Sezon na grzyby

[madohora]

Owocniki borowika żółtobrązowego mierzą od 5 do 15 cm wysokości i 6-15 cm średnicy kapelusza. Są jędrne i masywne, z kapeluszem początkowo lekko pilśniowatym, potem nagim, o skórce pękającej w suche dni i odsłaniającej złotawy miąższ. Wyrastają pojedynczo bądź w niewielkich grupach.

[madohora]

Pory kanciaste, małe, żółte, początkowo barwy cytrynowej, potem zyskują bardziej oliwkowy odcień. Po uszkodzeniu robią się seledynowe (błękitnozielone).

[madohora]

Trzon ciut wygięty u nasady („korzeniasty”), u młodych owocników beczułkowy, potem walcowaty. U młodych okazów tego borowiska z delikatną, złocistą lub beżową siateczką najłatwiej dostrzegalną w górnej połowie nóżki, zanikającą wraz z wiekiem.

[madohora]

Duża zmienność barwy kapelusza utrudnia odróżnienie od innych przedstawicieli rodzaju Butyriboletus, w Polsce od borowika górskiego. Początkujący lub pijani grzybiarze mylą go niekiedy z wieloma innymi borowikami, w tym trującymi w stanie surowym borowikiem ponurym (świniakiem, czarcim grzybem, poćcem Suillellus luridus) i borowikiem szatańskim (Rubroboletus satanas).

[madohora]

Borowik żółtobrązowy trafił na czerwone listy gatunki ginących i wymagających ochrony w wielu państwach: Polsce, Niemczech, Austrii, Belgii, Holandii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Czechach i Słowacji.

[madohora]

Borowik usiatkowany jest jednym z najwcześniej pojawiających się grzybów rurkowych. Sezon na tego grzyba zaczyna się już w maju i trwa do końca sierpnia. Pojedyncze osobniki można znaleźć jeszcze we wrześniu, a niekiedy nawet w październiku.

[madohora]

Rurki osiągają długość od 10 do 35 mm. Przy trzonie są zatokowo wycięte. Łatwo oddzielają się od kapelusza. U młodych osobników przybierają białą barwę, późnej robią się białoszare, u starszych osobników żółtozielone, a przy brzegach kapelusza czerwonawe. Mają drobne, okrągłe pory, które nie zmieniają zabarwienia pod wpływem uszkodzeń.

[madohora]

Borowika usiatkowanego bardzo łatwo pomylić z goryczakiem żółciowym, który jednak rośnie głównie w lasach iglastych i ma bardzo gorzki smak (w przeciwieństwie do borowika usiatkowanego).

[madohora]

Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski borowik usiatkowany posiada status R, oznaczający rzadkie występowanie.
Polską nazwę borowikowi usiatkowanemu nadał biolog Władysław Wojewoda w 1992 roku.

[madohora]

Borowik szlachetny, zwany inaczej prawdziwkiem, jest jednym z najbardziej poszukiwanych grzybów jadalnych. Na terenach krajów słowiańskich jego walory smakowe doceniane są od setek lat. Początkowo borowiki były suszone i używane jako przyprawa, z czasem stały się nieodłącznym elementem kuchni szlacheckiej i magnackiej.

[madohora]

Owocnik osiąga wielkość od 6 do 25 cm. średnicy. U młodych osobników jest biały, z czasem robi się piaskowy, aż w końcu przybiera barwę jasnobrązową lub ciemnobrązową. Kształt owocnika początkowo jest półkolisty, później robi się wypukły i poduchowaty. Skóra kapelusza jest sucha, i matowa, nie oddziela się od miąższu. Może być gładka lub pomarszczona. U starych osobników staje się lepka.

[madohora]

Miąższ borowika szlachetnego zwykle ma kolor biały, czasem zdarza się, że jest kremowy lub piaskowy. U młodych osobników jest twardy, u starszych staje się gąbczasty. Nie zmienia swojej barwy w trakcie krojenia. Ma łagodny smak i przyjemny orzechowy zapach.

[madohora]

Borowik szlachetny, dzięki swojemu aromatycznemu zapachowi oraz smacznemu miąższowi, znalazł szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym. Nadaje się do bezpośredniego spożycia (jako składnik sałatek), suszenia, gotowania, duszenia i marynowania. Można z niego przyrządzać zupy grzybowe oraz sosy, które stanowią świetny dodatek do makaronów, ryżu, kaszy i mięs. Borowik szlachetny dodawany jest do wielu potraw prowansalskich, wiedeńskich oraz polskich (takich, jak bigos, uszka do barszczu, pierogi). Należy pamiętać o tym, że borowik szlachetny, jak wszystkie grzyby jest ciężkostrawny i nie powinien być spożywany przez dzieci i osoby starsze.

