Sezon na grzyby

[madohora]

BIGOS Z CUKINII Z PIECZARKAMI

1 kg cukinii
½ kg pieczarek
2 marchewki
½ kg kiełbasy podwawelskiej
200 g przecieru pomidorowego
1 cebula
Olej do smażenia
Sól
Pieprz
2 łyżeczki słodkiej papryki
Szczypta Chili

Cukinie myję, osuszam, obieram, usuwam nasiona i ścieram na tarce o dużych oczkach. Następnie solę i odstawiam na dziesięć minut. Po tym czasie odciskam sok i przekładam do garnka. Zalewam jedną szklanką wody.
2. Marchewki obieram, ścieram na tarce o dużych oczkach i dodaję do cukinie. Warzywa gotuję.
3. Cebulę obieram, drobno kroję i smażę na rozgrzanym oleju. Do cebuli dodaję umyte, pokrojone plasterki pieczarki. Doprawiam pieprzem oraz solą. Dziesięć minut smażę, następnie przekładam do cukinii.
4. Na tej samej patelni, co smażyliśmy pieczarki, smażę kiełbasę, pokrojoną w pół plasterki i również po usmażeniu przekładam do cukinii
5. Gotuję 20 minut, po tym czasie dodaję przecier pomidory i doprawiam chili, ewentualnie solą.

[madohora]

PASTA JAJECZNA Z GRZYBAMI

6 jajek ugotowanych na twardo
250 g krówek/surojadek
100 g masła
sól morska
pieprz kolorowy
tymianek
szczypiorek

Na suchej patelni podsmażamy oczyszczone krówki, powinny się zrumienić. Grzyby solimy, dodajemy masło. Doprawiamy do smaku pieprzem i tymiankiem.
Do malaksera przekładamy obrane jajka. Dodajemy grzyby razem z masłem. Miksujemy do połączenia składników. Posypujemy szczypiorkiem. Doprawiamy do smaku solą morską i pieprzem.

[madohora]

ZUPA Z KUREK

500 g kurek
spora cebula
4 ziemniaki
litr bulionu warzywnego
2 łyżki oleju
łyżka masła
200 ml kwaśnej śmietany
natka pietruszki
2 sól, pieprz

1. Kurki oczyszczamy, dokładnie myjemy i odcedzamy na durszlaku. Cebulę obieramy i drobno siekamy. Na patelni rozgrzewamy olej i szklimy na nim cebulę, cały czas mieszając. Dodajemy kurki, zwiększamy płomień i dusimy, od czasu do czasu mieszając, aż odparuje cała woda. Dodajemy masło, mieszamy i jeszcze chwilę dusimy.
2. Bulion doprowadzamy do wrzenia, dodajemy ziemniaki i gotujemy do miękkości, w połowie czasu wrzucając także kurki.
3. Do śmietany wlewamy kilka łyżek zupy i mieszamy. Zmniejszamy ogień i powoli wlewamy śmietanę do zupy, cały czas mieszając. Doprowadzamy do wrzenia i zdejmujemy garnek z ognia. Posypujemy natką pietruszki.

[madohora]

ZAPIEKANKA Z PIECZARKAMI

1 długa bagietka
500 g pieczarek
150 g tartego żółtego sera
1 cebula dowolna
150 ml oleju lub oliwy lub roztopionego masła do smarowania bagietek
sól, pieprz i zioła prowansalskie do smaku lub inne dowolne ulubione przyprawy
olej lub masło klarowane do smażenia

Pieczarki i cebulę drobno pokroić. Na patelni rozgrzać tłuszcz i wrzucić cebulę. Chwilę smażyć i dodać pieczarki. Smażyć do odparowania wody, na koniec doprawić solą i pieprzem. Wystudzić i przełożyć do miski. W misce pieczarki wymieszać z tartym serem.
Z bagietki odciąć piętki i całość pokroić na ok. 5 cm kawałki (mnie wyszło 12 sztuk). Ostrym nożem wydrążyć środki i je odłożyć
Każdy kawałek od środka wysmarować oliwą doprawioną solą, pieprzem i ulubionymi przyprawami. Następnie bagietki faszerować pieczarkami i odstawić na blaszkę lub okrągłą formę.
Piec w piekarniku nagrzanym do 200 stopni przez ok. 15 minut do zrumienienia.

[madohora]

LEŚNICY ZNALEŹLI RZADKI GATUNEK GRZYBA - Interia - 23.10.2021

[madohora]

MĄCZKA Z RYDZÓW

Rydze - dowolna ilość

Grzyby dokładnie oczyszczamy. Nie powinno się ich myć i moczyć, a jedynie przetrzeć ściereczką. Kroimy je w plasterki i suszymy. Grzyby można suszyć w piekarniku lub w suszarkach. Czas suszenia zależy od wielkości kawałków i tego jak są wilgotne. U mnie, na suszarce, suszyły się 24 godziny.
Grzyby po wysuszeniu przepuszczamy przez maszynkę do mielenia mięsa. Można je także zmielić np. blenderem. Mączkę przechowujemy w zakręconym słoiku.

[madohora]

PIEROGI Z GRZYBAMI

Farsz:
500 g zielonej soczewicy
1 kg odparowanych z wody mieszanych grzybów leśnych
6 małych cebul
250-300 g surowego boczku
sól morska
Sos Worcester- kilka kropli
Pieprz ziołowy
Pieprz czarny zmielony
papryka słodka w proszku
Ciasto:
1 kg mąki krupczatki
4 łyżki skrobi kukurydzianej
300 ml kefiru naturalnego
200 g masła
około1 szklanki gorącej wody
1 łyżeczka soli

Zieloną soczewicę gotuję zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Odsączam na sicie. Oczyszczone i pokrojone grzyby wkładam na dużą, suchą patelnię i odparowuję z nadmiaru wody. Na drugiej patelni podsmażam boczek pokrojony w duże plastry, dodaję połówki cebuli i smażę do miękkości cebuli. Grzyby, boczek z cebulą i soczewicę mielę w maszynce do mięsa na gęstym oczku. Dodaję wszystkie przyprawy, dokładnie mieszam, próbuję do smaku. Miskę z farszem przykrywam i wstawiam na noc do lodówki, by farsz zesztywniał.Ciasto: Na stolnicę wsypuję mąkę, sól, skrobię i mieszam. Następnie dodaję kawałki masła, kefir, stopniowo dolewam gorącą wodę i wyrabiam gładkie, elastyczne ciasto. Ciasto przykrywam, odstawiam na 30 minut. Z ciasta odrywam kawałki, wałkuję placuszki. Na placuszek nakładam farsz i formuję pierogi. Pierogi gotuję w osolonym wrzątku, 3-4 minuty od momentu wypłynięcia. Gorące pierogi podaję z usmażoną cebulką na boczku.

[madohora]

DOMOWE ŁAZANKI Z KAPUSTĄ I GRZYBAMI

Łazanki: 4 szklanki mąki krupczatki, 8 jaj, 1/2 łyżeczki soli
1 średnia biała kapusta
około 1-2 kg świeżych leśnych grzybów
500 g chudego surowego boczku
2-3 średnie cebule
Sól morska i pieprz do smaku

Z mąki, soli i jajek zagniatam ciasto. Ciasto rozwałkowuję na placki, zostawiam na15-20 minut by podeschły. Następnie za pomocą radełka wycinam łazanki. Na suchej patelni odparowuję oczyszczone grzyby z nadmiaru wody. Na drugiej dużej patelni wytapiam na rumiano boczek, dodaję pokrojoną cebulę i smażę 3-4 minuty. Do podsmażonego boczku z cebulą dodaję odparowane grzyby i całość duszę 15 minut. Kapustę kroję w szersze paski, solę, zalewam wodą i gotuję do miękkości. Odlewam wodę. Gdy kapusta jest prawie miękka gotuję al'dente łazanki w osolonym wrzątku. Odlewam wodę. W dużym garnku mieszam wszystkie gorące składniki: łazanki, kapustę i uduszone grzyby z boczkiem i cebulą. Przyprawiam do smaku solą i pieprzem. Dokładnie mieszam. Łazanki są wyborne zarówno zaraz po ugotowaniu, jak również odgrzewane. A nawet jeszcze lepsze, gdy smaki przegryzą się.

[madohora]

KASZA PĘCZAK Z PIECZARKAMI

szklanka kaszy pęczak
2 szklanki wody lub bulionu
40 dag pieczarek
cebula
2 ząbki czosnku
łyżka posiekanego świeżego tymianku lub łyżeczka suszonego
2 łyżki sosu sojowego łyżka masła
olej
sól i pieprz

1. Pieczarki pokrój w plasterki i zrumień na oleju. Pod koniec smażenia posól i posyp pieprzem. Przełóż do innego naczynia.
2. Na patelni rozgrzej olej i przesmaż na nim cebulę oraz czosnek. Dodaj pęczak, chwilę smaż. Następnie wlej wodę lub bulion. Przykryj i gotuj na małym ogniu, aż kasza wchłonie płyn. W razie potrzeby dolej trochę wody lub rosołu.
3. Do miękkiego pęczaku przełóż pieczarki, dodaj sos sojowy, tymianek oraz łyżeczkę masła. Wymieszaj

[madohora]

PIERŚ Z KURCZAKA Z PIECZARKAMI

400 g piersi z kurczaka
150 g pieczarek
1 cebula
2 ząbki czosnku
4 łyżki majonezu
100 g sera żółtego
3 łyżki masła
sól do smaku
pieprz do smaku

1. Pieczarki pokroić na plasterki, cebulę pokroić w kosteczkę, czosnek rozgnieść za pomocą praski, całość przesmażyć na maśle, doprawiając solą i pieprzem.
2. Filety przekroić na mniejsze części i rozbić tłuczkiem, posolić i popieprzyć do smaku.
3. Filety ułożyć w naczyniu żaroodpornym, posmarować majonezem, następnie położyć na nich pieczarki i plasterki sera żółtego.
4. Zapiekać 20 minut w 200 stopniach przy grzaniu góra-dół

[madohora]

LEŚNE GRZYBY W SOLANCE

grzyby leśne / podgrzybki, prawdziwki, kozaki, maślaki i inne dowolna ilość
na 1 litr wody łyżka soli
ziele angielskie
listek laurowy

Grzyby oczyścić ( jeśli jest taka potrzeba to pokroić ), umyć i ugotować.
Ok 20-25 min. Przełożyć na sito i przepłukać przegotowaną wodą, żeby pozbyć się piany i jeszcze drobnych zanieczyszczeń.
Przełożyć do słoiczków. Słoiczki i wieczka muszą być wyparzone. Nakładać do 2/3 - 3/4 wysokości. Do każdego słoiczka włożyć kulkę ziela angielskiego i listek laurowy.
Zagotować wodę z solą i ponalewać do słoiczków. Pozakręcać wieczka.
Pasteryzować 15-20 min. Poodwracać słoiczki do góry denkami, przykryć ściereczką / ręcznikiem i pozostawić do całkowitego wystudzenia.

