniasta, w górnej okrągła, obiedwie zbudowane z białego kwarcowego kamienia. Brama opatowska, która od strony wschodu miasto zamykała, rozebraną została w 1836 r.; od strony północnej znaczna część muru miej skiego jeszcze stoi, ale ten jest gładki bez ża dnych baszt i wyskoków. Są tu także dwa rynki, a na jednym wznosi się na kamiennym obelisku figura ś. Floryana z ciosu, wcale nie złej roboty. Z pomiędzy innych świeckich budowli, ruiny zamku biskupów na wzgórzu nad rzeką Psarką, jeszcze w obszernych i rozle głych murach, stojące prawie z całkowitemi ścianami, piękny i malowniczy sprawiają wi dok. Był to gmach ogromny, na trzy piętra, wystawił go biskup Floryan Mokrski w końcu XIV wieku; przerabiany następnie, powię kszany i przyozdabiany przez późniejszych bi skupów krakowskich. Zbudowany w pod kowę, aż do końca zeszłego wieku w mieszkal nym był stanie; część jego frontowa i boczne skrzydła, w stylu nowym wystawione, przy pominają smak XVI w., są dziełem biskupa Jana Konarskiego; arkadowanie od tej strony przypomina wielce budowę królewskiego zam ku w Krakowie, część zaś tylna od ogrodu znacznie jest dawniejszą; od tej strony zasłu guje na uwagę baszta w stylu gotyckim. Za mek ten wystawionym był z miejscowego kwarcowego kamienia, na wapno, w niektó rych zaś częściach z ciosu. Dach na nim na bocznych tylko skrzydłach pozostał, a główna część .zamku już dawno bez niego stoi. Tuż przy zamku wznosi się piękna i obszerna ko legiata, na miejscu spalonego kościoła ś. Krzy ża, założona w r. 1440 a ukończona w r. 1452 przez kardynała Zbigniewa Oleśnickiego, któ ry ją wybudował i poświęcił pod wezwaniem Wniebowzięcia X. Panny. Po zamienieniu na kościół parafialny, uległa ona z czasem znisz czeniu. W 1853 r. kosztem rządu odnowiona i do dawnej świetności wrócona, należy do znamienitszych kościołów kraju naszego. Gmach obszerny a wyniosły, zbudowany w for mie krzyża, z cegły, w stylu gotyckim, zawie ra kościół średni z pobocznemi kaplicami, ma okna wązkie i skarpy przy ścianach; dach na nim w późniejszych czasach zniżony, cynkiem jest pokryty. Rad drzwiami głównemi umie szczona kamienna tablica erekcyjna, przedsta wia w płaskorzeźbie siedzącą Matkę Boską r, Dzieciątkiem Jezus, przed nią klęczy w kar dynalskim ubiorze Zbigniew Oleśnicki, trzy mający w ręku kościół bodzentyński, u dołu tarcza z herbem Dębno. Wewnątrz kościół ten ma dziewięć ołtarzy ozdobnego kształtu, do brze rzeźbione z drzewa stalle kapłańskie i szczególnie piękny ołtarz wielki, z kolePanny Maryi z Kielc tu przeniesiony. Ołtarz ten złocony z drzewa, w stylu Odrodzenia, mie ści pomiędzy ozdobami orły Zygmuntowskie, z głoską 8 na piersiach, tudzież herby Rałęcz pod infułą biskupią, świadczące, iż był spra wiony przez Piotra Gembickiego. W ołtarzu umieszczony obraz Pana Jezusa na krzyżu, jest bardzo pięknym zabytkiem niemieckiej szkoły malarstwa, z końca XV lub początku XVI wieku. Po prawej stronie ołtarza wzno si się nagrobek z czerwonego marmuru, wy bornego dłuta, wyobrażający w całej figurze w uroczystym stroju, w postawie leżącej, bi skupa Franciszka Krasińskiego, zmarłego w r. 1577. Atoli najważniejszym pod względem sztuki zabytkiem w tej świątyni, jest ołtarz składany, pochodzący z ołtarza Oczyszczenia Panny Maryi, w r. 1515 przez biskupa Jana Konarskiego fundowanego. Jest to prześliczne dzieło malarskie, jakiegoś wielkiego artysty z końca XV wieku. Wyobraża na tle złoco- nem w różne desenie, w głównej części, histo- ryą życia Kajświętszej Panny, nad nią klęczy ś. Jan Kanty patron fundatora, a u dołu w tern samem położeniu biskup Konarski Ra dwóch skrzydłach tego ołtarza mieszczą się dzieje żywota ś. Stanisława biskupa, wskrzeszenie Piotrowina, męczeństwo i pogrzeb, u dołu zaś przedstawiona Święta Rodzina. Cały kościół otoczony jest murcm kamiennym, a w jednym rogu tego obmurowania stoi dzwonnica z cegły. Jest jeszcze w Bodzentynie drugi kościółek, pod wezwaniem ś. Ducha, bardzo starożytny, i dotąd w dobry