[madohora]

BEZPIECZNE GRZYBOBRANIE NA ŚLĄSKU - Nasze Miasto - 28.09.2022

[madohora]

GRUPĄ POSZLI NA GRZYBY. TAKIEGO FINAŁU SIĘ NIE SPODZIEWALI - www.msn.com.pl - 28.09.2022

[madohora]

POTĘŻNY GRZYB ZNALEZIONY W WIELKOPOLSKIM LESIE - www.msn.com.pl - 28.09.2022

[madohora]

PRAWDZIWKI

[madohora]

Borowik szatański, czy też – pospolicie nazywany – szatan należy do rodziny borowikowatych. Jego owocniki są niezwykle podobne do gatunków, takich jak krwistoborowik purpurowy, gorzkoborowik żółtopory oraz krwistoborowik orwaski. Borowik szatański jest silnie trującym grzybem, nienadającym się do spożycia pod żadną postacią. Na terenie Polski występuje bardzo rzadko. Jego stanowiska znaleziono tylko w dwóch miejscach – w buczynie storczykowej w Górach Kaczawskich oraz na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Najliczniej występuje w miesiącach letnich i jesiennych.

[madohora]

Choć prawdziwki szatańskie mogą być mylone z innymi gatunkami, to ich budowa jest niezwykle charakterystyczna. Ponadto te grzyby trujące są bardzo rzadkie w Polsce, dlatego szatan uznawany jest za organizm wymierający.

[madohora]

Rurki osiągają długość od 10 do 25 mm., są zatokowo wycięte. Początkowo są koloru żółtego, który u starszych osobników przechodzi w oliwkowy. Podobnie jak kapelusz szatana, pod wpływem uszkodzeń sinieją. Pokryte są drobnymi, okrągłymi porami, które u młodych osobników są bladożółte, natomiast u starszych grzybów robią się pomarańczowe lub czerwone, aż w końcu przybierają barwę brązowooliwkową. Z kolei po dotknięciu charakterystycznie błękitnieją.

[madohora]

Borowik szatański podobny jest do innego trującego grzyba, borowika purpurowego oraz do niejadalnego borowika żółtoporego.

[madohora]

Młode owocniki tego gatunku mają słabo wyczuwalny zapach, który z biegiem czasu zaczyna przypominać zgniłą cebulę, bądź padlinę. Ponadto kapelusz po przecięciu błękitnieje, a jego skóra nie oddziela się od miąższu.

[madohora]

Borowik szatański znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E, oznaczający gatunek wymierający i krytycznie zagrożony.
Na terenie Polski podlega ścisłej ochronie gatunkowej.
Znajduje się także na listach gatunków zagrożonych w Austrii, Belgii, Czechach, Niemczech, Danii, Słowacji, Finlandii, Holandii, Szwecji, Estonii, Anglii.

[madohora]

Rozmieszczenie borowika sosnowego wymaga dalszych badań. Dawniej podawano go z całej Europy, Syberii, obu wybrzeży Ameryki Północnej tudzież wyspy Holmvassdalen na Oceanie Indyjskim. Dziś borowiki z zachodnich stanów USA i Meksyku, tworzące mikoryzy z sosną wydmową, sosną żółtą lub jodłą kalifornijską, klasyfikuje się jako odrębny gatunek Boletus rex-veris („borowik król wiosny”). Nie można wykluczyć obecności borowika sosnowego w RPA czy Nowej Zelandii, skąd podawano nie odróżniany często od niego borowik szlachetny.

[madohora]

Rurki najpierw białawe, potem złociste, u najstarszych owocników oliwkowo-brązowe, nie zmieniają koloru po nacięciu lub zgnieceniu. Pory drobniutkie, koloru rurek.

[madohora]

Miąższ dość twardy w młodych owocnikach, bardziej gąbczasty w dojrzalszych, nie przebarwia się po uszkodzeniu. Tuż przy skórce brązowo-czerwony, dalej wszędzie u młodych okazów biały, u starych kremowy przechodzący w jasną żółć. Nie zmienia się na powietrzu ani w czasie krojenia. Smak i zapach miłe, korzenne.