[madohora]

PIEROGI Z MIĘSEM I GRZYBAMI

1/2 kg mąki pszennej
3 łyżki mąki ziemniaczanej
3 łyżki oleju rzepakowego
1 szklanka mleka
1/2 szklanki gorącej wody
ok 500 g wołowego mięsa z rosołu
2 cebule
olej rzepakowy do smażenia
200 g świeżych podgrzybków
łyżka przyprawy - grill pikantny
sól

Na patelni zeszklić jedną cebule pokrojona w kostkę. Grzyby dokładnie umyć, osuszyć i pokroić w mniejsze kawałki. Dodać do cebuli. Dusić razem ok 15 min.na wolnym ogniu. Wystudzić.
Mięso wołowe i uduszone podgrzybki przepuścić przez maszynkę. Dodać łyżkę przyprawy - grill pikantny i sól do smaku.
Wyrobić farsz ręką. Jeśli farsz jest zbyt suchy dodać rosołu, albo po prostu przegotowanej wody.
Ciasto na pierogi - Wszystkie składniki połączyć i dokładnie wyrobić ciasto. Pozostawić ciasto na ok 15 min pod ściereczką. Ciasto jest bardzo sprężyste i lekkie. Nie wymaga specjalnie podsypywania mąką w czasie wałkowania.
Ciasto podzielić na 3 części. Wałkować placki. Z placków wykrawać krążki i nakładać farsz. Zlepiać i wrzucać na gotującą się, osoloną wodę.
Pierogi które wypłyną wyławiać łyżką cedzakową i układać na półmisek.
Zeszklić na oleju rzepakowym drugą cebulę, pokrojoną w drobną kostkę. Pierogi podawać z podsmażoną cebulką

[madohora]

SOS PULPETOWY Z CHLEBEM

4 małe bochenki chleba (po 20 dag)
40 dag mielonego mięsa wołowego
60 dag pieczarek
10 dag żółtego sera w plasterkach
2 szklanki bulionu
2 cebule
2 ząbki czosnku
2 łyżki mąki
2 łyżki oleju
10 gałązek tymianku
sól, pieprz

1. Grzyby, czosnek i cebulę oczyścić, pokroić. Smażyć na oleju 10 min, mieszając. Doprawić solą i pieprzem.
2. Mięso wymieszać z mąką, dodać sól i pieprz, uformować nieduże pulpeciki wielkości orzecha włoskiego.
3. Bulion zagotować w szerokim garnku. Delikatnie wkładać pulpety, gotować na małym ogniu około 10 minut. Wyłowić, zalać bulionem pieczarki, dusić ok. 10 min.
4. Z chlebów odciąć wierzchy, ostrożnie usunąć miękisz, wypełnić sosem pieczarkowym, włożyć pulpeciki, przykryć plastrami sera. Zapiekać pięć minut w temp. 200°C (wierzchy ułożyć obok, też zapiec). Posypać posiekanym tymiankiem, przykryć wieczkiem.

[madohora]

SMAŻONE KANIE

grzyby kanie
Jajo kurze 1-2 szt
mąka pszenna Typ 500
Bułka tarta
Sól
Olej rzepakowy

Właściwie czubajki kanie- miąższ jest biały, rzadko robaczywy, nie ciemnieje przy uszkodzeniu, pierścień na nóżce jest ruchomy, samych trzonów się nie je bo są łykowate.
Najlepiej grzyby jest zebrać w całości i potem kilkukrotnie porównać ze opisami i zdjęciami z atlasu grzybów. Młodych się nie zbiera- są nieswoiste a poza tym niewygodnie się je panieruje i smaży.
Bezpośrednio przed smażeniem kanie należy oczyścić z piasku, można nawet je opłukać.
Kapelusze panieruje się w mące, rozkłóconym jaju i w bułce tartej.
Smaży na rumiano i soli po wierzchu.

[madohora]

KOTLETY Z PIECZAREK

1 kg pieczarek
2 średnie cebule
3 jaja ugotowane na twardo
1 jajko surowe
bułka tarta
sól
pieprz
uniwersalna przyprawa warzywna
natka pietruszki
olej do smażenia

Pieczarki płuczemy, drobno kroimy. Cebule obieramy, drobno siekamy, podsmażamy na patelni wraz z pieczarkami. Jaja ugotowane na twardo, obieramy. Wszystkie składniki miksujemy z dodatkiem surowego jaja, soli, pieprzu, uniwersalnej przyprawy warzywnej, bułki tartej, posiekanej pietruszki. Jeśli masa jest za gęsta, dodajemy odrobinę mleka.
Formujemy kotlety z pieczarek, obtaczamy je w bułce bezglutenowej. Rozgrzewamy tłuszcz na patelni, kładziemy kotleciki i smażymy z obu stron na złoty kolor. Odkładamy na bibułkę, aby ociekły z tłuszczu.
Kotlety z pieczarek podajemy na gorąco z dodatkiem surówek albo na zimno na kanapce.

[madohora]

ROLADKI Z SZYNKI I SERA

Szynka wędzona - 8 plastrów
Ser żółty - 8 plastrów
Pieczarki - 15 dag
Cukinia - 1/4 szt.
Papryka czerwona - 1/3 szt.
Jajko kurze - 2 szt.
Przyprawa zioła polskie - 1 łyżeczka
Sól, pieprz czarny mielony
Tarta bułka do obtoczenia
Olej do smażenia

Pieczarki obrać, pokroić. Na patelni rozgrzać trochę oleju wrzucić pieczarki , doprawić solą i pieprzem, smażyć 5 minut .Paprykę , cukinię umyć , zetrzeć na tarce o grubszych otworach, wymieszać z pieczarkami i ziołami polskimi. Jajka wybić roztrzepać. Na plaster szynki ułożyć plaster sera. Z jednego boku ułożyć porcję warzyw. Zwinąć w roladkę , zanurzyć w jajku, tartej bułce, jeszcze raz w jajku i bułce. ułożyć w naczyniu żaroodpornym. Piekarnik rozgrzać do 180 stopni , wstawić i piec 20 minut.

[madohora]

KRUPNIK

250 g włoszczyzny
10 g suszonych grzybów
1,5 l wody na zupę + trzykrotność objętości kaszy
100 g jęczmiennej kaszy perłowej
3-4 ziemniaki
40 g masła
sól
koperek i pietruszka

Z namoczonych grzybów i warzyw ugotuj wywar. Po około pół godziny gotowania przecedź. Ugotowane warzywa i grzyby pokrój w paseczki. Kaszę opłucz i zalej zimną wodą, dodaj 20 g masła. Na przecedzonym wywarze ugotuj obrane i pokrojone w kosteczkę ziemniaki. Wywar połącz z kaszą, grzybami i włoszczyzną, dodaj sól do smaku. Dołóż resztę masła oraz drobno posiekaną pietruszkę i koperek.

[madohora]

ZBÓJNICKIE KOTLETY Z KARKÓWKI

4 kotlety z karkówki
70 dag leśnych grzybów (kurek, podgrzybków, prawdziwków, koźlarzy)
2 łyżki ostrej musztardy
1 cebula
1 szkl. śmietany 18-proc.

Składniki

2 łyżki mąki
4 łyżki oleju
suszony i świeży tymianek
sól
czerwony i czarny pieprz

1. Karkówkę umyj, rozbij. Posyp solą, czarnym pieprzem i suszonym tymiankiem. Grzyby oczyść, ew. opłucz, wytrzyj i pokrój. Cebulę obierz, posiekaj.
2. Karkówkę oprósz mąką. Usmaż na połowie oleju. Zdejmij. Rozgrzej resztę oleju. Zeszklij na nim cebulę. Dołóż grzyby. Duś ok. 35 minut. W połowie duszenia dodaj mięso. Dolej śmietanę i dołóż musztardę. Sos przypraw solą, pieprzem i suszonym tymiankiem. Danie posyp czerwonym pieprzem i posiekanym świeżym tymiankiem.