[madohora]

Święta Katarzyna znajduje się u podnóża Łysicy (612 m n.p.m.) – najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich. Przez wieś przepływa strumień, który jest jednym z cieków źródłowych Czarnej Nidy.
Przez wieś przechodzi szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków, szlak turystyczny niebieski niebieski szlak turystyczny im. E. Wołoszyna z Wąchocka do Cedzyny oraz szlak rowerowy czerwony czerwony szlak rowerowy z Cedzyny do Nowej Słupi.
W Świętej Katarzynie znajdują się domy wycieczkowe, schronisko młodzieżowe, restauracje oraz kawiarnia PTTK.

[madohora]

Zespół klasztorny bernardynek, założony w drugiej połowie XV w., początkowo jako klasztor bernardynów. Wielokrotnie przebudowywany i obecnie w zasadzie bezstylowy. Wyjątkiem jest otoczony krużgankami renesansowy wirydarz z 1633 r. W skład zespołu klasztornego wchodzi kościół pw. św. Katarzyny. W XIX w. wyposażenie świątyni uległo zniszczeniu na skutek pożaru. Z dawnego wyposażenia zachował się wyłącznie obraz Madonny z XVI w. Figurka św. Katarzyny jest prawdopodobnie kopią figury zaginionej w pożarze. Pierwotna figura według tradycji została tu sprowadzona z północnej Afryki.
Zespół klasztorny został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.222/1-3 z 8.02.1932 i z 15.06.1967)

[madohora]

Kaplica cmentarna nazywana kapliczką Żeromskiego. Wzniesiona na początku XIX w. Na tynku znajdują się wyryte w 1882 r. podpisy Stefana Żeromskiego oraz jego szkolnego kolegi Janka Stróżeckiego. Nieopodal kapliczki znajdują się dwie mogiły: z czasów powstania styczniowego oraz z 1943 r.

[madohora]

Pierwszy kościół w stylu romańskim został ufundowany przez między 1102-1138 przez Bolesława Krzywoustego. Początkowo świątynia była dedykowana Świętej Trójcy, ale od XIV wieku dodano wezwanie Świętego Krzyża po tym, gdy w 1306 książę Władysław Łokietek przekazał łysogórskim benedyktynom relikwie drzewa Krzyża Świętego (przechowywane od XVIII wieku w kaplicy Oleśnickich i wg legendy podarowane przez Emeryka, królewicza z Węgier).

W połowie XV wieku opat Michał z Lipia przy finansowym wsparciu króla Kazimierza Jagiellończyka rozbudował romański kościół o gotyckie prezbiterium i zakrystię oraz o nową część od zachodu, a kardynał Zbigniew Oleśnicki sfinansował budowę nowego chóru, ołtarza głównego oraz nawy, które poświęcono 12 marca 1455 r.