[madohora]

DROŻDŻOWA ROLADA Z MIĘSEM I PIECZARKAMI

ciasto: mąka pszenna 3 szkl
masło 12 dag
mleko 1 szkl
drożdze 5 dag
cukier 1 łyżka
sól 1 łyżeczka
jajko 1 szt
farsz: mięso wp mielone 50 dag
pieczarki 40 dag
por 1 szt
czosnek
mozzarella
olej
pomidory 2 szt
sól, pieprz, oregano, sos sojowy
jajko

1. mąkę wsypac do misko, zrobic dołek, wsypać cukier, sól, drożdże, zalać 1/3 szkl letniego mleka, wymieszć, odstawić w ciepłe miejsce, żeby drożdże urosły, po tym czasie dodać jajko oraz ciepłe mleko, wyrobic ciasto, odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia,
2. na oleju podsmazyć mięso, dodać pokrojone, obrane ze skórki pomidory, czosnek oraz oregano, doprawić sosem sojowym, sola i pieprzem, dusić do odparowania płynu, wystudzić,
3. pora umyć, pokroić w plasterki, rozgrazać olej, wrzucić pora, smazyc chwile, dodac pokrojone w plasterki pieczarki, smazyc do odparowania płynu, doprawić, wystudzić,
4. wyrosnięte ciasto przełożyć na stolnice, rozwałkować na kształt prostokąta, wyłozyć mięso, rozsmarować, na mięsie rozsmarować pieczarki, posypać startą mozzarellą, zwinąć roladę, posmarować jajkiem, wstawić do piekarnika nagrzanego do 175 st, piec ok 45 min,

[madohora]

HISZPANIA. GWARDIA WALCZY Z MAFIAMI GRZYBIARZY - Interia - 01.11.2021

[madohora]

BIGOS Z KAPUSTĄ I GRZYBAMI

1kg kiszonej kapusty 80 dag kiełbasy śląskiej 2 szklanki mrożonych grzybów leśnych 1 cebula 4-5 suszonych śliwek 2 garście mrożonych

Kiszoną kapustę jeśli jest kwaśna, wypłukać na sitku, a następnie pokroić. Kapustę przełożyć do garnka, wlać szklankę wody, dodać liście laurowe, ziele angielskie, ziarenka pieprzu, kminek i majeranek. Całość wymieszać, przykryć i gotować przez około 20-25minut. Po tym czasie, cebulę pokroić w kosteczkę i zeszklić na oleju, przełożyć do garnka. Dodać też mrożoną włoszczyznę.
Kiełbasę pokroić w plasterki i obsmażyć z obu stron do uzyskania złotego koloru.
Grzyby rozmrozić, pokroić w plastry i podsmażać na oleju.
Przysmażoną kiełbasę i grzyby przełożyć do garnka z kapustą. Całość wymieszać, zalać wodą tak, by przykryła potrawę. Gotować kolejne 20 minut, w razie potrzeby podlać wodą. Doprawić do smaku solą i pieprzem.
Pod koniec gotowania dodać koncentrat pomidorowy, wymieszać.
Mąkę podsmażyć na suchej patelni, gdy zacznie brązowieć dodać łyżkę masła i mieszać aż masło się rozpuści. Trzymając patelnię na ogniu dodać stopniowo kilka łyżek wywaru z kapusty cały czas mieszając. Po czym przełożyć zawartość patelni do garnka, wymieszać i zagotować. Jeszcze chwilę pogotować. Opcjonalnie doprawić do smaku.

[madohora]

[madohora]

Koźlarz babka, zwany również kozakiem lub koźlakiem, pojawia się w polskich lasach od lipca do listopada. Można znaleźć go w lasach mieszanych, iglastych i liściastych, a także w ogrodach i parkach. Do jedzenia nadaje się jedynie jego kapelusz, ponieważ trzon jest sztywny i włóknisty. Ten pierwszy kryje w sobie bardzo smaczny miąższ, będący źródłem pełnowartościowego białka.

[madohora]

Borowiki duszone w śmietanie

Borowiki duszone w śmietanie doskonale sprawdzają się jako przystawka oraz sos do mięs lub mącznych wyrobów, np. kopytek. Do ich przyrządzenia potrzebujesz świeżych grzybów, masła, cebuli, śmietany oraz soli i mielonego pieprzu.

Realizację przepisu rozpocznij od opłukania borowików pod bieżącą wodą. Następnie pozbaw je trzonków, a kapelusze sparz wrzątkiem. Cebulę posiekaj i zeszklij na maśle w rondelku. Po chwili dodaj borowiki, podlej je wodą i duś pod przykryciem, co jakiś czas mieszając. Po ok. 20 minutach dolej do grzybów śmietanę i dopraw całość solą oraz pieprzem – kontynuuj obróbkę termiczną przez kolejne 10 minut.

[madohora]

„Rydze” to określenie pospolite, nieprawidłowe z naukowego punktu widzenia. Mowa bowiem o rodzaju botanicznym mleczajów (Lactarius), w ramach którego tylko jeden gatunek – ten najsmaczniejszy – jest oficjalnie nazywany mleczajem rydzem. Grzybiarze zwyczajowo często odnoszą jednak ową nazwę także do innych jadalnych gatunków o pomarańczowym zabarwieniu.

[madohora]

PASZTECIKI Z CIASTA FRANCUSKIEGO

2 sztuki gotowego ciasta francuskiego - zakupimy je w większości sklepów spożywczych,
około 300 gram pieczarek,
około 100-150 gram żółtego sera,
1-2 cebule,
przyprawy: sól, pieprz i inne ulubione zioła,
olej do smażenia.

W pierwszym kroku musimy zająć się pieczarkami. W tym celu należy je umyć, obrać i pokroić w stosunkowo drobną kostkę. Podobnie - cebulę. Dalej wszystko podsmażyć na patelni. Pamiętajmy o zachowaniu małego ognia. W przeciwnym razie wszystko będzie zbyt spieczone.
Ser należy zetrzeć na tarce na dużych oczkach.
Ciasto francuskie musimy pokroić. Mniej więcej na 8 części.
Na każdym kawałku ułożyć równomiernie grzyby, cebulę, ser. Następnie zawinąć (coś na wzór kieszonki)
Gotowe paszteciki wkładamy do nagrzanego piekarnika na około 15 minut. Temperatura powinna być zbliżona do 200 stopni. Musimy jednak pamiętać, że każdy piekarnik jest nieco inny i posiada różnorodną moc.

[madohora]

W sezonie grzybowym pod sosnami i dębami warto szukać szlachetnego borowika, który uzupełni niedobór żelaza i potasu. Co więcej jest skutecznym remedium na silne skurcze nóg, powodowane brakiem magnezu, dlatego osoby borykające się z tym problemem powinny włączyć grzyby do swojej diety

[madohora]

Wśród grzybów, które można zbierać w lipcu, znajduje się także podgrzybek brunatny. Występuje on od czerwca do listopada, zazwyczaj pod sosnami i świerkami. Okaz ten doskonale nadaje się do suszenia, marynowania, mrożenia oraz konserwowania. Jego miąższ jest łagodny w smaku, dzięki czemu odznacza się dużą uniwersalnością w kuchni.

[madohora]

Panowie dziennikarze może czasem wystarczy trochę pogrzebać, coś poczytać zanim napisze się artykuł. Owszem pewne gatunki olszówki są silnie trujące a jeden z nich jest jadalny. Nietrudno się pomylić. A tak na marginesie muchomor sromotnikowy jest najbardziej trującym grzybem a moja pra- babcia i pewien nie żyjący już leśnik (oboje przeżyli obie wojny i z pewnością głód) potrafili go tak przygotować że można go było zjeść. Niestety tajemnicę zabrali do grobu.

[madohora]

Grzyby odgrywają ważną rolę w przyrodzie – zapewniają krążenie pierwiastków, uczestniczą w procesach glebotwórczych, wzbogacają glebę i stanowią pokarm dla wielu gatunków zwierząt. Z niektórych grzybów można wytwarzać antybiotyki, inne są źródłami substancji wywołujących choroby i zatrucia.

[madohora]

Grzyby dzielą się na jadalne, niejadalne i trujące – nie są to oficjalne taksony, ale podział funkcjonujący ze względu na zdatność grzybów do spożycia przez ludzi. Wiele grzybów posiada cenione walory kulinarne, a nawet wartości odżywcze (grzyby shiitake, trufle, wiele gatunków borowików, podgrzybków, pieczarki, czubajka kania, mleczaj rydz, a nawet poszczególne gatunki muchomorów uważanych w powszechnej opinii za wyłącznie trujące, itd.). Niektóre z nich – chociażby znane doskonale w Polsce pieczarki i boczniaki – są specjalnie hodowane, pozostałe występują dziko w lasach i są zbierane przez grzyboznawców lub grzybiarzy-amatorów. Podział na grzyby jadalne, niejadalne i trujące nie obywa się bez kontrowersji i nieścisłości. Niektóre atlasy, a nawet formalne rozporządzenia prawne podają bowiem sprzeczne z innym źródłami informacje. Niekiedy grzyby faktycznie jadalne uznawane są za niejadalne lub wręcz trujące. Wiele sporów dotyczy również grzybów niejadalnych i trujących. Samodzielne zbieranie grzybów wymaga specjalistycznej i szczegółowej wiedzy o ich budowie czy zawartych weń substancjach, a także o odpowiedniej obróbce i sposobie spożywania. W grzybach trujących obecne są substancje toksyczne, które mogą powodować śmierć.

[madohora]

Muchomor sromotnikowy uchodzi za najbardziej toksyczny organizm bytujący na terenie naszego kraju. Jego trujący owocnik kryje w sobie substancje mogące bez trudu zabić kilka osób. Mimo że nie boją się go ślimaki i muchy, grzyb ten figuruje na leśnej czarnej liście i wszyscy powinni omijać go szerokim łukiem

[madohora]

W przeciwieństwie do pomalowanego w ostrzegawcze barwy muchomora czerwonego, Amanita phalloides nie daje po sobie poznać, że zawiera truciznę w swoim wnętrzu. Jego przyjemny aromat sprawia, że często przesiadują na nim owady lub ślimaki, podobnie jak na kapeluszach grzybów jadalnych. Co ciekawe, organizmy te są odporne na sromotnikowy jad. Z kolei zielonkawy owocnik sprawia, że muchomor jest łudząco podobny do gołąbka zielonawego, czubajki kani i gąski zielonki. Należy zatem nauczyć się szczegółowego rysopisu tego trującego grzyba, by zmniejszyć do minimum prawdopodobieństwo pomylenia go z jakimkolwiek innym okazem.

[madohora]

Owocnik muchomora sromotnikowego osiąga z reguły średnicę około 10 cm. U młodych okazów ma on formę półkolistą, zaś z czasem przybiera kształt dzwonkowaty, a następnie – rozpostarty. Z reguły jest białozielony – nieco jaśniejszy na brzegach. Można z łatwością ściągnąć z niego skórę, która jest gładka i składa się z przylegających, promieniście ułożonych włókienek. Kapelusz muchomora jest okazały, rozłożysty, płaski lub lekko wgłębiony po środku. Ma barwę zielonkawą, często z domieszką bieli, brązu, żółci lub szarości. Blaszki sromotnika są zwykle koloru białego, zaś u starszych okazów mogą być lekko żółtawe. Ich długość jest zróżnicowana. Są dość gęsto ułożone. Trzon tego grzyba mierzy z reguły około 10 cm, a jego grubość wynosi do 2 cm. Ma on formę walcowatą i kolor biały z żółtym lub zielonym odcieniem. Miąższ muchomora sromotnikowego ma barwę białą. Po uszkodzeniu nie zmienia koloru. Jego zapach jest dość łagodny, chociaż starsze okazy mogą przypominać wonią ziemniaki.

[madohora]

Trzon – walcowaty, u nasady zakończony bulwą otoczoną wysoką, białą i odstającą pochwą, osiąga wysokość 5 do 15 cm i grubość od 1 do 2 cm. Ma biały kolor z widocznym żółtym lub zielonym odcieniem. Otoczony jest zwisającym pierścieniem przybierającym barwy od białej do żółtej.

[madohora]

Miąższ muchomora sromotnikowego zawiera w sobie aż trzy grupy substancji toksycznych - fallotoksyny, amatoksyny i wirotoksyny. Łącznie mieści w sobie aż 12 różnych toksyn, z których aż dwie fallotoksyna i amatoksyna – są zabójcze. Stężenie i rozmieszczenie toksyn w niektórych gatunkach jest zmienne, przy czym młode owocniki zawierają niższe, a dobrze rozwinięte grzyby wyższe stężenia, ale istnieje duża zmienność wśród okazów zebranych w tym samym regionie. Jeśli chodzi o fallotoksyny, to pierścień jest najbardziej trujący.

[madohora]

Zawarta w sromotniku trucizna jest odporna na działanie wysokiej temperatury, przez co nie można jej zneutralizować nawet poprzez długotrwałe gotowanie. Najwyższe stężenie toksyn znajduje się w kapeluszu muchomora. Badania naukowe dowodzą, że nawet średniej wielkości sromotnik może zabić od dwóch do trzech osób.

[madohora]

Rdzawobrązowy. Zarodniki eliptyczne, o powierzchni chropowatej lub pomarszczonej i rozmiarach 11–08 × 5–6.5 μm

[madohora]

Saprotrof. Grzyb trujący – zatrucia cyklopeptydowe, cytotoksyczne. Dla człowieka potencjalnie jest śmiertelnie trujący, ze względu na obecność amanityny, tej samej trucizny, która występuje w niektórych muchomorach. Jak dotąd jednak nie zanotowano żadnego przypadku śmiertelnego zatrucia hełmówką jadowitą

[madohora]

Pamiętaj że grzyby trujące
Możesz spotkać w lesie i na łące

[madohora]

Sytuacja taksonomiczna tego gatunku jest skomplikowana. Oryginalny opis Boletus erythropus Pers. odnosił się do Suilellus queletii, podczas gdy Boletus luridus β erythropus (Pers. : Fr.)Fr. odnosił się do obecnego rozumienia Neoboletus erythropus. Autorzy którzy preferują oryginalny opis Boletus erythropus używali nazwy Boletus luridiformis (oraz Neoboletus luridiformis) do opisu tego taksonu. Po odkryciu gatunku Boletus xanthopus, siostrzanego do B. erythropus, część taksonomistów stwierdziła, że jest on synonimem B. luridiformis, po czym odnalazła stary takson Boletus praestigiator jako odpowiadający B. erythropus. Odmiana żonkilowa (Boletus luridiformis Rostk. var. junquilleus (Quél.) Knudse) czasem jest wyróżniana jako odrębny gatunek krasnoborowik żonkilowy (Neoboletus junquilleus (Quél.) Gelardi, Simonini & Vizzin)

[madohora]

Długie i wycięte przy trzonie. U młodych owocników żółte do oliwkowych, u starszych egzemplarzy – rdzawe. Po uszkodzeniu silnie sinieją

[madohora]

Zarodniki eliptyczno-wrzecionowate, gładkie, o rozmiarach 13–18 × 5,5–6,5 μm

[madohora]

Grzyb mikoryzowy. Grzyb jadalny, jednak ze względu na czerwone zabarwienie porów i trzonu rzadko przez grzybiarzy zbierany, gdyż kojarzony bywa z trującymi borowikami o czerwonym zabarwieniu (np. borowikiem szatańskim). Niektórzy jednak uważają go za smaczny grzyb jadalny. Spożywany może być tylko po obróbce termicznej, gdyż surowy, niedogotowany lub niedosmażony może u niektórych powodować zaburzenia trawienne. Dawniej sugerowano obgotowanie a następnie odlanie wody, ale obecnie większość źródeł wspomina tylko, żeby nie był surowy

[madohora]

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1885 Stephan Schulzer von Müggenburg nadając mu nazwę Boletus queletii. W wyniku nowych badań filogenetycznych w obrębie rodzaju Boletus zmieniła się jego pozycja w klasyfikacji. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w roku 2014 Simonini i Gelardi, przenosząc go do rodzaju Suillellus

[madohora]

15—30 mm długie, przyrośnięte lub wycięte, początkowo złotożółte, potem oliwkowożółte. Uszkodzone błękitnieją. Pory okrągławe lub lekko kanciaste, za młodu oliwkowożółte, potem pomarańczowo żółte, w końcu brudnooliwkowe.

[madohora]

Oliwkowy, zarodniki 8—15 × 5—7 mikrometra, wrzecionowate, gładkie, brązowawe do oliwkowobrązowawych.

[madohora]

Owocniki mleczaja dębowego wyrastają (nierzadko gromadnie) w Polsce od czerwca do października.

[madohora]

Kapelusz na młodych egzemplarzach mleczaja dębowego rozpostarty, u starszych lejkowaty jak u większości mleczajów, zawsze pozbawiony garbka, bardziej mięsisty w dotyku niż u krewniaków, dość elastyczny. Przybiera wielorakie odcienie bordów wpadających w brąz, podobnych do ciemnego, zmętniałego wina albo do cynamonu, zwykle oszroniony z jaśniejszymi strefami. Brzegi kapelusza u młodych owocników podwinięte; u starych raczej zagięte, niekiedy lekko pofałdowane o nierównym zarysie; na najstarszych spękane wzdłuż promieni. O ile młode osobniki są lepkie i tłuste w dotyku, o tyle dojrzałe stają się matowe (rzadko słabo lśniące) i suche.

[madohora]

Miąższ mleczaja dębowego przy wierzchu bywa rdzawo czerwony jak kapelusz i nóżka, najciemniejszy przy podstawie, w głębi staje się prawie biały. W smaku początkowo dość miły, pozostawia jednak osad goryczy. Niejadalnym czyni go głównie mocny, ohydny smród, przypominający zapach pluskw, czasem zmieszany z wonią popsutego tranu.

[madohora]

Mleczaj dębowy jest ohydny, cuchnący, piekący w smaku, toteż niejadalny.

[madohora]

Mleczaj czerwieniejący to smaczny, okazały grzyb należący do gołąbkowatych (Russulaceae). Większość grzybiarzy nie odróżnia go od podobnych, blisko spokrewnionych mleczajów z sekcji Deliciosi (Dapetes), jak rydz właściwy L. deliciosus, mleczaj zmienny L. semisanguifluus czy mleczaj jodłowy L. salmonicolor. W Polsce jest naturalnie rzadki, umieszczono go na krajowej Czerwonej Liście z kategorią V – narażony na wyginięcie.

[madohora]

Wchodzi w związki mikoryzowe tylko z sosnami rosnącymi na podłożu wapiennym. Na ziemiach polskich m. czerwieniejący jest naturalnie ograniczony do gór i wyżyn zbudowanych z wapieni.

[madohora]

Kapelusz jasno pomarańczowy, z brązowo-czerwonymi prążkami, najpierw wgłębiony w centrum, potem co raz bardziej wypłaszczony, płatowato pofalowany. Zwykle matowy i gładki w dotyku, tylko po deszczu lekko kleisty i błyszczący.

[madohora]

Mleczko od samego początku ciemnoczerwone, o lilowym odcieniu porównywanym do wina bądź krwi, ale nie przebarwia moczu grzybiarzom (u pokrewnego mleczaja świerkowego mleczko staje się winnoczerwone dopiero po paru minutach). Po uszkodzeniu od razu cieknie obficie.

[madohora]

Nawet najzdrowsze i najpyszniejsze mleczaje, w tym mleczaj czerwieniający, potrafią magazynować w swych owocnikach metale ciężkie. Niebezpieczne dla zdrowia bywają też okazy spleśniałe, zwłaszcza te poprzerastane Hypomyces lateritus.

[madohora]

Mleczaj ciemny jest rzadkim w Polsce grzybem z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae). Gorzki smak czyni go grzybem niejadalnym. Umieszczony na Czerwonej Liście gatunków ginących i rzadkich w naszym państwie, poza tym na takich samych listach niektórych landów Niemiec.

[madohora]

Mikoryzę tworzy wyłącznie z drzewami iglastymi, wg niemieckich i rosyjskich badaczy z sosną, wg polskich ze świerkiem.

[madohora]

Blaszki mleczaja ciemnego są kremowo białe bądź jasnożółte, znacznie jaśniejsze, toteż mocno kontrastujące z trzonem i wierzchem kapelusza. Uszkodzone brązowieją. Nie zbiegają po nóżce, przyrośnięte są szeroko i stosunkowo gęste, czasem się rozwidlają.