W okresie panowania dynastii Jagiellonów, opactwo było najważniejszym sanktuarium religijnym w Królestwie Polskim. Siedmiokrotnie odwiedzał je Władysław Jagiełło (m.in. w drodze na koronację w Krakowie oraz w drodze pod Grunwald), dziesięciokrotnie przebywał w klasztorze król Kazimierz Jagiellończyk, sześciokrotnie król Zygmunt Stary, trzykrotnie król Zygmunt August.

W 1643 roku opat Stanisław Sierakowski rozpoczął przebudowę kościoła dodając do fasady gotyckiego korpusu dwie barokowe wieże, wczesnobarokową kamieniarkę odrzwi i okien o wysokim poziomie artystycznym[6] i od południa kaplicę Matki Boskiej Bolesnej[3]. W 1655 roku kościół złupili Szwedzi, którzy wymordowali część zakonników. Dnia 22 marca 1661 roku, jak podawała najstarsza polska gazeta Merkuriusz Polski Ordynaryjny, król polski Jan II Kazimierz Waza wraz z małżonką oraz dworem zmierzając do Warszawy wstąpił do sanktuarium[7].

W październiku 1777 roku gotycko-barokowy kościół i klasztor spłonęły w pożarze. Wkrótce przystąpiono do budowy trzeciego kościoła w stylu barokowo-klasycystycznym, który wybudowano w latach 1781-1789 i konsekrowano w 1806 r.

W 1819 roku na mocy bulli Piusa VII klasztor skasowano[8]. Posługę pełnili tu jeszcze przez pewien czas benedyktyni, a następnie kler diecezjalny. W latach 1852-1865 mieścił się tu dom poprawczy dla tzw. księży zdrożnych. W 1914 roku Austriacy wysadzili wieżę kościelną. Od 1936 świątynia stała się kościołem klasztornym Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.
16 czerwca 2013 sanktuarium podniesiono do godności bazyliki mniejszej. W 2014 roku ukończono rekonstrukcję kościelnej wieży autorstwa architekta Władysława Markulisa.

[madohora]

W sanktuarium obchodzi się uroczyście dwa odpusty:

odpust Podwyższenia Krzyża Świętego (14 września)
odpust Najdroższej Krwi Pana Jezusa (pierwsza niedziela lipca).

[madohora]

[madohora]

Kielce położone są w Górach Świętokrzyskich. W obrębie miasta ulokowane są pasma Kadzielniańskie i Dymińskie. Kielce przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie miasta znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Karczówka, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej. Charakterystyczną mową tego regionu jest tzw. gwara kielecka, którą posługują się mieszkańcy południowej i środkowej części regionu. Miasto charakteryzuje się znaczną różnicą poziomów – od 260 do 408 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie: Telegraf, najniżej położone miejsce – dolina Silnicy)

[madohora]

Najbardziej prawdopodobna etymologiczna teoria wywodzi nazwę miasta od staropolskiego rzeczownika kielce (liczba mnoga od kielec) oznaczającego "kiełki roślinne" i odnosi się do bagnistego terenu na którym rosła ("kiełkowała") niskopienna wierzbina

[madohora]

1171 r. – powstanie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny

[madohora]

1496 r. – kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadał Kielcom herb

[madohora]

1661 r. – pobyt w Kielcach króla Jana II Kazimierza i jego dworu

[madohora]

27 lipca 1789 r. – przejście miasta na własność Rzeczypospolitej

[madohora]

1809 r. – włączenie miasta do Księstwa Warszawskiego

[madohora]

1816 r. – powstanie w Kielcach, z inicjatywy ks. Stanisława Staszica, pierwszej polskiej publicznej wyższej uczelni technicznej – Szkoły Akademiczno-Górniczej

[madohora]

1844 r. – wykrycie spisku i aresztowanie ks. Piotra Ściegiennego przygotowującego powstanie przeciwko administracji rosyjskiej

[madohora]

17 stycznia 1917 – po raz pierwszy zebrała się Rada Miejska składająca się z 24 mianowanych przez Austriaków radnych. Tego samego dnia rada podjęła uchwałę o usypaniu w mieście kopca Tadeusza Kościuszki.