[madohora]

Mleczko mleczaj ciemny produkuje bardzo obficie. Początkowo jest białe, później zmienia kolor plamami na różowy lub łososiowy, wreszcie na bardziej smolisty. Tak jak miąższ momentalnie zmienia smak ze słodkawego i łagodnego na ostro palący.

[madohora]

Mleczaj ciemny nie jest zbierany ani jadany z powodu przykrego, palącego smaku. Spożyty powoduje zapewne dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

[madohora]

Dawniej mleczaja ciemnego uważano za ciemniejszą odmianę mleczaja jelonka.

[madohora]

Mleczaj chrząstka występuje od sierpnia do połowy listopada.

[madohora]

Blaszki są luźne. Na początku są białe, później stają się ochrowożółte. U starszych okazów zbiegają po trzonie.

[madohora]

Mleczko białe, nie zmienia barwy. Ma lekko gorzki smak.

[madohora]

Aby pozbyć się gorzkiego smaku mleczaja chrząstki zaleca się kilkukrotne przegotowanie go w wodzie, którą za każdym razem należy odlać. Atlasy grzybów podają również, że można go przyprawić solą i pieprzem oraz cebulą, a następnie usmażyć go na słoninie. Mimo wszystko jego wartość smakowa określana jest jako mała.

[madohora]

Mleczaj bladawy należy do gatunków grzybów niejadalnych. Mleczaj bladawy zaliczany jest do rodziny gołąbkowatych. Nazwa mleczaj wzięła swój początek od wytwarzanego soku w owocniku.

[madohora]

Mleczaj bladawy ma kapelusz o powierzchni gładkiej i lepkiej. Początkowo kształt wypukły, z czasem coraz bardziej rozpostarty, aż do wklęsłego w środkowej części. Kolor kapelusza od białego do ochrowego-ciemnego. Ciemniejsza barwa pojawia się najczęściej po uciśnięciu. Średnica od 4 do 14 cm.

[madohora]

Miąższ jest białawy,. Wykazuje słabo owocowy łagodny zapach. Sok mlecznobiały, lekko gorzkawy. Mniej obficie wytwarzany po dojrzeniu owocnika.

[madohora]

Mleczaj bladawy jest gatunkiem wchodzącym w interakcje symbiotyczne z drzewami liściastymi. Dzięki temu współżyjące gatunki mogą czerpać wzajemne korzyści.

[madohora]

Łacińskie słowo pallidus oznacza blady, co wskazuje na zabarwienie owocników i trzonów.

[madohora]

Owocniki mleczaja biela znaleźć można od czerwca do października. To jeden z nielicznych gatunków tworzących owocniki nawet w czasie susz, gdy brak innych grzybów kapeluszowych.

[madohora]

Owocniki mleczaja biela są całkiem duże, gdyż o 6-20 cm średnicy kapelusza i 3-10 cm wysokości, a 1-3 cm grubości nóżki.

[madohora]

Grzyb mikoryzowy. W niektórych źródłach opisywany jest jako niejadalny, w innych jako jadalny z powodu bardzo rzadkiego w Polsce występowania nie należy go zbierać

[madohora]

Nazwę muchomor sromotnikowy podał Franciszek Błoński w 1889 r., Władysław Wojewoda w 1992 r. zaproponował nazwę muchomor zielonawy, uważając ją za bardziej sensowną, odnoszącą się do barwy tego grzyba. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też dawniej jako muchomor bulwiasty i podsadka słupiakowata

[madohora]

Wysokość do 15 cm, grubość do 2 cm. Jest walcowaty, w nasadzie zakończony bulwą o średnicy do 4 cm. Bulwa otoczona jest wysoką, białawą i odstającą pochwą. Kolor trzonu białawy z odcieniem żółtawo-zielonkawym. Posiada wyraźny, zwisający pierścień o kolorze od białego do żółtawego. Powyżej pierścienia trzon jest gładki, pod pierścieniem występują delikatne łuski, czasami tworzące zygzakowaty wzór.

[madohora]

Biały. Zarodniki gładkie, szeroko elipsoidalne lub niemal kuliste, o rozmiarach 8 × 11 μm

[madohora]

Jest grzybem mikoryzowym, jego symbiontem w Europie jest dąb, natomiast w Ameryce doszło do bardzo rzadkiego zjawiska przeskoku na inny symbiont – sosnę

[madohora]

Okres objawów może trwać kilkanaście godzin[]. Czasami następuje na jakiś czas poprawa samopoczucia, jednak jest ona złudna, toksyny nie przestają działać i niszczą wątrobę, nerki i inne narządy ciała. W wątrobie następuje jej stłuszczenie, martwica i zanik glikogenu, wystąpić może także hipoglikemia, a nawet drgawki hipoglikemiczne. Wskutek uszkodzenia nerek występuje azotemia, hipochloremia, mocznica. Trucizny te uszkadzają również inne narządy. W wyniku uszkodzenia jelit występują krwawe biegunki, w wyniku uszkodzenia szpiku kostnego niedokrwistość, w wyniku uszkodzenia serca jego stłuszczenie i niedomoga krążenia (sinica). Śmierć następuje po 2–3 dniach, a przy słabszym zatruciu nawet po 10–13 dniach

[madohora]

Średnica 6–10 cm, początkowo owalny, później stożkowato dzwonkowaty, na koniec lekko wypukły. Powierzchnia kapelusza gładka, sucha i jedwabista, podczas wilgotnej pogody lepka. Kolor biały i tylko na wierzchołku bladożółty. Z wiekiem może żółknąć. Na powierzchni czasami posiada nieregularne duże łatki, czasami jest bez łatek

[madohora]

Blaszki u młodych okazów czysto białe, u starszych żółtawe, odznaczają się niezwykle gęstym ustawieniem, wąskimi rozmiarami (do 1,5 mm szerokości) oraz gładkimi krawędziami. Są rozwidlone, lekko zbiegają po nóżce.

[madohora]

Mleczko wydziela się bardzo obficie. Długo zachowuje czystą biel, dopiero po wyschnięciu słabo żółknie. W smaku pali mocniej od mleczka większości pokrewnych mleczajów. Formaldehyd przebarwia mleczko biela na fioletowo, ale dopiero po kilku godzinach. Ług potasowy zmienia kolor na jasno żółty, ale nie zawsze.

[madohora]

Mleczaj biel na surowo, nie dość ukwaszony, niedosmażony bądź niedogotowany jest ohydny, palący w smaku. W niektórych państwach (od Finlandii i Rosji na północy, przez Ukrainę i Turcję, po Meksyk, Malawi i Zambię na południu) jednak uznaje się go za warunkowo jadalnego po odpowiednim przetworzeniu. Ceni się go wysoko za owocnikowanie w warunkach suszy, gdy brak pozostałych mleczajów.

[madohora]

Współczesna medycyna akademicka nie potwierdziła jego działania przeciwko prątkom gruźlicy. Wykazała za to, że owocniki biela mogą działać przeciwwirusowo. Produkcja lekarstw przeciwwirusowych, zwłaszcza na brodawki, z tego mleczaja pozostaje jednak na etapie eksperymentów. Nadzieje budzą także właściwości przeciwutleniające niektórych składników mleczaja biela (fenoli i flawonoidów).

[madohora]

[madohora]

Mleczaj bagienny rośnie w Eurazji, na Grenlandii i Ameryce Północnej, głównie w podmokłych lasach, tak szpilkowych jak liściastych, w kilku strefach klimatyczno-roślinnych od arktycznej przez podzwrotnikową. W Europie rośnie od Hiszpanii, Słowenii i Węgier po rosyjską Karelię i fińską Laponię.

[madohora]

Kapelusz białawy. Kształt zmienia się z czasem podobnie jak u większości rydzów i gołąbków: od wypukłego na młodziutkich owocnikach, przez spłaszczony na średnich, po wklęsły u najdojrzalszych okazów.

[madohora]

Miąższ grubawy, jedynie przy brzegach kapelusza cienki

[madohora]

Mleczaj bagienny jest grzybem niejadalnym, przykrym w smaku. Pozbawiony jest właściwości leczniczych, a zarazem godny ochrony z racji swego wymierania w skali całej Europy.

[madohora]

Mleczaja siarkowego dodatkowo różnią od bagiennego liczne cech mikroskopowe zarodników, jak również jaskrawsze, czerwonawe kolory kapelusza. Mleczaja pępówkowego odróżnia od bagiennego mocniej promieniście żyłkowany kapelusz, tudzież milszy smak.

[madohora]

POJECHALI NA GRZYBY. NAJEDLI SIĘ STRACHU - www.msn.com.pl - 27.09.2022

[madohora]

Mleczaj złocisty to rzadko spotykany w Polsce oraz innych krajach Europy, niejadalny, przykry w smaku grzyb z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae). Bywa przenoszony przez niektórych uczonych do odrębnych rodzajów: Galorheus albo Lactifluus, pozbawionych wciąż polskich nazw. Nie tylko w Polsce, lecz także w niektórych landach Niemiec (Hesji i Nadrenii-Północnej Westfalii), Niderlandach i Estonii trafił na czerwone listy gatunki zanikających.

[madohora]

Mleczaj złocisty (podrydzyk psi, m. tygrysi) wchodzi w związki mikoryzowe z dębami oraz kasztanem jadalnym. Choć spotykany w tylu krajach, niekiedy też rosnący gromadnie, to zwykle posiada mało stanowisk. Preferuje gleby kwaśne i świeże, trafia się na gruntach gliniastych, piaszczystych, bazaltowych i lessowych, unika wapiennych i dolomitowych. W Środkowej Europie występuje w lasach liściastych i mieszanych: buczynach, dąbrowach i grądach.

[madohora]

Trzon walcowaty, niekiedy wygięty albo lekko rozszerzony u podstawy, centralny, za młodu pełny i jędrny, u dojrzałych owocników wydrążony wewnątrz i kruchy, barwy białawej, bledszej od kapelusza. Pochwy ani pierścienia nie wykształca.

[madohora]

Wysyp zarodników m. złocistego jest żółtawy albo ciemno kremowy z cielistym odcieniem. Spory są nieamyloidowe, szkliste, okrągłe lub szeroko eliptyczne, mierząc zwykle 6,4-8,0 µm długości a 5,7-6,3 µm szerokości. Odznaczają się charakterystycznym urzeźbieniem: malutkimi brodawkami wysokości raptem 0,4-0,9 µm oraz niedługimi, podobnymi do zadziorów żebrami. Łączą się one w sieć, jednak nie kompletną, albowiem sporo brodawek pozostaje wolnych.

[madohora]

[madohora]

Owocniki mleczaja zieleniejącego wyrastają od sierpnia do października, samotnie lub w niewielkich grupach.

[madohora]

Owocniki mleczaja zieleniejącego są za młodu niemal czysto białe, starsze kremowo siwe, upstrzone ochrowymi cętkami, z kapeluszem o 50-150 mm średnicy i króciutką (30-90 mm), masywniejszą niż u większości mleczajów nóżką.

[madohora]

Nóżka centralna, masywna, równogruba bądź zwężająca się ku podstawie, niedługa i biało zabarwiona. Pozostaje pełna i sprężysta aż do końca życia owocnika, nie robi się łamliwa jak u mleczaja biela. Trzon tego mleczaja pozostaje niemal zawsze suchy i dość gładki w dotyku, aczkolwiek bywa czasem żyłkowany. Pochwy oraz pierścienia brak. Nacięta lub zmiażdżona nóżka przebarwia się na zielono tak jak kapelusz.

[madohora]

Wysyp spor mleczaja zieleniejącego jest biały lub kremowobiały. Zarodniki mleczaja zieleniejącego (m. pergaminowego) odznaczają się krótko eliptycznym, często prawie kulistym kształtem i bogato rzeźbioną powierzchnią, okrytą siateczką mniejszych i większych brodawek, połączonych krótszymi żebrami w sieć o mało regularnych okach. Osiągają najczęściej 7,0-8,5 na 5,8-6,4 μm.

[madohora]

Lactifluus jest jednym z trzech, współcześnie wyróżnianych rodzajów grzybów obejmujących grzyby z rodziny gołąbkowatych, produkujące mleczko, o lejkowatych kapeluszach (dwa pozostałe to Lactarius w ścisłym sensie i Multifurca). Został oddzielony od rodzaju mleczaj Lactarius na podstawie danych genetycznych oraz pewnych szczegółów budowy mikroskopowej blaszek i trzonu. Pod względem ekologicznym i kulinarnym te nowo opisane rodzaje te są niemal nieodróżnialne, wszystkie bowiem obejmują grzyby mikoryzowe o charakterystycznie wgłębionych kapeluszach, owocnikach wydzielających lateks, tak jadalnych jak i słabo trujących. Naukowcy opisali już nieco ponad 150 gatunków z rodzaju Lactifluus, występujących głównie w tropikach, zwłaszcza w Australazji. Tylko niektóre sięgają dalej na północ, do stref umiarkowanych i subborealnych Eurazji i Ameryki Północnej. Mimo wytężonych poszukiwań naukowcom nie udaje się wskazać łatwo dostrzegalnych w terenie, dogodnych dla prostych grzybiarzy cech, pozwalających bezbłędnie odróżnić trzy nowo opisane rodzaje, składające się na dawny rodzaj mleczaj.

[madohora]

Owocniki mleczaja wodnistego można wyrastają od lipca do października.

[madohora]

OLKUSZ. GDZIE SZUKAĆ GRZYBÓW - www.msn.com.pl - 27.09.2022

[madohora]

Biały, kruchy, nie zmienia koloru po przełamaniu. Smak łagodny, zapach nieprzyjemny, duszący

[madohora]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – zagrożony wymarciem. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Holandii

[madohora]

Może być mylony z pieczarkami (Agaricus). U bardzo młodych pieczarek blaszki są białe, później jednak stają się różowe, a u starszych mają czekoladowy kolor, co odróżnia od siebie te grzyby. Tak więc niebezpieczeństwo pomylenia dotyczy tylko bardzo młodych pieczarek. Ponadto muchomor jadowity ma na bulwie trzonu ruchomą pochwę, której nie posiadają pieczarki

[madohora]

Muchomor wiosenny (Amanita verna (Bull.) Lam.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)

[madohora]

Średnicy ok. 5–10 cm. Barwy białej lub kremowej, o powierzchni gładkiej lub lekko włókienkowatej, na której sporadycznie można spotkać pozostałości osłony. Pokrój kapelusza jest początkowo owalny lub półkolisty, u dojrzałych owocników wypukły lub płaski. Krawędź kapelusza jest gładka i zaostrzona

[madohora]

Barwy białej. Zapach miąższu jest słodkawy, a smak orzechowy. Nie przebarwia się poddany działaniu roztworu wodorotlenku potasu (u odmiany Amanita verna var. decipiens, występującej w południowej Europie, przebarwia się pomarańczowożółto)

[madohora]

MAKARON Z KURKAMI

120 g makaronu
250 g kurek
1/3 cebuli
2 ząbki czosnku
1/2 łyżki oliwy
1 łyżka masła
posiekana natka pietruszki
80 ml śmietanki 30%

Przygotowanie:
Makaron gotujemy al dente. Kurki myjemy i osuszamy, następnie kroimy w cienkie paseczki. Na patelni podsmażamy pokrojoną cebulę i czosnek, następnie dodajemy kurki. Doprawiamy solą i smażymy do momentu, aż kurki się zarumienią. Doprawiamy solą i pieprzem, dodajemy natkę pietruszki i śmietankę. Do gotującego się sosu wrzucamy makaron i dokładnie mieszamy, aż sos zgęstnieje. Podajemy z natką pietruszki i tartym parmezanem.

[madohora]

Taksonomia grzybów ulega ciągłym przetasowaniom, co sprawia, że wiele nazw nabiera zwodniczego charakteru. I tak gatunki tradycyjnie zaliczane do koźlarzy zostały na początku XXI w. przeniesione do nowoutworzonego rodzaju botanicznego Leccinellum, nie posiadającego jeszcze polskiej nazwy. W tej grupie znalazły się dwa gatunki występujące w naszym kraju i zwyczajowo wciąż nazywane koźlarzami. Mowa o bardzo rzadkim koźlarzu bruzdkowanym (Leccinellum crocipodium) odznaczającym się dużym jasnobrązowym kapeluszem i cytrynowym trzonem, który blednie wraz z wiekiem oraz o częściej spotykanym koźlarzu grabowym (Leccinellum pseudoscabrum) o suchym, popękanym, brązowym owocniku, który po uszkodzeniu zmienia barwę na sinofioletową. Oba gatunki są jadalne.

[madohora]

U spodu kapelusza obserwujemy rurki, które u młodych osobników mają zwykle białą barwę, zaś z czasem szarzeją. Cylindryczne lub maczugowate nogi charakteryzują się na ogół łatwo rozpoznawalnym deseniem ciemnych strzępków na białym tle. Poszczególne gatunki mają przy tym tendencję do zmieniania barwy przekrojeniu na łososiową lub czarną – mowa zwłaszcza o koźlarzu czerwonym, koźlarzu topolowym (Leccinum duriusculum) oraz koźlarzu pomarańczowożółtym (Leccinum versipelle). Wszystkie koźlarze w stanie surowym odznaczają się przy tym łagodnym zapachem i delikatnym, raczej przyjemnym smakiem.

[madohora]

Pod względem odżywczym koźlarze należą do raczej interesujących grzybów. Owszem 70% ich miąższu stanowi woda, ale w pozostałej części znajdziemy białko i cenne aminokwasy, które co prawda ze względu na ilość nie zrobią wielkiej różnicy w diecie, ale są na pewno pozytywnym dodatkiem do obiadowego dania. Za pozytywny aspekt należy również uznać obecność witamin B1, B2 i B3, a także stosunkowo wysoki w porównaniu z innymi grzybami jadalnymi poziom magnezu i potasu odnotowany przede wszystkim w tkance koźlarza czerwonego oraz koźlarza pomarańczowożółtego. Ten pierwszy zawiera również spore ilości wapnia i żelaza.

[madohora]

Z drugiej strony, miąższ koźlarzy jest atrakcyjnie twardy i mięsisty, co czyni go doskonałym gatunkiem do suszenia. Pokrojone w plastry grzyby szybko pozbywają się nadmiaru wody i w postaci suszu mogą być łatwo przechowywane i wykorzystywane przez cały rok. Poza tym koźlarze najczęściej wykorzystuje się do:

[madohora]

smażenia w panierce w formie kotletów (same kapelusze);

[madohora]

Owocniki mleczaja kamforowego można znaleźć od lipca do listopada.

[madohora]

Kapelusz dość jasny, ciemnopomarańczowy bądź brązowo-czerwony, pozbawiony ciemniejszych, koncentrycznych kręgów, zawsze z wyraźnym garbem w centrum oraz wgłębieniem dookoła tegoż garbu. Tak samo jak u większości mleczajów młode owocniki charakteryzują się kapeluszami łukowatymi i gładkimi, a starsze coraz bardziej płaskimi, choć z garbikiem i wgłębieniem, do tego nieco pomarszczonymi.

[madohora]

Mleczka produkuje m. kamforowy dość dużo. Jest ono wodnisto białe, w smaku podobnie jak miąższ: najpierw miłe i rzadkie, potem jednak gorzkie (porównywane niekiedy do popsutej serwatki) i bardziej lepkie. Nie odbarwia się pod wpływem powietrza.

[madohora]

Mleczaj kamforowy jest niezbyt miły w smaku, za to o przyjemnym, polepszającym się w miarę suszenia aromacie.