[madohora]

Około 1166 ówczesny właściciel części ziem buskich, rycerz Dzierżko, brat biskupa płockiego Wita z Chotla, ufundował pierwszy na tym terenie kościół. Dodatkowo, w latach 1180-1186, Dzierżko ufundował na terenie przylegającym do kościoła zespół klasztorny norbertanek będący filią ich konwentu z Witowa. Około 1190 Dzierżko zamierzający wyruszyć na III wyprawę krzyżową sporządził testament, na mocy którego jego żona po złożeniu ślubów zakonnych miała wstąpić do buskiego zakonu norbertanek i wnieść w wianie konwentowi cały majątek.

[madohora]

We wnętrzu świątyni znajduje się kilka cennych zabytków. W pochodzącym z 1804 ołtarzu głównym umieszczony jest obraz Matki Boskiej, którego autorstwo przypisuje się Franciszkowi Smuglewiczowi. W bocznej kaplicy, w ścianie wschodniej, znajduje się kamienne epitafium starościny sandomierskiej Anny z Korycińskich Kowalkowskiej (zmarłej w 1606), a w ścianie południowej, od 2009 odsłonięta ponownie, wcześniej przez długie lata zakryta ołtarzem, manierystyczna tablica fundacyjna wymieniająca jako fundatora kaplicy Zygmunta Urbańskiego. Po lewej stronie nawy, na rogu kaplicy MBC od strony ołtarza znajduje się obraz "Jezu ufam tobie" pędzla Adolfa Hyły, będący bliźniaczą kopią słynącego łaskami i najbardziej znanego wizerunku Jezusa Miłosiernego wykonanego przez tego artystę w 1944 do kaplicy zakonnej Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Krakowie Łagiewnikach
Na placu obok kościoła znajdują się dwa ciekawe obiekty – ustawiona na kolumnie datowana na 1738 figura Najświętszej Maryi Panny Niepokalanego Poczęcia i wybudowana pod koniec XIX wieku dzwonnica.

[madohora]

Synagoga w Busku-Zdroju – synagoga znajdująca się w Busku-Zdroju przy obecnej ulicy Partyzantów 6, w pobliżu rynku.
Synagoga została zbudowana w 1929 na miejscu starej drewnianej synagogi. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę, następnie urządzili w niej magazyn zboża. Po zakończeniu wojny w budynku synagogi znajdowały się pomieszczenia handlowe. Obecnie synagoga jest w rękach prywatnych i służy jako sklep AGD i RTV oraz sklep sieci Żabka.
Murowany z cegły i kamienia, nakryty dachem trójspadowym budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Elewacje boczne otynkowane, zaś elewacja frontowa nieotynkowana, utrzymana w kamieniu, z nadbudową zwieńczoną trójkątnym frontonem. We wschodniej części znajdowała się główna sala modlitewna, nakryta płaskim stropem. W zachodniej części, od strony frontowej znajduje się przedsionek. Babiniec, wsparty kolumnami znajdował się na piętrze. Na narożach elewacji pilastry zwieńczone gzymsem prostym. Parter elewacji wydziela gzyms kordonowy. Na parterze znajdują się małe prostokątne okna, a na piętrze wielkie półkoliście zakończone. Do dnia dzisiejszego nic się nie zachowało z dawnego wyposażenia.