[madohora]

Mleczaj kamforowy to jeden z nielicznych grzybów lubianych i zbieranych przez ludy germańskie. Jako, że w tamtej kulturze prawie nie ma tradycji jadania dziko rosnących, własnoręcznie zebranych grzybów łatwiej i częściej dochodzi tam do tragicznych w skutkach pomyłek. Szczególnie niebezpieczne bywa wzięcie hełmówki jadowitej (łuskwiaka obrzeżonego) Galerina marginata za tego mleczaja. Hełmówka zawiera bowiem te same toksyny co najmocniej trujące muchomory, jej spożycie może zabić człowieka.

[madohora]

Blaszki gładki, mieszane, stosunkowo gęste, przyrośnięte i zbiegające po trzonie, u młodych owocników ochrowe blade z marchewkowym odcieniem, u dojrzalszych mleczajów jodłowych. Uszkodzone blaszki m. jodłowego nigdy nie zielenieją, za to mogą mocniej zczerwienieć.

[madohora]

Wysyp spor ochrowy, jasny. Zarodniki okrągławe lub słabo eliptyczne, obsypane brodawkami, zazwyczaj mierzą 9-10 x 7-8 µm.

[madohora]

Mleczaj jelonek to niejadalny, pospolity w polskich lasach grzyb kapeluszowy, zaliczany do gołąbkowatych (Russulaceae), rodzaju mleczaj Lactarius oraz podrodzaju (sekcji) Plinthogalus.

[madohora]

Kapelusz pozostaje matowy i aksamitny w dotyku niczym dobrze wyprawiona skóra jelenia, stąd nazwa gatunkowa. Kolorem także do niej zbliżony, gdyż przybiera wielorakie odcienie umbry, orzechowych brązów wpadających w żółć albo ciemnych szarości, nigdy nie stając się zupełnie czarny. Zazwyczaj ubarwiony jednolicie, czasem tylko z ciemniejszymi cętkami. Kształt ulega modyfikacjom wraz z dojrzewaniem owocnika: u młodych okazów półokrągły, u średnich łukowaty, u najstarszych egzemplarzy lejkowaty jak na mleczaja przystało.

[madohora]

Mleczko wydziela się obficie. Najpierw białe niczym miąższ, potem wolno staje się czerwone, o ile zachowa kontakt z miąższem. Wpierw smakuje miło, potem gorzko, a już po 5-10 sekundach robi się paląco ostre, jakby parzące.

[madohora]

Mleczaj fennoskandzki to znany głównie ze Skandynawii oraz Himalajów, grzyb jadalny z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae), blisko spokrewniony z naszymi mleczajami: rydzem L. deliciosus i świerkowym L. deterrimus.

[madohora]

Według analiz opartych o genetykę molekularną mleczajów mleczaj ciemny L. picinus dopiero niedawno wyewoluował z mleczaja jelonka. Przyczyną powstania nowego gatunku była zmiana głównego partnera mikoryzowego z buka na świerka.

[madohora]

Jedynym, potwierdzonym dotąd partnerem mikoryzowym tego mleczaja pozostaje świerk. W górnoreglowych świerczynach indyjskiego Sikkimu oraz tajdze Szwecji i Finlandii rośnie on nierzadko gromadnie pod tym drzewem.

[madohora]

Miąższ tak jak u pokrewnych mleczajów z sekcji Deliciosi bardziej sprężysty i trwalszy w kapeluszu niż w nóżce. W trzonie niemal zawsze komorowaty, łamliwy, kremowy (jasnożółto białawy), ciemniejsze, bardziej oranżowe bliżej skórki. Po nacięciu wolno zmienia kolor na szafranowy, potem na zielony lub seledynowy. Nie przebarwia się po zadaniu siarczanu żelaza ani ługu potasowego, natomiast gwajak zmienia go na żywo zielony, przypominający odcieniem młode liście. W dostępnej literaturze brak wiadomości odnośnie aromatu i smaku tego grzyba.

[madohora]

Brak danych w dostępnym piśmiennictwie odnośnie walorów smakowych i zdrowotnych mleczaja fennoskandzkiego. Prawdopodobnie jest to niezły grzyb jadalny, może nieco gorzki jak jego kuzyn mleczaj świerkowy? Jak wszystkie zdrowe i smaczne na ogół mleczaje z sekcji Deliciosi (Dapetes) także i on może jednak stawać się trujący jeżeli spleśnieje.

[madohora]

Owocniki mleczaja dołkowanego znaleźć można od lipca po październik.

[madohora]

Blaszki mleczaja dołkowanego są wąskie, gładko ostrzowe i gęsto ułożone. Przyrastają szeroko do nóżki. Przybierają wielorakie odcienie żółci i beżów, od kremowych niemal białych przez złociste do blado cynamonowych. Uszkodzone przebarwiają się na brudny bord lub winny brąz. Międzyblaski obecne. U młodych egzemplarzy tego gatunku na blaszkach nierzadko widuje się kropelki białawego mleczka.

[madohora]

Mleczko najpierw białe, niemal natychmiast zmienia kolor na cytrynową żółć. Wydziela się bardzo obficie po zranieniu lub ścięciu owocnika. Piecze w język.

[madohora]

Mleczaj dołkowany jest grzybem niejadalnym, na surowo, niedosmażony bądź niedogotowany ohydny w smaku. Z powodu szerokiego rozprzestrzeniania oraz znacznej liczebności bywa w niektórych krajach dość chętnie badany.

[madohora]

Nie jest dostępne żadne specyficzne antidotum na amatoksynę. Skuteczność kliniczna jakiejkolwiek metody leczenia zatrucia amatoksyną jest trudna do wykazania, ponieważ nie donoszono o randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych. Postępowanie w przypadku zatrucia amatoksyną obejmuje wstępną opiekę medyczną, środki wspomagające, określone terapie i przeszczep wątroby. Specyficzne zabiegi składają się z zabiegów detoksykacji i chemioterapii.

[madohora]

Chociaż nie ma klinicznie udowodnionego antidotum na zatrucie muchomorem sromotnikowym, powszechnie stosowane terapie obejmują sylibininę, N-acetylocysteinę, penicylinę benzylową, kwas tioktanowy i steroidy. Żadne ze stosowanych odtrutek nie zostało poddane randomizowanym, prospektywnym badaniom klinicznym. Najbardziej obiecującym nowym sposobem leczenia zatruć amatoksyną jest dożylna sylibinina, pochodna ostropestu plamistego. Sylibinina chroni wątrobę, zapobiegając wchłanianiu amatoksyny przez komórki wątroby. Po usunięciu amatoksyn z organizmu wątroba może szybko się zregenerować.

[madohora]

Muchomor plamisty występuje głównie w lasach liściastych, ale można spotkać go także w lasach iglastych pod sosnami, a w rejonach górskich pod świerkami. Rośnie pojedynczo lub w małych grupach po kilka sztuk, na glebach piaszczystych i kwaśnych. Występuje na całej półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego.

[madohora]

Trzon muchomora plamistego osiąga wysokość od 5 do 15 cm i grubość od 1 do 2 cm. U młodych osobników jest gruby i masywny, z czasem staje się smukły i walcowaty. Jest pusty w środku. U dołu posiada bulwiaste, niewielkie zgrubienie z kilkoma rzędami wałeczków. Pod kapeluszem ma gładki, błoniasty pierścień, który u starszych okazów zanika. Ma biały kolor i jest błyszczący.

[madohora]

Muchomor plamisty jest silnie trującym grzybem zawierającym kwas ibutenowy i muscymol – są to substancje oddziałujące na układ nerwowy człowieka. Obie toksyny powodują zaburzenia funkcji mózgu.

[madohora]

Muchomor jadowity (Amanita virosa)
Nazywany/a też: muchomor biały, bedłka pstrokata, muchar plamisty, muchomór cętkowany, muchomór panterowy, muchomór pstrokaty

[madohora]

Muchomor jadowity występuje głównie w górskich lasach iglastych pod świerkami i sosnami. Rzadziej można go spotkać w lasach mieszanych i liściastych, gdzie rośnie pod bukami. Można go znaleźć także pod brzozami i na bagnach. Wyrasta pojedynczo lub w małych grupach, na glebach kwaśnych i wilgotnych. Występuje w Ameryce Północnej i Środkowej, w Europie i w Japonii.

[madohora]

Trzon muchomora jadowitego osiąga wysokość od 7 do 15 cm. Jego grubość wynosi od 1 do 2 cm. U młodych okazów ma cylindryczny kształt, u starszych robi się smukły, u góry zwężony, u dołu bulwiasty, z podstawą umieszczoną w błoniastej, odsłoniętej pochwie. Pokryty jest gęstymi, dużymi łuseczkami. Ma czysto biały kolor.

[madohora]

Miąższ mleczaja różowoblaszkowego jest solidny, białawy, tylko u najdojrzalszych owocników pod samą skórką różowy, a w trzonie żółknący. Aromat zgoła niewyczuwalny lub ledwo wyczuwalny. Smak początkowo „tylko” gorzki, potem straszliwie palący w język i przełyk

[madohora]

Muchomor jadowity jest także często mylony z bardzo młodymi pieczarkami. Starsze okazy pieczarek przybierają czekoladową barwę, dzięki czemu łatwo odróżnić od siebie te dwa grzyby.

[madohora]

Muchomor jadowity znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V oznaczający gatunek zagrożony wymarciem.
Muchomor jadowity znajduje się także na liście gatunków zagrożonych w Holandii.
Miąższ muchomora jadowitego barwi się na żółto pod wpływem wodorotlenku potasu.
Nazwę polską muchomora jadowitego podali botanik Barbara Gumińska i biolog Władysław Wojewoda w 1968 roku.

[madohora]

Rośnie w krajach Europy. Występuje głównie w lasach liściastych i parkach na glebach neutralnych i wapiennych. Rośnie zwłaszcza pod dębami. Owocniki wyrastają wiosną - jest to ciepłolubny grzyb.