[madohora]

dom, ul. Bohaterów Warszawy 4, z XIX w.
dom, ul. Bohaterów Warszawy 6, z XIX w.
zabudowa ulicy, ul. 1 Maja 1–19 (obecnie nr 39)
willa „Bristol”, ul. 1 Maja 1, z pocz. XX w.[27], w 2014 roku przejęta i odnowiona, obecnie ponownie użytkowana, spełniająca funkcję hotelu
szpital św. Mikołaja, obecnie sanatorium „Mikołaj”, ul. 1 Maja 3, z 1837 r.
willa „Bagatela Mała”, ul. 1 Maja 15, drewniana, z XIX w.
willa „Oblęgorek”, ul. 1 Maja 19, z 1903 r.
willa „Zielona”, obecnie sanatorium „Willa Zielona”, ul. 1 Maja 39, początkowo drewniana, przebudowana w 1995 r.
willa „Dersław”, obecnie pensjonat, ul. Mickiewicza 18, z 1911 r.. Budowę tego stylizowanego na średniowieczny kasztel obiektu, rozpoczął w 1911 ówczesny lekarz uzdrowiska Busko, Wasyl Wasylewicz Jakobs. Ukończył kilka lat później Leon Sulimierski. Podczas I wojny światowej, 13 maja 1915, po ofensywie nad Nidą, gdy powtórnie wkroczyły wojska austriackie, kwaterował w nim dowódca tych oddziałów gen. Stanisław Szeptycki.
dom, pl. Zwycięstwa 10, z pocz. XX w.
dom, pl. Zwycięstwa 27, z 1 poł. XIX w.

[madohora]

Był rok 1911, Rosjanin Wasyl Waslewicz Jakobs - lekarz uzdrowiska Busko, otrzymał zgodę na wybudowanie pensjonatu. Doktor Jakobs postanowił wybudować dom,ale nie taki jakie posiadali możni panowie Buska. Jego dom miał być potężny jak średniowieczny zamek, oczywiście, jeśli chodzi o architekturę zewnętrzną, bowiem wnętrze miało być nowoczesne i nadające się do przyjmowania kuracjuszy, którzy licznie zjeżdżali do Buskich Wód Mineralnych, jak wówczas nazywano kurort.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ruiny kaplicy neogotyckiej wybudowanej ok. 1840 r., wpisanej do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.434 z 15.01.1957 i z 15.02.1967)
park dworski z XIX w. (nr rej.: A.435 z 17.12.1957)
młyn wodny i spichlerz z 1905 r.

[madohora]

DREWNIANY KOŚCIÓŁ W MORAWICY (nie istniejący)

[madohora]

Miedziana Góra to obecnie kompleks osiedli domków jednorodzinnych. Ze względu na swoje wysokie walory przyrodnicze nazywana jest Zielonymi Płucami Kielc. Niewielka odległość od centrum miasta, sprawia, że stała się popularnym miejscem osiedlania się kielczan.
Na jej terenie znajduje się Tor Wyścigowy „Kielce”, na którym odbywa się większość regionalnych imprez sportów motorowych i samochodowych.

[madohora]

Pewien pan z Kielc
Wybrał się na wiec
Pewnego czasu
Narobił hałasu
Lecz nie w te tryby włożył palec

[madohora]

Pomnik Mieszkańcom Kielc

[madohora]

W miesiącach letnich 2007 roku dokonano przebudowy skrzyżowania z ulicą Paderewskiego – zlikwidowana została stara sygnalizacja świetlna, a przecinający deptak asfalt został zastąpiony granitową kostką położoną powyżej poziomu ulicy Paderewskiego (jednocześnie skrzyżowanie zostało zamknięte dla normalnego ruchu samochodów). W 2016 roku nastąpiła renowacja skrzyżowania. Polegała ona na likwidacji kolein wytworzonych pod ciężarem pojazdów i wymianę podbudowy jezdni

[madohora]

1939 – pokryto część dachu świątyni blachą miedzianą.

[madohora]

Organy

[madohora]

Epitafium

[madohora]

Ołtarz

[madohora]

Kaplica

[madohora]

Jeden z bocznych ołtarz

[madohora]

Drugi boczny ołtarz

[madohora]

Ołtarz poświęcony Świętej Barbarze

[madohora]

****

[madohora]

....

[madohora]

..........

[madohora]

Epitafium Brudzyńskiego

[madohora]

Kolejne epitafium

[madohora]

Pierwotnie wokół kolegiaty mieścił się istniejący od końca XII wieku cmentarz parafialny; w czasach biskupa Konstantego F. Szaniawskiego i z jego fundacji cmentarz ów otoczono murem z dwoma bramami, zachodnią oraz północną, zwaną wielkcą, od południa zaś tzw. gankiem. Po rozbudowie pałacu biskupiego przez K. F. Szaniawskiego (wzniesienie skrzydła południowego, ok. 1724-1727) oraz po wystawieniu po obu stronach kościoła Św. Trójcy szkoły (obecnie budynek Biblioteki Pedagogicznej i Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego) i seminarium duchownego (1724-1727), wszystkie te budowle połączył ­rozebrany stopniowo w latach 1829-1867 - niezwykły system komunikacji, czyli tzw. ganki ­wsparty na arkadach gruby mur ze sklepionym korytarzem na piętrze, prowadzący od południowego skrzydła pałacu wzdłuż dawnego cmentarza (tu korytarzyk łączył je z lożą we wnętrzu kościoła) do nieistniejącej już dziś Bramy Krakowskiej, a następnie równolegle do ulicy Jana Pawła II aż do dawnej szkoły, kościoła Św. Trójcy i seminarium duchownego. W roku 1795 zakazano chowania zmarłych na przykościelnym cmentarzu, a w roku 1827 zburzono otaczające go mury aż do wysokości szkarp - te wzmocniono i obłożono kamieniem.

[madohora]

[madohora]

Geopark obejmuje kilka atrakcji, między innymi Rezerwat Kadzielnia, Rezerwat Wietrznia, Jaskinia Odkrywców. Każdy z tych obiektów jest udostępniony dla turystów. Budynek dydaktyczny Geoparku to miejsce, w którym zobaczyć można wystawę przestrzenną, która obrazuje epoki geologiczne naszej planety, oraz kapsułę czasu „Podróż do wnętrza Ziemi” – wehikuł w 5D. Geopark otwarty jest od wtorku do piątku, w godzinach 09:00-13:00 oraz 14:00-17:00.

[madohora]

3) Wśród zabytków znajdujących się w Kielcach, należy wymienić barokowy Pałac Biskupów Krakowskich z I połowy XVII wieku. Od 1971 r. mieści się w nim Muzeum Narodowe.

[madohora]

7) W Kielcach znajduje się (prawdopodobnie jedyny na świecie) pomnik z brązu legendarnego trębacza jazzowego, Milesa Daviesa (1926-1991). Od 2001 r. stoi przed Kieleckim Centrum Kultury.

[madohora]

Dworzec ma 14 metrów wysokości i trzy kondygnacje. Ruch pasażerski i kołowy odbywa się na nim prawie bezkolizyjnie, tzn. autobusy jeżdżą dookoła budynku, a zatrzymują się na bocznym pasie, natomiast pasażerowie dostają się do niego korytarzami umieszczonymi pod tymi pasami (przejścia podziemne). Perony przykryte są wiatą o średnicy 80 m, zawierają 15 stanowisk dla autobusów. Do niedawna podróżni mieli również możliwość oczekiwania na przyjazd autobusu, nie wychodząc z budynku, jednak widok na stanowiska został zasłonięty małymi sklepikami i punktami gastronomicznymi.

[madohora]

1903: wykupienie placu pod budowę.

[madohora]

13 czerwca 1913: ks. bp ordynariusz Augustyn Łosiński tworzy tu nową parafię Świętego Krzyża z pierwszym proboszczem ks. Stanisławem Zapałowskim.

[madohora]

9 grudnia 1919: zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską powyższego przekazania na wieczne czasy księżom Salezjanom.

[madohora]

1939–1945: przerwa w budowie z powodu II wojny światowej.

[madohora]

Kościół

[madohora]

www.kielce.eu

[madohora]

Brama

[madohora]

Droga Krzyżowa w Nowej Słupi

[madohora]

Kaplica Oleśnickich

[madohora]

Probostwo

[madohora]

Święty Krzyż

[madohora]