[madohora]

Podrodzaj: Amanita. Muchomory. Bedłki te odznaczają się głównie oponą całkowitą, cały grzyb za młodu pokrywającą, która, kiedy się przy wzroście grzyba rozdziera, pozostawia często przy nasadzie trzona po chwę, a pod kapeluszem również na trzonie jakby kołnierz, na samym zaś kapeluszu drobne kawałeczki owej opony, które niekiedy deszcz, przy wykłu- waniu się grzyba z ziemi, zupełnie niszczy. Nasada trzona maczugowato zgrubiała, co stanowi najważniejsza cechę tej grupy bedłek. — W okolicach Warszawy, Nowej Aleksandrii (Puław), w górach Świętokrzyzkich i dolinie Ojcowa, oraz i w innych częściach tutejszego kraju, znajduje się 9 gatunków z tego podrodzaju. Z tych wszystkie są mocno jadowite, z wyjątkiem tylko jednego gatunku, to jest Amanita vel Agaricus vaginatus czyli muchomora pochwiastego

[madohora]

hrząstka pospolita. Synonimy: Lcictarius velle7'eus Fr. — Chrząszcz, Gniewosz, Hrózd. Cechy gatunku: Trzon krótki, gruby, u spodu nieco zwężony; ka pelusz wielki, gruby, twardy, pokrzywiono-lejkowaty, biały, jakby kutnerem bardzo delikatnym pokryty; blaszki szerokie, nie gęste, białe. Opisanie: Jest to bedłka bardzo wielka, mleczno-białej barwy, za zwyczaj kiedy z ziemi wychodzi każdego uwagę zwracająca, i dźwigająca po spolicie na swym kapeluszu bryłki ziemi, liście i igliwie zeschłe, na krótkim stosunkowo trzonie, z sokiem mleczno-białym, gęstym, smaku pieprzowo-ścią- gającego, często w kroplach na blaszkach występującym. Trzon 1 2 cali wysoki a na cal lub więcej gruby, okrągły, u spodu nieco zwężony, wewnątrz pełny, tylko na starość drążejący, twardy, biały, bardzo niewyraźnym kutne rem pokryty. Kapelusz bardzo wielki 6—10 cali szeroki, gruby, mięsisty, twardy, suchy, mleczno-biały, bardzo delikatnym, jakby kutnerem pokryty, zczasem nieco żółkniejący, pokrzywiono lejkowaty, z brzegiem zpoczątku pod winiętym, później ostrym. Blaszki kilkorzędowe, dość woddaleniu od siebie biegnące, nieco na trzon zbiegające, dłuższe widlasto dzielne, krótsze i naj krótsze przy trzonie zwężone, brudno-białe. Miąższ obfity, twardy, kruchy, biały, później żółkniejący, i sok gęsty mleczny z siebie wydający. Smak z początku jakby słodkawy, lecz wkrótce bardzo ostry, prawie palący. Zapach słaby, nie bardzo przyjemny, bo trochę butwieliznę przypominający. Trafia się w jesieni dość pospolicie, u nas wszędzie po lasach, tak igla stych jako i liściastych z gruntem piasczystym, i zalicza się powszechnie do niejadalDych, szkodliwych, nawet jadowitych

[madohora]

SMAŻONE KANIE

Kilka kapeluszy kań (wybieraj te dobrze rozwinięte, jeśli masz większe kapelusze, pokrój je na połówki lub ćwiartki).
3 jajka
300 ml mleka
1 cebula
sól, pieprz, czosnek granulowany
bułka tarta
olej roślinny lub masło klarowane do smażenia


Kapelusze kani dokładnie oczyść i jeśli trafiły ci się większe okazy, pokrój je na mniejsze kawałki.
Przygotuj miskę i włóż do niej kapelusze grzybów. Dodaj także cebulę pokrojoną w piórka i mocz całość przez 2 godziny.
Namoczone kapelusze obtocz w roztrzepanym jajku (do jajka wsyp odrobinę soli i pieprzu oraz czosnku), następnie dokładnie opanieruj bułką tartą.
Na patelni rozgrzej dość sporą ilość tłuszczu. Następnie połóż na niej oparnierowane kapelusze kani i smaż, aż panierka apetycznie się zezłoci.

[madohora]

JAJECZNICA Z BOCZKIEM I KURKAMI

80 gr niedużych kurek
60 gr boczku wędzonego
4-5 jajek
łyżka masła
łyżka posiekanego szczypiorku
sól pieprz

Boczek kroimy w niedużą i nierówną kostkę i podsmażamy.
Dodajemy masło oraz kurki i podsmażamy do pierwszych rumieńców pojawiających się na kurkach,
w między czasie do misy wbijamy jajka i doprawiamy solą i pieprzem lekko je mieszając.
Jajka wlewamy na patelnie z boczkiem i kurkami i smażymy co chwilę mieszając.
Jajecznicę podajemy posypaną świeżym szczypiorkiem.

[madohora]

W mniemaniu większości grzybiarzy znalezienie rydza jest prawdziwym sukcesem. I faktycznie, najbardziej pożądany mleczaj rydz (Lactarius deliciosus), choć oficjalnie uznawany za pospolitego, pojawia się tylko w ściśle określonych lokalizacjach – zwykle w sosnowych młodnikach. Mleczaje są bowiem grzybami mikoryzowymi, które często wybierają sobie jedno konkretne drzewo do symbiozy i nie pojawiają się pod żadnym innym. Przykładami mogą być obecne na terytorium Polski mleczaj świerkowy (Lactarius deterrimus) rosnący wyłącznie pod świerkami, najczęściej na obszarach podgórskich, oraz mleczaj jodłowy (Lactarius salmonicolor) preferujący towarzystwo jodeł. Jeszcze bardziej kapryśny jest mleczaj wierzby żyłkowanej (Lactarius salicis-reticulatae), który upodobał sobie jeden ścisły gatunek wierzby i występuje wyłącznie na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego.

[madohora]

Ogólnie rzecz biorąc, mleczaje porastają przede wszystkim północną półkulę, choć w tropikalnej Afryce spotyka się aż 40 gatunków. W naszej strefie klimatycznej występują przy tym od czerwca do listopada, przy czym zwykle największych ich wysyp przypada na miesiące wakacyjne.

[madohora]

Grzybiarzy najbardziej interesują oczywiście mleczaje o pomarańczowych tonach, których najszlachetniejszym przedstawicielem jest ceglasty mleczaj rydz o charakterystycznych pręgach i skłonności do zielenienia po uszkodzeniu. Zbieramy również łososiowe mleczaje jodłowe, pojawiające się dopiero na późną jesień – bez zielonych odcieni – oraz pomarańczowoczerwone mleczaje świerkowe o mleczku w kolorze marchwi, które po kilku godzinach również zielenieje. Niejadalny mleczaj rudy (Lactarius Rufus) pospolicie występujący w polskich lasach przybiera wręcz intensywnie czerwonobrązową barwę!

[madohora]

Znakomita większość mleczajów jest niejadalna ze względu na nieprzyjemny, ostry smak. Z tej grupy izoluje się jednak gatunki, których spożycie ma poważniejsze konsekwencje zdrowotne niż brak przyjemności jedzenia. I choć wśród rodzaju Lactarius nie ma grzybów śmiertelnie trujących, literatura mykologiczna podaje liczne przypadki zatruć obejmujących głównie sensacje żołądkowe. Dla przykładu mleczaj płowy (Lactarius helvus) o beżowych owocnikach i przeźroczystym mleczku w ciągu pół godziny od zjedzenia powoduje mdłości, zimnicę, zaburzenia równowagi. W 1949 r. w okolicach Lipska w Niemczech w ten sposób otruło się nim ponad 400 osób!

[madohora]

Ciekawostka! W Rosji, na Ukrainie i Białorusi mleczaj wełnianka uważany jest za grzyb jadalny!

[madohora]

Pośród mleczajów znajdują się także grzyby o potencjale leczniczym. Mowa przede wszystkim o klasycznym rydzu, którego związkom aktywnym poświęcono już niejedno badanie naukowe. Okazuje się, że w smacznym miąższu znajdują się pokaźne dawki antyoksydantów, przede wszystkim beta-karotenu, likopenu oraz innych flawonoidów. Z owocników udało się wyizolować także laktarowiolinę – unikalną substancję o silnym działaniu antybiotycznym. W warunkach laboratoryjnych zwalcza ona groźne prątki gruźlicy oraz pałeczki duru brzusznego! Na tym jednak nie koniec, mleczaj rydz badany jest także pod kątem działania przeciwnowotworowego, stymulującego odporność oraz obniżającego poziom glukozy we krwi.

[madohora]

Nie da się ukryć, że wszyscy poszukują mleczaja rydza, niekwestionowanego króla swego rodzaju, a jedynie przy braku efektów zaspokajają się innym gatunkami rodzaju Lactarius, które, faktycznie, są wyraźnie gorsze w smaku. Najczęściej przebija w nich gorzka nuta, która sprawia, że wiele gatunków ma w niektórych krajach wręcz status niejadalnych, podczas gdy w innych są konsumowane po specjalnej obróbce – np. kiszeniu, marynowaniu lub długim gotowaniu. Przykładem może być mleczaj paskudnik (Lactarius necator) bardzo popularny na Syberii czy mleczaj biel (Lactarius piperatus), którego spożywa się m.in. w Meksyku, Nepalu, Turcji czy Rosji.

[madohora]

Opieńki miodowe to grzyby, na które najlepiej wybrać się w październiku oraz w listopadzie. Można je spotkać w całej Polsce. Opieńki to grzyby pasożytnicze, toteż najlepiej szukać ich na spróchniałych i żywych pniach drzew oraz w ich korzeniach. Grzyby najczęściej występują w licznych koloniach. Opieńki mają przyjemny zapach i smak. Można je mrozić, suszyć, przygotować z nich pyszny sos czy zupę. Wspaniale smakują także opieńki marynowane. Grzyby marynować można na kilka sposobów, oto babciny przepis na opieńki w zalewie octowej. Z pewnością przypadnie on do gustu osobom, które nie przepadają za grzybami na słodko